Վրաստանի քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրք

Վրաստանի օրենք

Վրաստանի քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրք

Գիրք առաջին

(24.10.2022)

Ընդհանուր դրույթներ

Բաժին առաջին

Դատարան

Գլուխ I

Վարույթի հիմնական դրույթները

Հոդված 1. Կիրառման շրջանակը

1. Վրաստանի ընդհանուր դատարանները քաղաքացիական գործերը քննում են սույն օրենսգրքով սահմանված կանոններով:

2. Քաղաքացիական գործերով վարույթն իրականացվում է Դատավարական օրենսդրությամբ, որը գործում է գործի քննության, առանձին դատավարական գործողության կատարման կամ դատարանի որոշման ի կատար ածելու ընթացքում:

Հոդված 2. Իրավունքի դատական ​​կարգով պաշտպանությունը

1. Յուրաքանչյուր անձի համար երաշխավորված է դատական ​​կարգով պաշտպանված լինելու իրավունքը։ Դատարանը գործի քննությունը կսկսի օրենքով նախատեսված իր իրավունքը կամ շահերը պաշտպանելու համար իրեն դիմած անձի դիմումով։

2. Դատարանը կարող է մերժել դիմումը վարույթ ընդունել և գործը քննել միայն սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով:

Հոդված 3. Դիսպոզիտիվության սկզբունքը

1. Կողմերը վարույթ են հարուցում դատարանում՝ սույն օրենսգրքում ձևակերպված կանոններին համապատասխան՝ հայց կամ դիմում ներկայացնելով: Նրանք որոշում են վեճի առարկան, և իրենք են որոշում կայացնում հայց (դիմում) ներկայացնելու մասին։

2. Կողմերը կարող են վարույթն ավարտել հաշտությամբ: Հայցվորը կարող է հրաժարվել հայցից, իսկ պատասխանողը՝ ընդունել հայցը։

Հոդված 4. Մրցակցության սկզբունքը

1. Վարույթն իրականացվում է մրցակցության հիման վրա: Կողմերն օգտվում են հավասար իրավունքներից և հնարավորություններից՝ հիմնավորելու իրենց պահանջները, հերքելու կամ չեղարկելու մյուս կողմի կողմից ներկայացված պահանջները, կարծիքները կամ ապացույցները։ Կողմերն իրենք են որոշում, թե որ փաստերը պետք է դրվեն իրենց պահանջների հիմքում կամ ինչ ապացույցներով պետք է հաստատվեն այդ փաստերը։

2. Գործի հանգամանքները պարզելու համար դատարանն իր նախաձեռնությամբ կարող է դիմել սույն օրենսգրքով նախատեսված միջոցառումների:

Հոդված 5. Արդարադատության իրականացումը միայն դատարանի կողմից՝

քաղաքացիների իրավահավասարության սկզբունքներով

1. Քաղաքացիական գործերով արդարադատությունն իրականացնում է միայն դատարանը՝ օրենքի և դատարանի առջև բոլոր անձանց հավասարության սկզբունքներով:

2. Արդարադատության իրականացման ժամանակ մյուսների հետ հավասար մասնակցելու նպատակով սահմանափակ հնարավորություն ունեցող կողմերը և մասնակիցները օգտվում են «Սահմանափակ հնարավորություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» Վրաստանի օրենքով շնորհված իրավունքներից և հնարավորություններից, այդ թվում՝ հատուկ հայցվորի կարգավիճակով մասնակցելու միջոցով:

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6839 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 51. Անչափահասների իրավունքների պաշտպանության հետ կապված

գործընթացին մասնակցող անձանց մասնագիտացումը

1. Անչափահասի իրավունքների պաշտպանությանն առնչվող գործընթացին մասնակցում են անչափահասի հետ շփվելու մեթոդիկայի ուղղությամբ և դրան առնչվող այլ հարցերով մասնագիտացված դատավորը, փաստաբանը, սոցիալական աշխատողը և (կամ) անչափահասի կարիքների նախատեսմամբ հրավիրված այլ համապատասխան մասնագետ:

2. Մասնագիտացման չափորոշիչը որոշվում է Վրաստանի կառավարության որոշմամբ, իսկ դատավորի դեպքում՝ Վրաստանի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի որոշմամբ։

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5014 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5914 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 6. Դատավորների անկախությունը և նրանց՝ օրենքին ենթարկվելը

1. Դատավորն իր գործունեության մեջ անկախ է և ենթարկվում է միայն Վրաստանի Սահմանադրությանն ու օրենքին։ Դատավորի վրա ցանկացած ներգործություն կամ միջամտություն նրա գործունեությանը՝ որոշումների կայացման վրա ազդելու նպատակով, արգելված է և պատժվում է օրենքով։

2. Եթե գործը քննող դատարանի կարծիքով, գործի նկատմամբ կիրառվող օրենքը չի համապատասխանում կամ հակասում է Սահմանադրությանը, ապա դատարանը կասեցնում է գործի քննությունը մինչև սահմանադրական դատարանի կողմից տվյալ հարցի վերաբերյալ որոշում կայացնելը, որից հետո գործի քննությունը վերսկսվում է։

3. Եթե գործը քննող դատարանի կարծիքով օրենքին չի համապատասխանում ենթաօրենսդրական նորմատիվ ակտը, որի ստուգումը սահմանադրական դատարանի իրավասության մեջ չի մտնում, ապա դատարանը որոշում է կայացնում համաձայն օրենքի։

Հոդված 7. Օրենքի և իրավունքի անալոգիա

1. Եթե վիճելի հարաբերությունները կարգավորող օրենք չկա, ապա դատարանը կիրառում է համանման հարաբերությունները կարգավորող օրենքը (օրենքի անալոգիա), իսկ եթե նման օրենք ևս չկա, դատարանը հիմնվում է Վրաստանի օրենսդրության ընդհանուր սկզբունքների վրա (իրավունքի անալոգիա):

2. Եթե չկա դատական ​​վարույթի ընթացքում ծագած հարաբերությունները կարգավորող քաղաքացիական դատավարության նորմ, ապա դատարանը կիրառում է այդ հարաբերությունները կարգավորող դատավարական իրավունքի նորմը (օրենքի անալոգիա), իսկ եթե այդպիսի նորմ չկա, դատարանը հիմնվում է քաղաքացիական դատավարության իրավունքի ընդհանուր սկզբունքների վրա (իրավունքի անալոգիա):

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 8. Վրաստանի անունից որոշումներ կայացնելը

Դատարանը որոշում է կայացնում Վրաստանի անունից։

Հոդված 9. Քաղաքացիական դատավարության հրապարակայնությունը և

դատավարության լեզուն

1. Դատարանում բոլոր գործերը քննվում են դռնբաց նիստերին, եթե դա չի հակասում պետական ​​գաղտնիքի պահպանության շահերին։ Դռնփակ նիստում թույլ է տրվում գործի քննություն նաև օրենքով նախատեսված այլ դեպքերում՝ կողմի հիմնավորված միջնորդության հիման վրա։

