Beynəlxalq Müdafiə haqqında Gürcüstan Qanunu

Gürcüstan Qanunu

Beynəlxalq Müdafiə haqqında

(1 may 2026-cı il vəziyyətinə görə)

Bu Qanun Gürcüstan Konstitusiyasına, beynəlxalq hüquqla tanınmış əsas insan hüquq və azadlıqlarına və Gürcüstanın tərəfdar olduğu beynəlxalq müqavilələrə əsaslanır.

Fəsil I

Ümumi müddəalar

Maddə 1. Qanunun tətbiq dairəsi

1. Bu Qanun aşağıdakıları müəyyən edir:

a) Bu Qanuna uyğun olaraq beynəlxalq müdafiə tələb etmiş, Gürcüstanda statusu olan vətəndaşlığı olmayan şəxs olmayan əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxsin (bundan sonra – vətəndaşlığı olmayan şəxs) Gürcüstan ərazisinə daxil olması və orada qalması, habelə onlara münasibətdə davranış standartları;

b) sığınacaq axtaran şəxsin, qaçqının, əlavə müdafiəyə malik şəxsin və müvəqqəti müdafiəyə malik şəxsin hüquqi statusu, hüquqları, vəzifələri və sosial-iqtisadi təminatları;

q) əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstanda qaçqın statusunun, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin verilməsi, dayandırılması, ləğvi və alınması, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və müvafiq statusdan xaric edilməsi üçün əsaslar və prosedurlar;

d) beynəlxalq müdafiə sahəsində məsul dövlət qurumlarının səlahiyyətləri.

2. Bu Qanunun qüvvəsi əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə beynəlxalq müdafiəyə ehtiyacla əlaqəli olmayan və rəğbət və humanitar səbəblərdən irəli gələn əsaslarla beynəlxalq müdafiənin verilməsinə şamil edilmir.

Maddə 2. Qanunun məqsədi

Bu Qanunun məqsədi:

a) sığınacaq proseduru üçün zəruri hüquqi çərçivə yaratmaq;

b) sığınacaq axtaran şəxsin, qaçqının, əlavə müdafiəyə malik şəxsin və ya müvəqqəti müdafiəyə malik şəxsin Gürcüstan qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş hüquqlarının müdafiəsini təmin etmək;

q) Gürcüstan qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş beynəlxalq müdafiə mexanizmlərindən istifadə etməklə sığınacaq prosedurunu təmin etmək.

Maddə 3. Terminlərin izahı

Bu Qanunun məqsədləri üçün onda istifadə olunan terminlər aşağıdakı mənaları daşıyır:

a) Nazirlik – Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyi;

b) Beynəlxalq müdafiə tələbi – əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstan ərazisində olarkən Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə beynəlxalq müdafiə almaq istəyini birbaşa və ya dolayısı ilə, şifahi və ya yazılı şəkildə ifadə etməsi, bu Qanunla birbaşa nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla;

q) Sığınacaq proseduru – bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi anından beynəlxalq müdafiənin verilməsi və ya beynəlxalq müdafiənin verilməsindən imtina haqqında qərarın qanuni qüvvəyə minməsinə qədər həyata keçirilən hərəkətləri əhatə edən hüquqi proses, habelə qeyd olunan qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada şikayət verildiyi halda – müvafiq məhkəmə qərarının qanuni qüvvəyə minməsinə qədər; həmçinin bu Qanuna uyğun olaraq həyata keçirilən hərəkətləri əhatə edən hüquqi proses beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğvi və ya alınması və ya əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina prosedurunun başlanması anından müvafiq qərarın qanuni qüvvəyə minməsinə qədər, habelə qeyd olunan qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada şikayət verildiyi halda – müvafiq məhkəmə qərarının qanuni qüvvəyə minməsinə qədər;

d) Beynəlxalq müdafiə üçün ərizə – əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstanda qaçqın statusu və ya əlavə müdafiə verilməsini tələb etdiyi yazılı ərizəsi;

e) Təkrar beynəlxalq müdafiə üçün ərizə – əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən təqdim edilmiş təkrar beynəlxalq müdafiə üçün ərizə, bu Qanunun 52-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır;

v) Sığınacaq axtaran şəxs – barəsində sığınacaq proseduru davam edən və beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsi və ya təkrar beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsi qəbul edilən əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs;

z) Beynəlxalq müdafiə – əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə qaçqın statusunun, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin verilməsi və onun bu Qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqlarla təmin edilməsi;

t) Sığınacaq axtaran şəxsin arayışı – əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsinin qəbul edildiyini, onun barəsində sığınacaq prosedurunun davam etdiyini və Gürcüstanda qanuni olaraq qaldığını təsdiq edən sənəd;

i) Beynəlxalq müdafiə tələbi barədə bildiriş – əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin təqdim olunduğunu və beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin məqbulluq mərhələsinin başlandığını təsdiq edən sənəd;

k) Qaçqın – bu Qanunun 15-ci maddəsinə əsasən qaçqın statusu verilmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs;

l) Əlavə müdafiəyə malik şəxs – bu Qanunun 19-cu maddəsinə əsasən əlavə müdafiə verilmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs;

m) Müvəqqəti müdafiəyə malik şəxs – bu Qanunun 22-ci maddəsinə əsasən müvəqqəti müdafiə verilmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs;

n) Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs – qaçqın, əlavə müdafiəyə malik şəxs, müvəqqəti müdafiəyə malik şəxs;

o) Yetkinlik yaşına çatmayanların ən yaxşı maraqları – uşaq hüquqlarının müdafiəsi sahəsində müəyyən edilmiş beynəlxalq standartlar, yetkinlik yaşına çatmayanların fərdi xüsusiyyətləri və onun rəyi nəzərə alınmaqla müəyyən edilən və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 1989-cu il tarixli "Uşaq Hüquqları Konvensiyası"na uyğun olan yetkinlik yaşına çatmayanların təhlükəsizliyi, rifahı, sağlamlığının qorunması, təhsili, inkişafı, sosial-iqtisadi və digər maraqları;

p) Mənşə ölkəsi – əcnəbinin vətəndaşlığı olan ölkə, habelə vətəndaşlığı olmayan şəxsin daimi yaşayış ölkəsi;

j) Təhlükəsiz mənşə ölkəsi – demokratik sistem və ümumi siyasi vəziyyət çərçivəsində mövcud olan qanunvericilik quruluşu və onun icrası bu ölkədə, ümumilikdə və davamlı olaraq, bu Qanunun 38-ci maddəsinin birinci və ikinci bəndlərinə uyğun olaraq təqibin olmadığını, habelə bu Qanunun 38-ci maddəsinin 3-cü bəndinə uyğun olaraq ciddi zərərin real riskinin olmadığını göstərən mənşə ölkəsi; r) Təhlükəsiz üçüncü ölkə – əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin mənşə ölkəsi olmayan, lakin bu ölkə ilə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs arasında mövcud olan əlaqə əsasında onun qanuni yolla həmin ölkəyə buraxıla biləcəyi ölkə, bununla yanaşı:

r.a) bu ölkədə onun irqi, dini, milliyyəti, hər hansı sosial qrupa mənsubiyyəti və ya siyasi baxışlarına görə həyatı və ya azadlığı üçün təhlükə yaranmayacaq;

r.b) bu ölkədə o, bu Qanunun 38-ci maddəsinin 3-cü bəndinə uyğun olaraq ciddi zərərin real riski ilə üzləşməyəcək;

r.q) bu ölkədə ona qarşı BMT-nin 1951-ci il tarixli "Qaçqınların statusu haqqında" Konvensiyasına uyğun olaraq geri qaytarılmama prinsipi qorunacaq;

r.d) onun bu ölkədən qovulması ilə işgəncədən və ya qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftardan müdafiə hüququ pozulmayacaq;

r.e) onun qaçqın statusu tələb etmək imkanı olacaq və bunun zəruriliyi müəyyən edildiyi təqdirdə BMT-nin 1951-ci il tarixli "Qaçqınların statusu haqqında" Konvensiyasına uyğun olaraq müvafiq müdafiə alacaq;

s) Səlahiyyətli vəzifəli şəxs – bu Qanunla nəzərdə tutulmuş funksiyaları nazirin fərdi inzibati-hüquqi aktı ilə deleqasiya edilmiş səlahiyyətlər əsasında həyata keçirən Nazirliyin Miqrasiya Departamentinin əməkdaşı;

t) Gürcüstan ərazisinə qanunsuz daxilolma – saxta sənəddən istifadə etməklə və ya digər qanunsuz yolla Gürcüstanın dövlət sərhədini keçmək;

u) Daxili yerdəyişmə alternativi – sığınacaq axtaran şəxsin mənşə ölkəsində təqibdən əsaslı qorxusu olmayan və ya ciddi zərərin real riski ilə üzləşmədiyi müəyyən əraziyə yerdəyişmə imkanı, yaxud onun bu Qanunun 40-cı maddəsinin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş müdafiəni həyata keçirən subyektlər tərəfindən təqibdən və ya ciddi zərərdən effektiv və uzunmüddətli qorunmaq imkanı, bununla yanaşı, onun təhlükəsiz şəkildə gedə, qanuni şəkildə buraxıla və məskunlaşa, habelə hüquqlarına hörmətdən istifadə edə və iqtisadi cəhətdən sağ qalmaq imkanı olsun;

f) Ailə üzvü – mənşə ölkəsində artıq mövcud olan ailə üzvü, xüsusən:

f.a) sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin həyat yoldaşı və ya sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslə qeydiyyatdan keçməmiş nikahda olan şəxs;

f.b) sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin evlənməmiş yetkinlik yaşına çatmayan övladı qeydiyyatdan keçmiş və ya keçməmiş nikahdan və ya sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs tərəfindən mənşə ölkəsinin qanunvericiliyinə uyğun olaraq övladlığa götürülmüş, evlənməmiş yetkinlik yaşına çatmayan;

f.q) evlənməmiş yetkinlik yaşına çatmayan sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin anası, atası, qanuni nümayəndəsi;

k) Subay valideyn – yetkinlik yaşına çatmayan övladı/övladları ilə birlikdə sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs (ana, ata);

ğ) Ailənin birləşməsi – ailənin bütövlüyü prinsipindən irəli gələrək, qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsin ailə üzvlərinin Gürcüstan ərazisinə daxil olması və yaşaması;

y) törəmə status – ailə birliyi prinsipindən irəli gələrək, qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsin ailə üzvünə verilən status;

ş) kütləvi giriş – eyni mənşə ölkəsinə malik olan əcnəbilər və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslərin çoxsaylı qrupu tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi, onlara münasibətdə effektiv fərdi sığınacaq prosedurunun təmin edilməsi mümkün olmayanda;

ç) könüllü repatriasiya – beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin fiziki, psixoloji və maddi məcburiyyət olmadan mənşə ölkəsinə təhlükəsiz və ləyaqətlə qayıtmaq barədə qərar qəbul etməsi;

ts) üzrlü səbəb – əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin sağlamlıq vəziyyətinin onun tərəfindən beynəlxalq müdafiə üçün ərizə təqdim etməsini və ya bu qanunla nəzərdə tutulmuş müvafiq öhdəliyin yerinə yetirilməsini mümkünsüz etməsi, bu həkim tərəfindən verilmiş müvafiq arayışla təsdiq edilir. Həmçinin, qarşısıalınmaz qüvvə (fors-major), xüsusən də, təbii fəlakət, qəza, yanğın, kütləvi iğtişaşlar, hərbi əməliyyatlar, karantin və ya fövqəladə vəziyyətin elan edilməsi və/və ya əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin beynəlxalq müdafiə üçün ərizə təqdim etməsi və ya bu qanunla nəzərdə tutulmuş digər öhdəliyi yerinə yetirməsi obyektiv olaraq mümkünsüz edən digər hallar üzrlü səbəb hesab ediləcəkdir. Bundan əlavə, əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstanda olan ailə üzvünün ölümü üzrlü səbəb hesab ediləcəkdir, bu səlahiyyətli dövlət qurumu tərəfindən verilmiş rəsmi sənədlə təsdiq edilir;

dz) xüsusi ehtiyacı olan şəxs – yetkinlik yaşına çatmayan, müşayiətçisi olmayan yetkinlik yaşına çatmayan, yaşlı şəxs, əlilliyi olan şəxs, hamilə qadın, tək valideyn, insan alverinin (trafikinqin) qurbanı, psixi pozğunluğu olan şəxs, işgəncə qurbanı, zorlama qurbanı, digər psixoloji, fiziki və ya cinsi zorakılıq qurbanı;

tz) qəbul mərkəzi – sığınacaq axtaranların müvəqqəti yerləşdirilməsi yeri;

c) müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzi – bu qanunun 9-cu maddəsinin 2-ci bəndində nəzərdə tutulmuş müvafiq əsasın mövcud olduğu halda əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin/sığınacaq axtaranların müvəqqəti yerləşdirilməsi yeri;

x) qaçqının səyahət sənədi – BMT-nin 1951-ci il tarixli "Qaçqınların statusu haqqında" Konvensiyasının 28-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş sənəd;

c) səyahət pasportu – əlavə müdafiəyə malik şəxsin səyahət sənədi;

h) müvəqqəti şəxsiyyət vəsiqəsi – "Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında" Gürcüstan Qanununun 2-ci maddəsinin "s" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş sənəd;

h1) müşayiətçisi olmayan yetkinlik yaşına çatmayan – Gürcüstan dövlət sərhədini valideyninin/valideynlərinin və ya ona cavabdeh olan digər yetkinlik yaşına çatmış şəxsin/qəyyumun/himayədarın/dəstəkçinin müşayiəti olmadan keçən və beynəlxalq müdafiə tələbi anında onun valideyni/valideynləri və ya ona cavabdeh olan digər yetkinlik yaşına çatmış şəxs/qəyyum/himayədar/dəstəkçi onun nümayəndəliyini həyata keçirməyən/həyata keçirməyən yetkinlik yaşına çatmayan, həmçinin Gürcüstan dövlət sərhədini keçdikdən sonra valideynlərinin və ya ona cavabdeh olan digər yetkinlik yaşına çatmış şəxsin/qəyyumun/himayədarın/dəstəkçinin olmadan tapılan yetkinlik yaşına çatmayan;

h2) nazir – Gürcüstanın Daxili İşlər Naziri;

h3) məlumat bazası – əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər, sığınacaq axtaranlar və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslər haqqında məlumat bazası, onun idarə edilməsini Nazirlik həyata keçirir;

h4) bu qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları – bu qanunun X fəsli ilə müəyyən edilmiş inzibati orqanlar.

Fəsil II

Sığınacaq prosedurunun ümumi prinsipləri və prosessual təminatlar

Maddə 4. Hüquqi təminatlar

Sığınacaq axtaran şəxsin və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin hüquqları dövlət tərəfindən qorunur.

Maddə 5. Məxfiliyin prinsipi

1. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin, sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin şəxsi məlumatları, habelə onun beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsi ilə bağlı hər hansı məlumat məxfidir və əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin, sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin yazılı razılığı olmadan bu məlumatın/informasiyanın üçüncü şəxslərə (o cümlədən, mənşə ölkəsinin dövlət qurumuna və vətəndaşına) onun ötürülməsi (bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumlarına ötürülməsi istisna olmaqla), yayılması və ya başqa şəkildə əlçatan edilməsi yolu ilə açıqlanmasına yol verilmir.

2. Məxfiliyin prinsipinə riayət etmək bu Qanunun icrasına cavabdeh olan, beynəlxalq müdafiə sahəsində hərəkətləri həyata keçirən dövlət qurumlarının, habelə sığınacaq prosedurunda iştirak edən üçüncü şəxslərin üzərinə düşür. Bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları "Şəxsi məlumatların müdafiəsi haqqında" Gürcüstan Qanununun tələblərini rəhbər tuturlar.

3. Terrorizm və ya ekstradisiya ilə bağlı Gürcüstanın beynəlxalq müqavilələri ilə götürülmüş öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üçün məlumat mübadiləsi aparıla bilər, əgər beynəlxalq müdafiə tələbi barədə məlumatın məxfiliyi qorunacaqsa.

Maddə 6. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstan ərazisinə daxil olmaq hüququnun verilməsi və sığınacaq prosedurunun əlçatanlığının təmin edilməsi

1. Bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları beynəlxalq müdafiə tələb edən əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstan ərazisinə daxil olmaq hüququnun həyata keçirilməsi və sığınacaq prosedurunun əlçatanlığı imkanının verilməsini təmin edirlər.

2. Bu Qanunun 33-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş halda əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş Gürcüstan ərazisinə daxil olmaq hüququ verilməyə bilər.

Maddə 7. Sığınacaq axtaran şəxsin cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs saxta rəsmi kompüter məlumatının yaradılmasına (satışla bağlı hərəkət istisna olmaqla), və ya Gürcüstanın işğal edilmiş ərazisinə "İşğal edilmiş ərazilər haqqında" Gürcüstan Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydanı pozmaqla daxil olmasına, və ya Gürcüstanın dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçməsinə, və ya saxta şəxsiyyət vəsiqəsinin və ya digər rəsmi sənədin, möhürün, ştampın və ya blankın hazırlanması, əldə edilməsi və ya istifadəsi məqsədilə saxlanmasına və ya istifadəsinə (saxta rəsmi sənədin, möhürün, ştampın və ya blankın satışla bağlı hərəkəti istisna olmaqla) görə cinayət məsuliyyətindən azad edilir, əgər o, Gürcüstana birbaşa olaraq o ərazidən daxil olubsa ki, orada ona bu Qanunun 15-ci maddəsinin birinci bəndi, 19-cu maddəsinin birinci bəndi, 38-ci maddəsinin 3-cü bəndi və ya 22-ci maddəsinin birinci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş təhlükə yaranıb və o, bu Qanuna uyğun olaraq beynəlxalq müdafiə tələb edibsə, əgər onun hərəkətində başqa cinayətin əlamətləri yoxdursa.

2. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs cinayət məsuliyyətindən azad edilir, əgər o, dərhal, ilk fürsətdə dövlət orqanına müraciət edib və müvafiq hərəkətin törədilməsinin səbəbi ilə bağlı müvafiq izahat təqdim edibsə.

3. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətindən həmçinin əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs azad edilir ki, o, bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş hərəkəti insan alverinin (trafikinqin) qurbanı olduğu üçün, insan alverinin (trafikinqin) qurbanı statusunu əldə etməmişdən əvvəl törədib.

4. Əgər beynəlxalq müdafiə haqqında qanuni qüvvəyə minmiş qərarla müəyyən edilərsə ki, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs beynəlxalq müdafiəyə ehtiyac duymur, ona bu maddənin birinci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətindən azad edilmə tətbiq edilməyəcək.

5. İstintaq orqanının o səlahiyyətli şəxsləri üçün ki, onlar əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən bu maddənin birinci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş hərəkətin (cinayətin) mümkün törədilməsini araşdırırlar, sığınacaq prosedurunun başa çatması barədə məlumatı almaq üçün Nazirliyin müvafiq məlumat bazası əlçatandır.

Maddə 8. Geri qaytarılmama prinsipi

1. Sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs, habelə bu Qanunla birbaşa nəzərdə tutulan halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs onun irqi, dini, milliyyəti, hər hansı sosial qrupa mənsubiyyəti və ya siyasi əqidəsinə görə həyatına və ya azadlığına təhlükə yarana biləcək ölkənin sərhədinə qaytarılmamalı və ya oradan çıxarılmamalıdır.

2. Bu maddənin birinci bəndinin qüvvəsi sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə, habelə bu Qanunla birbaşa nəzərdə tutulan halda elə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə şamil edilmir ki, onun barəsində Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə təhlükə yaratması üçün kifayət qədər əsaslar mövcuddur və ya o, Gürcüstanda xüsusilə ağır cinayət törətməyə görə qanuni qüvvəyə minmiş hökmlə məhkum edilmişdir və cəmiyyətə təhlükə yaradır.

Maddə 9. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaranın saxlanılması və (və ya) onun müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsi

1. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaranın saxlanılması və (və ya) onun müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsi həddindən artıq tədbirdir, ayrı-seçkilik xarakteri daşımamalıdır və yalnız qanuni məqsədə xidmət etməlidir.

2. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs aşağıdakı hallarda saxlanıla və (və ya) müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilə bilər:

a) onun identifikasiyası mümkün deyilsə;

b) onun gizlənməsi təhlükəsi və (və ya) səlahiyyətli vəzifəli şəxslə əməkdaşlıqdan yayınması təhlükəsi mövcuddursa;

q) onun Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə təhlükə yaradacağına dair kifayət qədər əsaslar mövcuddursa;

d) onun ictimai səhiyyəyə təhlükə yaradacağına dair kifayət qədər əsaslar mövcuddursa;

e) o, ictimai təhlükəsizliyi və hüquq qaydasını kobud şəkildə pozursa;

v) bu Qanunun 33-cü maddəsinin 10-cu bəndi ilə müəyyən edilmiş hal mövcuddursa, eyni zamanda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə təhlükə yaradırsa;

z) o, hakim tərəfindən müəyyən edilmiş, müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirmənin alternativ tədbiri ilə nəzərdə tutulmuş öhdəlikləri yerinə yetirməyibsə.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtarana saxlanılan zaman onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə, bu ağlabatan hesab edilə bilərsə, anlaşıqlı formada aşağıdakılar izah edilir:

a) saxlanılma əsası;

b) vəkil xidmətindən istifadə hüququ;

q) saxlanılma barədə onun üçün arzuolunan şəxsə/yaxınına məlumat vermək hüququ;

d) tibbi müayinə tələb etmək hüququ.

4. Saxlanılmış əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtarana saxlanılma barədə dərhal onun üçün arzuolunan şəxsə/yaxınına, zərurət olduqda – Nazirliyin resursundan istifadə etməklə məlumat vermək imkanı verilməlidir.

5. Saxlanılmış əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs Nazirliyin müvəqqəti yerləşdirmə təcridxanasına və ya müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilə bilər.

6. Saxlanılmış əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs digər hüquqpozuculardan ayrı saxlanılmalıdır. Qadın və kişi bir-birindən ayrı saxlanılmalıdır, o hal istisna olmaqla ki, onlar bir-birinin ailə üzvləridir. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxs yetkinlik yaşına çatmış şəxsdən ayrı saxlanılmalıdır, o hal istisna olmaqla ki, onlar bir-birinin ailə üzvləri deyillər. Ailənin birliyi qorunmalıdır, o hal istisna olmaqla ki, ailə üzvlərinin ayrılmasını tələb edən təhlükəsizliklə bağlı risk mövcuddur.

7. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs saxlanıldıqdan 48 saatdan gec olmayaraq onun müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsi barədə qərarın qəbul edilməsi üçün məhkəməyə təqdim edilir. Əgər növbəti 24 saat ərzində məhkəmə əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsi barədə qərar qəbul etməsə, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs dərhal azad edilməlidir.

8. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs saxlanıldıqdan 48 saatdan gec olmayaraq məhkəməyə təqdim edilməsə, o, dərhal azad edilməlidir.

9. Əgər bu maddənin 2-ci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş əsaslardan biri mövcuddursa, saxlanılmış əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs sığınacaq prosedurunun başa çatmasına qədər müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilə bilər.

10. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə 3 ay müddətinə yerləşdirilə bilər. Bu maddənin 2-ci bəndində nəzərdə tutulmuş əsaslardan hər hansı birinin mövcud olduğu halda, əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilmə müddəti Nazirlik tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş əsaslandırılmış vəsatət əsasında əlavə 6 ay müddətinə uzadıla bilər. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzində olma ümumi müddəti 9 ayı keçməməlidir. Bu müddət bitdikdən sonra əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzini tərk edir.

11. Bu maddənin 10-cu bəndində müəyyən edilmiş müddətdə müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilmiş əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtaran şəxsə beynəlxalq müdafiə verildiyi halda, o, müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzini tərk edir.

12. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs həmçinin "Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında" Gürcüstan Qanununda nəzərdə tutulmuş hallarda, həmin Qanunla müəyyən edilmiş əsaslarla saxlanıla və/və ya müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilə bilər.

13. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs saxlanılarkən və/və ya müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilərkən əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin saxlanılması və müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsi qaydası tətbiq edilir ki, bu da nazirin normativ aktı ilə müəyyən edilir.

Maddə 10. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsinin alternativ tədbiri

1. Məhkəmə öz təşəbbüsü ilə və ya zərurət yarandıqda Nazirliyin vəsatəti əsasında əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsinin alternativ tədbirinin tətbiqi barədə qərar qəbul etmək səlahiyyətinə malikdir.

2. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtaran şəxsə müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsinin alternativ tədbiri kimi aşağıdakılar müəyyən edilə bilər:

a) polis müvafiq ərazi orqanında və/və ya Nazirliyin digər səlahiyyətli bölməsində müntəzəm olaraq, həftədə iki dəfədən çox olmamaq şərtilə görünmək;

b) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə/sığınacaq axtaran şəxslə əlaqəli Gürcüstan vətəndaşının zamin durması.

3. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsinin alternativ tədbirini məhkəmə müəyyən edir. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzinə yerləşdirilməsinin alternativ tədbirinin fəaliyyət müddəti 3 aydır. Zərurət yarandıqda bu müddət Nazirlik tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş əsaslandırılmış vəsatət əsasında əlavə 6 ay müddətinə uzadıla bilər.

Maddə 11. Ayrı-seçkiliyin yolverilməzliyi

Bu Qanun irqindən, dərisinin rəngindən, dilindən, cinsindən, yaşından, vətəndaşlığından, mənşəyindən, doğulduğu yerdən, yaşadığı yerdən, əmlak və ya titul vəziyyətindən, dinindən və ya inancından, milli, etnik və ya sosial mənsubiyyətindən, peşəsindən, ailə vəziyyətindən, sağlamlıq vəziyyətindən, əlilliyindən, cinsi oriyentasiyasından, siyasi və ya digər baxışlarından və digər əlamətlərindən asılı olmayaraq, ayrı-seçkilik olmadan əcnəbilərə, vətəndaşlığı olmayan şəxslərə, sığınacaq axtaranlara və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslərə şamil edilməlidir.

Maddə 12. Ailə birliyi prinsipinin qorunması

1. Nazirlik beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin ailə birliyi prinsipini qoruyur.

2. Ailənin bütün üzvlərinin onun beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə fərdi qaydada baxılması hüququ vardır.

Maddə 13. Yetkinlik yaşına çatmayanların ən yaxşı maraqlarının nəzərə alınması

Yetkinlik yaşına çatmayanlarla bağlı qərar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 1989-cu il tarixli "Uşaq Hüquqları Konvensiyası"na uyğun olmalı və yetkinlik yaşına çatmayanların ən yaxşı maraqlarını nəzərə almalıdır. Yetkinlik yaşına çatmayanların ən yaxşı maraqlarını qiymətləndirərkən, bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları ailə birliyi prinsipinə, yetkinlik yaşına çatmayanların təhlükəsizliyinə, rifahına, sosial inkişafına və onun fikrinə xüsusi diqqət yetirməli və onun yaşını və bacarıqlarını (o cümlədən, inkişaf səviyyəsini, qavrayış və ünsiyyət bacarıqlarını) nəzərə almalıdırlar.

Fəsil III

Qaçqın statusunun, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin verilməsi və qaçqın statusunun, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin verilməsindən imtina üçün əsaslar

Maddə 14. Beynəlxalq müdafiə formaları

Bu qanuna uyğun olaraq, Gürcüstanda aşağıdakı beynəlxalq müdafiə formaları mövcuddur:

a) qaçqın statusu;

b) əlavə müdafiə;

q) müvəqqəti müdafiə.

Maddə 15. Qaçqın statusunun verilməsi üçün əsaslar

1. Bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada, mənşə ölkəsinin hüdudlarından kənarda olan, irqi, dini, milli, müəyyən sosial qrupa mənsubiyyəti və ya siyasi baxışlarına görə təqib qurbanı ola biləcəyinə dair əsaslı qorxusu olan və qorxusuna görə mənşə ölkəsinə qayıda bilməyən və ya qayıtmaq istəməyən və ya bu ölkənin müdafiəsindən yararlana bilməyən əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə qaçqın statusu verilir.

2. Bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş tələblərə (əsaslara) cavab verən əcnəbilərin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslərin kütləvi şəkildə daxil olması halında, Nazirlik bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada "Prima facie" yanaşması ilə onlara "qrup təyinatı" metodu ilə qaçqın statusu vermək barədə qərar qəbul edir.

3. Qaçqın statusunun "qrup təyinatı" metodu ilə verilməsi bu qanunun 22-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir.

Maddə 16. Yerində yaranmış ("Sur place") beynəlxalq müdafiə tələb etmək hüququ

1. Beynəlxalq müdafiəyə ehtiyac Gürcüstanda olan əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin mənşə ölkəsindəki şəraitin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsinə və ya onun mənşə ölkəsini tərk etdikdən sonra həyata keçirdiyi hərəkətə əsaslana bilər.

2. Bu maddədə nəzərdə tutulmuş halda, əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin təqib olunacağına dair əsaslı qorxusu və ya ciddi zərər almaq riski onun mənşə ölkəsini tərk etdikdən sonra iştirak etdiyi və əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin mənşə ölkəsində malik olduğu inanc və ya istiqamətin ifadəsi və davamı olan fəaliyyətə əsaslana bilər.

3. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs Nazirliyə beynəlxalq müdafiə tələbi ilə təkrar müraciət edərsə, ona "Qaçqınların statusu haqqında" BMT-nin 1951-ci il Konvensiyasının pozulması olmadan, əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin təqib olunacağına dair əsaslı qorxusu və ya ciddi zərər almaq riski onun mənşə ölkəsini tərk etdikdən sonra qabaqcadan niyyətlə süni şəkildə yaratdığı şəraitdən irəli gəlirsə, bu qanunla nəzərdə tutulmuş statusun verilməsindən imtina edilə bilər.

Maddə 17. Qaçqın statusunun verilməsindən imtina üçün əsaslar

1. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, əgər o, bu qanunun 15-ci maddəsinin birinci bəndində müəyyən edilmiş tələblərə (əsaslara) cavab vermirsə, qaçqın statusu verilmir.

2. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə aşağıdakı hallarda da qaçqın statusu verilmir:

a) onun aşağıdakılara təhlükə törədəcəyi ehtimalı üçün kifayət qədər əsas varsa:

a.a) Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə;

a.b) Gürcüstanın ərazi bütövlüyünə;

a.q) ictimai təhlükəsizliyə və hüquq qaydasına;

b) o, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü ilə Gürcüstanda qəsdən ağır və ya xüsusilə ağır cinayət və ya ailə cinayəti törətməkdə təqsirli bilinibsə.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs qaçqın statusu almağa ehtiyac duymur və buna görə də ona aşağıdakı hallarda qaçqın statusu verilmir:

a) ona digər dövlət tərəfindən beynəlxalq müdafiə verilibsə və həmin dövlət onun üçün təhlükəsiz ölkədirsə;

b) o, iki və ya daha çox ölkənin vətəndaşıdırsa və onlardan birinin müdafiəsindən yararlanmaq imkanı varsa;

q) onun daxili yerdəyişmə alternativi varsa;

d) ona "Qaçqınların statusu haqqında" BMT-nin 1951-ci il Konvensiyasının birinci maddəsinin "D" hissəsi şamil edilirsə;

e) o, yaşayış ölkəsinin səlahiyyətli orqanı tərəfindən bu ölkənin vətəndaşlığına sahib olmaqla əlaqəli hüquq və vəzifələrə malik şəxs kimi tanınıbsa.

Maddə 18. Qaçqın statusundan xaric edilmə

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, əgər o, bu qanunun 15-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verirsə, lakin onun aşağıdakıları törətdiyi ehtimalı üçün kifayət qədər əsas varsa, qaçqın statusundan xaric edilir:

a) sülh əleyhinə cinayət, müharibə cinayəti və ya insanlıq əleyhinə cinayət, bu məqsədlə yaradılmış beynəlxalq aktlarla bu cür hərəkətlər üçün verilmiş tərifə uyğun olaraq;

b) Gürcüstanda qaçqın statusu almazdan əvvəl Gürcüstan hüdudlarından kənarda qeyri-siyasi xarakterli qəsdən ağır və ya xüsusilə ağır cinayət;

q) Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsəd və prinsiplərinə zidd olan hərəkətin törədilməsində təqsirləndirilir.

2. Bu maddənin birinci bəndinin qüvvəsi bu maddədə nəzərdə tutulmuş cinayətin törədilməsinə və ya hərəkətin həyata keçirilməsinə təşviq edən və ya başqa şəkildə qeyd olunan cinayətin törədilməsində və ya hərəkətin həyata keçirilməsində iştirak edən şəxsə də şamil edilir.

Maddə 19. Əlavə müdafiənin verilməsi üçün əsaslar

1. Əlavə müdafiə, qaçqın statusunun verilməsi üçün bu Qanunun 15-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş tələblərə (əsaslara) cavab verməyən, lakin mənşə ölkəsinə qayıdacağı təqdirdə bu Qanunun 38-ci maddəsinin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş ciddi zərərə məruz qalmaq riski real olan əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə verilir.

2. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə əlavə müdafiə 1 il müddətinə verilir. Əgər bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş hallar yenidən mövcuddursa, əlavə müdafiə Nazirliyin qərarı ilə eyni müddətə, dəfələrlə uzadıla bilər.

Maddə 20. Əlavə müdafiənin verilməsindən imtina üçün əsaslar

1. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, əgər o, bu Qanunun 19-cu maddəsinin birinci bəndində müəyyən edilmiş tələblərə cavab vermirsə, əlavə müdafiə verilmir.

2. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, həmçinin məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü ilə Gürcüstanda qəsdən törədilmiş ağır və ya xüsusilə ağır cinayətə və ya ailə cinayətinə görə məhkum edilmişdirsə, əlavə müdafiə verilmir.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə əlavə müdafiənin verilməsinə ehtiyac yoxdur və buna görə də ona əlavə müdafiə verilmir, əgər:

a) ona təhlükəsiz ölkə olan başqa bir dövlət tərəfindən beynəlxalq müdafiə verilibsə;

b) o, iki və ya daha çox ölkənin vətəndaşıdırsa və onlardan birinin müdafiəsindən istifadə etmək imkanı varsa; c) onun daxili yerdəyişmə alternativi varsa;

d) o, yaşayış ölkəsinin səlahiyyətli orqanı tərəfindən bu ölkənin vətəndaşlığına sahib olmaqla əlaqəli hüquq və vəzifələri olan şəxs kimi tanınıbsa.

Maddə 21. Əlavə müdafiədən xaric edilmə

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, bu Qanunun 19-cu maddəsi ilə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verirsə, lakin güman etmək üçün kifayət qədər əsas varsa, əlavə müdafiədən xaric edilir ki:

a) o, bəşəriyyətə, sülhə, təhlükəsizliyə və beynəlxalq humanitar hüquqa qarşı cinayət törətmişdir;

b) o, Gürcüstanda əlavə müdafiə verilməzdən əvvəl Gürcüstan hüdudlarından kənarda qəsdən ağır və ya xüsusilə ağır cinayət törətmişdir;

q) o, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsəd və prinsiplərinə zidd olan hərəkətlərdə təqsirlidir;

d) o, təhlükə yaradır:

d.a) Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə;

d.b) Gürcüstanın ərazi bütövlüyünə;

d.q) ictimai təhlükəsizliyə və hüquq qaydasına.

2. Bu maddənin birinci bəndinin qüvvəsi, həmçinin bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş cinayətin törədilməsinə və ya hərəkətin həyata keçirilməsinə təşviq edən və ya başqa şəkildə qeyd olunan cinayətin törədilməsində və ya hərəkətin həyata keçirilməsində iştirak edən şəxsə də şamil edilir.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, həmçinin Gürcüstan ərazisinə daxil olmazdan əvvəl bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmayan və Gürcüstan qanunvericiliyinə əsasən azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılan başqa bir cinayət törətmişdirsə, habelə mənşə ölkəsini yalnız qeyd olunan cinayətin törədilməsinə görə nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün tərk etmişdirsə, əlavə müdafiədən xaric edilə bilər.

Maddə 22. Müvəqqəti müdafiənin verilməsi əsasları və qaydası

1. Bu Qanunun 38-ci maddəsinin 3-cü bəndinin "q" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş tələblərə (əsaslara) cavab verən kütləvi şəkildə daxil olan əcnəbilərə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslərə müvəqqəti müdafiə verilir.

2. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu maddənin birinci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş müvəqqəti müdafiənin verilməsi məqsədilə Gürcüstan Hökuməti hüquqi akt qəbul edir.

3. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə müvəqqəti müdafiə 1 il müddətinə verilir. Müvəqqəti müdafiə, bu maddənin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş hallar yenidən mövcud olduğu təqdirdə, Gürcüstan Hökumətinin qərarı ilə eyni müddətə, dəfələrlə uzadıla bilər.

4. Kütləvi şəkildə daxil olan əcnəbilərin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslərin qeydiyyatından sonra səlahiyyətli vəzifəli şəxs onlara müvəqqəti müdafiənin verilməsini və onların Gürcüstan ərazisində qanuni olaraq qalmasını təsdiq edən sənəd verir.

5. Bu Qanunun 15-ci və 19-cu maddələri ilə nəzərdə tutulmuş əsaslar mövcud olduğu halda, əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin bu maddənin 3-cü bəndi ilə müəyyən edilmiş müddətin bitməsindən 15 gün müddətində fərdi beynəlxalq müdafiə üçün ərizə təqdim etmək hüququ vardır.

6. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən bu maddənin 5-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş müddətin üzrlü səbəb olmadan pozulması halında Nazirlik beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin icraata qəbul edilməsindən imtina haqqında fərdi inzibati-hüquqi akt qəbul edir.

7. Nazirliyin əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə müvəqqəti müdafiənin verilməsindən imtina haqqında qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra, o cümlədən Nazirliyin qərarından məhkəməyə şikayət edildiyi halda, məhkəmənin müvəqqəti müdafiənin verilməsindən imtina haqqında qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, Gürcüstanda onun qalmasının başqa hüquqi əsası olmadığı təqdirdə, "Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında" Gürcüstan Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada Gürcüstanı tərk etməyə borcludur.

8. Müvəqqəti müdafiənin verilməsi proseduru Nazirin normativ aktı ilə tənzimlənir.

Maddə 23. Müvəqqəti müdafiənin verilməsindən imtina əsasları

1. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, əgər o, bu Qanunun 22-ci maddəsinin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş tələblərə (əsaslara) cavab vermirsə, müvəqqəti müdafiə verilmir.

2. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, həmçinin o, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü ilə Gürcüstanda qəsdən ağır və ya xüsusilə ağır cinayət və ya ailə cinayəti törətməyə görə məhkum edilmişdirsə, müvəqqəti müdafiə verilmir.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs müvəqqəti müdafiənin verilməsinə ehtiyac duymur və buna görə də ona müvəqqəti müdafiə verilmir, əgər:

a) ona beynəlxalq müdafiə onun üçün təhlükəsiz ölkə olan başqa bir dövlət tərəfindən verilmişdirsə;

b) o, iki və ya daha çox ölkənin vətəndaşıdır və onlardan birinin müdafiəsindən istifadə etmək imkanı vardırsa;

q) onun daxili yerdəyişmə alternativi vardırsa;

d) o, yaşayış ölkəsinin səlahiyyətli orqanı tərəfindən bu ölkənin vətəndaşlığına sahib olmaqla əlaqəli hüquq və vəzifələrə malik kimi tanınmışdırsa.

Maddə 24. Müvəqqəti müdafiədən xaric edilmə

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, əgər o, bu Qanunun 22-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verirsə, lakin ehtimal etmək üçün kifayət qədər əsas varsa, müvəqqəti müdafiədən xaric edilir ki:

a) o, bəşəriyyətə, sülhə, təhlükəsizliyə və beynəlxalq humanitar hüquqa qarşı cinayət törətmişdir;

b) o, Gürcüstanda müvəqqəti müdafiə verilməzdən əvvəl Gürcüstan hüdudlarından kənarda qəsdən ağır və ya xüsusilə ağır cinayət törətmişdir;

q) o, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsəd və prinsiplərinə zidd olan hərəkətin törədilməsində təqsirlidir;

d) o, təhlükə yaradır:

d.a) Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə;

d.b) Gürcüstanın ərazi bütövlüyünə;

d.q) ictimai təhlükəsizliyə və hüquq qaydasına.

2. Bu maddənin birinci bəndinin qüvvəsi, həmçinin bu maddə ilə nəzərdə tutulmuş cinayətin törədilməsinə və ya hərəkətin həyata keçirilməsinə təşviq edən və ya başqa şəkildə qeyd olunan cinayətin törədilməsində və ya hərəkətin həyata keçirilməsində iştirak edən şəxsə də şamil edilir.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, həmçinin Gürcüstan ərazisinə daxil olmazdan əvvəl bu maddənin birinci bəndi ilə nəzərdə tutulmayan və Gürcüstan qanunvericiliyi ilə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılan başqa bir cinayət törətmişdirsə, habelə əgər o, yalnız qeyd olunan cinayətin törədilməsinə görə nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün mənşə ölkəsini tərk etmişdirsə, müvəqqəti müdafiədən xaric edilə bilər.

Fəsil IV

Beynəlxalq müdafiə tələbi

Maddə 25. Beynəlxalq müdafiə tələbi

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs Gürcüstan ərazisində olarkən, bu maddənin 2-ci bəndində nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla, yalnız Nazirliyin Miqrasiya Departamentində öz ana dilində və ya onun üçün anlaşılan başqa bir dildə beynəlxalq müdafiə tələb etmək hüququna malikdir.

2. Beynəlxalq müdafiə aşağıdakı hallarda da tələb oluna bilər:

a) bu Qanunun 7-ci maddəsinin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş Gürcüstan dövlət sərhədinin qanunsuz keçilməsi halında − Nazirliyin sərhəd nəzarətini həyata keçirən səlahiyyətli orqanında;

b) bu Qanunun 33-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş sərhəd prosedurası çərçivəsində − Nazirliyin sərhəd nəzarətini həyata keçirən səlahiyyətli orqanında;

q) Gürcüstan Ədliyyə Nazirliyinin sisteminə daxil olan dövlət tabeliyindəki qurumun – Xüsusi Penitensiar Xidmətin penitensiar müəssisəsində (bundan sonra – penitensiar müəssisə) olarkən – penitensiar müəssisədə.

3. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu maddənin 2-ci bəndində nəzərdə tutulmuş dövlət orqanında beynəlxalq müdafiə tələb edərsə, beynəlxalq müdafiə tələbini qəbul edən dövlət orqanı ona sığınacaq proseduru haqqında onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə, ağlabatan hesab edilə bilən şəkildə məlumat verilməsini təmin edir.

4. Sığınacaq proseduru nazirin normativ aktı ilə tənzimlənir.

Maddə 26. Gürcüstandan çıxarılma və ya ekstradisiya proseduru aparılan əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi

1. Gürcüstandan çıxarılma və ya ekstradisiya proseduru başlandıqdan dərhal sonra Nazirliyin, habelə Gürcüstan Prokurorluğunun və ya prokurorun tapşırığı ilə əcnəbini və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsi saxlayan orqanın səlahiyyətli vəzifəli şəxsi əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada, onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə, ağlabatan hesab edilə bilən şəkildə, dərhal beynəlxalq müdafiə tələb etmək hüququ və bu hüququn həyata keçirilməsi müddəti barədə məlumat verir. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu bənddə nəzərdə tutulmuş məlumatın verilməsi səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən tərtib edilmiş yazılı sənədlə təsdiq edilir.

2. Barəsində Gürcüstandan çıxarılma və ya ekstradisiya proseduru aparılan əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs Nazirliyin Miqrasiya Departamentində və ya penitensiar müəssisədə şəxsən və ya müvafiq etibarnaməsi olan vəkil vasitəsilə öz ana dilində və ya onun üçün anlaşılan başqa bir dildə beynəlxalq müdafiə tələb etmək hüququna malikdir.

3. Barəsində Gürcüstandan çıxarılma və ya ekstradisiya proseduru aparılan əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu maddənin 2-ci bəndində nəzərdə tutulmuş dövlət orqanlarına bu maddənin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada məlumat aldıqdan sonra 10 təqvim günü ərzində beynəlxalq müdafiə haqqında ərizə ilə müraciət etmək hüququna malikdir. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən qeyd olunan müddətin üzrsüz səbəbdən pozulması halında Nazirlik beynəlxalq müdafiə haqqında ərizənin icraata qəbul edilməsindən imtina haqqında fərdi inzibati-hüquqi akt qəbul edir.

4. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu maddənin 3-cü bəndinə uyğun olaraq beynəlxalq müdafiə haqqında ərizənin icraata qəbul edilməsindən imtina haqqında qərarın təqdim edilməsindən sonra, habelə onun tərəfindən qeyd olunan qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət verilməsi halında əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstandan çıxarılması və ya Gürcüstanın Ədliyyə Naziri tərəfindən onun ekstradisiyası haqqında yekun qərarın qəbul edilməsi və bu qərarın icrası ləngimir.

5. Üzrlü səbəbin mövcud olduğu halda bu maddənin 3-cü bəndi ilə müəyyən edilmiş müddət üzrlü səbəbin mövcud olduğu müddətdən artıq olmamaq şərtilə bərpa edilə bilər. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üzrlü səbəblə əlaqədar vəziyyətin aradan qaldırılmasından dərhal sonra (ilk fürsətdə) beynəlxalq müdafiə tələb etməlidir. Üzrlü səbəbin mövcudluğunu sübut etmək vəzifəsi əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin üzərinə düşür.

