Ailə dəyərlərinin və yetkinlik yaşına çatmayanların müdafiəsi haqqında Gürcüstan Qanunu

Gürcüstan Qanunu

Ailə dəyərlərinin və yetkinlik yaşına çatmayanların müdafiəsi haqqında

Maddə 1. Qanunun məqsədi

Bu Qanunun məqsədi qadın və kişi ittifaqına əsaslanan ailə dəyərlərinin qorunması və yetkinlik yaşına çatmayanların müdafiəsi mexanizmlərinin gücləndirilməsidir.

Maddə 2. Anlayışların tərifi

Bu Qanunda istifadə olunan terminlər aşağıdakı mənaları daşıyır:

a) Qadın – irsi genetik xüsusiyyətlərinə görə müəyyən edilən qadın cinsli insan;

b) Kişi – irsi genetik xüsusiyyətlərinə görə müəyyən edilən kişi cinsli insan;

q) Bioloji cins – irsi genetik xüsusiyyətlərinə görə müəyyən edilən cins.

Maddə 3. "Populyarlaşdırma" termininin tərifi

1. Bu qanunla nəzərdə tutulmuş müvafiq məlumat/hərəkət insanın heç bir bioloji cinsə aid olmasına və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə aid olmasına, eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan münasibətin və ya ensestin populyarlaşdırılmasına yönəlmiş məlumat/hərəkət hesab edilir, əgər obyektiv müşahidəçinin fikrincə, qeyd olunan məlumat/hərəkət insanın heç bir bioloji cinsə aid olmasını və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə aid olmasını, eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan münasibəti və ya ensesti müsbət və ya təqlid edilməyə layiq şəkildə təqdim edirsə.

2. Bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş məlumatın/hərəkətin qiymətləndirilməsi zamanı həmin məlumatın/hərəkətin məzmunu, forması və növü, onun yayılma (təqdim edilmə)/həyata keçirilmə forması, metodu və vaxtı, yayıldığı (təqdim edildiyi)/həyata keçirildiyi məkan, yayıldığı (təqdim edildiyi)/həyata keçirildiyi vəziyyət və bu məlumatın/hərəkətin ünvanı olan şəxslər nəzərə alınır.

Maddə 4. Nikah

1. Nikah, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən, ailə qurmaq məqsədilə qadın və kişinin könüllü birliyidir. Eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında birliyin nikah kimi qeydiyyatı və/və ya hüquqi aktla nikah kimi tanınması yolverilməzdir. Eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında xaricdə qeydiyyata alınan və/və ya nikah kimi tanınan birliyin Gürcüstanda hüquqi qüvvəsi yoxdur.

2. Nikahın alternativ birliyinin qeydiyyatı və/və ya hüquqi aktla tanınması yolverilməzdir. Xaricdə qeydiyyata alınan və/və ya tanınan belə bir birliyin Gürcüstanda hüquqi qüvvəsi yoxdur.

Maddə 5. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin övladlığa götürülməsi, etibarnamə ilə böyütməyə verilməsi

1. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin heç bir bioloji cinsi mənimsəməyən və ya bioloji cinsindən fərqli bir cinsi mənimsəyən və ya cinsi oriyentasiyası heteroseksuallıq kateqoriyasına aid olmayan şəxs tərəfindən övladlığa götürülməsinə yol verilmir.

2. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin heç bir bioloji cinsi mənimsəməyən və ya bioloji cinsindən fərqli bir cinsi mənimsəyən və ya cinsi oriyentasiyası heteroseksuallıq kateqoriyasına aid olmayan şəxsə etibarnamə ilə böyütməyə verilməsinə yol verilmir.

Maddə 6. Tibbi manipulyasiyanın tətbiqi

İnsanın öz bioloji cinsindən fərqli bir cinsə aid edilməsi məqsədilə onun üzərində cərrahi əməliyyat aparılması və ya ona qarşı digər tibbi manipulyasiyanın tətbiqi yolverilməzdir.

Maddə 7. Gürcüstan dövləti tərəfindən verilən sənəddə cinsin göstərilməsi

1. Mülki aktın qeydiyyatı zamanı mülki aktın qeydində insanın cinsi kimi onun bioloji cinsindən fərqli cinsin göstərilməsinə yol verilmir. Mülki aktın qeydinə dəyişiklik və/və ya əlavə edilməklə orada insanın cinsi kimi onun bioloji cinsindən fərqli cinsin göstərilməsinə yol verilmir. Bu qadağalardan bu qanunun qüvvəyə minməsindən əvvəl yaranmış müvafiq hüquqi münasibətlərlə əlaqəli istisnalar “Mülki aktlar haqqında” Gürcüstan Qanunu ilə müəyyən edilir.

2. Gürcüstan vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsində və ya “Gürcüstan vətəndaşlarının və Gürcüstanda yaşayan əcnəbilərin qeydiyyatı, şəxsiyyət (yaşayış) vəsiqəsi və Gürcüstan vətəndaşının pasportunun verilməsi qaydaları haqqında” Gürcüstan Qanununda nəzərdə tutulmuş digər sənəddə insanın cinsi kimi onun bioloji cinsindən fərqli cinsin göstərilməsinə yol verilmir. Bu qadağadan bu qanunun qüvvəyə minməsindən əvvəl yaranmış müvafiq hüquqi münasibətlərlə əlaqəli istisnalar “Gürcüstan vətəndaşlarının və Gürcüstanda yaşayan əcnəbilərin qeydiyyatı, şəxsiyyət (yaşayış) vəsiqəsi və Gürcüstan vətəndaşının pasportunun verilməsi qaydaları haqqında” Gürcüstan Qanunu ilə müəyyən edilir.