11. Դատարանի շենքում, ինչպես նաև քաղաքացիական գործի քննության լուսանկարահանումը, կինո-տեսանկարահանումը, ստենոգրաֆիան և աուդիո ձայնագրումը կատարվում է «Ընդհանուր դատարանների մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքով սահմանված կարգով։

2. Դռնփակ նիստում գործի քննությանը մասնակցում են կողմերը և նրանց ներկայացուցիչները, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ վկաներ, փորձագետներ, մասնագետներ և թարգմանիչներ։

3. Գործը դռնփակ նիստում քննելու մասին դատարանը կայացնում է պատճառաբանված վճիռ։

4. Վարույթն իրականացվում է պետական ​​լեզվով: Պետական ​​լեզվին չտիրապետող անձին կտրամադրվի թարգմանիչ։

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5290 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ․330

Հոդված 10. Դատարանի որոշումների պարտադիր լինելը

Օրինական ուժի մեջ մտած դատարանի որոշումները (վճիռները, դատավճիռները), ինչպես նաև իր լիազորություններն իրականացնելու համար դատարանի կողմից կայացված պահանջներն ու որոշումները պարտադիր են Վրաստանի ամբողջ տարածքում բոլոր պետական, հանրային ​​և մասնավոր ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների, պաշտոնատար անձանց և քաղաքացիների համար, և դրանք ենթակա են կատարման։

Գլուխ II

Գերատեսչական ենթակայությունը

Հոդված 11. Քաղաքացիական գործերի գերատեսչական ենթակայությունը

դատարաններին

1. Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով դատարանը քննում է խախտված կամ վիճարկվող իրավունքների, ինչպես նաև օրենքով նախատեսված շահերի պաշտպանությանը վերաբերող գործեր, մասնավորապես.

ա) քաղաքացիական, ընտանեկան, աշխատանքային, կալվածքային, բնական ռեսուրսների օգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության փոխհարաբերություններից բխող վեճերը քաղաքացիների, քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց, ինչպես նաև իրավաբանական անձանց միջև,

բ) (հանվել է),

գ) (հանվել է),

դ) (հանվել է),

ե) հասարակական և կրոնական կազմակերպությունների միջև վեճերի վերաբերյալ գործերը,

զ) առանց վեճի վարվող դեպքերը,

է) ռեկետային գույքի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի/«օրենքով գողի», մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի գույքի բռնագրավման և պետությանը հանձնելու հետ կապված գործերը,

ը) որդեգրման դեպքերը,

թ) բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի նկատմամբ Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված պատժամիջոցների տարածման դեպքերը,

ժ) (հանվել է - 19.02.2015թ., №3096),

ժա) ստեղծագործական աշխատության տարածման արգելման հետ կապված գործերը, եթե ստեղծագործության տարածումը խախտում է այլոց իրավունքները։

2. Օրենքի համաձայն՝ դատարանների ենթադատությանը կարող է ենթարկվել այլ կարգի գործերի քննություն ևս։

3. Վերոհիշյալ գործերը քննվում են դատարանների կողմից, եթե դրանց քննությունը, ըստ օրենքի, չի մտնում այլ մարմնի իրավասության մեջ:

4. Դատարանները քննում են միջազգային պայմանագրերից բխող, ինչպես նաև օտարերկրյա քաղաքացիների, քաղաքացիություն չունեցող անձանց, ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների հետ կապված գործերը:

5. Հայցը դատական ​​ վարույթ ընդունելուց հետո կողմերի միջև ծագած վեճը չի կարող քննվել որևէ այլ դատարանի կամ մարմնի կողմից: Բացի այդ, կողմերը չեն զրկվում վեճի առարկան վաճառելու կամ այլ կերպ օտարելու, կամ իրենց պահանջից հրաժարվելու իրավունքից։

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք №70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ․245.

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2007 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №5628 – ՎՕՏ I, №48, 27.12.2007թ., հոդվ.418

2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Վրաստանի օրենք №797– ՎՕՏ I, №40, 29.12.2008թ., հոդվ.284.

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք №3096 – կայք, 27.02.2015թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

2018 թվականի դեկտեմբերի 22-ի Վրաստանի օրենք №4026 – կայք, 25.12.2018թ.

Հոդված 12. Վեճի հանձնումը արբիտրաժ

Անձանց իրավահավասարության վրա հիմնված մասնավոր բնույթի գույքային վեճը, որը կողմերը կարող են լուծել միմյանց միջև՝ կողմերի համաձայնությամբ, կարող է քննության հանձնվել արբիտրաժ։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Գլուխ III

Ընդդատություն

Հոդված 13. Շրջանային (քաղաքային) դատարանի ընդդատության քաղաքացիական

գործերը

1. Շրջանային (քաղաքային) դատարանն առաջին ատյանով քննում է դատարանին գերատեսչորեն ենթակա քաղաքացիական գործերը։

2. Շրջանային (քաղաքային) դատարանի կազմում կարող է ընդգրկվել մագիստրատ դատավոր, որը սույն օրենսգրքի 14-րդ հոդվածով նախատեսված գործերը քննում է շրջանային (քաղաքային) դատարանի գործողության տարածքում գտնվող վարչատարածքային միավորներում:

3. Այն վարչատարածքային միավորում, որտեղ չկա մագիստրատ դատավոր, ինչպես նաև նրա բացակայության դեպքում, սույն օրենսգրքի 14-րդ հոդվածով նախատեսված գործերը կարող է քննել շրջանային (քաղաքային) դատարանի մեկ այլ դատավոր:

4. Եթե կան միմյանց հետ կապված մի քանի հայցային պահանջներ, որոնցից որևէ մեկը չի պատկանում մագիստրատ դատավորի ենթադատությանը, ապա գործը քննում է շրջանային (քաղաքային) դատարանի մեկ այլ դատավոր:

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 14. Մագիստրատ դատավորների ենթադատության քաղաքացիական գործերը

Մագիստրատ դատավորները առաջին ատյանով քննում են հետևյալ գործերը.

ա) գույքային վեճերը, եթե հայցագինը չի գերազանցում 5000 լարին,

բ) առանց վեճի և պարզեցված դատավարության գործերը, բացառությամբ որդեգրման, ինչպես նաև պարզեցված կարգով վնասի հատուցման պահանջի և գույքը անտեր ճանաչելու գործերի, եթե պահանջի կամ գույքի արժեքը գերազանցում է 5000 լարին,

գ) ընտանեկան-իրավական հարաբերություններից բխող վեճերը, բացառությամբ որդեգրման, ծնողական իրավունքներից զրկելու, հայրության որոշման և ամուսնալուծության գործերի, եթե ամուսինների միջև կա վեճ ՝ երեխային ծնողներից մեկի մոտ մնալու վերաբերյալ,

դ) (հանվել է):

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրեն№407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71.