6. Əgər beynəlxalq müdafiəni o əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tələb edirsə ki, ona münasibətdə Gürcüstandan çıxarılma proseduru aparılır və o, penitensiar müəssisədə və ya Nazirliyin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzində yerləşdirilməyibsə, Nazirliyin səlahiyyətli vəzifəli şəxsi əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsi Nazirliyin Miqrasiya Departamentinin müvafiq bölməsinə yönləndirir və ona anlaşılan dildə 5 iş günü ərzində qeyd olunan bölmədə görünmə, mobil telefon nömrəsi, elektron poçt ünvanı və yaşayış yerinin ünvanı (əgər varsa) barədə məlumat təqdim etmək öhdəliyi və bu öhdəliyin yerinə yetirilməməsinin nəticələri barədə yazılı məlumat verir. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu məlumatı imzalayır.

7. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiənin bu maddənin 3-cü bəndində müəyyən edilmiş müddətdə tələb edildiyi halda, penitensiar müəssisənin səlahiyyətli vəzifəli şəxsi dərhal Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə beynəlxalq müdafiə tələb edən əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs barədə məlumat verməlidir və ən geci 3 iş günü ərzində beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə göndərməlidir.

8. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin ekstradisiyasını təhlükəsiz üçüncü ölkə tələb edirsə, Nazirlik bu Qanunun 31-ci maddəsinə uyğun olaraq beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin yolverilməz hesab edilməsi barədə qərar qəbul edir. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin yolverilməz hesab edildiyi halda, o cümlədən əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən qeyd olunan qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət edildiyi halda, o, sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, Gürcüstanın Ədliyyə Naziri tərəfindən onun ekstradisiyası barədə yekun qərarın qəbul edilməsinə və bu qərarın icrasına mane olmur.

9. Bu maddənin 3-cü və 8-ci bəndlərində nəzərdə tutulmuş fərdi inzibati-hüquqi aktlardan məhkəməyə şikayət edildiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu Qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan, o cümlədən həmin maddənin birinci bəndinin "e" və "m" yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş məhkəmə mübahisəsinin aparılması zamanı pulsuz hüquqi yardım hüququndan və dövlət rüsumunun ödənilməsindən azad olma hüququndan istifadə etmir.

10. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin bu maddənin 6-cı bəndində müəyyən edilmiş müddətdə Nazirliyə gəlmədiyi və/və ya onun tərəfindən məcburi əlaqə məlumatlarının təqdim edilmədiyi halda, sığınacaq proseduru dayandırılacaq.

11. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiənin Nazirliyin sisteminin müvafiq müəssisəsində tələb edildiyi halda, Nazirliyin müvafiq bölmələri arasında məlumat mübadiləsi qaydası Nazirin əmri ilə müəyyən edilir.

12. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstandan çıxarılması məsələsinin müzakirəsinə başlandıqdan sonra, bu maddənin 3-cü bəndində müəyyən edilmiş müddətdə onun tərəfindən beynəlxalq müdafiənin tələb edildiyi halda, çıxarılma məsələsinin müzakirəsi və sığınacaq proseduru eyni zamanda, bir inzibati icraat çərçivəsində aparılır. Bu bənddə nəzərdə tutulmuş beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin və çıxarılma məsələsinin müzakirəsi proseduru Nazirin əmri ilə müəyyən edilir.

13. Bu maddənin 12-ci bəndində nəzərdə tutulmuş halda, əcnəbinin Gürcüstandan çıxarılması və ya onun çıxarılmasından imtina edilməsi barədə qərar və beynəlxalq müdafiə tələbi/verilməsi ilə əlaqədar qərar bir fərdi inzibati-hüquqi aktla qəbul edilir.

14. Bu maddənin 13-cü bəndində nəzərdə tutulmuş halda, beynəlxalq müdafiə tələbi/verilməsi ilə əlaqədar qəbul edilmiş qərardan ayrıca şikayət verilmir. Bu qərardan əcnəbinin Gürcüstandan çıxarılması və ya onun çıxarılmasından imtina edilməsi barədə qərarla birlikdə, onun təqdim edildiyi gündən 10 təqvim günü ərzində, Gürcüstanın İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 21122 və 21126-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş qaydada şikayət verilə bilər.

Maddə 27. Cəzaçəkmə müəssisəsində olan əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsə (qəsdən törədilmiş ağır və ya xüsusilə ağır cinayətə, habelə ailə cinayətinə görə məhkum edilmiş şəxs istisna olmaqla) cəzaçəkmə müəssisəsinə yerləşdirildikdən sonra, ən geci 2-ci iş günündən gec olmayaraq, cəzaçəkmə müəssisəsinin səlahiyyətli vəzifəli şəxsi Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada, yazılı şəkildə, onun üçün anlaşılan dildə və ya başa düşdüyü dildə, ağlabatan hesab edilə biləcəyi kimi, aşağıdakı məlumatları təqdim edir:

a) cəzasını çəkdikdən sonra və ya cəzasını çəkməkdən hər hansı digər əsasla azad edildikdən sonra Gürcüstandan mümkün deportasiyası barədə;

b) beynəlxalq müdafiə tələb etmək hüququ və bu hüququn həyata keçirilməsi müddəti barədə;

q) Nazirlik tərəfindən beynəlxalq müdafiə ilə bağlı qərar qəbul edilənədək cəzaçəkmə müəssisəsindən azad edildiyi təqdirdə, 5 iş günü ərzində Nazirliyə gəlmək, mobil telefon nömrəsi, elektron poçt ünvanı və yaşayış yerinin ünvanı (mövcud olduğu təqdirdə) barədə məlumat təqdim etmək öhdəliyi və bu öhdəliyin yerinə yetirilməməsinin nəticələri barədə.

2. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş məlumatın təqdim edilməsi barədə protokol tərtib edilir və əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs tərəfindən imzalanaraq təsdiq edilir. Bu protokolun əsli 3 iş günü ərzində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə göndərilir, surəti isə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsə təqdim edilir.

3. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş cəzaçəkmə müəssisəsində olan əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs cəzaçəkmə müəssisəsində, öz ana dilində və ya onun üçün anlaşılan digər dildə, müvafiq etibarnaməsi olan vəkil vasitəsilə isə həmçinin Nazirliyin Miqrasiya Departamentində, bu maddənin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada məlumatı aldıqdan sonra 10 təqvim günü ərzində beynəlxalq müdafiə tələb etmək hüququna malikdir. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs tərəfindən qeyd olunan müddətin üzrlü səbəb olmadan pozulması halında Nazirlik beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin icraata qəbulundan imtina barədə fərdi inzibati-hüquqi akt qəbul edir.

4. Bu maddənin 3-cü bəndinə uyğun olaraq, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsə beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin icraata qəbulundan imtina edilməsi barədə qərarın təqdim edilməsindən sonra, habelə onun tərəfindən həmin qərardan bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət verildiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsin Gürcüstandan çıxarılması və ya Gürcüstanın Ədliyyə Naziri tərəfindən onun ekstradisiyası barədə yekun qərarın qəbul edilməsi və bu qərarın icrası dayandırılmır.

5. Üzrlü səbəbin mövcud olduğu halda, bu maddənin 3-cü bəndi ilə müəyyən edilmiş müddət üzrlü səbəbin mövcud olduğu müddətdən artıq olmamaq şərtilə bərpa edilə bilər. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs üzrlü səbəblə əlaqədar vəziyyətin aradan qaldırılmasından dərhal sonra (ilk mümkün olan kimi) beynəlxalq müdafiə tələb etməlidir. Üzrlü səbəbin mövcudluğunu sübut etmək vəzifəsi əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsin üzərinə düşür.

6. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiənin şəxsən tələb edildiyi halda, penitensiar müəssisə onun ərizəsini 3 iş günündən gec olmayaraq Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə göndərir.

7. Penitensiar müəssisədə olan, bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş və beynəlxalq müdafiə tələb etmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsə Nazirliyin səlahiyyətli vəzifəli şəxsi onunla anket keçirərkən bu qanunla nəzərdə tutulmuş hüquq və vəzifələrini və sığınacaq prosedurunu, habelə penitensiar müəssisədən azad edildiyi halda 5 iş günü ərzində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə gəlmək, mobil telefon nömrəsi, elektron poçt ünvanı və yaşayış yerinin ünvanı (mövcud olduğu halda) barədə məlumat təqdim etmək vəzifəsini və bu vəzifənin yerinə yetirilməməsinin nəticələrini izah edir.

8. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş və beynəlxalq müdafiə tələb etmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs penitensiar müəssisədən azad edildiyi halda bu maddənin 7-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş müddətdə Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə gəlməzsə və məcburi əlaqə məlumatlarını təqdim etməzsə, sığınacaq proseduru dayandırılacaqdır. Bu bəndlə müəyyən edilmiş sığınacaq prosedurunun dayandırılması barədə fərdi inzibati-hüquqi aktın əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilməsindən sonra, habelə onun tərəfindən həmin aktdan bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət verildiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, ona bu qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri qaytarılmama prinsipi şamil edilmir və həmin aktın əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edilməsi anından onun Gürcüstandan çıxarılması və ya ekstradisiyası mümkündür.

9. Bu maddənin 3-cü və 8-ci bəndləri ilə nəzərdə tutulmuş fərdi inzibati-hüquqi aktdan məhkəməyə şikayət verildiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan, o cümlədən həmin maddənin birinci bəndinin "e" və "m" yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş məhkəmə mübahisəsinin aparılması zamanı pulsuz hüquqi yardım almaq hüququndan və dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunmaq hüququndan istifadə etmir.

10. Penitensiar müəssisədə olan müvafiq əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsə bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş məlumatın izah edilməsi qaydası və forması, Nazirlik və penitensiar müəssisə arasında məlumat mübadiləsi qaydası Nazirlə Gürcüstanın Ədliyyə Nazirinin birgə əmri ilə müəyyən edilir.

Maddə 28. Xüsusi ehtiyacları olan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi

1. Xüsusi ehtiyacları olan şəxs beynəlxalq müdafiəni bu qanunun 25-ci maddəsinə uyğun olaraq tələb etməlidir.

2. Nazirliyin Miqrasiya Departamenti müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxs haqqında məlumatı, həmçinin zərurət yarandıqda – əlilliyi olan şəxs haqqında məlumatı dərhal Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qəyyumluq və himayə orqanına təqdim etməlidir. Qeyd olunan orqan zərurət yarandıqda Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsə və ya əlilliyi olan şəxsə qəyyum/himayəçi/dəstəkçinin təyin edilməsini təmin edir.

3. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən müvafiq protokolun tərtib edilməsi əsasında müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin və ya qanuni nümayəndəyə ehtiyacı olan əlilliyi olan şəxsin beynəlxalq müdafiə tələbi dərhal qeydiyyata alınır. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsə və ya əlilliyi olan şəxsə qəyyum/himayəçi/dəstəkçi təyin edildikdən sonra təqdim edilməlidir. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılma müddətinin hesablanması beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qeydiyyata alındığı gündən başlayır.

Maddə 29. Sığınacaq axtaran şəxsin qəbul mərkəzinə yerləşdirilməsi tələb etmək hüququ

1. Nazirlik tərəfindən beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə mahiyyəti üzrə baxılma dövründə sığınacaq axtaran şəxs qəbul mərkəzinə yerləşdirilməsi tələb etmək hüququna malikdir. Bu tələbə Nazirlik sığınacaq axtaran şəxsin müraciəti əsasında baxır.

2. Nazirin əmri ilə müəyyən edilir:

a) sığınacaq axtaran şəxsin qəbul mərkəzinə yerləşdirilməsi ilə əlaqədar məsələlər;

b) sığınacaq axtaran şəxs/qəbul mərkəzinə yerləşdirilmiş şəxs üçün qəbul mərkəzinə yerləşdirilmə hüququna xitam verilməsi əsasları və qaydası;

q) qəbul mərkəzinə yerləşdirilmiş şəxs tərəfindən qəbul mərkəzinin tərk edilməsi (o cümlədən, məcburi) və onun mülkiyyətində olan əşyaların sərəncam verilməsi əsasları və qaydası.

3. Sığınacaq axtaran şəxs/qəbul mərkəzinə yerləşdirilmiş şəxs onun üçün qəbul mərkəzinə yerləşdirilmə hüququna xitam verilməsi əsasının mövcud olduğu halda bu Qanunla müəyyən edilmiş müddətdə qəbul mərkəzini tərk etməyə borcludur.

4. Bu maddənin 3-cü bəndində müəyyən edilmiş tələbin yerinə yetirilməməsi halında qəbul mərkəzinə yerləşdirilmiş şəxs nazirin əmri ilə müəyyən edilmiş qaydaya uyğun olaraq, məhkəməyə müraciət etmədən və “İcra məmurları haqqında” Gürcüstan Qanunu ilə nəzərdə tutulmuş icraat olmadan məcburi tədbirlərin tətbiqi ilə qəbul mərkəzini tərk edir.

5. Sığınacaq axtaran şəxs/qəbul mərkəzinə yerləşdirilmiş şəxs üçün qəbul mərkəzinə yerləşdirilmə hüququna xitam verilməsi haqqında qərardan şikayət verilməsi onun icrasını dayandırmır.

6. Xüsusi ehtiyacları olan şəxs nazirin əmri ilə müəyyən edilmiş qaydaya uyğun olaraq yerləşdirilir.

Fəsil V

Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılması proseduru

Maddə 30. Əsas prosessual standartlar

1. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə fərdi qaydada, obyektiv və qərəzsiz yanaşmaqla baxmalıdır.

2. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə mahiyyəti üzrə aşağıdakı qaydada baxılır:

a) adi qaydada;

b) sürətləndirilmiş qaydada;

q) Gürcüstanın dövlət sərhədində baxılma qaydasında.

3. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə bu maddənin 2-ci bəndinin “a” və ya “b” yarımbəndində nəzərdə tutulmuş qaydada mahiyyəti üzrə baxılmaya o halda başlanılır ki, beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə bu Qanunun 31-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş yol verilə bilmə mərhələsindən keçsin.

4. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üçün qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi əsasları vahid prosedurla, ardıcıl olaraq, bu Qanunun 15-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaçqın statusunun verilməsi əsaslarının öyrənilməsi-qiymətləndirilməsi ilə öyrənilir. Əgər sığınacaq axtaran şəxs qaçqın statusunun verilməsi əsaslarını ödəmirsə, qeyd olunan prosedur həmin Qanunun 19-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş əlavə müdafiənin verilməsi əsaslarının öyrənilməsi-qiymətləndirilməsi ilə davam etdirilir.

5. Bu Qanunun 15-ci və 19-cu maddələri ilə müəyyən edilmiş halların mövcudluğunun aşkar əsaslandırılması halında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üçün qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi haqqında qərar onunla anketləşmə aparıldıqdan sonra, beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılması üçün bu Qanunun 42-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada qəbul edilə bilər.

Maddə 31. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin yol verilə bilmə mərhələsi

1. Nazirlik bu maddə ilə müəyyən edilmiş qaydada əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinin yol verilə bilməsini yoxlayır.

2. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsi yol verilməz hesab edilir və mahiyyəti üzrə baxılmır, əgər:

a) əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə onun üçün təhlükəsiz ölkə olan başqa dövlət tərəfindən beynəlxalq müdafiə verilibsə;

b) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üçün təhlükəsiz üçüncü ölkə varsa;

q) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü ilə Gürcüstanda qəsdən törədilmiş ağır və ya xüsusilə ağır cinayətə və ya ailə cinayətinə görə məhkum edilibsə;

d) əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin ailə üzvü onun işinə bu bənddə nəzərdə tutulmuş əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsi çərçivəsində baxılmasına razılıq verdikdən sonra ayrılıqda beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə verirsə və onun vəziyyəti ilə əlaqədar onun tərəfindən ayrılıqda beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə verilməsini əsaslandıran yeni hallar yoxdursa;

e) bu Qanunun 52-ci maddəsinin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş tələblər ödənilməyibsə.

3. Bu maddənin 2-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş halların və beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin yol verilə bilməsinin müəyyən edilməsi üçün əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə bu Qanunun 35-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada anketləşmə aparılır, bu maddənin 2-ci bəndinin “e” yarımbəndində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin anketləşmə zamanı bu maddənin 2-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş müvafiq hallar haqqında öz mülahizələrini təqdim etmək hüququ vardır.

4. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin yol verilə bilən və ya yol verilməz hesab edilməsi haqqında qərarı Nazirlik əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə anketləşmə aparıldıqdan sonra 5 iş günü müddətində qəbul edir, bu maddənin 2-ci bəndinin “e” yarımbəndində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla. Səlahiyyətli vəzifəli şəxsin qərarı ilə bu müddət birdəfəlik, 5 iş günündən artıq olmamaqla uzadıla bilər.

5. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu maddənin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərar (gürcü dilində, həmçinin onun üçün anlaşıqlı olan dilə və ya onun başa düşdüyü dilə tərcümə edilmiş şəkildə, bu ağlabatan hesab edilə bilərsə) onun məhkəmədə mübahisələndirilməsinin bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydasının göstərilməsi ilə bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilir.

6. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstandan qovulması və ya ekstradisiyası ona bu maddənin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərar – fərdi inzibati-hüquqi akt həmin maddənin 5-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilənədək yol verilməzdir.

7. Bu maddənin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərardan əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edildiyi gündən 7 təqvim günü ərzində məhkəməyə şikayət verilə bilər.

8. Bu maddənin 2-ci bəndinə uyğun olaraq beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qəbuledilməz hesab edilməsi barədə fərdi inzibati-hüquqi aktın əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edildikdən sonra, habelə onun tərəfindən qeyd olunan aktın bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət verildiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, ona bu qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri qaytarılmama prinsipi şamil edilmir və qeyd olunan aktın əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edildiyi andan onun Gürcüstandan qovulması və ya ekstradisiyası mümkündür.

9. Bu maddənin 2-ci bəndinə uyğun olaraq beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qəbuledilməz hesab edilməsi barədə fərdi inzibati-hüquqi aktın məhkəməyə şikayət verildiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan, o cümlədən həmin maddənin birinci bəndinin "e" və "m" yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş məhkəmə mübahisəsinin aparılması zamanı pulsuz hüquqi yardım hüququndan və dövlət rüsumunun ödənilməsindən azad olma hüququndan istifadə etmir.

10. Bu maddənin 2-ci bəndinin "e" yarımbəndində nəzərdə tutulmuş halda beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə bu qanunun 52-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır.

11. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qəbuledilən hesab edilməsi barədə fərdi inzibati-hüquqi akt əsasında əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə sığınacaq axtaran şəxsin arayışı, həmin arayış əsasında isə müvəqqəti şəxsiyyət vəsiqəsi verilir.

12. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə sığınacaq axtaran şəxsin arayışı verildikdən sonra Nazirlik sığınacaq axtaran şəxsin səyahət sənədini (əgər varsa) alır. Sığınacaq axtaran şəxsə səyahət sənədi beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılmasının dayandırılması və ya qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina barədə Nazirliyin qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi gündən sonra, onun tərəfindən Nazirliyin qərarından bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət verildiyi halda isə qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina barədə məhkəmənin qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi gündən sonra qaytarılır.

13. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qəbuledilən hesab edilməsi barədə qərar sığınacaq axtaran şəxs üçün bu qanunun 66-cı və 67-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş hüquq və vəzifələr yaradır.

14. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qəbuledilən hesab edilməsi barədə qərar qəbul edildikdən sonra beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə bu qanunun 30-cu maddəsinin 2-ci bəndinin "a" və ya "b" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır.

Maddə 32. Beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə sürətləndirilmiş qaydada baxılması

1. Beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizə aşağıdakı əsaslardan birinin mövcud olduğu halda açıq-aşkar əsassız hesab edilir və sürətləndirilmiş qaydada baxılır:

a) beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizədə göstərilən məlumat bu Qanunun 15-ci və ya 19-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş qaçqın statusu və ya əlavə müdafiənin verilməsi üçün əsaslarla əlaqəli deyildir;

b) sığınacaq axtaran şəxs təhlükəsiz mənşə ölkəsindəndir;

q) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs öz şəxsiyyəti və/və ya vətəndaşlığı haqqında müvafiq məlumatı və ya sənədləri gizlətməklə, habelə qərar qəbuluna mənfi təsir göstərə biləcək yanlış məlumat və ya saxta sənədlər təqdim etməklə Nazirliyi çaşdırmışdır;

d) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs mənşə ölkəsi haqqında açıq-aşkar uyğunsuz və ziddiyyətli, açıq-aşkar yanlış və ya şübhəli məlumatlar təqdim etmişdir ki, bu da onun beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəsini inandırıcı etmir;

e) ehtimal olunur ki, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs şəxsiyyətini və/və ya vətəndaşlığını müəyyən etməyə imkan verən özünün identifikasiya və ya səyahət sənədini vicdansızcasına məhv etmiş və ya ondan xilas olmuşdur;

v) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs barmaq izlərinin və əl izlərinin götürülməsindən və ya fotoşəkil çəkdirməkdən imtina edir;

z) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs Gürcüstan ərazisinə qanunsuz daxil olmuş və ya Gürcüstanda qanunsuz qalma müddətini uzatmışdır və Gürcüstan ərazisinə daxil olma şəraitini nəzərə alaraq, üzrlü səbəb olmadan, bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət orqanına dərhal müraciət etməmiş və beynəlxalq müdafiə tələb etməmişdir;

t) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üzrlü səbəb olmadan Gürcüstan ərazisinə daxil olduqdan 30 gün sonra beynəlxalq müdafiə tələb etmişdir, beynəlxalq müdafiə tələbi əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin mənşə ölkəsindəki şəraitin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsinə əsaslandığı hallar istisna olmaqla.

2. Bu Qanunun 52-ci maddəsinə uyğun olaraq qəbul edilən təkrar beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə sürətləndirilmiş qaydada baxılır.

3. Təhlükəsiz mənşə ölkəsi anlayışı yalnız o halda tətbiq edilir ki, bu ölkə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin mənşə ölkəsi olsun və əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu ölkənin fərdi şərait nəzərə alınmaqla, onun üçün təhlükəsiz ölkə olmadığına dair əsaslı ehtimal üçün hər hansı bir sübut təqdim etməmiş olsun.

4. Bu Qanunun 37-ci maddəsinin 8-ci bəndində müəyyən edilmiş müddətdə beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə sürətləndirilmiş qaydada baxılarkən əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üçün qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi və ya qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina haqqında qərar onunla anket keçirildikdən sonra, beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə baxılması üçün bu Qanunun 42-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada qəbul edilə bilər.

5. Beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə baxılarkən işin əlavə araşdırılmasını tələb edən əlavə hallar aşkar edilərsə və beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə baxılması və qərarın qəbul edilməsi beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə sürətləndirilmiş qaydada baxılması üçün bu Qanunun 37-ci maddəsinin 8-ci bəndində müəyyən edilmiş müddətdə mümkün olmazsa, beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə adi qaydada baxılması üçün həmin maddənin birinci-beşinci bəndləri ilə müəyyən edilmiş müddətlərdə baxılır.

6. Beynəlxalq müdafiə ilə bağlı ərizəyə sürətləndirilmiş qaydada baxılması çərçivəsində beynəlxalq müdafiənin verilməsindən imtina haqqında qərarın əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edilməsindən sonra, habelə onun tərəfindən qeyd olunan qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət edildiyi halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, ona bu Qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri qaytarılmama prinsipi şamil edilmir və qeyd olunan qərarın əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edilməsi anından onun Gürcüstandan qovulması və ya ekstradisiyası mümkündür.

7. Bu maddənin 6-cı bəndində nəzərdə tutulmuş qərar – fərdi inzibati-hüquqi akt məhkəmədə mübahisələndirildiyi halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu Qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan, o cümlədən həmin maddənin birinci bəndinin “e” və “m” yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş məhkəmə mübahisəsinin aparılmasında pulsuz hüquqi yardım hüququndan və dövlət rüsumunun ödənilməsindən azad olma hüququndan istifadə etmir.

Maddə 33. Beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə Gürcüstan dövlət sərhədində baxılması qaydası

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiənin Gürcüstan dövlət sərhədində və ya Gürcüstanın nəzarətində olan tranzit zonasında tələb olunması halında, beynəlxalq müdafiə haqqında ərizə bu maddə ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır, əgər:

a) bu Qanunun 31-ci maddəsinin 2-ci bəndində müəyyən edilmiş hər hansı bir hal mövcuddursa;

b) bu Qanunun 32-ci maddəsinin birinci bəndində müəyyən edilmiş hər hansı bir hal mövcuddursa;

q) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə, onun ərazi bütövlüyünə və ya ictimai təhlükəsizliyə təhlükə yaradırsa və ya o, Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə, onun ərazi bütövlüyünə və ya ictimai təhlükəsizliyinə təhlükə yaratdığına görə Gürcüstandan qovulmuşdursa.

2. Bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş müvafiq halı aşkar etmək üçün səlahiyyətli vəzifəli şəxs əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə ilk müsahibəni aparır və müvafiq protokol tərtib edir, bundan sonra beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə bu maddə ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılması barədə qərar qəbul edilə bilər.

3. Beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə Gürcüstan dövlət sərhədində baxılması çərçivəsində beynəlxalq müdafiə haqqında ərizə bu maddənin 2-ci bəndində nəzərdə tutulmuş protokolun Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə daxil olduğu gündən etibarən 7 təqvim günü müddətində baxılır. Əgər əlavə araşdırma tələb edən mürəkkəb faktiki və/və ya hüquqi məsələlər aşkar edilərsə, səlahiyyətli vəzifəli şəxsin qərarı ilə bu müddət birdəfəlik, 3 təqvim günündən çox olmamaq şərtilə uzadıla bilər. Beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə bu maddə ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılarkən, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə aparılmış anketləşmə əsasında, bu Qanunun 42-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada aşağıdakı qərarlardan biri qəbul edilir:

a) beynəlxalq müdafiə haqqında ərizənin yolverilməz hesab edilməsi haqqında;

b) beynəlxalq müdafiənin verilməsi və ya beynəlxalq müdafiənin verilməsindən imtina edilməsi haqqında;

q) beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə bu Qanunun 30-cu maddəsinin 2-ci bəndinin "a" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılması və əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstan ərazisinə daxil olmaq hüququnun verilməsi haqqında;

d) beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə bu Qanunun 30-cu maddəsinin 2-ci bəndinin "a" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılması və əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin bu Qanunun 9-cu maddəsinin 2-ci bəndinin "v" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş əsasla saxlanılması haqqında.

4. Bu maddənin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə anketləşmə, o cümlədən texniki vasitələrdən istifadə etməklə, distant formada aparıla bilər.

5. Bu maddənin 3-cü bəndinin "q" və ya "d" yarımbəndində nəzərdə tutulmuş halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilir, bu Qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan istifadə edir və həmin Qanunun 67-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş vəzifələri daşıyır.

6. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu maddənin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərar (gürcü dilində, həmçinin onun üçün anlaşılan dilə və ya onun başa düşdüyü dilə tərcümə edilmiş şəkildə, bu ağlabatan hesab edilə bilərsə) şəxsən, bu qərarın qəbul edildiyi gün, onun məhkəmədə şikayət edilməsinin bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydası göstərilməklə təqdim edilir.

7. Bu maddənin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərardan əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edildiyi gündən etibarən 7 təqvim günü müddətində məhkəməyə şikayət edilə bilər.

8. Bu maddənin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərardan şəhər məhkəməsinə şikayət edilməsi halında iddia distant formada, texniki vasitələrdən istifadə etməklə baxılır, qərar isə iddia təqdim edildiyi gündən etibarən 7 təqvim günü müddətində qəbul edilir. Şəhər məhkəməsinin qərarı qətidir və şikayətə tabe deyil.

9. Beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə Gürcüstan dövlət sərhədində baxılması müddəti (məhkəmə tərəfindən qərarın qəbul edilməsi müddəti də daxil olmaqla) beynəlxalq müdafiə haqqında ərizəyə Gürcüstan dövlət sərhədində baxılmasının başlanmasından etibarən 28 təqvim günündən çox olmamalıdır.

10. Bu maddənin 9-cu bəndində müəyyən edilmiş müddətdə Nazirlik tərəfindən qərar qəbul edilmədiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstan ərazisinə daxil olmaq hüququ verilir və onun beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə bu Qanunun 30-cu maddəsinin 2-ci bəndinin "a" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır. Nazirlik bu Qanunun 9-cu maddəsinin 2-ci bəndinin "v" yarımbəndində nəzərdə tutulmuş tədbiri tətbiq etmək səlahiyyətinə malikdir. Eyni zamanda, bu maddənin 9-cu bəndində müəyyən edilmiş müddətdə məhkəmə tərəfindən qərar qəbul edilmədiyi halda, məhkəmə müvafiq təhlükələrin qiymətləndirilməsi əsasında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstan ərazisinə daxil olmaq hüququnun verilməsi və ya bu Qanunun 9-cu maddəsinin 2-ci bəndinin "v" yarımbəndində nəzərdə tutulmuş tədbirin tətbiqi barədə qərar qəbul edir.

11. Bu maddənin 3-cü bəndinin "d" yarımbəndində nəzərdə tutulmuş halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə "Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında" Gürcüstan Qanununun məqsədləri üçün Gürcüstanda qanuni olaraq qalmaq hüququ yaranmır.

12. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin Gürcüstan dövlət sərhədində baxılması çərçivəsində Nazirlik təmin edir:

a) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbinin identifikasiyasını;

b) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin Gürcüstan dövlət sərhədində baxılması qaydası haqqında məlumatın verilməsini;

q) beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin Gürcüstan dövlət sərhədində baxılması çərçivəsində müvafiq dilin tərcüməçisinin iştirakını;

d) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üçün pulsuz hüquqi yardımın effektiv əlçatanlığını, o cümlədən, distant şəkildə, texniki vasitələrdən istifadə etməklə, əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin artıq qanuni nümayəndəsi/müvafiq etibarnaməsi olan vəkili varsa − onun maneəsiz daxil olmasını;

e) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin yerləşdirilməsi üçün layiqli şəraitin yaradılmasını.

13. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiənin Gürcüstan dövlət sərhədində tələb olunmasının identifikasiyası və Nazirliyin müvafiq bölmələri arasında məlumat mübadiləsi qaydası nazirin əmri ilə müəyyən edilir.

Maddə 34. Sığınacaq prosedurunda təmsilçilik

1. Sığınacaq prosedurunun gedişində əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs inzibati icraat mərhələsində öz hesabına vəkilin xidmətindən istifadə etmək hüququna malikdir, bu Qanunun 33-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş halda isə − həmçinin sığınacaq axtaran şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi, verilməsi və ya dayandırılması, beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs üçün verilmiş statusun ləğvi və ya alınması, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina ilə əlaqədar məhkəmə mübahisəsinin aparılmasında pulsuz hüquqi yardımla.

2. Sığınacaq prosedurunun gedişində, həmçinin məhkəmə mübahisəsinin aparılmasında vəkilin iştirakı məcburi deyil. Eyni zamanda, məhkəmə mübahisəsinin aparılmasında vəkil iştirak edə bilər distant şəkildə, texniki vasitələrdən istifadə etməklə. Anketləşdirməyə, müsahibəyə və ya məhkəmə iclasına vəkilin üzrsüz səbəbdən gəlməməsi anketləşdirmənin və ya müsahibənin keçirilməsinə və ya məhkəmədə işə baxılmasına mane olmur.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə/sığınacaq axtaranla/beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslə anketləşdirmə və müsahibədə iştirak etmək hüququna onun qanuni nümayəndəsi, həmçinin müvafiq etibarnaməsi olan vəkili (mövcud olduğu halda) malikdir.

4. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə/sığınacaq axtaranla/beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslə anketləşdirmə və ya müsahibənin gedişində səlahiyyətli vəzifəli şəxsin suallarına əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran/beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs cavab verir. Vəkilə/qanuni nümayəndəyə hüquq verilir, anketləşdirmə və ya müsahibənin bitməsində dəqiqləşdirici suallar versin. Anketləşdirmə və ya müsahibənin gedişində vəkilin/qanuni nümayəndənin başqa cür müdaxiləsi yolverilməzdir. Anketləşdirməyə və ya müsahibəyə müdaxilə edildiyi halda vəkil/qanuni nümayəndə onu tərk etməlidir, bunun haqqında müvafiq protokol tərtib edilir. Onda vəkilin/qanuni nümayəndənin anketləşdirməni və ya müsahibəni tərk etməsinin səbəbi göstərilir. Bu protokol əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaranın/beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin şəxsi işinə əlavə edilir.

5. Əgər vəkilin/qanuni nümayəndənin iştirakı ilə sığınacaq prosedurunun gedişi ləngiyirsə, o cümlədən, məhkəmə mübahisəsinin aparılmasında, sığınacaq proseduru vəkilin/qanuni nümayəndənin iştirakı olmadan həyata keçirilir.

6. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs/beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs tərəfindən tutulmuş vəkil məhkəmə iclasına üzürsüz səbəbdən gəlməzsə, məhkəmə iddiaya vəkilin iştirakı olmadan baxır. Bu halda dövlət hesabına vəkil təyin edilmir.

7. Bu maddənin 2-ci, 4-cü və 5-ci bəndlərinin qüvvəsi müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayanlara şamil edilmir. Müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərlə anketləşmə və ya müsahibədə onun qanuni nümayəndəsi iştirak edir. Qanuni nümayəndə anketləşmə və ya müsahibə zamanı səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən müəyyən edilmiş çərçivədə suallar verə və ya şərhlər edə bilər.

Maddə 35. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin qeydiyyatı və anketləşmə

1. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizə yazılı şəkildə, zərurət olduqda isə müvafiq dilin tərcüməçisinin köməyi ilə hazırlanmalıdır. Təqdim edilmiş beynəlxalq müdafiə üçün ərizə dərhal qeydiyyata alınır və beynəlxalq müdafiə tələbi barədə arayış verilir. Bu arayış müvəqqəti şəxsiyyət vəsiqəsinin verilməsi üçün əsas deyildir və bu Qanunun 31-ci maddəsinin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərar qəbul edilənədək qüvvədədir. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin ailə üzvlərinin beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsinin eyni əsası varsa, beynəlxalq müdafiə üçün ərizəyə həmçinin onun ailə üzvü/üzvləri haqqında məlumatlar daxil edilir.

2. Müşayiətsiz qalmış yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin və ya qanuni nümayəndəyə ehtiyacı olan məhdud imkanlı şəxsin beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsinin təqdim edilməsinə onun müşayiətsiz qalmış yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ən yaxşı maraqlarını və ya məhdud imkanlı şəxsin maraqlarını nəzərə alaraq hərəkət edən qanuni nümayəndəsi cavabdehdir.

3. Müşayiətsiz qalmış yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin və ya qanuni nümayəndəyə ehtiyacı olan məhdud imkanlı şəxsin beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsinin təqdim edilməsi halında, beynəlxalq müdafiə tələbi barədə arayış onun qanuni nümayəndəsinə verilir.

4. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin qeydiyyatı zamanı əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu Qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqları və vəzifələri və sığınacaq proseduru yazılı şəkildə izah edilir. Bununla yanaşı, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə izah edilməlidir ki, üzürsüz səbəbdən, bildirişə məhəl qoymayaraq anketləşməyə və ya müsahibəyə iki dəfə gəlmədiyi halda sığınacaq proseduru dayandırılacaq.

5. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs və ya onun qanuni nümayəndəsi Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə öz mobil telefon nömrəsini, elektron poçt ünvanını və yaşayış ünvanını (mövcud olduğu halda) bildirməyə, həmçinin müvafiq əlaqə məlumatlarını dəyişdiyi halda 3 iş günü ərzində bildirməyə borcludur. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin qeydiyyatı zamanı bu bənddə nəzərdə tutulmuş məcburi əlaqə məlumatlarını göstərməzsə, o, bu məlumatı anketləşmə zamanı təqdim etməyə borcludur. Əks təqdirdə sığınacaq proseduru dayandırılacaq.

6. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin qeydiyyatı zamanı əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin fotosu çəkilir. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin fotosu məlumat bazasında saxlanılır. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin baxılması məqsədləri üçün 14 yaş və ya 14 yaşdan yuxarı əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin barmaq izlərini və ovuc izlərini alır.

7. Bu maddənin 5-ci bəndində nəzərdə tutulmuş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin biometrik məlumatları məlumat bazasında saxlanılır. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin barmaq izlərinin və ovuc izlərinin alınması və bu şəxsi məlumatların işlənməsi qaydası nazirin hüquqi aktı ilə müəyyən edilir.

8. Beynəlxalq müdafiə üçün müraciət edərkən, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə yazılı şəkildə, onun anladığı dildə və ya başa düşdüyü dildə, ağlabatan hesab edilə biləcəyi kimi, anketin keçiriləcəyi tarix barədə məlumat verilir. Anket üçün ilk dəfə çağırıldıqdan sonra əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs gəlmədikdə, onun təkrar çağırılması bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin əlaqə məlumatları məlum olmadığı hallar istisna olmaqla.

9. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə anketin keçirilməsinin məqsədi beynəlxalq müdafiə üçün müraciətin qəbul edilməsinin müəyyən edilməsi və beynəlxalq müdafiə tələbi ilə əlaqəli əsaslı halların müəyyən edilməsidir ki, bu da əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin mənşə ölkəsini tərk etməsi və bu ölkəyə qayıda bilməməsinin səbəbləri haqqında məlumatları, habelə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə beynəlxalq müdafiə verilməsinə ehtiyacın müəyyən edilə biləcəyi digər məlumatları əhatə edir.

10. Bu Qanunun 31-ci maddəsinə uyğun olaraq, beynəlxalq müdafiə üçün müraciətin qəbul edilməsinin müəyyən edilməsi məqsədilə anket ailənin bütün yetkinlik yaşına çatmış üzvləri ilə fərdi şəkildə, beynəlxalq müdafiə üçün müraciətin təqdim edildiyi tarixdən ən geci 5 iş günü ərzində keçirilir. İstisna hallarda, bu Qanunun 38-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin "v" bəndində nəzərdə tutulmuş yetkinlik yaşına çatmayanlara yönəlmiş hərəkət müəyyən edildiyi təqdirdə, anket ailənin yetkinlik yaşına çatmamış üzvü ilə keçirilə bilər.

11. Müvafiq materialların dəqiqliyini təmin etmək üçün anket yazılı şəkildə aparılır və səs yazan cihazla qeydə alınır. Anket protokolu və audio yazısı əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin şəxsi işində saxlanılır. Anketin audio yazısının aparılması barədə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə onun aparılmasının başlanğıcında məlumat verilir.

Maddə 36. Sübut yükü

Beynəlxalq müdafiə tələbi ilə əlaqəli faktların müəyyən edilməsi öhdəliyi səlahiyyətli vəzifəli şəxs və əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran arasında bərabər şəkildə bölüşdürülür, xüsusən:

a) Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran, mümkün qədər qısa müddətdə beynəlxalq müdafiə tələbinin əsaslandırılması üçün lazım olan bütün məlumatları və sübutları təqdim etməyə və onların qiymətləndirilməsi prosesində səlahiyyətli vəzifəli şəxslə əməkdaşlıq etməyə borcludur. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran, həmçinin müvafiq məlumatların və sübutların təqdim edilməməsinin və ya olmamasının səbəbini inandırıcı şəkildə izah etməyə borcludur;

b) Səlahiyyətli vəzifəli şəxs, beynəlxalq müdafiə tələbi ilə əlaqədar müvafiq suallar verməklə, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtarana beynəlxalq müdafiə tələbi ilə əlaqəli əsaslı məlumatları və sübutları tam şəkildə təqdim etməsinə kömək etməyə, habelə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə/sığınacaq axtaranla əməkdaşlıq edərək fərdi, obyektiv və qərəzsiz şəkildə beynəlxalq müdafiə üçün müraciətdə göstərilən bütün əsaslı faktları qiymətləndirməyə borcludur.

Maddə 37. Beynəlxalq müdafiə üçün müraciətin baxılma müddətləri

1. Beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə adi qaydada baxılarkən, Nazirlik onun qeydiyyatından 6 ay müddətində qərar qəbul edir.

2. Bu maddənin birinci hissəsi ilə müəyyən edilmiş müddət ən çoxu 9 ay uzadıla bilər, əgər:

a) Əlavə araşdırma tələb edən mürəkkəb faktiki və/və ya hüquqi məsələlər aşkar edildikdə;

b) Nazirliyə çox sayda beynəlxalq müdafiə üçün müraciət təqdim edildikdə, bu da müvafiq beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə 6 ay müddətində baxılmasını çətinləşdirir.

3. Bu maddənin birinci hissəsi ilə müəyyən edilmiş beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə baxılma müddətinin uzadılmasından sonra, zərurət yarandıqda, istisna olaraq, müvafiq əsaslandırma mövcud olduqda, bu müddət beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə adekvat və tam baxılması üçün ən çoxu 3 ay uzadıla bilər.

4. Beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə baxılması təxirə salına bilər, əgər onun bu maddənin birinci hissəsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə baxılması mənşə ölkəsində müvəqqəti qeyri-müəyyən vəziyyətin mövcudluğu səbəbindən mümkün deyilsə. Bu halda səlahiyyətli vəzifəli şəxs hər 6 aydan bir mənşə ölkəsindəki vəziyyəti araşdırmağa borcludur.

5. Bu maddənin 4-cü hissəsində nəzərdə tutulmuş halda beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə baxılma müddəti 21 aydan çox olmamalıdır ki, bu da beynəlxalq müdafiə üçün müraciətin qeydiyyatından hesablanır.

6. Bu maddənin 2-ci – 4-cü hissələrinin əsasında beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə baxılma müddətinin uzadılması/təxirə salınması halında səlahiyyətli vəzifəli şəxs beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə baxılma müddətinin uzadılması/təxirə salınması barədə qərarın qəbul edildiyi tarixdən 3 iş günü müddətində sığınacaq axtarana bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada beynəlxalq müdafiə üçün müraciətə baxılma müddətinin uzadılması/təxirə salınması barədə məlumat verməyə borcludur.

7. Bu maddənin 4-cü bəndinə əsasən beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin baxılmasının təxirə salınması halında, səlahiyyətli vəzifəli şəxs sığınacaq axtaran şəxsə beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin baxılmasının təxirə salınma səbəbini də bildirməlidir. Bu maddənin 2-ci və 3-cü bəndləri ilə nəzərdə tutulmuş beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin baxılma müddətinin uzadılması halında, sığınacaq axtaran şəxsə beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin baxılma müddətinin uzadılma səbəbi onun tələbi əsasında bildirilir.

8. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə sürətləndirilmiş qaydada baxılır və qeydiyyata alındığı gündən 1 ay müddətində qərar qəbul edilir.

9. Barəsində Gürcüstandan çıxarılma proseduru davam etdirilən şəxs tərəfindən təqdim edilmiş beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılır və qeydiyyata alındığı gündən 1 ay müddətində qərar qəbul edilir.

10. Ekstradisiyaya tabe olan şəxs tərəfindən təqdim edilmiş beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılır və ekstradisiya sənədləri alındığı gündən 1 ay müddətində qərar qəbul edilir.

11. Bu qanunla nəzərdə tutulmuş xüsusi ehtiyacları olan şəxs tərəfindən təqdim edilmiş beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə, habelə bu qanunun 15-ci və 19-cu maddələrində müəyyən edilmiş halların mövcudluğunun aşkar əsaslandırılması halında beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə prioritet qaydada baxılır.

Maddə 38. Təqib və ciddi zərər

1. Bu qanunun 15-ci maddəsinin məqsədləri üçün hərəkət təqib hesab edilir, əgər:

a) öz mahiyyəti və ya təkrarlanma tezliyinə görə insanın əsas hüquqlarının, xüsusən də "İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında" Avropa Konvensiyasının 15-ci maddəsinin 2-ci bəndinə əsasən məhdudlaşdırılmasına yol verilməyən hüquqların ciddi şəkildə pozulması üçün kifayət qədər ciddidirsə;

b) kifayət qədər kəskin olan və şəxsə bu bəndin "a" yarımbəndi ilə nəzərdə tutulmuş hərəkətə bənzər təsir göstərən müxtəlif hərəkətlərin (o cümlədən, insan hüquqlarının pozulmasının) birliyidir.

2. Bu maddənin birinci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş təqib aşağıdakı forma/formalarda ifadə oluna bilər:

a) fiziki zorakılıq (o cümlədən, cinsi zorakılıq) və ya psixoloji zorakılıq aktı ilə;

b) özü ayrı-seçkilik xarakteri daşıyan və ya ayrı-seçkilik formasında həyata keçirilən/icra edilən hüquqi, inzibati və/və ya məhkəmə aktı və ya tədbiri ilə;

q) mütənasib olmayan və ya ayrı-seçkilik xarakteri daşıyan cinayət təqibi və ya cəzası ilə;

d) pozulmuş hüququn bərpası üçün məhkəmə tərəfindən imtina edilməsi ilə, bunun nəticəsi mütənasib olmayan və ya ayrı-seçkilik xarakteri daşıyan cəzadır;

e) silahlı münaqişə zamanı hərbi xidmətdən imtina etdiyinə görə həyata keçirilən cinayət təqibi və ya cəzası ilə, o zaman ki, hərbi xidmət bu qanunun 18-ci maddəsinə əsasən şəxsin qaçqın statusundan xaric edilməsi üçün əsas olan cinayətləri və hərəkətləri əhatə edirdi;

v) öz təbiətinə görə cinsi oriyentasiya, cins və ya yetkinlik yaşına çatmayan şəxslə əlaqəli olan hərəkətlə.