3. Bu maddənin 1-ci və 2-ci bəndlərində nəzərdə tutulmuş sənədlərdən fərqli olaraq Gürcüstan dövlətinin verdiyi sənəddə insanın cinsi kimi yalnız həmin bəndlərdə nəzərdə tutulmuş hər hansı bir sənəddə göstərilən bioloji cins göstərilə bilər, belə bir sənəd olmadıqda isə onun şəxsiyyətini təsdiq edən digər müvafiq sənəddə göstərilən bioloji cins göstərilə bilər.

4. Gürcüstan ümumi məhkəməsi tərəfindən insanın heç bir bioloji cinsə aid olmamasını və/və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə aid olmasını nəzərdə tutan tələbin təmin edilməsinə və/və ya xarici ölkə məhkəməsinin belə qərarının tanınmasına yol verilmir.

Maddə 8. Təhsil

Erkən tərbiyə və təhsil müəssisəsinin tərbiyə və/və ya təhsil proqramına, məktəbəqədər tərbiyə və təhsil müəssisəsinin tərbiyə və/və ya təhsil proqramına, ümumtəhsil müəssisəsinin/məktəbin, peşə təhsil müəssisəsinin/kollecin və ya ali təhsil müəssisəsinin təhsil proqramına insanın heç bir bioloji cinsə mənsubiyyətini və/və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə mənsubiyyətini, eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan münasibətləri və ya ensestin təbliğinə yönəlmiş məlumatların daxil edilməsi və/və ya qeyd olunan müəssisənin əməkdaşı tərəfindən bu müəssisənin fəaliyyəti çərçivəsində və/və ya həmin müəssisənin ərazisində bu cür məlumatların yayılması və ya bu cür məlumatların yayılmasına yardım edilməsi yolverilməzdir.

Maddə 9. Məlumatın yayılması

1. Yayımçının efir vasitəsilə insanın hər hansı bioloji cinsə mənsubiyyətinin və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə mənsubiyyətinin, eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan münasibətin və ya ensestin təbliğinə yönəlmiş məlumat yayması yolverilməzdir. Bu qadağa yayımçının efirində yaradıcılıq işinin yerləşdirilməsinə münasibətdə yalnız eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan intim münasibətin və ya ensestin əks olunduğu səhnənin yayımçının efiri ilə yayılmasının yolverilməzliyini nəzərdə tutur. Bu bəndlə müəyyən edilmiş qadağanın pozulması yayımçıya aid edilməyəcək, əgər o, müvafiq məlumatın yayılmasına faktiki nəzarəti həyata keçirmirdisə.

2. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslə birbaşa ünsiyyət qurmaqla ona insanın hər hansı bioloji cinsə mənsubiyyətinin və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə mənsubiyyətinin, eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan münasibətin və ya ensestin təbliğinə yönəlmiş məlumatın (o cümlədən, yaradıcılıq işinin) çatdırılması (paylaşılması) və/və ya belə məlumatın (o cümlədən, yaradıcılıq işinin) əlçatanlığının təmin edilməsi yolverilməzdir. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslə birbaşa ünsiyyət qurmaqla ona bu bənddə nəzərdə tutulmuş məlumatın əlçatanlığının təmin edilməsi o halı da nəzərdə tutur ki, subyekt yetkinlik yaşına çatmayan şəxsi bu məlumatın şifahi, səs cihazı və/və ya vizual şəkildə yayıldığı əraziyə buraxıb, əgər həmin subyektin bu yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin belə əraziyə buraxılmasını məhdudlaşdırmaq hüququ və ağlabatan imkanı olubsa.

3. İnsanın hər hansı bioloji cinsə mənsubiyyətinin və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə mənsubiyyətinin, eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan münasibətin və ya ensestin təbliğinə yönəlmiş reklamın yayılması yolverilməzdir. Bu qadağanın pozulması subyektə aid edilməyəcək, əgər o, müvafiq reklamın yayılmasına faktiki nəzarəti həyata keçirmirdisə.

Maddə 10. Toplantı, nümayiş keçirmək

İnsanın hər hansı bioloji cinsə mənsubiyyətinin və ya onun bioloji cinsindən fərqli cinsə mənsubiyyətinin, eyni bioloji cinsin nümayəndələri arasında cinsi oriyentasiya əlaməti ilə ifadə olunan münasibətin və ya insestin təbliğinə yönəlmiş hər hansı ictimai toplantı və ya nümayiş keçirmək yolverilməzdir.

Maddə 11. Əmək münasibətləri çərçivəsində bioloji cinsi əks etdirən məzmunlu sözlərin istifadəsi

Əmək münasibətləri çərçivəsində qoyulmuş hər hansı öhdəliyin, əmək münasibətləri çərçivəsində verilmiş hər hansı göstərişin və ya əmək münasibətləri çərçivəsində bağlanmış hər hansı sazişin bioloji cinsi əks etdirən məzmuna malik olduğuna görə hər hansı sözün və ya söz birləşməsinin istifadəsindən çəkinməyi nəzərdə tutan hissəsi etibarsızdır.

Maddə 12. Ailənin müqəddəsliyi və valideynlərə hörmət günü

17 May ailənin müqəddəsliyi və valideynlərə hörmət günü kimi müəyyən edilmişdir.

Maddə 13. Məsuliyyət

Bu qanunla müəyyən edilmiş tələbin pozulması qanunla nəzərdə tutulmuş məsuliyyətin yaranmasına səbəb olur.

Maddə 14. Qanunun qüvvəyə minməsi

Bu qanun dərc edildiyi gündən 60-cı gün qüvvəyə minir.

Gürcüstan Parlamentinin

Sədri Şalva Papuaşvili

Tbilisi,

17 sentyabr 2024-cü il

N4437-XVIმს-Xmp