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64.

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227.

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243.

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4075 – ՎՕՏ I, №76, 29.12.2010թ., հոդվ․ 505

2018 թվականի մարտի 7-ի Վրաստանի օրենք №2035 – կայք, 29.03.2018թ.

Հոդված 15. Ընդհանուր ենթադատություն

1. Դատական ​​հայցը ներկայացվում է ըստ պատասխանողի բնակության վայրի։ Իրավաբանական անձի դեմ հայցը դատարան է ներկայացվում ՝ ըստ իրավաբանական անձի գտնվելու վայրի: Ոչ հայցային վարույթի ժամանակ ընդդատությունը որոշվում է ըստ այն անձի բնակության վայրի, ում դեմ ուղղված է դիմումը (բողոքը):

11. Սույն օրենսգրքի 14-րդ հոդվածով նախատեսված գործերի վերաբերյալ հայցերը (դիմումները) ներկայացվում են ըստ մագիստրատ դատավորի գործողության տարածքի, իսկ այն վարչատարածքային միավորում, որտեղ մագիստրատ դատավոր չի գործում՝ շրջանային (քաղաքային) դատարան։

2. Եթե պատասխանողը չունի բնակության վայր, ապա հայցը դատարանում կքննվի ըստ Վրաստանի տարածքում գտնվող նրա գտնվելու վայրի, իսկ եթե պատասխանողի բնակության վայրն անհայտ է, ապա հայցը կարող է հարուցվել ըստ նրա վերջին բնակության վայրի։

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 16. Առանձնահատուկ ընդդատություն

1. Մի քանի պատասխանողների նկատմամբ հայցը ներկայացվում է դատարան՝ ըստ պատասխանողներից մեկի բնակության վայրի։

2. Պայմանագրից բխող հայցերը դատարան են ներկայացվում ըստ պայմանագրի կատարման վայրի կամ այն ​​վայրի, որտեղ պետք է կատարվեր պայմանագիրը, բացառությամբ սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված դեպքի:

3. Իրավաբանական անձի մասնաճյուղի գործունեությունից բխող հայցը դատարան է ներկայացվում միայն ըստ մասնաճյուղի գտնվելու վայրի:

4. Ըստ օրենքի կամ ըստ կտակի ժառանգության հետ կապված հայցերը դատարան են ներկայացվում մինչև ժառանգատուի մահանալը՝ ըստ նրա բնակության վայրի: Եթե ​​ժառանգատուն Վրաստանի քաղաքացի է, բայց մահվան պահին նա ապրում էր արտերկրում, ապա դատարան հայց կարող է հարուցվել Վրաստանում՝ ըստ նրա վերջին բնակության վայրի կամ գույքի գտնվելու վայրի։

5. Վրաստանի բանկային հաստատությունների, միկրոֆինանսական կազմակերպությունների, ոչ բանկային ավանդապահ հաստատությունների՝ որակավորված վարկային հաստատությունների կողմից կնքված (այդ թվում՝ էլեկտրոնային ձևով կնքված) փոխառության (վարկի) տրամադրման պայմանագրերից բխող հայցերը ներկայացվում են դատարան՝ ըստ պատասխանողի բնակության վայրի:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

2018 թվականի մարտի 7-ի Վրաստանի օրենք №2035 – կայք, 29.03.2018թ.

Հոդված 17. Վրաստանում բնակության վայր չունեցող պատասխանողի նկատմամբ հայց

հարուցելը (գույքային ընդդատություն)

Վրաստանում բնակության վայր չունեցող պատասխանողի նկատմամբ հայցը կարող է ներկայացվել դատարան՝ ելնելով պատասխանողի գույքի գտնվելու վայրից, իսկ եթե հայցը ապահովված է որևէ իրով, ապա հայցը կարող է ներկայացվել՝ ելնելով այդ իրի գտնվելու վայրից:

Հոդված 18. Իրային ընդդատություն

1. Սեփականության իրավունքի, գույքի իրավական ծանրաբեռնման կամ այդպիսի ծանրաբեռնումից ազատելու մասին հայցը, ինչպես նաև գույքի բաժանման, բաշխման և տիրապետման հետ կապված հայցը, եթե վեճը վերաբերում է անշարժ իրի, այդ թվում՝ հողամասի նկատմամբ իրավունքի, կարող է ներկայացվել դատարան՝ ըստ իրերի գտնվելու վայրի։

2. Անշարժ իրի սեփականատիրոջ կամ տիրապետողի դեմ ուղղված հայցը, ինչպես նաև անշարժ իրը վնասելու կամ վնասի հատուցման պատճառով հարուցված հայցը պատկանում են իրային ընդդատության։

Հոդված 19. Ընտանեկան վեճերի ընդդատությունը

1. Ամուսնությունը լուծելու, ամուսնությունը անվավեր ճանաչելու, ինչպես նաև ամուսնության առկայության կամ բացակայության որոշման մասին հայցը կարող է ներկայացվել դատարան՝ ըստ ամուսինների համատեղ բնակության վայրի։ Եթե ​​հայցի ներկայացման պահին նման վայր չկա, ապա հայցը կարող է ներկայացվել ըստ պատասխանողի բնակության վայրի, իսկ եթե նա Վրաստանում չունի բնակության վայր, ապա դատարանը գործը կքննի ըստ հայցվորի բնակության վայրի։

2. Եթե հայցվորի հետ ապրում են անչափահաս զավակները, ինչը դժվարացնում է նրա ներկայանալը դատարան՝ ըստ պատասխանողի բնակության վայրի, ապա հայցվորի պահանջով գործը կարող է քննվել դատարանում՝ ըստ նրա բնակության վայրի:

3. (Հանվել է):

4. Հայրության որոշման հայց կարող է ներկայացվել դատարան՝ ըստ երեխայի բնակության վայրի։

5. Ալիմենտ վճարել տալու հայցը կարող է ներկայացվել դատարան՝ ըստ հայցվորի բնակության վայրի:

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

Հոդված 191. Որդեգրման գործի ընդդատությունը

Երեխայի որդեգրման վերաբերյալ հայցը կարող է ներկայացվել դատարան՝ ելնելով որդեգրողի կամ որդեգրյալ երեխայի գտնվելու վայրի:

2007 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №5628 – ՎՕՏ I, №48, 27.12.2007թ., հոդվ.418

Հոդված 20. Ընդդատությունը հայցվորի ընտրությամբ

Դատարան ընտրելու իրավունքը, եթե գործը մի քանի դատարանի ընդդատության ենթակա է, պատկանում է հայցվորին։