3. Bu qanunun 19-cu maddəsinin məqsədləri üçün ciddi zərər aşağıdakılardır:

a) şəxs üçün çıxarılmış ölüm hökmü və ya onun edam edilməsi təhlükəsi;

b) şəxsin mənşə ölkəsində işgəncəyə məruz qalması və ya ona qarşı qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftar və ya cəza;

q) beynəlxalq və ya daxili silahlı münaqişə zamanı mövcud olan seçilməyən zorakılıq səbəbindən mülki şəxsin həyatı və ya fiziki toxunulmazlığı üçün yaranmış ciddi, fərdi təhlükə.

Maddə 39. Təqibi həyata keçirən və ciddi zərər vuran subyekt/subyektlər

Təqibi həyata keçirən və ciddi zərər vuran subyekt/subyektlər aşağıdakılar ola bilər/olsunlar:

a) dövlət;

b) dövlətin bütün ərazisinə və ya onun ərazisinin əhəmiyyətli hissəsinə nəzarət edən qrup və ya təşkilat;

q) qeyri-dövlət subyekti/subyektləri, əgər bu maddənin "a" və "b" yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş subyektlər (o cümlədən, beynəlxalq təşkilatlar) bu qanunun 38-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş təqibdən və ya ciddi zərərdən şəxsi qoruya bilmirlərsə və ya qorumaq istəmirlərsə.

Maddə 40. Müdafiəni həyata keçirən subyekt

1. Şəxs təqibdən və ya ciddi zərərdən aşağıdakılar tərəfindən qoruna bilər:

a) Dövlət. Bununla yanaşı, dövlət şəxsi təqibdən və ya ciddi zərərdən effektiv və uzunmüddətli şəkildə qorumaq istəməli və buna qadir olmalıdır;

b) Dövlətin bütün ərazisinə və ya onun əhəmiyyətli bir hissəsinə nəzarət edən qrup və ya təşkilat. Bununla yanaşı, bu qrup və ya təşkilat şəxsi təqibdən və ya ciddi zərərdən effektiv və uzunmüddətli şəkildə qorumaq istəməli və buna qadir olmalıdır.

2. Şəxsin təqibdən və ya ciddi zərərdən müdafiəsi effektiv olmalı və müvəqqəti xarakter daşımamalıdır. Bu cür müdafiə, bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş subyektlər təqibin və ya ciddi zərərin qarşısını almaq üçün, o cümlədən təqibin və ya ciddi zərərin müəyyən edilməsi, cinayət təqibinin həyata keçirilməsi və cəzalandırılması üçün effektiv hüquqi sistemin yaradılması da daxil olmaqla, ağlabatan tədbirlər gördükdə təmin edilir. Şəxsin təqibdən və ya ciddi zərərdən müdafiəsinin təmin edilməsi, həmçinin onun üçün bu cür müdafiənin əlçatan olmasını da əhatə edir.

Maddə 41. Sığınacaq axtaran şəxslə müsahibə

1. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizəyə adi qaydada baxılarkən, bu Qanunun 47-ci maddəsinin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, sığınacaq axtaran şəxslə müsahibə aparılır.

2. Sığınacaq axtaran şəxslə müsahibə, onun əsaslandırılmış tələbi ilə, belə bir imkanın olduğu halda, onun istədiyi cinsdən olan səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən aparılır və o, istədiyi cinsdən olan tərcüməçinin xidmətlərindən istifadə edir, səlahiyyətli vəzifəli şəxsin bu tələbin şəxsin beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsinin əsasını maneəsiz təqdim etməsi ilə bağlı çətinliklərlə əlaqəli olmayan bir vəziyyətə əsaslandığına inanmaq üçün əsası olduğu hallar istisna olmaqla.

3. Müsahibə fərdi qaydada, ailənin bütün yetkinlik yaşına çatmış üzvləri ilə aparılır. İstisna hallarda, müsahibə ailənin yetkinlik yaşına çatmamış üzvü ilə müvafiq ixtisaslaşmaya malik səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən aparıla bilər, əgər bu Qanunun 38-ci maddəsinin 2-ci bəndinin "v" yarımbəndində nəzərdə tutulmuş, yetkinlik yaşına çatmayanlara yönəlmiş hərəkət müəyyən edilərsə. Sığınacaq axtaran şəxslə fərdi müsahibə, bir qayda olaraq, ailə üzvlərinin iştirakı olmadan aparılır.

4. Müsahibə zamanı sığınacaq axtaran şəxsə onun beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsində çatışmayan və/və ya uyğunsuz/ziddiyyətli ola biləcək halları izah etmək, həmçinin onun tərəfindən təqdim edilmiş faktlar və digər mənbələrdən əldə edilmiş müvafiq məlumatlar (o cümlədən, mənşə ölkəsi haqqında məlumat) arasında mövcud olan uyğunsuzluğu/ziddiyyəti izah etmək imkanı verilməlidir.

5. Müvafiq materialların dəqiqliyini təmin etmək üçün müsahibə yazılı şəkildə rəsmiləşdirilir və səs yazan cihazla qeydə alınır. Müsahibə protokolu və audio yazısı sığınacaq axtaran şəxsin şəxsi işində saxlanılır. Müsahibənin audio yazısının aparılması barədə onun aparılması başlanan kimi əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə məlumat verilir.

Maddə 42. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizəyə baxılması və qiymətləndirilməsi

1. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizəyə fərdi qaydada baxılır və təqdim edilmiş beynəlxalq müdafiə üçün ərizədə göstərilmiş, əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin şəxsiyyətinə, mənşə ölkəsinə, səyahət sənədlərinə, səyahət marşrutuna, beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin əsasına və bu əsasla bağlı əsli surətdə təqdim edilmiş sənədlərə aid olan əsaslı faktlar qiymətləndirilir.

2. Beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin qiymətləndirilməsi zamanı aşağıdakı hallar nəzərə alınmalıdır:

a) Beynəlxalq müdafiə üçün ərizə ilə bağlı qərarın qəbul edilməsi zamanı mövcud olan mənşə ölkəsi haqqında məlumat (o cümlədən, mənşə ölkəsinin qanunvericiliyi, mənşə ölkəsində mövcud olan tənzimləyici normalar və onların icra üsulları);

b) Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs tərəfindən təqdim edilmiş bəyanatlar və sənədlər onun keçmişdə təqib və ya ciddi zərər qurbanı olub-olmaması və ya gələcəkdə olub-olmaması barədə;

q) Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin fərdi vəziyyəti və halları (o cümlədən, mənşəyi, cinsi və yaşı), təqibin və ya ciddi zərərin əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin şəxsi hallara əsasən qarşılaşdığı və ya qarşılaşa biləcəyi hərəkət olub-olmadığını qiymətləndirmək üçün;

d) Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin mənşə ölkəsini tərk etdikdən sonra hərəkətlərinin yeganə və ya əsas məqsədi beynəlxalq müdafiə üçün ərizənin təqdim edilməsi üçün əsas yaratmaq olub-olmaması, bu hərəkətlərin ona mənşə ölkəsinə qayıdacağı təqdirdə təqib və ya ciddi zərər təhlükəsi yaradıb-yaratmayacağını qiymətləndirmək üçün.

3. Xarici ölkə vətəndaşının və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin keçmişdə təqib olunması və ya ona ciddi zərər vurulması, yaxud ona qarşı təqib və ya ciddi zərər vurulması ilə bağlı birbaşa təhdidin olması, təqibdən əsaslı qorxunun və ya ciddi zərər vurulması ilə bağlı real təhlükənin mövcudluğu üçün mühüm haldır, o hal istisna olmaqla ki, belə təqibin və ya ciddi zərərin təkrarlanmayacağına dair əsaslı əsaslar mövcuddur.

4. Xarici ölkə vətəndaşının və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin təqibdən əsaslı qorxusunun və ya ona ciddi zərər vurulması ilə bağlı real təhlükənin qiymətləndirilməsi zamanı səlahiyyətli vəzifəli şəxs xarici ölkə vətəndaşı və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs tərəfindən ölkəni tərk etməzdən əvvəl və ya tərk etdikdən sonra yaranan hallara əsaslanmalıdır.

5. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizədə göstərilən ayrı-ayrı hallar müvafiq sənədlərlə və ya digər sübutlarla təsdiqlənmədikdə, aşağıdakı halların birgə mövcudluğu halında belə halların təsdiqlənməsinə ehtiyac yoxdur:

a) Xarici ölkə vətəndaşı və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs beynəlxalq müdafiə tələbini əsaslandırmaq üçün əlində olan bütün vasitələrdən istifadə edib;

b) Xarici ölkə vətəndaşı və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs işin baxılması üçün mühüm olan bütün məlumatları təqdim edib, eyni zamanda digər mühüm məlumatların olmamasını qənaətbəxş şəkildə izah edib;

q) Xarici ölkə vətəndaşı və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs tərəfindən təqdim edilən məlumat ardıcıldır, inandırıcıdır və mənşə ölkəsi haqqında mövcud məlumatlara zidd deyil;

d) Xarici ölkə vətəndaşı və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs belə bir imkan yaranan kimi beynəlxalq müdafiə tələb edib, əgər o, beynəlxalq müdafiə tələbinə mane olan səbəbi göstərməyibsə;

e) Xarici ölkə vətəndaşı və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs tərəfindən təqdim edilən məlumatın ümumi etibarlılığı müəyyən edilib.

Maddə 43. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə ilə əlaqədar məlumatın və əsaslı sübutların əldə edilməsi və öyrənilməsi

1. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qiymətləndirilməsi üçün zəruri olan məlumatı və əlçatan əsaslı sübutları əldə etməlidir.

2. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılması və qərar qəbul edilməsi prosesində həm səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən əldə edilən məlumat və sənədli sübut, həm də xarici ölkə vətəndaşı və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs tərəfindən təqdim edilən məlumat və əslində təqdim edilən sənədli sübut (mövcud olduğu halda) qiymətləndirilməlidir.

3. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs mənşə ölkəsi haqqında əldə edilən məlumatı qiymətləndirməlidir.

4. Nazirliyin beynəlxalq müdafiənin verilməsi və ya beynəlxalq müdafiənin verilməsindən imtina haqqında qərarının xarici ölkə vətəndaşına və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtaran şəxsə təqdim edilməsindən sonra xarici ölkə vətəndaşının və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin və ya onun qanuni nümayəndəsinin və ya müvafiq etibarnaməsi olan vəkilin tələbi halında səlahiyyətli vəzifəli şəxs Gürcüstan qanunvericiliyinə uyğun olaraq beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə ilə əlaqədar əldə edilən məlumatı və sənədləri verməyə borcludur.

Maddə 44. Müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə baxılması

1. Müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə bu Qanunla nəzərdə tutulmuş proseduraya uyğun olaraq, yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ən yaxşı maraqları nəzərə alınmaqla baxılmalıdır.

2. Müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxslə müsahibə onun qanuni nümayəndəsinin iştirakı ilə, həmçinin müvafiq etibarnaməsi olan vəkilin iştirakı ilə (mövcud olduğu halda) aparılır. 3. Müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxslə müsahibəni yetkinlik yaşına çatmayan şəxslə müsahibə üçün zəruri ixtisası olan səlahiyyətli vəzifəli şəxs aparır.

4. Sığınacaq prosedurunun həyata keçirilməsi zamanı səlahiyyətli vəzifəli şəxs müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin yaşını və bacarıqlarını (o cümlədən, inkişaf səviyyəsini, qavrayış və kommunikasiya bacarıqlarını) nəzərə almalıdır.

Maddə 45. törəmə statusunun verilməsi məsələsinə baxılması

1. Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs onun ailə üzvünə törəmə statusunun verilməsi proseduruna başlanılması üçün ərizə ilə yazılı şəkildə Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə müraciət etməlidir.

2. Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş ərizəyə ailə əlaqəsini təsdiq edən sənədləri (əgər varsa) əlavə etməlidir.

3. Ailə birliyi prinsipindən çıxış edərək, beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin ailə üzvünün törəmə statusu əldə etmək hüququ sığınacaq axtaran şəxsə beynəlxalq müdafiə verildikdən sonra müəyyən edilə bilər.

4. Törəmə statusunun verilməsi üçün müsahibə beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin ailəsinin bütün yetkinlik yaşına çatmış üzvləri ilə aparılır.

5. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs törəmə statusunun verilməsi məqsədilə ailə əlaqəsini müəyyən etmək üçün sığınacaq prosedurunun gedişində bu məqsədlə təqdim edilmiş sənədləri (əgər varsa) və müvafiq halları araşdırır.

6. Törəmə statusunun verilməsi üçün keçirilən müsahibədə ailə əlaqəsini təsdiq etmək üçün ailə üzvlüyü faktını təsdiq edən sənədin əsli (əgər varsa) təqdim edilməlidir.

7. Əgər beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs onun ailə üzvünə törəmə statusunun verilməsi haqqında ərizə ilə Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə müraciət edərsə, səlahiyyətli vəzifəli şəxs törəmə statusunun verilməsi məsələsinə 1 ay müddətində baxır.

Maddə 46. işgəncənin, qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftarın və ya zorakılığın ehtimal olunan qurbanının beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə baxılması

İşgəncənin, qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftarın və ya zorakılığın qurbanı olduğunu və ya belə qurbanın əlamətlərinə malik olduğunu iddia edən əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs onun beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə baxılmamışdan əvvəl müvafiq tibbi və psixoloji yardıma çıxış əldə etməlidir.

Maddə 47. psixi və ya əqli/intellektual pozuntuları olan əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə baxılması

1. Əgər əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin psixi və ya əqli/intellektual pozuntuları olduğuna dair əsaslı şübhə varsa, Nazirlik zərurət yarandıqda dərhal Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qəyyumluq və himayə orqanına əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin psixososial ehtiyacından irəli gələrək, onun üçün Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada ekspertiza keçirilməsi və dəstəkçinin təyin edilməsi məqsədilə müraciət etməlidir.

2. Davamlı psixi və ya əqli/intellektual pozuntuları olan əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinə baxılması onun üçün dəstəkçi təyin edilənədək dayandırılmalıdır. Bu müddətdə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs sığınacaq axtaran şəxs üçün bu Qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqlardan istifadə edir.

3. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə/sığınacaq axtaran şəxslə anketləşmə və müsahibə xüsusi hazırlıq keçmiş səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən aparılmalı, zərurət yarandıqda isə anketləşmə və müsahibədə həmçinin müvafiq sahənin mütəxəssisi iştirak etməlidir.

4. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə/sığınacaq axtaran şəxslə müsahibə, ondan asılı olmayan səbəbə görə səlahiyyətli vəzifəli şəxsə adekvat məlumat verə bilmədiyi halda, keçirilməyə bilər. Bu halda beynəlxalq müdafiə haqqında qərar bu Qanunla nəzərdə tutulmuş prosedurlarla əldə edilmiş digər məlumat və sənədlər əsasında qəbul edilir.

Maddə 48. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin geri götürülməsi

1. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaranın, onun qanuni nümayəndəsinin və ya müvafiq etibarnaməsi olan vəkilin yazılı müraciəti əsasında beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə ona baxılmasının istənilən mərhələsində geri çağırıla bilər.

2. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtarana yazılı şəkildə, onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə, bu, ağlabatan hesab edilə bilərsə, beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin geri çağırılmasının hüquqi nəticələri barədə məlumat verməlidir, bu barədə müvafiq protokol tərtib edilir. Bu protokolu səlahiyyətli vəzifəli şəxs, tərcüməçi və əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran, onun qanuni nümayəndəsi və ya müvafiq etibarnaməsi olan vəkil imzalayırlar.

3. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin geri çağırılması əsasında səlahiyyətli vəzifəli şəxs əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran tərəfindən müvafiq protokolun imzalanmasından 7 iş günü müddətində beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılmasının dayandırılması barədə qərar qəbul edir. Əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə/sığınacaq axtarana bu qərar (gürcü dilində, həmçinin onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə tərcümədə, bu, ağlabatan hesab edilə bilərsə) yazılı şəkildə, bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada, 3 iş günü müddətində, onun məhkəmədə mübahisələndirilməsinin həmin Qanunla müəyyən edilmiş qaydası göstərilməklə təqdim edilir.

4. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin geri çağırılması barədə ərizənin təqdim edilməsindən sonra Nazirliyə beynəlxalq müdafiə tələbi barədə arayışı/müvəqqəti identifikasiya vəsiqəsini təhvil verməyə və Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş müddətdə Gürcüstanı tərk etməyə borcludur, əgər onun Gürcüstanda olmasının başqa hüquqi əsası yoxdursa.

5. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılmasının dayandırılması barədə qərarın əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilməsindən sonra onun yalnız o halda Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə təqdim etmək hüququ vardır ki, onun işi ilə əlaqədar onun üçün beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin geri çağırılmasından sonra məlum olmuş yeni hallar mövcud olsun. Təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin təqdim edilməsi halında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin geri çağırılmasının və təkrar müraciətin müvafiq səbəblərini göstərməlidir. Təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə bu Qanunun 52-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır.

6. Beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin geri çağırılması, o cümlədən beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılmasının dayandırılması barədə qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət verilməsi halında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs onun üçün beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə baxılmasının dayandırılması barədə qərarın bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edildiyi gündən sığınacaq axtaran hesab edilmir. Müvafiq olaraq, ona bu Qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri qaytarılmama prinsipi şamil edilmir və qeyd olunan qərarın əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edilməsi anından onun Gürcüstandan qovulması və ya ekstradisiyası yolveriləndir.

7. Bu maddənin 6-cı bəndində nəzərdə tutulmuş qərardan – fərdi inzibati-hüquqi aktdan məhkəməyə şikayət verilməsi halında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu Qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan, o cümlədən həmin maddənin birinci bəndinin "e" və "m" yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş məhkəmə mübahisəsinin aparılması zamanı pulsuz hüquqi yardım hüququndan və dövlət rüsumunun ödənilməsindən azad olunma hüququndan istifadə etmir.

Maddə 49. Sığınacaq proseduruna xitam verilməsi

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs aşağıdakı hallarda sığınacaq proseduru dayandırılır:

a) bu Qanunun 48-ci maddəsinə uyğun olaraq beynəlxalq müdafiə üçün ərizəsini geri çağırırsa;

b) Nazirliklə əməkdaşlıq etmirsə;

q) Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə/məhkəməyə məcburi əlaqə məlumatlarını bildirmirsə;

d) müvafiq əlaqə məlumatlarını dəyişdiyi təqdirdə, 3 iş günü ərzində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə/məhkəməyə bildirmirsə;

e) üzrlü səbəb olmadan iki dəfə anket doldurma və ya müsahibəyə gəlmirsə;

v) bu Qanunun 52-ci maddəsinin 2-ci bəndində nəzərdə tutulmuş halda müsahibəyə gəlmirsə;

z) bu Qanunun 26-cı maddəsinin 6-cı bəndində müəyyən edilmiş müddətdə Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə gəlmirsə və/və ya Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə məcburi əlaqə məlumatlarını bildirmirsə;

t) cəzaçəkmə müəssisəsindən azad edildiyi təqdirdə, bu Qanunun 27-ci maddəsinin birinci bəndinin "q" yarımbəndi və ya 7-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş müddətdə Nazirliyə gəlmirsə və/və ya Nazirliyə məcburi əlaqə məlumatlarını təqdim etmirsə;

i) beynəlxalq müdafiə üçün ərizə təqdim edərkən və ya anket doldurarkən bu Qanunun 35-ci maddəsinin 5-ci bəndində nəzərdə tutulmuş məcburi əlaqə məlumatlarını təqdim etmirsə;

k) Gürcüstanı tərk edirsə;

l) vəfat edirsə.

2. Bu maddənin birinci bəndinin "k" yarımbəndində müəyyən edilmiş halın mövcud olduğu təqdirdə, sığınacaq proseduru həmçinin beynəlxalq müdafiə tələbi, verilməsi, dayandırılması, ləğvi və ya alınması, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina ilə əlaqədar məhkəmə mübahisəsinin aparılması zamanı dayandırılır.

3. Sığınacaq proseduruna xitam verilməsi haqqında Nazirliyin qərarı əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilir.

4. Bu maddənin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş hər hansı bir əsasla beynəlxalq müdafiə üçün ərizəyə baxılması dayandırıldığı təqdirdə, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, sığınacaq proseduruna xitam verilməsi haqqında qərarın bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ona təqdim edildiyi gündən sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir. Müvafiq olaraq, bu Qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri göndərməmək prinsipi ona şamil edilmir və qeyd olunan qərarın əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edildiyi andan onun Gürcüstandan çıxarılması və ya ekstradisiyası mümkündür.

5. Bu maddənin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qərar − fərdi inzibati-hüquqi akt məhkəmədə mübahisələndirildiyi halda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu Qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan, o cümlədən həmin maddənin birinci bəndinin “e” və “m” yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş məhkəmə mübahisəsi zamanı pulsuz hüquqi yardım almaq hüququndan və dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunmaq hüququndan istifadə etmir.

Maddə 50. Sığınacaq axtaran şəxsə qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi və ya qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina edilməsi haqqında qərar

1. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs sığınacaq axtaran şəxsə qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi və ya qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina edilməsinin əsasını yazılı şəkildə əsaslandırmalıdır.

2. Sığınacaq axtaran şəxsə qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi və ya qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina edilməsi haqqında qərar (gürcü dilində, həmçinin onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə tərcüməsi ilə birlikdə, bu ağlabatan hesab edilə bilərsə) bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada, onun məhkəmədə mübahisələndirilməsinin bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydası göstərilməklə təqdim edilir.

3. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin ailə üzvlərinin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsinin eyni əsası varsa və ya ailə üzvü sığınacaq prosedurunun (o cümlədən məhkəmə mübahisəsinin) gedişində əlavə olunursa, beynəlxalq müdafiə haqqında qərar, o cümlədən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı, bu Qanunun 17-ci, 18-ci, 20-ci və ya 21-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş müvafiq əsas mövcud olduğu hallar istisna olmaqla, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin ailə üzvünə/üzvlərinə də şamil edilir. Ailə əlaqəsinin müəyyən edilməsi üçün zərurət yarandıqda bu bəndlə müəyyən edilmiş şəxslərlə müsahibə aparılır.

4. Sığınacaq axtaran şəxsə qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi və ya qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina edilməsi haqqında qərar işin mahiyyəti üzrə faktiki hallarına və müvafiq sübutlara əsaslanmalıdır.