Հոդված 21. Համաձայնություն ընդդատության մասին

1. Եթե չկա միանշանակ հաստատված ընդդատության դատարան, ապա կողմերը կարող են համաձայնությամբ որոշել դատարանի ընդդատությունը։ Համաձայնագիրը կնքվում է գրավոր։

2. Ոչ ընդդատ դատարանը կարող է դառնալ ընդդատ այն դեպքում, եթե պատասխանողը չի ​​առարկում, որ գործը քննի ոչ ընդդատ դատարանը և համաձայն է մասնակցել գործի քննությանը, բացի այդ, եթե պատասխանողը ներկայացված լինի փաստաբանի կողմից կամ բացատրություն տրվի դատարանի ոչ ընդդատության և դրա հետևանքների, ինչպես նաև այն մասին, որ նա իրավունք ունի հակընդդեմ հայց ներկայացնելու ոչ ընդդատության դեմ։ Դատարանի կողմից պատասխանողին նման բացատրություն տալը պետք է նշվի դատական ​​արձանագրության մեջ։

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

Հոդված 22. Ընդդատության կանոնների պահպանմամբ ստացված գործի քննությունը

Դատարանը ընդդատության կանոնների պահպանմամբ իր վարույթում ստացված գործը պետք է քննի և ըստ էության որոշի, նույնիսկ եթե այս գործը հետագայում այլ դատարանի ընդդատության ենթակա դառնա։

Հոդված 23. Գործի փոխանցումը ըստ ընդդատության դատարան

1. Դատարանը գործն այլ դատարանի քննության է փոխանցում, եթե.

ա) պատասխանողը, որի բնակության վայրը նախկինում հայտնի չէր, պահանջում է գործը փոխանցել դատարան՝ ըստ իր բնակության վայրի,

բ) մեկ կամ մի քանի դատավորների բացարկի պատճառով նրանց փոխարինումը նույն դատարանում անհնար է։

2. Եթե գործը մի քանի դատարանների ընդդատության ենթակա է, ապա այն կփոխանցվի հայցվորի ընտրած դատարան:

3. Գործն այլ դատարան փոխանցելու մասին դատարանը կայացնում է վճիռ, որը չի բողոքարկվում:

Հոդված 24. Ընդդատության մասին վեճի անթույլատրելիությունը

Մի դատարանից մյուսը ուղարկված գործը վարույթ է ընդունում այն դատարանը, որին այն ուղարկվել է: Ընդդատության վերաբերյալ վեճ դատարանների միջև չի թույլատրվում։

Գլուխ IV

Դատարանի կազմը։ Բացարկ

Հոդված 25. Դատարանի կազմը

1. Քաղաքացիական գործերը առաջին ատյանով քննվում են շրջանային (քաղաքային) դատարանում, ինչպես նաև մագիստրատ դատավորների կողմից քննվում է միանձնյա:

2. (Հանվել է):

3. Քաղաքացիական գործերը վերաքննիչ բողոքով քննում են 3 դատավորներ: Սույն օրենսգրքի 14-րդ հոդվածով նախատեսված գործերը, գույքային-իրավական վեճը, որի հայցագինը չի գերազանցում 20 000 լարին, վերաքննիչ բողոքը առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված հեռակա որոշումն ուժի մեջ թողնելու վճռի մասին, ինչպես նաև աշխատանքային իրավահարաբերություններից ծագող վեճերը կարող է միանձյա քննել վերաքննիչ դատարանի քաղաքացիական գործերով պալատի դատավորը։

4. Քաղաքացիական գործերի քննությունը վճռաբեկ կարգով իրականացվում է երեք դատավորների կողմից, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ գործը քննում է Գերագույն դատարանի Մեծ պալատը:

2001 թվականի հունիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №918 – ՎՕՏ I, №18, 28.06.2001թ., հոդվ.56

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2009 թվականի դեկտեմբերի 4-ի Վրաստանի օրենք №2261 – ՎՕՏ I, №41, 08.12.2009թ., հոդվ․305

2018 թվականի մարտի 7-ի Վրաստանի օրենք №2035 – կայք, 29.03.2018թ.

Հոդված 26. Առանձնապես ծանր կատեգորիայի գործերի քննության կարգը

1. Շրջանային (քաղաքային) դատարանում գործերը կոլեգիալ կազմով քննելու համար բավարար թվով դատավորների առկայության դեպքում գործը քննող դատավորը կարող է միանձնյա որոշել գործի կոլեգիալ քննում երեք դատավորի կազմով, եթե․

ա) գործի քննումն ու լուծումը առանձնահատուկ նշանակություն ունեն դատական ​​պրակտիկայի համար,

բ) գործը փաստացի կամ իրավական տեսանկյունից բնութագրվում է առանձնահատուկ բարդությամբ։

2. Դատավորը պատճառաբանված վճիռը գործը դատարանի կոլեգիալ կազմով քննելու մասին կայացնում է գլխավոր նիստի ժամանակ, մինչև սույն գործի քննությունը սկսելը։ Վճիռը հանձնվում է դատարանի նախագահին, որը որոշում է կոլեգիալ կազմը՝ գործը վարող սկզբնական դատավորի պարտադիր մասնակցությամբ։

3. (Հանվել է):

4. (Հանվել է):

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2001 թվականի հունիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №918 – ՎՕՏ I, №18, 28.06.2001թ., հոդվ.56

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 27. Կոլեգիալ դատարանի կողմից հարցերի լուծման կարգը

1. Եթե դատարանը գործը քննում է կոլեգիալ, ապա այս գործի քննության հետ կապված բարձրացված բոլոր հարցերը պետք է որոշվեն ձայների մեծամասնությամբ: Ոչ մի դատավոր իրավունք չունի ձեռնպահ մնալ որևէ հարցի որոշումից։

2. Դատավորը, որը առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ ատյանի դատարանների կողմից որոշում, վճիռ կամ դատավճիռ կայացնելիս մեծամասնության հետ չի համաձայնում, կարող է գրավոր արտահայտել իր տարբերվող կարծիքը, որի մասին կողմերին ծանուցվում է որոշումը հրապարակելու ժամանակ։

3. Տարբերվող կարծիքը կցվում է գործին, սակայն դրա բովանդակությունը նիստերի դահլիճում չի հրապարակվում։

Հոդված 28. Խորհրդակցության գաղտնիությունը

Դատավորներն իրավունք չունեն հրապարակել այն քննարկումը, որ նրանք ունեցել են խորհրդակցության ժամանակ։

Հոդված 29. Գործի քննությանը դատավորի կրկնակի մասնակցության

անթույլատրելիությունը

1. Գործի առաջին ատյանի քննությանը մասնակցած դատավորը չի կարող մասնակցել սույն գործի քննությանը վերաքննիչ և (կամ) վճռաբեկ ատյանի դատարանում։

2. Վերաքննիչ դատարանում գործի քննությանը մասնակցած դատավորը չի կարող մասնակցել սույն գործի քննությանը առաջին ատյանի և (կամ) վճռաբեկ ատյանի դատարանում:

3. Վճռաբեկ դատարանում գործի քննությանը մասնակցած դատավորը չի կարող մասնակցել սույն գործի քննությանը վերաքննիչ և (կամ) առաջին ատյանի դատարանում:

Հոդված 30. Դատարանի կազմ մերձավոր ազգականներին ընդունելու արգելքը

Քաղաքացիական գործ քննող դատարանի կազմում չեն կարող լինել անձինք, որոնք միմյանց մերձավոր ազգականներ են, իսկ եթե նրանց մեջ այդպիսի հարազատներ միևնույն է հայտնվեն, ապա նրանք պետք է հեռացվեն գործի քննությունից։

Հոդված 31. Դատավորին բացարկելու այլ հիմքեր

1. Դատավորը չի կարող գործը քննել կամ մասնակցել գործի քննությանը, եթե նա.