5. Sığınacaq axtaran şəxsə qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina edilməsi haqqında Nazirliyin qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra və ya həmin qərarın bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmədə mübahisələndirildiyi halda, qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina edilməsi haqqında məhkəmənin qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, əgər onun Gürcüstanda qalması üçün başqa hüquqi əsas yoxdursa, “Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında” Gürcüstan Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada Gürcüstanı tərk etməyə borcludur.

Maddə 51. Əlavə müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin uzadılmasından imtina edilməsi haqqında qərar

1. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs əlavə müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin uzadılmasından imtina edilməsi haqqında qərarı işin müvafiq materialları əsasında, qərarın qəbul edilməsi anında mövcud olan halları nəzərə almaqla qəbul edir.

2. Əgər şəxsə əlavə müdafiə verilməsinə səbəb olan hallar artıq mövcud deyilsə, ona əlavə müdafiənin uzadılmasından imtina edilir.

3. Əlavə müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin uzadılmasından imtina edilməsi haqqında Nazirliyin qərarı əlavə müdafiəyə malik şəxsə bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilir.

4. Əlavə müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin uzadılmasından imtina edilməsi prosedurunun başa çatmasına qədər, o cümlədən müvafiq məhkəmə qərarı qanuni qüvvəyə minənə qədər, əlavə müdafiəyə malik şəxs öz statusu ilə əlaqədar bütün hüquq və vəzifələrə malikdir.

Maddə 52. Təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə və prosessual təminatlar

1. Əgər əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin qaçqın statusu və ya əlavə müdafiəsi dayandırılıbsa, ləğv edilibsə və ya əlindən alınıbsa, yaxud ona əlavə müdafiənin uzadılmasından imtina edilibsə və ya Gürcüstanda sığınacaq proseduru başa çatıbsa, əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə təqdim etmək hüququ vardır, əgər:

a) mənşə ölkəsində onun beynəlxalq müdafiəyə ehtiyacını yarada biləcək elə dəyişikliklər baş veribsə;

b) əvvəlki beynəlxalq müdafiəyə dair ərizədə göstərilmiş halların qiymətləndirilməsi zamanı nəzərə alınmamış, onun təqsiri olmadan məlumatı təqdim edilməmiş və onun beynəlxalq müdafiəyə ehtiyacını yarada biləcək yeni faktiki hallar mövcuddursa.

2. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsini əvvəlcədən araşdırmalı, orada göstərilən izahatları və yeni halları öyrənməli və qiymətləndirməlidir ki, onun mənşə ölkəsinə qayıtması bu qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri göndərməmək prinsipini və beynəlxalq hüquqla tanınmış insanın əsas hüquqlarını pozmasın. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş hər hansı əsasın və/və ya bu qanunun 16-cı maddəsinin 2-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş halın mövcudluğunu müəyyən etmək üçün zərurət yarandıqda, təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin əvvəlcədən araşdırılması çərçivəsində əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə müsahibə aparılır. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs üzrlü səbəb olmadan bu müsahibəyə gəlmədikdə, Nazirlik sığınacaq proseduruna xitam verilməsi barədə qərar qəbul edir.

3. Təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin əvvəlcədən araşdırılması ilə müəyyən edilsə ki, o, bu maddənin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş meyarlara cavab vermir, Nazirlik təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin qeydiyyatından ən geci 10 təqvim günü ərzində onun mahiyyəti üzrə baxılmadan təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin yolverilməz hesab edilməsi barədə fərdi inzibati-hüquqi akt qəbul edir. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə bu qərar (gürcü dilində, həmçinin onun üçün anlaşılan dilə və ya onun başa düşdüyü dilə tərcümə edilmiş şəkildə, bu ağlabatan hesab edilə bilərsə) bu qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada, onun məhkəmədə mübahisələndirilməsinin bu qanunla müəyyən edilmiş qaydası göstərilməklə təqdim edilir.

4. Təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə bu maddənin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş meyarlara cavab verərsə, Nazirlik onun qeydiyyatından ən geci 10 təqvim günü ərzində təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin yolverilən hesab edilməsi barədə qərar qəbul edir, bununla bağlı fərdi inzibati-hüquqi akt qəbul edir. Bu halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə qeyd olunan aktın təqdim edildiyi andan sığınacaq axtaran şəxs hesab edilir.

5. Əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstandan mənşə ölkəsinə qovulması və ya ekstradisiyası onun tərəfindən təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin ilk dəfə təqdim edildiyi andan ona bu maddənin 3-cü və ya 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş Nazirliyin ilk fərdi inzibati-hüquqi aktının təqdim edilməsinə qədər yolverilməzdir.

6. Bu maddənin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş fərdi inzibati-hüquqi aktın əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə təqdim edilməsindən sonra, həmçinin onun tərəfindən bu aktın məhkəmədə mübahisələndirilməsi halında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, ona bu qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri göndərməmək prinsipi şamil edilmir və qeyd olunan aktın ona təqdim edildiyi andan onun Gürcüstandan qovulması və ya ekstradisiyası yolveriləndir. Bu maddənin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş Nazirliyin ilk fərdi inzibati-hüquqi aktının qəbul edilməsindən sonra əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs yenidən təkrar beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə təqdim edərsə, o, sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, ona bu qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri göndərməmək prinsipi şamil edilmir və onun Gürcüstandan qovulması və ya ekstradisiyası yolveriləndir.

7. Bu maddənin 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş fərdi inzibati-hüquqi aktın məhkəmədə mübahisələndirilməsi halında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu qanunun 66-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqlardan, o cümlədən həmin maddənin birinci bəndinin "e" və "m" yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş məhkəmə mübahisəsi zamanı pulsuz hüquqi yardım hüququndan və dövlət rüsumunun ödənilməsindən azad olma hüququndan istifadə etmir.

Maddə 53. Ailənin birləşməsi

1. Gürcüstan hüdudlarından kənarda olan ailə üzvü/üzvləri ilə birləşmək məqsədilə ailənin birləşməsi proseduruna başlamaq üçün qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxs ailənin birləşməsi barədə yazılı ərizə ilə Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə müraciət etməlidir.

2. Qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxs ailənin birləşməsi barədə ərizəyə onunla ailə üzvünün/üzvlərinin ailə əlaqəsini təsdiq edən bütün mümkün sübutları (onların mövcud olduğu halda) əlavə etməlidir.

3. Ailə əlaqəsini müəyyən etmək üçün səlahiyyətli vəzifəli şəxs fərdi olaraq, 1 ay müddətində ailənin birləşməsi barədə ərizəyə və əlavə edilmiş sübutlara (onların mövcud olduğu halda) baxır. Ailə əlaqəsini müəyyən etmək üçün zərurət yarandıqda müsahibə aparılır.

4. Ailə əlaqəsinin müəyyən edilməsi halında, səlahiyyətli vəzifəli şəxs zərurət yarandıqda, Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan şəxsin ailə üzvü/üzvləri üçün Gürcüstan vizasının verilməsi barədə Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyinə müraciət edir.

5. Ailə birliyi prinsipini nəzərə alaraq, Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan şəxsin ailə üzvünə Gürcüstan ərazisinə daxil olduqda və Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə müvafiq ərizə ilə müraciət etdikdə, qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan şəxsə verilmiş beynəlxalq müdafiənin eyni forması verilir.

6. Bu maddənin 5-ci bəndində nəzərdə tutulan halda, Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan şəxsin ailə üzvü Gürcüstan ərazisinə daxil olduğu andan etibarən 30 təqvim günü ərzində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə müvafiq ərizə ilə müraciət etməlidir. Əgər Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan şəxsin ailə üzvü bu müddəti üzrlü səbəb olmadan pozarsa, Nazirlik beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin icraata qəbulundan imtina haqqında fərdi inzibati-hüquqi akt çıxarır.

7. Qaçqına və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsə, əgər onun ailə üzvünə münasibətdə bu qanunun 17-ci, 18-ci, 20-ci və ya 21-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş müvafiq əsas varsa, ailənin birləşdirilməsindən imtina edilə bilər.

Maddə 54. Müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ailəsinin birləşdirilməsi

1. Müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsə bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada qaçqın statusu və ya əlavə müdafiə verildikdən sonra onun qəyyumu/himayədarı/dəstəkçisi bu yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ən yaxşı maraqlarını müəyyən edir.

2. Bu maddənin birinci bəndinə əsasən, qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin razılığı olduğu halda, səlahiyyətli vəzifəli şəxs ailənin birləşdirilməsi proseduruna başlayır.

3. Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ailəsinin birləşdirilməsi haqqında ərizə Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə bu yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin qəyyumu/himayədarı/dəstəkçisi tərəfindən təqdim edilir. O, qeyd olunan ərizəyə yetkinlik yaşına çatmayan şəxslə ailə üzvü/üzvlərinin ailə əlaqəsini təsdiq edən bütün mümkün sübutları (onlar mövcud olduğu halda) və yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ən yaxşı maraqlarının müəyyən edilməsi haqqında rəyi əlavə etməlidir.

4. Ailə əlaqəsini müəyyən etmək üçün səlahiyyətli vəzifəli şəxs fərdi qaydada, 1 ay müddətində ailənin birləşdirilməsi haqqında ərizəyə və əlavə edilmiş sübutlara (onlar mövcud olduğu halda) baxır.

5. Ailə əlaqəsinin müəyyən edilməsi halında, səlahiyyətli vəzifəli şəxs zərurət yarandıqda, Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ailə üzvü/üzvləri üçün Gürcüstan vizasının verilməsi barədə Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyinə müraciət edir.

6. Ailə birliyi prinsipini nəzərə alaraq, Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ailə üzvünə Gürcüstan ərazisinə daxil olduqda və Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə müvafiq ərizə ilə müraciət etdikdə, bu şəxsə verilmiş beynəlxalq müdafiənin eyni forması verilir.

7. Bu maddənin 6-cı bəndində nəzərdə tutulan halda, Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ailə üzvü Gürcüstan ərazisinə daxil olduğu andan etibarən 30 təqvim günü ərzində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə müvafiq ərizə ilə müraciət etməlidir. Əgər Qaçqın və ya əlavə müdafiə statusu olan, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ailə üzvü bu müddəti üzrlü səbəb olmadan pozarsa, Nazirlik beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin icraata qəbulundan imtina haqqında fərdi inzibati-hüquqi akt çıxarır.

8. Qaçqına və ya əlavə müdafiə statusu olan, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsə, əgər onun ailə üzvünə münasibətdə bu Qanunun 17, 18, 20 və ya 21-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş müvafiq əsas varsa, ailənin birləşdirilməsindən imtina edilə bilər.

Maddə 55. Nazirliyin qərarından şikayət

1. Bu Qanun əsasında Nazirlik tərəfindən qəbul edilmiş hər hansı qərardan bu Qanunun 31-ci və 33-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, həmin qərarın təqdim edildiyi gündən 10 təqvim günü müddətində bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə şikayət verilə bilər.

2. Məhkəmənin qərarı qanuni qüvvəyə minənədək sığınacaq axtaran şəxs/beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs bu Qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqlardan və təminatlardan istifadə edir və həmin Qanunla müəyyən edilmiş vəzifələri daşıyır.

3. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxs tərəfindən iddia ərizəsinin/apellyasiya şikayətinin geri götürülməsi, məhkəmə tərəfindən qeyd olunan məsələyə dair qəbul edilmiş qərardan şikayət verilməsi və/və ya beynəlxalq müdafiə məsələsi ilə əlaqədar məhkəməyə təkrar müraciət edilməsi halında əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, ona bu Qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri qaytarılmama prinsipi şamil edilmir və onun xarici dövlətə ekstradisiyası və ya Gürcüstandan qovulması yolveriləndir.

4. Bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş müddət bitdikdən sonra müvafiq qərar qanuni qüvvəyə minir. Həmin müddət pozularaq qeyd olunan qərardan məhkəməyə şikayət verildiyi halda əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmir, ona bu Qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri qaytarılmama prinsipi şamil edilmir və onun xarici dövlətə ekstradisiyası və ya Gürcüstandan qovulması yolveriləndir.

Maddə 56. Əlavə müdafiəyə malik şəxs tərəfindən qaçqın statusunun verilməsi haqqında ərizənin təqdim edilməsi

1. Əlavə müdafiəyə malik şəxsə qaçqın statusunun verilməsi haqqında ərizəni fərdi qaydada yalnız o halda təqdim etmək hüququ vardır ki, bu Qanunun 15-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaçqın statusunun verilməsinin hüquqi əsası və faktiki halları ona əlavə müdafiənin verilməsindən sonra yaranmış olsun, həmçinin bu Qanunun 16-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş hallar nəzərə alınmaqla. Qeyd olunan ərizəyə baxılması dövründə əlavə müdafiəyə malik şəxs əlavə müdafiəyə malik şəxs üçün bu Qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqlardan istifadə edir və həmin Qanunla müəyyən edilmiş vəzifələri daşıyır.

2. Bu maddədə nəzərdə tutulmuş qaçqın statusunun verilməsi haqqında ərizəyə bu Qanunun 30-cu maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır.

Maddə 57. Müvəqqəti müdafiəyə malik, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin hüquqi təminatları

Müvəqqəti müdafiəyə malik, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin hüquqi təminatlarının təmin edilməsi üçün:

a) o, dərhal identifikasiya edilməlidir;

b) onun beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsi dərhal qeydiyyata alınmalıdır;

q) ona 10 iş günü müddətində Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada qəyyum/himayədar/dəstəkçi təyin edilməlidir;

d) o, onun ən yaxşı maraqları nəzərə alınmaqla yerləşdirilməlidir, həmçinin ona valideynlərinin və qohumlarının axtarılması üçün yardım göstərilməlidir.

Maddə 58. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə, sığınacaq axtaran şəxslə və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslə kommunikasiyanın həyata keçirilməsi və ona Nazirliyin qərarının təqdim edilməsi qaydası

1. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə, sığınacaq axtaran şəxslə və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslə kommunikasiya müvafiq bildirişin Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirilməsi yolu ilə həyata keçirilir. Nazirlik tərəfindən bu Qanunun əsasında qəbul edilmiş hər hansı qərar əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, sığınacaq axtaran şəxsə və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə bu qərarın Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirildiyi günün sonrakı günündən təqdim edilmiş hesab edilir. Qeyd olunan bildirişin və ya qərarın Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirilməsi barədə məlumat əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, sığınacaq axtaran şəxsə və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə, ağlabatan hesab edilə biləcəyi kimi, qısa mətn mesajı şəklində onun tərəfindən sonuncu dəfə göstərilmiş mobil telefon nömrəsinə göndərilir.

2. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, sığınacaq axtaran şəxs və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs borcludur:

a) ona təqdim edilmiş istifadəçi adını və parolunu saxlasın;

b) istifadəçi adının və/və ya parolunun itirildiyi və ya Nazirliyin müvafiq internet səhifəsinə daxil olmanın mümkün olmadığı halda dərhal istifadəçi adının və/və ya parolunun bərpası üçün Nazirliyə müraciət etsin;

q) bildirişin və/və ya qərarın Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirilməsi barədə məlumatı qısa mətn mesajı şəklində aldıqdan sonra istifadəçi adı və parolundan istifadə edərək bu bildirişlə və/və ya qərarla tanış olsun.

3. Bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş, bildirişin və qərarın Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirilməsi ilə əlaqədar tələblər o əcnəbiyə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə, sığınacaq axtaran şəxsə və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə şamil edilmir ki, o, beynəlxalq müdafiəni penitensiar müəssisədə və ya müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzində tələb etmişdir və həmin qərarın qəbul edilməsi anında həmin müəssisədə və ya mərkəzdədir. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, sığınacaq axtaran şəxs və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs penitensiar müəssisədədirsə, müvafiq bildiriş və/və ya qərar elektron sənəd dövriyyəsi sistemi ilə Gürcüstan Ədliyyə Nazirliyinin sisteminə daxil olan dövlət tabeliyindəki quruma – Xüsusi Penitensiar Xidmətə ona təqdim edilmək üçün göndərilir. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, sığınacaq axtaran şəxs və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzindədirsə, ona müvafiq bildiriş və/və ya qərar şəxsən təqdim edilir, bunu o, imza ilə təsdiq edir.

4. Bu Qanunun 49-cu maddəsinin birinci bəndinin “q” və “v”−“i” yarımbəndlərində nəzərdə tutulmuş hallarda sığınacaq proseduruna xitam verilməsi barədə qərar onun qəbul edildiyi gündən 15 gün müddətində qüvvəyə minir.

5. Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs Gürcüstanı tərk etdiyi halda ona verilmiş statusa xitam verilməsi, ləğv edilməsi və ya alınması barədə qərar, habelə əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina barədə qərar Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirilir. Bu bənddə nəzərdə tutulmuş qərar həmçinin beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə onun tərəfindən göstərilmiş elektron poçt ünvanına göndərilir. Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs tərəfindən Nazirliyə elektron poçt ünvanı barədə məlumatın təqdim edilmədiyi halda bu bənddə nəzərdə tutulmuş qərar onun qəbul edildiyi gündən 15 gün müddətində qüvvəyə minir.

6. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş, bildirişin və qərarın Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirilməsi qaydasını nazir müəyyən edir.

Maddə 59. Məhkəmə qərarının, hökmünün və məhkəmə bildirişinin şəxsə təqdim edilməsi qaydası

1. Beynəlxalq müdafiə tələbi, verilməsi, xitam verilməsi, ləğv edilməsi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina ilə əlaqədar məhkəmə mübahisəsi çərçivəsində məhkəmə qərarı, hökmü və ya məhkəmə bildirişi şəxsə bu Qanunun 58-ci maddəsinin birinci bəndi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilir.

2. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş məhkəmə qərarı, hökmü və ya məhkəmə bildirişi şəxsə yalnız gürcü dilində təqdim edilir.

3. Məhkəmə tərəfindən bu Qanunun əsasında qəbul edilmiş hər hansı qərar və ya hökm və məhkəmə bildirişi şəxsə bu qərarın və ya hökmün və məhkəmə bildirişinin Nazirliyin müvafiq internet səhifəsində yerləşdirildiyi günün sonrakı günündən təqdim edilmiş hesab edilir.

4. Bu maddədə nəzərdə tutulmuş məqsədlər üçün məhkəmənin səlahiyyətli şəxsləri üçün Nazirliyin müvafiq məlumat bazası əlçatandır.

Fəsil VI

Qaçqın statusunun, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin dayandırılması, ləğvi və ya geri alınması

Maddə 60. Qaçqın statusunun dayandırılması əsasları

1. Şəxsin qaçqın statusu dayandırılır, əgər:

a) o, Gürcüstan vətəndaşlığını əldə etmişsə;

b) o, könüllü olaraq mənşə ölkəsinin müdafiəsindən istifadə etmişsə;

q) o, mənşə ölkəsinin vətəndaşlığını itirdikdən sonra könüllü olaraq yenidən onun vətəndaşlığını əldə etmişsə;

d) o, başqa ölkənin vətəndaşlığını qəbul etmişsə və bu ölkənin müdafiəsindən istifadə edirsə;

e) o, könüllü olaraq tərk etdiyi və ya təqib qorxusu səbəbindən hüdudlarından kənarda olduğu ölkədə məskunlaşıbsa;

v) o, mənşə ölkəsinin müdafiəsindən imtina edə bilmirsə, çünki ona qaçqın statusunun verilməsinə səbəb olan hallar artıq mövcud deyil;

z) o, Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə qaçqın statusunun dayandırılması barədə ərizə ilə müraciət edibsə;

t) o, Gürcüstan dövlət sərhədini keçibsə və yaşayış icazəsinin müddətinin bitməsindən 1 ay keçibsə;

i) o, vəfat edibsə.

2. Qaçqına bu maddənin birinci hissəsinin "v" yarımbəndinin müddəaları şamil edilmir, əgər o, mənşə ölkəsindəki əvvəlki təqiblərini nəzərə alaraq, bu ölkənin müdafiəsindən imtina etmək üçün əsaslandırılmış səbəb barədə məlumat təqdim edə bilərsə.

3. Şəxsə verilmiş qaçqın statusunun dayandırılması ona verilmiş yaşayış icazəsinin və qaçqın səyahət sənədinin ləğvi üçün əsasdır.

Maddə 61. Əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin dayandırılması əsasları

1. Şəxsin əlavə müdafiəsi və ya müvəqqəti müdafiəsi dayandırılır, əgər:

a) o, Gürcüstan vətəndaşlığını əldə etmişsə;

b) o, başqa ölkənin vətəndaşlığını qəbul etmişsə və bu ölkənin müdafiəsindən istifadə edirsə;

q) o, könüllü olaraq tərk etdiyi və ya ciddi zərər səbəbindən hüdudlarından kənarda olduğu ölkədə məskunlaşıbsa;

d) o, mənşə ölkəsinin müdafiəsindən imtina edə bilmirsə, çünki ona əlavə müdafiə və ya müvəqqəti müdafiənin verilməsinə səbəb olan hallar artıq mövcud deyil;

e) o, könüllü olaraq mənşə ölkəsinin müdafiəsindən istifadə etmişsə;

v) o, mənşə ölkəsinin vətəndaşlığını itirdikdən sonra könüllü olaraq yenidən onun vətəndaşlığını əldə etmişsə;

z) ona qaçqın statusu verilibsə;

t) o, Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin dayandırılması barədə ərizə ilə müraciət edibsə;

i) o, Gürcüstan dövlət sərhədini keçibsə və yaşayış icazəsinin müddətinin bitməsindən 1 ay keçibsə;

k) o, vəfat edibsə.

2. Əlavə müdafiəyə malik şəxsə bu maddənin birinci hissəsinin "d" yarımbəndinin müddəaları şamil edilmir, əgər o, mənşə ölkəsində ona vurulmuş əvvəlki ciddi zərəri nəzərə alaraq, bu ölkənin müdafiəsindən imtina etmək üçün əsaslandırılmış səbəb barədə məlumat təqdim edə bilərsə.

3. Şəxsə verilmiş əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin dayandırılması, müvafiq olaraq, əlavə müdafiəyə malik şəxsə verilmiş yaşayış icazəsinin və səyahət pasportunun və müvəqqəti müdafiəyə malik şəxsə verilmiş müvəqqəti yaşayış icazəsinin ləğvi üçün əsasdır.

Maddə 62. Beynəlxalq müdafiənin ləğvi və ya geri alınması əsasları

1. Şəxsin beynəlxalq müdafiəsi ləğv edilir, əgər məlum olarsa ki, o, bu Qanunun 15-ci, 19-cu və ya 22-ci maddələrinin tələblərinə cavab vermir və/və ya o, yanlış məlumat və/və ya saxta sənədlər təqdim edib, xüsusən:

a) şəxsin yanlış məlumat və/və ya saxta sənədlər təqdim etməsi onun üçün beynəlxalq müdafiənin verilməsinə həlledici təsir göstəribsə;

b) şəxsin beynəlxalq müdafiədən istifadə etməməli olduğunu göstərən yeni hallar aşkar edilibsə;

q) şəxs digər yaşayış ölkəsinin səlahiyyətli orqanı tərəfindən bu ölkənin vətəndaşlığına sahib olmaqla əlaqəli olan hüquq və vəzifələrə malik şəxs kimi tanınıbsa və buna görə də onun beynəlxalq müdafiəyə ehtiyacı yoxdur;

d) şəxsin bu Qanunun 18-ci, 21-ci və ya 24-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş əməli törətməsi üçün kifayət qədər əsas varsa.