ա) տվյալ դեպքում ներկայացնում է կողմը, կամ նա ունի ընդհանուր իրավունքներ կամ պարտականություններ այս կամ այն ​​կողմի հետ,

բ) մասնակցել է սույն գործի ավելի վաղ քննությանը որպես դատական ​​նիստի վկա, փորձագետ, մասնագետ, թարգմանիչ, ներկայացուցիչ կամ դատական նիստի քարտուղար,

գ) կողմի կամ նրա ներկայացուցչի ազգականն է,

դ) անձամբ, ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն շահագրգռված է գործի ելքով, կամ եթե կա մեկ այլ հանգամանք, որը կասկած է հարուցում իր անաչառության վերաբերյալ,

ե) միջնորդ է եղել նույն գործով կամ սույն գործին էականորեն առնչվող մեկ այլ գործով:

2. Սույն հոդվածի առաջին մասի «գ» ենթակետի համաձայն ազգական են համարվում.

ա) ամուսինը,

բ) նշանածը,

գ) ուղիղ գծի հարազատները,

դ) քույր-եղբայրները,

ե) զարմուհիները և զարմիկները,

զ) ծնողների քույր-եղբայրները,

է) բարեկամացածները (խնամիները),

ը) երկար ժամանակ ընտանեկան հարաբերություններով կապված անձինք։

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 32. Ինքնաբացարկ

Եթե ​​առկա են ինքնաբացարկի հիմքեր, դատավորը պարտավոր է ինքնաբացարկ հայտարարել։ Դատավորը (դատարանը) ինքնաբացարկի վճիռ է կայացնում, որում պետք է նշվեն ինքնաբացարկի հիմքերը։

Հոդված 33. Կողմերի հայտարարությունը ինքնաբացարկի մասին

Կողմերը կարող են գրավոր բացարկ հայտարարել: Բացարկի մասին հայտարարությունը պետք է հիմնավորված լինի և արվի գործի նախնական դատական քննության նախապատրաստման ընթացքում։ Ինքնաբացարկի մասին հետագա դիմումը կթույլատրվի միայն այն դեպքում, եթե բացարկի հիմքերը հայտնի են դարձել ինքնաբացարկ հայցողին կամ առաջացել են հիմնական դատական ​​նիստը սկսելուց հետո: Նման դեպքում բացարկի մասին դիմումն ընդունելի է մինչև կողմերի բանավիճելը։

Հոդված 34. Հայտարարված բացարկը որոշելու կարգը

1. Բացարկի դիմումից հետո դատարանը (դատավորը) կարող է լսել կողմերին, ինչպես նաև այն անձին, ում նկատմամբ կիրառվել է բացարկը:

2. Բացարկի հարցը դատարանը վճռում է տեղում կամ խորհրդակցությունների սենյակում խորհրդակցելով։

3. Եթե բացարկը հայտարարվում է դատավորին, որը միանձնյա է քննում գործը, բացարկի հարցը վճռում է հենց այս դատավորը: Բացարկն ընդունելու կամ ինքնաբացարկի դեպքում դատավորը գործը փոխանցում է դատարանի նախագահին, որն այն քննության է փոխանցում այլ դատավորի։ Եթե ​​շրջանային (քաղաքային) դատարանում քաղաքացիական գործ քննող այլ դատավոր չկա, ապա դատարանի նախագահը գործն ուղարկում է վերաքննիչ դատարանի նախագահին՝ այլ շրջանային (քաղաքային) դատարան փոխանցելու համար:

4. Եթե բացարկ է հայտարարվել կոլեգիալ կազմի դատավորներից որևէ մեկին, ապա այս դատավորի բացարկի հարցը կորոշեն մնացած դատավորները՝ բացարկվող դատավորի բացակայությամբ։ Դատավորի բացարկի դեմ կամ նման բացարկին աջակցելու համար ձայների հավասար քանակության դեպքում դատավորը համարվում է բացարկված: Նման դեպքում նա պետք է փոխարինվի մեկ այլ դատավորով։

5. Եթե բացարկը հայտարարվում է կոլեգիալ դատարանի ամբողջ կազմին կամ նրա մեծ մասին, ապա բացարկի հարցը որոշում է նույն դատարանի լրիվ կազմը՝ ձայների մեծամասնությամբ։ Կոլեգիալ դատարանի լրիվ կազմի կամ նրա մեծ մասի բացարկի դեպքում գործը փոխանցվում է նույն դատարանի նախագահին, որը գործը քննության կփոխանցի կոլեգիալ դատարանի մեկ այլ կազմի:

6. Վրաստանի Գերագույն դատարանի պալատի կամ Վերաքննիչ դատարանի պալատի ամբողջ կազմի բացարկի դեպքում գործը փոխանցվում է համապատասխան դատարանի նախագահին, որն օրենքով սահմանված կարգով այն քննության է փոխանցում այլ կազմի։ Եթե ​​Վերաքննիչ դատարանում բացարկի ընդունելու ժամանակ կամ սույն օրենսգրքի 29-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում անհնար է դատավորների նոր կազմ ստեղծել, ապա գործն ուղարկվում է Վրաստանի Գերագույն դատարանի նախագահին` այլ Վերաքննիչ դատարան փոխանցելու համար:

1998 թվականի հունիսի 26-ի Վրաստանի օրենք №1494 - Խորհրդարանի տեղեկատու, №25-26, 15.07.1998 թ., էջ 32

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740– ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 35. Փորձագետի, թարգմանչի, մասնագետի, նիստի քարտուղարի բացարկելու

հիմքը

Փորձագետի, թարգմանչի, մասնագետի, նիստի քարտուղարի բացարկելը թույլատրվում է 31-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված հիմքով:

Հոդված 36. Բացարկելու մասին դատարանի վճռի բողոքարկումը

Բացարկելու մասին դատարանի վճիռը կարող է բողոքարկվել դատարանի որոշման հետ միասին՝ 377-րդ և 404-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով։

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

Գլուխ V

Դատավարության ծախսերը

Հոդված 37. Հասկացությունների սահմանումը

1. Դատավարության ծախսերը բաղկացած են դատական ​​և արտադատական ​​ծախսերից:

2. Դատական ​​ծախսերը կազմում են պետական ​​տուրքը և գործի քննության հետ կապված ծախսերը: Գործի քննության հետ կապված ծախսերի հաշվարկման կարգը և դրանց չափը սահմանվում է Վրաստանի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի որոշմամբ։

3. Արտադատական ծախսերն են փաստաբանին վճարված ծախսերը, կորցրած աշխատավարձը (բացակայած օրերի), ապացույցների ապահովման համար կատարված ծախսերը, ինչպես նաև կողմերի այլ անհրաժեշտ ծախսերը:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2013 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №1156 – կայք, 08.10.2013թ.