2. Şəxsin beynəlxalq müdafiəsi geri alınır, əgər o, beynəlxalq müdafiə aldıqdan sonra Gürcüstanda qəsdən ağır və ya xüsusilə ağır cinayət və ya ailə cinayəti törətməyə görə məhkum edilibsə, ictimai təhlükəsizliyə və asayişə təhlükə yaradırsa və ya Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə, onun ərazi bütövlüyünə və ya ictimai təhlükəsizliyə və asayişə təhlükə yaradacağına dair kifayət qədər əsas varsa.

3. Şəxsin beynəlxalq müdafiəsinin ləğvi və ya geri alınması ona verilmiş yaşayış icazəsinin və qaçqın səyahət sənədinin/səyahət pasportunun ləğvi üçün əsasdır.

Maddə 63. Şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina proseduru

1. Şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina proseduruna Nazirliyin Miqrasiya Departamenti başlayır.

2. Səlahiyyətli vəzifəli şəxs beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə onun üçün anlaşılan dildə və ya başa düşdüyü dildə, ağlabatan hesab edilə biləcəyi kimi, ona verilmiş beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina prosedurunun başlanması barədə məlumat verməlidir.

3. Bu Qanunun 60-cı maddəsinin birinci bəndinin "b"−"v" yarımbəndləri və 61-ci maddəsinin birinci bəndinin "b"−"v" yarımbəndləri ilə nəzərdə tutulmuş hallarda səlahiyyətli vəzifəli şəxs beynəlxalq müdafiəyə malik yetkinlik yaşına çatmış şəxslə ona verilmiş beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina prosedurunun başlanmasından 15 təqvim günü müddətində fərdi müsahibənin keçirilməsini təmin etməlidir ki, həmin şəxsə ona verilmiş beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina prosedurunun başlanmasına səbəb olan hallar ilə bağlı məlumat və izahatlar təqdim etmək, həmçinin bu şəxs üçün müvafiq statusun uzadılması zərurətini əsaslandıran digər məlumatlar təqdim etmək imkanı yaradılsın.

4. Əgər beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs Gürcüstanda yaşamırsa və ya bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada onunla əlaqə yaratmaq mümkün deyilsə, və ya o, müsahibəyə gəlməyibsə, ona verilmiş beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina Nazirliyin Miqrasiya Departamentinin malik olduğu məlumat əsasında həyata keçiriləcəkdir.

5. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs Nazirliyin Miqrasiya Departamenti tərəfindən ona verilmiş beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması haqqında qərarın, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina haqqında qərarın qəbul edilməsindən 1 ay müddətində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə gələrək gəlməməsinin üzrlü səbəbi barədə məlumat təqdim edərsə, qeyd olunan səbəbin araşdırılmasından sonra səlahiyyətli vəzifəli şəxs bu maddənin 4-cü bəndi əsasında qəbul edilmiş müvafiq qərarın etibarsız elan edilməsi və müsahibənin təyin edilməsi barədə qərar qəbul edir.

6. Müsahibə bu Qanunun 41-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada keçirilir.

7. Şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması məsələsi, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina məsələsi üzrə müsahibə zamanı səlahiyyətli vəzifəli şəxs həm bu şəxsə verilmiş statusun dayandırılmasının, ləğv edilməsinin və ya alınmasının, habelə əlavə müdafiənin uzadılmasından və ya onun uzadılmasından imtinanın qanuniliyini əsaslandıran əldə edilmiş məlumatı, həm də qeyd olunan şəxs tərəfindən təqdim edilmiş məlumatı və sübutları (onların mövcud olduğu halda) qiymətləndirməlidir.

8. Şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya alınması prosedurunun, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina prosedurunun başa çatmasına qədər, o cümlədən məhkəmə qərarının qanuni qüvvəyə minməsinə qədər onun müvafiq statusla bağlı bütün hüquq və vəzifələri vardır.

9. Bu maddənin birinci və ya 5-ci bəndində nəzərdə tutulmuş prosedur müddəti 1 aydan çox olmamalıdır.

Maddə 64. Şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya geri alınması haqqında qərar, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina haqqında qərar

1. Şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya geri alınması haqqında qərar, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina haqqında qərar (gürcü dilində, habelə onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə tərcüməsi ilə birlikdə, bu ağlabatan hesab edilə bilər) bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada, onun məhkəmədə mübahisələndirilməsi qaydası göstərilməklə təqdim edilir.

2. Şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya geri alınması haqqında Nazirliyin qərarı, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina haqqında Nazirliyin qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra və ya qeyd olunan qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmədə şikayət verildiyi halda, şəxsə beynəlxalq müdafiənin dayandırılması, ləğv edilməsi və ya geri alınması haqqında məhkəmənin qərarı, habelə əlavə müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina haqqında məhkəmənin qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs "Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında" Gürcüstan Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada Gürcüstanı tərk etməlidir, əgər onun Gürcüstanda qalması üçün başqa hüquqi əsas yoxdursa.

3. Bu maddənin 2-ci bəndində nəzərdə tutulmuş öhdəliyin yerinə yetirilməməsi halında əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin Gürcüstandan çıxarılması məsələsi "Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında" Gürcüstan Qanununa uyğun olaraq tənzimlənir.

Maddə 65. Töretmə statusunun dayandırılması, ləğv edilməsi və ya geri alınması

1. Qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxs üçün verilmiş statusun dayandırılması, ləğv edilməsi və ya geri alınması, bu şəxsin ailə üzvü üçün törədilən statusun dayandırılmasına, ləğv edilməsinə və ya geri alınmasına səbəb olur, bu hal istisna olmaqla ki, qeyd olunan ailə üzvü bu Qanunun 15-ci və ya 19-cu maddələri ilə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verir. Ailə üzvü üçün törədilən statusun dayandırılması, ləğv edilməsi və ya geri alınması məsələsinə səlahiyyətli vəzifəli şəxs nazirin normativ aktı ilə müəyyən edilmiş qaydada fərdi qaydada baxır.

2. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş qaçqına və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsə, ailə üzvünün törədilən statusu dayandırılmış, ləğv edilmiş və ya geri alınmış şəxsə müvafiq qərar bu Qanunun 58-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilir.

Fəsil VII

Sığınacaq axtaran şəxsin, qaçqının, əlavə müdafiəyə malik şəxsin və müvəqqəti müdafiəyə malik şəxsin hüquqları və vəzifələri

Maddə 66. Sığınacaq axtaran şəxsin hüquqları

1. Sığınacaq axtaran şəxs aşağıdakı hüquqlara malikdir:

a) sığınacaq proseduru müddətində birbaşa və ya dolayı yolla ekstradisiya edilməməsi və ya mənşə ölkəsinə Gürcüstandan qovulmaması;

b) öz hüquqları və vəzifələri və sığınacaq proseduru haqqında məlumat alması;

q) əsaslandırılmış tələbi ilə müsahibənin belə bir imkanın olduğu halda, onun üçün arzu olunan cinsdən olan səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən aparılması və arzu olunan cinsdən olan tərcüməçinin xidmətlərindən istifadə etməsi;

d) sığınacaq prosedurunun həyata keçirilməsi zamanı tərcüməçinin pulsuz xidmətlərindən istifadə etməsi;

e) beynəlxalq müdafiə tələbi, verilməsi, dayandırılması, ləğvi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya onun uzadılmasından imtina ilə əlaqədar məhkəmə mübahisəsinin aparılması zamanı "Hüquqi yardım haqqında" Gürcüstan Qanununa uyğun olaraq pulsuz hüquqi yardım hüququndan istifadə etməsi;

v) Nazirliyin Miqrasiya Departamentinin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəyə mahiyyəti üzrə baxılması dövründə, bu Qanuna və nazirin əmrinə uyğun olaraq, penitensiar müəssisədə, Nazirliyin müvəqqəti saxlanma təcridxanasında və ya müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzində və ya Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin müvəqqəti saxlanma təcridxanasında olduğu hallar istisna olmaqla, qəbul mərkəzində qalması;

z) beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin məqbul hesab edilməsi halında sığınacaq axtaran şəxsin arayışını, həmin arayış əsasında isə - müvəqqəti identifikasiya vəsiqəsini alması. Sığınacaq axtaran şəxs penitensiar müəssisədə və ya Nazirliyin müvəqqəti yerləşdirmə mərkəzində olduğu halda, müvəqqəti identifikasiya vəsiqəsi verilmir;

t) Nazirliyin Miqrasiya Departamentinin beynəlxalq müdafiəyə dair ərizənin məqbul hesab edilməsi halında Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş çərçivədə sosial-iqtisadi və məişət şəraiti ilə təmin olunması;

i) Gürcüstan vətəndaşı kimi məktəbəqədər və ümumi təhsil almaq hüququndan istifadə etməsi, habelə Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada peşə təhsili və ali təhsil almaq hüququndan istifadə etməsi;

k) Gürcüstan vətəndaşı kimi səhiyyənin dövlət proqramlarından, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş istisna hallar istisna olmaqla, istifadə etməsi;

l) könüllü olaraq beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsini geri çağırması;

m) beynəlxalq müdafiə tələbi, verilməsi, dayandırılması, ləğvi və ya alınması, habelə əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina ilə əlaqədar məhkəmə mübahisəsinin aparılması zamanı dövlət rüsumunun ödənilməsindən azad edilməsi;

n) Gürcüstan qanunvericiliyinə uyğun olaraq əmək hüququndan, xüsusən, müstəqil olaraq və ya digər işəgötürən vasitəsilə işə düzəlməsi;

o) Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada inzibati orqanlara və məhkəməyə müraciət etmək hüququndan istifadə etməsi;

p) Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarının nümayəndəliyi ilə əlaqə saxlamaq imkanı barədə məlumatlandırılması;

j) bu Qanunla başqa qayda müəyyən edilməyibsə, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxs üçün nəzərdə tutulmuş hüquqlardan istifadə etməsi.

2. Əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs sığınacaq axtaran şəxs hesab edilmirsə, bu maddədə nəzərdə tutulmuş hüquqlar ona şamil edilmir.

Maddə 67. Sığınacaq axtaran şəxsin vəzifələri

Sığınacaq axtaran şəxs borcludur:

a) Gürcüstan Konstitusiyasına, bu Qanuna və Gürcüstanın digər qanunvericilik və normativ hüquqi aktlarına riayət etmək, yerli mədəniyyətə, ənənələrə və adətlərə hörmət etmək;

b) Sığınacaq proseduru müddətində, o cümlədən beynəlxalq müdafiə tələbi və ya verilməsi ilə bağlı məhkəmə çəkişməsi zamanı Gürcüstanı tərk etməmək;

q) Mümkün qədər qısa müddətdə beynəlxalq müdafiə tələbini əsaslandırmaq üçün lazım olan bütün məlumatları, sübutları və mövcud sənədlərin əslini təqdim etmək və onların qiymətləndirilməsi prosesində səlahiyyətli vəzifəli şəxslə əməkdaşlıq etmək, habelə məlumat və sübutların təqdim edilməməsinin və ya olmamasının səbəblərini inandırıcı şəkildə izah etmək;

d) Doğru danışmaq və onun beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsində göstərilən bütün müvafiq halları tam müəyyən etmək üçün Nazirliyin Miqrasiya Departamentı ilə əməkdaşlıq etmək;

e) Sığınacaq prosedurunun gedişində aşkar edilmiş uyğunsuzluğu izah etmək;

v) Səlahiyyətli vəzifəli şəxsə şəxsiyyəti təsdiq edən sənədləri, o cümlədən səyahət sənədlərini (əgər varsa) təqdim etmək və təhvil vermək;

z) Beynəlxalq müdafiə tələbi ilə əlaqədar Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə beynəlxalq müdafiəyə dair ərizədə göstərilən halların dəyişməsi barədə məlumat vermək;

t) Mobil telefon nömrəsini, elektron poçt ünvanını və faktiki yaşayış yerinin ünvanını (əgər varsa) Nazirliyin Miqrasiya Departamentinin və ya məhkəmənin səlahiyyətli vəzifəli şəxsinə bildirmək, eyni zamanda mobil telefon nömrəsinin, elektron poçt ünvanının və faktiki yaşayış yerinin ünvanının dəyişməsi, hüquqi və ya mülki vəziyyətinin dəyişməsi, habelə bu Qanunun icrasına cavabdeh olan müvafiq dövlət qurumu tərəfindən verilmiş şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin itməsi və ya zədələnməsi barədə Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə və ya məhkəməyə 3 iş günü ərzində yazılı məlumat vermək;

i) Yaşayış icazəsinin müddəti bitməmiş ən geci 30 təqvim günü əvvəl Nazirliyə müvafiq arayışın verilməsi tələbi ilə müraciət etmək və onun əsasında Gürcüstan Ədliyyə Nazirliyinin idarəetmə sahəsində fəaliyyət göstərən publik hüquqi şəxsdən – Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyindən (bundan sonra – Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyi) yeni yaşayış icazəsinin verilməsini tələb etmək, itirildiyi və ya zədələndiyi halda isə dərhal Nazirliyə müvafiq arayışın verilməsi tələbi ilə müraciət etmək və Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyindən yeni yaşayış icazəsini tələb etmək;

k) Fotoşəkil çəkdirmək, barmaq izlərini və ovuc izlərini vermək və Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada səlahiyyətli vəzifəli şəxsin tələbi ilə müvafiq tibbi müayinədən keçmək;

l) Qəbul mərkəzinə yerləşdirildiyi halda qəbul mərkəzinin daxili qaydalarına riayət etmək;

m) Qaçqın statusunun, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin verilməsindən imtina haqqında Nazirliyin qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra, Gürcüstanın “Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında” Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada Gürcüstanı tərk etmək, əgər onun Gürcüstanda qalması üçün başqa hüquqi əsas yoxdursa;

n) Nazirlik tərəfindən qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi və ya qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsindən imtina haqqında qərarın qəbul edilməsindən sonra 10 gün ərzində qəbul mərkəzini tərk etmək.

Maddə 68. Qaçqının və əlavə müdafiəyə malik şəxsin hüquqları

1. Qaçqın, əlavə müdafiəyə malik şəxs aşağıdakı hüquqlara malikdir:

a) bu Qanunla ona verilmiş beynəlxalq müdafiə forması (statusu), habelə qeyd olunan statusdan irəli gələn hüquq və vəzifələri barədə məlumatlandırılmaq;

b) müvəqqəti yaşayış icazəsi və qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin verilməsi haqqında arayış almaq;

q) Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyi, ictimai təhlükəsizliyi və ictimai səhiyyəsinin mühafizəsi zərurətindən irəli gələn müstəsna hallar istisna olmaqla, Gürcüstan ərazisində sərbəst yaşayış yeri seçmək və hərəkət etmək;

d) Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada vətəndaşlıq aktlarını qeydiyyatdan keçirmək;

e) qaçqın statusu və ya əlavə müdafiə verildikdən sonra 10 gün ərzində qəbul mərkəzində qalmaq;

v) yazılı tələb və yaşayış icazəsinin təqdim edildiyi ayın sonrakı ayından etibarən Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş aylıq müavinət almaq;

z) "Gürcüstan vətəndaşlığı haqqında" Gürcüstanın üzvi qanununa uyğun olaraq, vətəndaşlığa qəbul yolu ilə Gürcüstan vətəndaşlığı almaq üçün Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyinə müraciət etmək;

t) bu Qanunun 60-cı maddəsinin birinci bəndinin "t" yarımbəndi, 61-ci maddəsinin birinci bəndinin "i" yarımbəndi və 70-ci maddəsinin 2-ci bəndinin "a" yarımbəndi ilə müəyyən edilmiş müddətlərə riayət etməklə, başqa ölkəyə (mənşə ölkəsi istisna olmaqla) səyahət etmək;

i) Gürcüstan vətəndaşı kimi məktəbəqədər təhsil və ümumi təhsil almaq hüququndan istifadə etmək, habelə Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada peşə təhsili və ali təhsil almaq hüququndan və digər ölkədə alınmış təhsil və ixtisasın təsdiqini təsdiq edən sənədlərin tanınması prosedurlarından istifadə etmək;

k) Gürcüstan vətəndaşı kimi, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş müstəsna hallar istisna olmaqla, səhiyyə və sosial dövlət proqramlarından istifadə etmək;

l) Gürcüstan vətəndaşı kimi əmək hüququndan, xüsusən də müstəqil və ya digər işəgötürən vasitəsilə işləmək hüququndan istifadə etmək;

m) ailənin birləşməsi hüququndan istifadə etmək;

n) Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada inzibati orqanlara və məhkəməyə müraciət etmək hüququndan istifadə etmək;

o) bu Qanunla başqa qayda müəyyən edilməyibsə, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxsə verilmiş hüquqlardan istifadə etmək;

p) Nazirlik tərəfindən qaçqın statusunun və ya əlavə müdafiənin dayandırılması, ləğvi və ya geri alınması haqqında qərarın və ya əlavə müdafiənin uzadılmasından imtina haqqında qərarın qəbul edilməsindən sonra, habelə qeyd olunan qərardan bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmədə şikayət verildiyi halda, məhkəmənin qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra Nazirliyə təhvil verilmiş səyahət sənədini/səyahət pasportunu geri almaq.

2. Nazirliyin müraciəti əsasında qaçqına BMT-nin 1951-ci il "Qaçqınların statusu haqqında" Konvensiyasının 27-ci və 28-ci maddələri ilə müəyyən edilmiş 3 il müddətinə müvəqqəti yaşayış icazəsi və qaçqının səyahət sənədi verilir.

3. Nazirliyin müraciəti əsasında əlavə müdafiəyə malik şəxsə statusunun qüvvədə olduğu müddətə müvəqqəti yaşayış icazəsi və səyahət pasportu verilir.

4. Qaçqının səyahət sənədinin və səyahət pasportunun formalarını və verilməsi qaydalarını Gürcüstanın Ədliyyə Naziri müəyyən edir.

Maddə 69. Qaçqının və əlavə müdafiəyə malik şəxsin vəzifələri

Qaçqın, əlavə müdafiəyə malik şəxs aşağıdakıları etməyə borcludur:

a) Gürcüstan Konstitusiyasına, bu Qanuna və Gürcüstanın digər qanunvericilik və qanunvericilik aktlarına riayət etmək, yerli mədəniyyətə, ənənələrə və adətlərə hörmət etmək;

b) müvafiq halın yaranmasından 3 iş günü ərzində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə və ya məhkəməyə mobil telefon nömrəsinin, elektron poçt ünvanının və faktiki yaşayış yerinin ünvanının dəyişməsi, habelə hüquqi və ya mülki vəziyyətinin dəyişməsi barədə yazılı məlumat vermək;

q) yaşayış icazəsinin müddəti bitməmişdən ən geci 30 təqvim günü əvvəl Nazirliyə müvafiq arayışın verilməsi tələbi ilə müraciət etmək və onun əsasında Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyindən yeni yaşayış icazəsinin verilməsini tələb etmək, itirildiyi və ya zədələndiyi halda isə dərhal Nazirliyə müvafiq arayışın verilməsi tələbi ilə müraciət etmək və Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyindən yeni yaşayış icazəsi tələb etmək;

d) qaçqın statusu və ya əlavə müdafiə verildikdən sonra 10 gün ərzində qəbul mərkəzini tərk etmək.

Maddə 70. Qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsin sosial-iqtisadi təminatları

1. Qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsin sosial-iqtisadi təminatları ilə bağlı məsələlər bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumlarının iştirakı ilə, Gürcüstan qanunvericiliyinə uyğun olaraq tənzimlənir. Nazirlik qaçqınlara və əlavə müdafiəyə malik şəxslərə yardım sahəsində bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumlarının fəaliyyətini əlaqələndirir.

2. Bu Qanunun 68-ci maddəsinin birinci bəndinin "v" yarımbəndi ilə nəzərdə tutulmuş aylıq müavinətin verilməsi aşağıdakı hallarda dayandırılır:

a) Gürcüstanı 1 aydan çox müddətə tərk etdikdə;

b) məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü əsasında penitensiar müəssisədə olduqda;

q) şəxsi ərizə ilə aylıq müavinət almaqdan imtina etdikdə.

3. Bu maddənin 2-ci bəndi əsasında dayandırılmış aylıq müavinət, onun dayandırılmasına səbəb olan əsas aradan qaldırıldığı halda, qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsin şəxsi ərizə təqdim etdiyi aydan sonrakı aydan bərpa edilir.

4. Bu maddənin 2-ci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş halda dayandırılmış aylıq müavinət onun dayandırıldığı bütün dövr ərzində ödənilmir.

5. Qaçqına və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsə aylıq müavinət bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada təyin edilir.

Maddə 71. Müvəqqəti müdafiəyə malik şəxsin hüquqları

Müvəqqəti müdafiəyə malik şəxsin aşağıdakı hüquqları vardır:

a) bu Qanunla ona verilmiş beynəlxalq müdafiə forması (statusu), habelə qeyd olunan statusdan irəli gələn hüquq və vəzifələri barədə məlumatlandırılmaq;

b) müvəqqəti müdafiənin verilməsi haqqında arayış və ona verilmiş müvəqqəti müdafiənin qüvvədə olduğu müddətə müvəqqəti yaşayış icazəsi almaq;

q) Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada və nəzərdə tutulmuş hallarda tibbi xidmət almaq;

d) məktəbəqədər təhsil və ümumi təhsil almaq hüququndan istifadə etmək, habelə Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada peşə təhsili və ali təhsil almaq hüququndan və digər ölkədə alınmış təhsil və ixtisasın təsdiqini təsdiq edən sənədlərin tanınması prosedurlarından istifadə etmək;

e) Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada inzibati orqanlara və məhkəməyə müraciət etmək hüququndan istifadə etmək;

v) bu Qanunla başqa qayda müəyyən edilməyibsə, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxsə verilmiş hüquqlardan istifadə etmək;

z) nazirin əmri ilə müəyyən edilmiş qaydaya uyğun olaraq yemək və sığınacaq və ya müvafiq pul yardımı ilə təmin edilmək.