Հոդված 38. Պետական ​​տուրք

Պետական ​​տուրք է վճարել տրվում «Պետական ​​տուրքի մասին» Վրաստան օրենքով սահմանված կարգով․

ա) լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու մասին հայցի, ինչպես նաև դիմումի համար,

ա1) բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դիմումի համար,

ա2) արբիտրաժային վարույթին վկայի ներկայությունն ապահովելու և ապացույցներ ձեռք բերելու հարցում դատարանի աջակցության մասին դիմումի, արբիտրի նշանակման, բացարկման, լիազորությունների դադարեցման, իրավասության հետ կապված դիմումի համար, եթե այլ բան նախատեսված չէ Վրաստանի միջազգային պայմանագրով,

ա3) արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման մասին դիմումի, արբիտրաժային որոշումը չեղյալ հայտարարելու մասին բողոքի համար, եթե այլ բան նախատեսված չէ Վրաստանի միջազգային պայմանագրով,

ա4) (հանվել է՝ 19.02.2015 թ., №3096),

ա5) (հանվել է՝ 19.02.2015թ., №3096),

ա6) (հանվել է՝ 19.02.2015 թ., №3096),

ա7) դիմումի համար, որը պարունակում է «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված հարցերի քննարկման պահանջ,

բ) հակընդդեմ հայցի համար,

գ) երրորդ անձի հայցերի համար, որը ինքնուրույն պահանջներ է ներկայացնում վեճի առարկայի մասին,

դ) առանց վեճի վարույթ հարուցելու մասին դիմումի համար,

ե) պետաիրավական և վարչաիրավական հարաբերություններից բխող պահանջների համար,

զ) վերաքննիչ բողոքի համար,

է) վճռաբեկ բողոքի համար,

ը) մասնավոր բողոքի համար,

թ) հայցի ապահովման մասին դիմումի համար,

թ1) արբիտրաժային վարույթի հետ կապված հայցի ապահովման միջոցառումների կիրառման կամ ճանաչման և հարկադիր կատարման մասին դիմումի համար, եթե այլ բան նախատեսված չէ Վրաստանի միջազգային պայմանագրով,

թ2) հաշտարարական համաձայնության ապահովման միջոցի կիրառման, միջնորդության համաձայնության հարկադիր կատարման մասին դիմումի և միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և հարկադիր կատարման մասին դիմումի համար,

ժ) նոր բացահայտված հանգամանքների պատճառով վարույթը վերսկսելու կամ որոշումը չեղարկելու մասին դիմումի համար։

1998 թվականի ապրիլի 29-ի Վրաստանի օրենք №1365 - Խորհրդարանի տեղեկատու, №19-20, 30.05.1998 թ., էջ 41

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, №13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2360 – ՎՕՏ I, №55, 27.12.2005թ., հոդվ․376

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2451 – ՎՕՏ I, №50, 31.12.2009թ., հոդվ․ 388

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք №3096 – կայք, 27.02.2015թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք №668 – կայք, 24.06.2021թ.

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 39. Պետական ​​տուրքի չափը

1. Պետական ​​տուրքի չափը կազմում է.

ա) սույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի «ա», «բ», «գ» և «ե» ենթակետերով նախատեսված դեպքերում՝ վեճի առարկայի արժեքի 3%-ը, բայց ոչ պակաս, քան 100 լարի, բացառությամբ նույն օրենսգրքի 1873 հոդվածով նախատեսված դեպքերի.

ա1) արբիտրաժային վարույթում վկայի ներկայությունն ապահովելու և ապացույցներ ձեռք բերելու հարցում դատարանի աջակցության մասին դիմումի, արբիտր նշանակելու, բացարկելու, լիազորությունների դադարեցման, իրավասության հետ կապված դիմումի համար՝ 50 լարի, եթե այլ բան նախատեսված չէ Վրաստանի միջազգային պայմանագրով,

ա2) արբիտրաժային որոշման անվավեր ճանաչելու մասին բողոքի, արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման մասին դիմումի համար՝ 150 լարի, եթե Վրաստանի միջազգային պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ,

ա3) սույն օրենսգրքի 1873 հոդվածից բխող հայցերի համար՝ վեճի առարկայի արժեքի 1%-ը, բայց ոչ պակաս, քան 50 լարի: Եթե ​​դատական ​​միջնորդության գործընթացում վեճը կողմերի համաձայնությամբ չի լուծվում, ապա վարույթը վերսկսելու ժամանակ հայցվորը պարտավոր է լրացուցիչ ներկայացնել վեճի առարկայի արժեքի 2%-ի վճարումը հաստատող, բայց ոչ պակաս, քան 50 լարիի անդորրագրի բնօրինակը,

ա4) (հանվել է՝ 19.02.2015 թ., №3096),

ա5) (հանվել է՝ 19.02.2015թ., №3096),

ա6) հաշտարարական համաձայնության ապահովման միջոցառման կիրառման դիմումի համար` 50 լարի,

ա7) հաշտարարական համաձայնության հարկադիր կատարման մասին դիմումի համար, միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման մասին դիմումի համար` 150 լարի,

բ) վերաքննիչ բողոքի, ներառյալ` վարույթը վերսկսելուց հրաժարվելու մասին շրջանային (քաղաքային) դատարանի որոշման (վճռի) համար` վեճի առարկայի արժեքի 4 տոկոսը, բայց ոչ պակաս, քան 150 լարի,

գ) վճռաբեկ բողոքի, ներառյալ` վերաքննիչ դատարանի վարույթը վերսկսելուց հրաժարվելու մասին որոշման (վճռի) համար` վեճի առարկայի արժեքի 5 տոկոսը, բայց ոչ պակաս, քան 300 լարի,

դ) մասնավոր բողոքի համար՝ 50 լարի,

ե) հայցի ապահովման մասին դիմումի համար՝ 50 լարի,

ե1) արբիտրաժային վարույթի հետ կապված պահանջների ապահովման միջոցների կիրառման կամ ճանաչման ու կատարման մասին դիմումի համար՝ 50 լարի, եթե այլ բան նախատեսված չէ Վրաստանի միջազգային պայմանագրով,