Maddə 72. Müvəqqəti müdafiəyə malik şəxsin vəzifələri

Müvəqqəti müdafiəyə malik şəxs aşağıdakıları etməyə borcludur:

a) Gürcüstan Konstitusiyasına, bu Qanuna və Gürcüstanın digər qanunvericilik və qanunvericilik aktlarına riayət etmək, yerli mədəniyyətə, ənənələrə və adətlərə hörmət etmək;

b) müvafiq halın yaranmasından 3 iş günü ərzində Nazirliyin Miqrasiya Departamentinə və ya məhkəməyə mobil telefon nömrəsinin, elektron poçt ünvanının və faktiki yaşayış yerinin ünvanının dəyişməsi, habelə hüquqi və ya mülki vəziyyətinin dəyişməsi barədə yazılı məlumat vermək;

q) səlahiyyətli vəzifəli şəxslə əməkdaşlıq etmək;

d) fotoşəkil çəkdirmək, barmaq izlərini və ovuc izlərini vermək və səlahiyyətli vəzifəli şəxsin tələbi ilə müvafiq tibbi müayinədən keçmək;

e) yaşayış icazəsinin müddəti bitməmişdən ən geci 30 təqvim günü əvvəl Nazirliyə müvafiq arayışın verilməsi tələbi ilə müraciət etmək və onun əsasında Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyindən yeni yaşayış icazəsinin verilməsini tələb etmək, itirildiyi və ya zədələndiyi halda isə dərhal Nazirliyə müvafiq arayışın verilməsi tələbi ilə müraciət etmək və Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyindən yeni yaşayış icazəsi tələb etmək.

Maddə 73. Beynəlxalq müdafiə tədbirləri ilə əlaqədar xərclərin ödənilməsi

Bu qanunla nəzərdə tutulmuş beynəlxalq müdafiə tədbirləri ilə əlaqədar xərclər bu qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları tərəfindən Gürcüstanın dövlət büdcəsindən onlara ayrılmış vəsaitlər çərçivəsində ödənilir.

Fəsil VIII

Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslə bağlı məsələlərin uzunmüddətli həlli

Maddə 74. Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin vətəninə qayıtması

Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin vətəninə qayıtmasını həyata keçirmək üçün Nazirlik aşağıdakı şərtləri yerinə yetirməlidir:

a) vətəninə qayıtma könüllü olmalı və bu Qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları tərəfindən həyata keçirilməlidir;

b) beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin vətəninə qayıtmaq istəyi yazılı şəkildə ifadə edilməlidir;

q) beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə mənşə ölkəsindəki vəziyyət və bu ölkəyə qayıtmanın mümkün nəticələri barədə bütün mövcud məlumatlar təqdim edilməlidir.

Maddə 75. Beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslərin yerli inteqrasiyası

Gürcüstanın İşğal edilmiş Ərazilərindən olan Məcburi Köçkünlər, Əmək, Səhiyyə və Sosial Müdafiə Nazirliyi bu Qanunun icrasına cavabdeh olan digər dövlət qurumları və ya/və səlahiyyətli qurumlarla əməkdaşlıq edərək beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslərin yerli inteqrasiyası proqramlarını hazırlayır və/və ya həyata keçirir və onların bu proqramlara cəlb olunmasına kömək edir.

Fəsil IX

Şəxsi məlumatların işlənməsi

Maddə 76. Şəxsi məlumatların işlənməsi

1. Şəxsi məlumatlar, o cümlədən xüsusi kateqoriyalı məlumatlar, "Şəxsi məlumatların müdafiəsi haqqında" Gürcüstan Qanununa uyğun olaraq işlənilir.

2. Bu Qanun əsasında işlənmiş şəxsi məlumatlar silinir və/və ya məhv edilir:

a) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə qaçqın statusu, əlavə müdafiə və ya müvəqqəti müdafiə verilməsindən imtina haqqında Nazirliyin qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən müvafiq normativ hüquqi aktla müəyyən edilmiş müddət bitdikdən sonra;

b) qaçqın statusunun, əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin dayandırılması, ləğvi və ya alınması və ya əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina haqqında Nazirliyin qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən müvafiq normativ hüquqi aktla müəyyən edilmiş müddət bitdikdən sonra.

Fəsil X

İnzibati orqanların səlahiyyətləri və vəzifələri. Beynəlxalq əməkdaşlıq

Maddə 77. Nazirlik

1. Nazirlik bu Qanunla müəyyən edilmiş beynəlxalq müdafiə hüququnun həyata keçirilməsini təmin edir.

2. Bu Qanunla verilmiş səlahiyyətlərin həyata keçirilməsi üçün Nazirlik:

a) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaranın identifikasiyasını həyata keçirir və ona beynəlxalq müdafiənin verilməsinin məqsədəuyğunluğunu müəyyən edir;

b) zərurət yarandıqda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs, sığınacaq axtaran, qaçqın və ya əlavə müdafiəyə malik şəxs tərəfindən Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinə potensial təhlükənin yaradılması məsələsi üzrə tövsiyə almaq üçün Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinə müraciət edir;

q) beynəlxalq müdafiə tələbinin identifikasiyası halında, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə onun üçün anlaşılan dildə və ya onun başa düşdüyü dildə, ağlabatan hesab edilə biləcəyi kimi, sığınacaq proseduru və sığınacaq axtaranın hüquq və vəzifələrini izah edir;

d) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi halında, onun Gürcüstan dövlət sərhədində qəbulunu və bu Qanunun 8-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş geri qaytarmama prinsipini qoruyaraq geri qaytarılmamasını təmin edir;

e) Gürcüstan dövlət sərhədində beynəlxalq müdafiə tələbinin identifikasiyası üçün əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə ilkin müsahibə aparır;

v) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiə tələbi halında, bu şəxsin səyahət sənədi və ya digər identifikasiya sənədi olub-olmamasından asılı olmayaraq, onun beynəlxalq müdafiəyə dair ərizəsini qəbul edir. Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin səyahət sənədi və ya digər identifikasiya sənədi yoxdursa, beynəlxalq müdafiəyə dair ərizə onun tərəfindən təqdim edilmiş məlumat əsasında tərtib edilir;

z) zərurət yarandıqda, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaranın şəxsiyyətinin identifikasiyasında yardım almaq üçün Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinə müraciət edir, əgər Nazirlik özü onun identifikasiyasını həyata keçirə bilmirsə;

t) Sığınacaq axtaranlar və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslər haqqında məlumatları onlara müvəqqəti şəxsiyyət vəsiqəsi və yaşayış icazəsi vermək üçün Dövlət Xidmətlərini İnkişafı Agentliyi ilə paylaşır; Sığınacaq axtaran şəxsə bu qanunla nəzərdə tutulmuş statusun verilməsindən imtina, sığınacaq proseduruna xitam verilməsi, beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə verilmiş statusun dayandırılması, ləğvi və ya geri alınması, habelə əlavə müdafiənin və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina haqqında məlumatları onlara verilmiş müvəqqəti şəxsiyyət vəsiqəsinin, müvəqqəti yaşayış icazəsinin və qaçqın səyahət sənədinin və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsin səyahət pasportunun ləğvi üçün Dövlət Xidmətlərini İnkişafı Agentliyinə təqdim edir;

i) Sığınacaq axtaranların və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslərin hüquqlarının müdafiəsini təmin etmək üçün bu qanunun icrasına cavabdeh olan dövlət qurumları və beynəlxalq təşkilatlarla, o cümlədən Gürcüstanda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı nümayəndəliyi ilə əməkdaşlıq edir;

k) Tələb olunduqda, Gürcüstanda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı nümayəndəliyinə əcnəbilər və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslər/sığınacaq axtaranlar və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslər haqqında məlumat verir;

l) Məlumat bazasının idarə edilməsini həyata keçirir;

m) Səlahiyyətli vəzifəli şəxsin tələbi əsasında sığınacaq axtaran və müvəqqəti müdafiəyə malik şəxs üçün aparılmış müvafiq tibbi müayinənin xərclərini ödəyir;

n) Bu qanunla müəyyən edilmiş digər səlahiyyətləri həyata keçirir.

3. Nazir bu qanunla Nazirliyin səlahiyyətlərinə aid edilmiş məsələlərlə əlaqədar Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada müvafiq hüquqi aktlar verməyə səlahiyyətlidir.

Maddə 78. Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti

1. Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti Nazirliyin müraciəti əsasında, öz səlahiyyətləri daxilində əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin şəxsiyyətini müəyyən edir və Nazirliyə əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin, sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyi üçün potensial təhlükə yaratması məsələsi üzrə tövsiyə verir.

2. Bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyi üçün potensial təhlükə yaratma o deməkdir ki, əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin/sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin aşağıdakılarla əlaqəsi olduğuna dair kifayət qədər əsas vardır:

a) Gürcüstanın müdafiəsinə və təhlükəsizliyinə düşmən münasibət bəsləyən ölkənin/təşkilatın silahlı qüvvələri ilə;

b) Başqa ölkənin kəşfiyyat xidmətləri ilə;

q) Terrorçu və/və ya ekstremist təşkilatlarla;

d) Digər cinayətkar təşkilatlarla (o cümlədən, transsərhəd cinayətkar təşkilatlarla) və/və ya silahların, kütləvi qırğın silahlarının və ya onların komponentlərinin qanunsuz dövriyyəsi ilə.

3. Bu maddənin birinci və ikinci bəndləri ilə müəyyən edilmiş hallar haqqında məlumat Nazirliyə elə formada təqdim edilməlidir ki, dövlət sirrinin, Gürcüstanın dövlət təhlükəsizliyinin və/və ya ictimai təhlükəsizliyin qorunması maraqlarına zərər dəyməsin.

Maddə 79. Dövlət Xidmətlərini İnkişafı Agentliyi

Dövlət Xidmətlərini İnkişafı Agentliyi:

a) Nazirlik tərəfindən verilmiş sığınacaq axtaran şəxsin arayışı əsasında, Gürcüstan qanunvericiliyinə uyğun olaraq sığınacaq axtaran şəxsə müvəqqəti şəxsiyyət vəsiqəsi, beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə isə müvəqqəti yaşayış icazəsi verir;

b) Gürcüstan qanunvericiliyinə uyğun olaraq qaçqına və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsə müvafiq olaraq səyahət sənədi və ya səyahət pasportu verir;

q) Sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin müraciəti əsasında, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada vətəndaşlıq aktlarının qeydiyyatını təmin edir və müvafiq arayış verir;

d) Sığınacaq prosedurunun effektiv icrası və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin sosial-iqtisadi təminatlarının təmin edilməsi üçün sığınacaq axtaran şəxsə və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsə müvəqqəti şəxsiyyət vəsiqəsinin, müvəqqəti yaşayış icazəsinin və ya səyahət sənədinin/səyahət pasportunun verilməsi, onun Gürcüstan vətəndaşlığına sahib olması/əldə etməsi, habelə onun ölümü faktı ilə əlaqədar məlumatları Nazirliklə paylaşır.

Maddə 80. Gürcüstan Prokurorluğu

1. Ekstradisiya proseduru həyata keçirilərkən, Gürcüstan Prokurorluğunun və ya prokurorun tapşırığı ilə əcnəbini və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsi saxlayan orqanın səlahiyyətli vəzifəli şəxsi ekstradisiya proseduru aparılan şəxsə bu Qanunun 26-cı maddəsinə uyğun olaraq, onun başa düşdüyü dildə və ya onun anladığı dildə, ağlabatan hesab edilə biləcəyi kimi, beynəlxalq müdafiə tələb etmək hüququ və bu hüququn həyata keçirilməsi müddəti barədə dərhal məlumat verməlidir.

2. Gürcüstan Prokurorluğu bu maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş şəxsin ekstradisiya sənədlərini Nazirliyə təqdim edir.

Maddə 81. Gürcüstan Ədliyyə Nazirliyinin sisteminə daxil olan dövlət tabeliyindəki qurum – Xüsusi Penitensiar Xidmət

Gürcüstan Ədliyyə Nazirliyinin sisteminə daxil olan dövlət tabeliyindəki qurum – Xüsusi Penitensiar Xidmət:

a) bu Qanunun 27-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsə penitensiar müəssisəyə yerləşdirildikdən sonra, ən geci 2-ci iş günündən gec olmayaraq, həmin maddənin birinci bəndində nəzərdə tutulmuş məlumatı təqdim edir və müvafiq sənədləri 3 iş günü müddətində Nazirliyə göndərir;

b) əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsə penitensiar müəssisədən azad edildiyi təqdirdə 5 iş günü müddətində Nazirliyə gəlmək, mobil telefon nömrəsi, elektron poçt ünvanı və yaşayış yeri ünvanı (mövcud olduğu halda) barədə məlumat təqdim etmək öhdəliyini və bu öhdəliyin yerinə yetirilməməsinin nəticələrini izah edir;

q) cəza müddətinin bitməsinə ən geci 2 həftə qalmış, digər əsaslarla azad edildikdə isə – azad edildikdən sonra ən geci 3 iş günü ərzində Nazirliyə penitensiar müəssisədə olan sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin, habelə beynəlxalq müdafiə tələb etmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin azad edilməsi tarixini bildirir;

d) Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada penitensiar müəssisədə səlahiyyətli vəzifəli şəxsin/şəxslərin sığınacaq axtaran şəxslə və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslə, habelə beynəlxalq müdafiə tələb etmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə görüşünün təşkilini təmin edir;

e) müvafiq tələb olduğu halda, Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada səlahiyyətli vəzifəli şəxs/şəxslər üçün sığınacaq axtaran şəxsin, habelə beynəlxalq müdafiə tələb etmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin sənədlərinin, o cümlədən, səyahət sənədinin (mövcud olduğu halda) surətlərinin göndərilməsini təmin edir;

v) Nazirliyə penitensiar müəssisədə olan sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin, habelə beynəlxalq müdafiə tələb etmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs haqqında məlumatı, o cümlədən, daktiloskopik məlumatları təqdim edir.

Maddə 82. Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyi

Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyi:

a) Nazirliyin müraciəti əsasında ona beynəlxalq müdafiə məsələsi üzrə müvafiq qərarın qəbul edilməsi üçün zəruri olan məlumatı, bu Qanunun 5-ci maddəsini nəzərə almaqla təqdim edir;

b) bu Qanunun 53-cü və 54-cü maddələrinə uyğun olaraq, Nazirliyin müraciəti əsasında Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada Gürcüstana gəlmək istəyən beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik, müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ailə üzvünə/üzvlərinə Gürcüstan vizası verir;

q) Nazirliyin müraciəti əsasında, öz səlahiyyətləri daxilində, müvafiq diplomatik nümayəndəliyin və ya konsulluq idarəsinin köməyi ilə qaçqının və ya əlavə müdafiəyə malik şəxsin könüllü repatriasiyasına kömək edir.

Maddə 83. Gürcüstanın İşğal edilmiş Ərazilərindən Məcburi Köçkün Düşmüş Şəxslər, Əmək, Səhiyyə və Sosial Müdafiə Nazirliyi

Gürcüstanın İşğal edilmiş Ərazilərindən Məcburi Köçkün Düşmüş Şəxslər, Əmək, Səhiyyə və Sosial Müdafiə Nazirliyi:

a) sığınacaq axtaran şəxsin və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin bu Qanunun 66-cı maddəsinin birinci bəndinin "k" yarımbəndi, 68-ci maddəsinin birinci bəndinin "k" yarımbəndi və 71-ci maddəsinin "q" yarımbəndi ilə nəzərdə tutulmuş hüquqlardan istifadə etməsini təmin edir;

b) Nazirliyin müraciəti əsasında qəyyum/himayəçi/dəstəkçi ilə müşayiətsiz yetkinlik yaşına çatmayan şəxsi və ya qanuni nümayəndəyə ehtiyacı olan məhdud imkanlı şəxsi təmin edir, həmçinin, yetkinlik yaşına çatmayanı yetkinlik yaşına çatmayanın ən yaxşı maraqları nəzərə alınmaqla yerləşdirir;

q) bu Qanunun icrasına cavabdeh olan digər dövlət qurumları və/və ya səlahiyyətli qurumlarla əməkdaşlıq edərək beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslərin yerli inteqrasiya proqramlarını hazırlayır və/və ya həyata keçirir və onların bu proqramlara cəlb edilməsinə kömək edir.

Maddə 84. Gürcüstan Təhsil, Elm və Gənclər Nazirliyi

Gürcüstan Təhsil, Elm və Gənclər Nazirliyi:

a) Sığınacaq axtaran və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs tərəfindən ümumi təhsilin alınmasına dəstək məqsədilə gürcü dilində hazırlıq təhsil proqramının həyata keçirilməsinə yardım göstərir. Sığınacaq axtaran və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxsin gürcü dilində hazırlıq təhsil proqramına (ali təhsil müəssisələri tərəfindən həyata keçirilən gürcü dilində hazırlıq təhsil proqramı istisna olmaqla) qəbul qaydası, bu proqramın məzmunu, həyata keçirilmə müddətləri və maliyyələşmə qaydası Gürcüstan Təhsil, Elm və Gənclər nazirinin əmri ilə müəyyən edilir;

b) Sığınacaq axtaran və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs tərəfindən bu Qanunun 66-cı maddəsinin birinci bəndinin "i" yarımbəndi, 68-ci maddəsinin birinci bəndinin "i" yarımbəndi və 71-ci maddəsinin "d" yarımbəndi ilə nəzərdə tutulmuş hüquqlardan istifadəni təmin edir;

q) Bu maddənin "a" yarımbəndini nəzərə alaraq, Nazirliyin tələbi əsasında ona sığınacaq axtaran və beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs tərəfindən bu Qanunun 66-cı maddəsinin birinci bəndinin "i" yarımbəndi, 68-ci maddəsinin birinci bəndinin "i" yarımbəndi və 71-ci maddəsinin "d" yarımbəndi ilə nəzərdə tutulmuş hüquqlardan istifadəsi haqqında məlumat göndərir;

d) Yerli inteqrasiya məsələləri üzrə Nazirlik və Gürcüstanın İşğal edilmiş Ərazilərindən Məcburi Köçkün Düşmüş Şəxslər, Əmək, Səhiyyə və Sosial Müdafiə Nazirliyi ilə əməkdaşlıq edir.

Gürcüstanın 10 dekabr 2025-ci il tarixli №1201 qanunu - veb-səhifə, 16.12.2025-ci il.

Maddə 85. Publik hüquqi şəxs – Hüquqi Yardım Xidməti Publik hüquqi şəxs – Hüquqi Yardım Xidməti

Gürcüstan qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran və ya beynəlxalq müdafiəyə malik şəxs üçün beynəlxalq müdafiə tələbi, verilməsi, dayandırılması, ləğvi və ya alınması, habelə əlavə müdafiə və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılması və ya əlavə müdafiə və ya müvəqqəti müdafiənin uzadılmasından imtina ilə əlaqədar məhkəmə mübahisəsinin aparılmasında pulsuz hüquqi yardım göstərilməsini təmin edir.

Maddə 86. Nazirliyin digər ölkələr və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı

1. Nazirlik beynəlxalq müdafiəyə malik şəxslərlə əlaqəli məsələlər üzrə digər ölkələr, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edir.

2. Nazirlik Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı ilə "Gürcüstan Hökuməti və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı arasında" 11 sentyabr 1996-cı il tarixli Saziş çərçivəsində əməkdaşlıq edir.

Fəsil XI

Keçid və yekun müddəalar

Maddə 87. Bu Qanunun qüvvəyə minməsi ilə əlaqədar həyata keçiriləcək tədbirlər

1. Nazir 1 oktyabr 2025-ci il tarixinədək təmin etsin:

a) Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs/sığınacaq axtaran şəxsin saxlanılması və müvəqqəti yerləşdirilməsi mərkəzinə yerləşdirilməsi qaydasının müəyyən edilməsi;

b) Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən beynəlxalq müdafiənin Nazirlik sisteminin müvafiq müəssisəsində tələb olunduğu halda Nazirliyin müvafiq bölmələri arasında məlumat mübadiləsi qaydasının müəyyən edilməsi;

q) Əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs tərəfindən Gürcüstan dövlət sərhədində beynəlxalq müdafiə tələbinin identifikasiyası və Nazirliyin müvafiq bölmələri arasında məlumat mübadiləsi qaydasının müəyyən edilməsi;

d) Gürcüstanın sərhəd keçid məntəqələrində əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin yerləşdirilməsi üçün layiqli şəraitin yaradılması üçün müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi;

e) Bu Qanunun qüvvəyə minməsi üçün zəruri olan digər müvafiq əmrlərin verilməsi və müvafiq normativ hüquqi aktların bu Qanuna uyğunlaşdırılması.

2. Nazir və Gürcüstanın Ədliyyə Naziri 1 oktyabr 2025-ci il tarixinədək penitensiar müəssisədə olan müvafiq əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxs üçün onun Gürcüstandan mümkün deportasiyası, beynəlxalq müdafiə tələbi imkanı haqqında məlumatın izah edilməsi qaydası və formasının, habelə Nazirlik və penitensiar müəssisə arasında məlumat mübadiləsi qaydasının müəyyən edilməsini təmin etsinlər.

3. 2025-ci il dekabrın 1-dək penitensiar müəssisə tərəfindən həmin penitensiar müəssisədə 2025-ci il oktyabrın 1-dək yerləşdirilmiş əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan təqsirləndirilən və ya məhkum edilmiş şəxsə cəzasını çəkdikdən sonra və ya cəzasını çəkməkdən hər hansı digər əsasla azad edildikdən sonra onun Gürcüstandan mümkün deportasiyası barədə məlumatın, habelə beynəlxalq müdafiə tələb etmək imkanı və müvafiq öhdəliklər barədə məlumatın verilməsi təmin edilsin.

4. 2025-ci il oktyabrın 1-dək humanitar status almış əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs bu statusu Gürcüstan qanunvericiliyi ilə ona verilmiş müddətə saxlayır.

5. Əgər şəxs 2025-ci il oktyabrın 1-dək Gürcüstana daxil olubsa, 2025-ci il oktyabrın 1-dən etibarən 30 gün ərzində beynəlxalq müdafiə üçün ərizə təqdim etməsə, onun ərizəsinə bu Qanuna uyğun olaraq sürətləndirilmiş qaydada baxılır.

6. Bu Qanuna uyğun olaraq müvafiq hüquqi aktlar qəbul edilənə/dərc edilənə qədər bu Qanun qüvvəyə minənədək qəbul edilmiş/dərc edilmiş müvafiq hüquqi aktlar hüquqi qüvvəsini saxlayır.

Maddə 88. Qüvvədən düşmüş normativ akt

"Beynəlxalq müdafiə haqqında" Gürcüstanın 2016-cı il 1 dekabr tarixli Qanunu (Gürcüstan Qanunvericilik Xəbərləri (www.matsne.gov.ge), 15.12.2016, qeydiyyat kodu: 010170000.05.001.018235) qüvvədən düşmüş hesab edilsin.

Maddə 89. Qanunun qüvvəyə minməsi

1. Bu Qanun, bu Qanunun birinci−86-cı maddələri, 87-ci maddəsinin 4-cü və 5-ci bəndləri və 88-ci maddəsi istisna olmaqla, dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir.

2. Bu Qanunun birinci−86-cı maddələri, 87-ci maddəsinin 4-cü və 5-ci bəndləri və 88-ci maddəsi 2025-ci il oktyabrın 1-dən qüvvəyə minir.

Gürcüstan Prezidenti Mixeil Kavelaşvili

Tbilisi,

26 iyun 2025-ci il

N864-IIms-XImp