զ) նոր բացահայտված հանգամանքներով վարույթը նորացնելու դիմումի համար` 100 լարի,

է) որոշումը անվավեր ճանաչելու մասին դիմումի համար՝ 50 լարի,

ը) ոչ գույքային վեճերի համար՝ 100 լարի, վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքների համար՝ համապատասխանաբար 150 և 300 լարի,

թ) կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու հետ կապված ծագած վեճի համար, երբ գործի նյութերը կորել են կողմի մեղքով` 100 լարի,

թ1) (հանվել է՝ 19.02.2015 թ., №3096),

ժ) մուրհակի կամ չեկի վերաբերյալ հայցի համար` 100 լարի, վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքների համար` համապատասխանաբար 150 և 300 լարի,

ժա) առանց վեճի վարույթի համար՝ 50 լարի, վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքների համար՝ համապատասխանաբար 100 և 300 լարի,

ժբ) դիմումի համար, որը պարունակում է «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված հարցերի քննության պահանջ՝ 300 լարի, իսկ բաժնետոմսերի պարտադիր վաճառքի վերաբերյալ դիմումի համար՝ 500 լարի։

11. (Հանվել է՝ 06.12.2011 թ., №5369):

2. Բոլոր ատյանների դատարաններում մագիստրատ դատավորի ընդդատության ենթակա վարույթի համար պետական ​​տուրքի չափը սույն հոդվածի առաջին մասով սահմանված գումարի կեսն է:

3. Պետական ​​տուրքի չափը.

ա) առաջին ատյանի դատարանում այն ​​չպետք է գերազանցի.

ա.ա) ֆիզիկական անձի համար` 3000 լարին,

ա.բ) իրավաբանական անձի համար` 5000 լարին,

բ) վերաքննիչ դատարանում այն ​​չպետք է գերազանցի․

բ.ա) ֆիզիկական անձի համար` 5000 լարին,

բ․բ) իրավաբանական անձի համար` 7000 լարին,

գ) վճռաբեկ ատյանի դատարանում այն ​​չպետք է գերազանցի.

գ.ա) ֆիզիկական անձի համար` 6000 լարին,

գ.բ) իրավաբանական անձի համար` 8000 լարին։

1998 թվականի ապրիլի 29-ի Վրաստանի օրենք №1365 – Խորհրդարանի տեղեկատու, №19-20, 30.05.1998 թ., էջ 41

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, №13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2360 – ՎՕՏ I, №55, 27.12.2005թ., հոդվ.376

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5304 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.334

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2451 – ՎՕՏ I, №50, 31.12.2009թ., հոդվ․ 388

2010 թվականի հուլիսի 6-ի Վրաստանի օրենք №3365 – ՎՕՏ I, №40, 20.07.2010թ., հոդվ․246

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ի Վրաստանի օրենք №5369 – կայք, 20.12.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք №3096 – կայք, 27.02.2015թ.

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Որոշում №2/6/623 – կայք, 12.01.2017թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք №668 – կայք, 24.06.2021թ.

2021 թվականի հուլիսի 22-ի Վրաստանի օրենք №806 – կայք, 26.07.2021թ.

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 40. Վեճի առարկայի արժեքը

1. Վեճի առարկայի արժեքը նշում է հայցվորը: Եթե ​​հայցվորի կողմից նշված գինն ակնհայտորեն չի համապատասխանում վիճարկվող գույքի իրական արժեքին, ապա վեճի առարկայի գինը որոշում է դատավորը` ըստ վիճելի գույքի շուկայական արժեքի:

2. Եթե մեկ հայցում ձևակերպված են մի քանի տարբեր պահանջներ, ապա այդ պահանջները պետք է ամփոփվեն և դրանից հետո որոշվի վիճելի առարկայի արժեքը։

3. Վիճելի առարկան գնահատելիս նկատի են առնվում հայցի ներկայացման պահին առկա արժեքները, իսկ որոշումը բողոքարկելիս` հայցի ներկայացման պահի համար գոյություն ունեցող գները:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 41. Վեճի առարկայի գնի որոշման կարգը

1. Վեճի առարկայի գինը սահմանվում է.

ա) գումարը վճարել տալու մասին հայցինը՝ վճարման ենթակա գումարով,

բ) իրի (գույքի) փոխանցման կամ հանձնման մասին հայցինը՝ այս իրի (գույքի) շուկայական արժեքով,

գ) ալիմենտ վճարել տալու մասին հայցինը՝մեկ տարվա ընթացքում վճարման ենթակա ընդհանուր գումարով,

դ) ժամկետային հատկացման կամ վճարման մասին հայցինը՝ ոչ ավելի, քան երեք տարվա ընթացքում տրվելիք կամ վճարվելիք գումարների ընդհանուր չափով,

ե) անժամկետ կամ հավերժական (ցմահ) տրվելիք կամ վճարվելիք գումարների մասին հայցինը՝ երեք տարվա ընթացքում տրվելիք կամ վճարվելիք գումարների ընդհանուր չափով,

զ) տրվելիք կամ վճարվելիք գումարի նվազեցման կամ ավելացման մասին հայցինը՝ այն գումարով, որով կրճատվում կամ ավելանում է տրվելիք կամ վճարվելիք գումարը, բայց ոչ ավելի, քան մեկ տարով,

է) գույքի վարձակալության պայմանագիրը վաղաժամկետ լուծելու մասին հայցինը՝ մնացած ժամկետով, բայց ոչ ավելի, քան երեք տարի վճարման ենթակա գումարների հանրագումարով,

ը) տրվելիք կամ վճարվելիք գումարը դադարեցնելու մասին հայցինը` ոչ ավելի, քան երեք տարվա ընթացքում մնացած տրվելիք կամ վճարվելիք գումարների հանրագումարով,

թ) անշարժ իրի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ճանաչման մասին հայցինը՝ անշարժ իրի շուկայական արժեքով,

ժ) 4000 լարիով, եթե գույքային-իրավական վեճում (գույքային ոտնձգություն կամ այլ միջամտություն, թաղային վեճ և այլն) հնարավոր չէ որոշել վեճի առարկայի գինը։

2. Եթե ոչ գույքային վեճի հետ քննվում է դրանից բխող գույքային-իրավական վեճ, ապա վեճի առարկայի գինը որոշվում է ըստ ավելի բարձր արժեքի պահանջի:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 42. Վեճի առարկայի գնի նախապես որոշումը

Եթե ​​հայց հարուցելու պահին հնարավոր չէ ճշգրիտ որոշել վեճի առարկայի արժեքը, ապա պետական ​​տուրքի չափը նախապես որոշում է դատավորը, այնուհետև լրացուցիչ վճարել են տալիս կամ գերավճարը հետ են վերադարձնում գործը որոշելիս սահմանված հայցի արժեքին համապատասխան։

Հոդված 43. (հանվել է)

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 44. Գործի քննության հետ կապված ծախսերը

Գործի քննության հետ կապված ծախսերն են.

ա) վկաներին, մասնագետներին և փորձագետներին տրվելիք գումարները,

բ) որպես թարգմանիչ հրավիրված անձանց տրվելիք գումարները,

գ) տեղազննությունների հետ կապված ծախսերը,

գ1) դատարանի առաջադրանքով փաստերը պարզելու համար կատարված ծախսերը,

դ) պատասխանողին գտնելու ծախսերը,

ե) դատարանի որոշման հարկադիր կատարման հետ կապված ծախսերը,

զ) փաստաբանին պետական ​​գանձարանից վճարված գումարները,

է) հատուկ փորձագիտական ​​հաստատությունում դատաբժշկական փորձաքննության անցկացման ծախսերը։

2004 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №597 – ՎՕՏ I, №37, 16.12.2004թ., հոդվ.173

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 45. Վկաներին, փորձագետներին, մասնագետներին և թարգմանիչներին

վճարվելիք գումարները

1. Վկաներին, փորձագետներին, մասնագետներին, թարգմանիչներին կհատուցվեն դատարան ներկայանալու համար կատարված ճանապարհածախսը և կացարանի վարձակալության հետ կապված ծախսերը և կտրվի օրապահիկ գումար։ Բացի այդ, մասնավոր հատուկ փորձագիտական ​​հիմնարկները (անկախ փորձագետները), մասնագետները, թարգմանիչները դատարանի հանձնարարությամբ կատարված աշխատանքի համար վարձատրություն են ստանում կնքված համաձայնության հիման վրա։ Վարձատրության չափը որոշելիս նկատի են առնվում այն ​​ժամանակը, որը նրանք պետք է օգտագործեն դատարանի առաջադրանքը կատարելու համար, նյութերը, որոնք անհրաժեշտ կլինեն այդ պարտականությունը պատշաճ կատարելու համար և այլն:

2. Պետական ​​հատուկ փորձագիտական ​​հիմնարկին դատաբժշկական փորձագիտական ​​ծառայությունների (մասնագետ, թարգմանիչ) հատուցումը կատարվում է Վրաստանի կառավարության կողմից սահմանած նորմերին և դրույքաչափերին համապատասխան:

21. Դատարանի հանձնարարությամբ փաստահավաք ծառայությունը վարձատրվում է Վրաստանի արդարադատության նախարարի կողմից սահմանված գներին համապատասխան, այն անձի կողմից, ում միջնորդությամբ դատարանը հանձնարարություն է տվել տեղում զննություն կատարելու մասին՝ փաստերը հավաստելու նպատակով, իսկ դատարանի նախաձեռնությամբ իրականացված փաստերի հավաքման դեպքում՝ հավասարապես կողմերի կողմից։

3. Աշխատավայրում պահպանվում է այն աշխատողների միջին աշխատավարձը, որոնք որպես վկա են կանչված դատարան։ Վկաներին, ովքեր աշխատանքային հարաբերությունների մեջ չեն, գործից կամ սովորական գործունեությունից կտրելու համար տրվում է վարձատրություն՝ փաստացիորեն ծախսած ժամանակի և աշխատանքի վարձատրության նվազագույն չափի նախատեսմամբ։

2004 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №597 – ՎՕՏ I, №37, 16.12.2004թ., հոդվ.173

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 46. Դատական ​​ծախսերի վճարումից ազատելը

1. Հօգուտ պետական ​​բյուջեի դատական ​​ծախսերի վճարումից ազատվում են.

ա) հայցվորները՝ ալիմենտ վճարել տալու հայցերի համար,

բ) հայցվորները՝ խեղումով կամ առողջությանը հասցված այլ վնասով, ինչպես նաև կերակրողի մահվան հետևանքով պատճառված վնասի հատուցման հայցերի համար,

գ) հայցվորները՝ հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասի հատուցման հայցերի համար,

դ) կողմերը՝ ապօրինի դատապարտման, ապօրինի քրեական պատասխանատվության ենթարկման, կալանքը որպես խափանման միջոց ապօրինի կիրառելու կամ ուղղիչ աշխատանքների տեսքով վարչական տույժի ապօրինի նշանակման հետևանքով քաղաքացուն պատճառված վնասի հատուցման հետ կապված հայցերի համար,

ե) հայցվորները՝ անչափահասների իրավունքների խախտման հետ կապված հայցերի համար,

զ) սոցիալապես անապահով ընտանիքների տվյալների միասնական բազայում գրանցված և կենսապահովման նպաստ ստացող կողմերը, ինչը հաստատվում է համապատասխան փաստաթղթերով,

է) կողմերը` նախնական (միջանկյալ) որոշումը վերաքննիչ և վճռաբեկ կանոններով բողոքարկելիս,

ը) կողմերը՝ ոչ օրինաչափորեն տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձնելու կամ երեխայի հետ կապ հաստատելու իրավունքի իրացման հետ կապված հայցերի համար,

թ) հայցվորները՝ «Բնակելի կացարանից օգտվելիս ծագած հարաբերությունների մասին»՝ Վրաստանի օրենքից բխող պահանջի վերաբերյալ գործով պետական ​​տուրքի չափով,

ժ) հայցվորները՝ «Կանանց նկատմամբ բռնության և/կամ ընտանեկան բռնության կանխարգելման, բռնության զոհերի պաշտպանության և աջակցության մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված տուժողները՝ նույն օրենքով նախատեսված բռնարարների դեմ ներկայացված հայցերի համար։

2. Օրենքով կարող են նախատեսվել նաև պետական ​​բյուջեի օգտին կողմերին դատական ​​ծախսերի վճարումից ազատելու այլ դեպքեր:

2003 թվականի հունիսի 20-ի Վրաստանի օրենք №2450 – ՎՕՏ I, №20, 11.07.2003թ., հոդվ.139.

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243.

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869– կայք, 07.06.2011թ.

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265– կայք, 24.11.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5030 – կայք, 01.10.2019թ.

Հոդված 47. Դատարանի կողմից դատական ​​ծախսերի հարկից ազատելը

1. Դատարանը, հաշվի առնելով քաղաքացու գույքային վիճակը, եթե քաղաքացին հիմնավորի դատական ​​ծախսերը վճարելու անհնարինությունը և դատարանին ներկայացնի անհերքելի ապացույցներ, կարող է նրան ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն ազատել հօգուտ պետական ​​բյուջե դատական ​​ծախսերի վճարումից, որի վերաբերյալ դատավորը կայացնում է մոտիվացված վճիռ։

11. (Հանվել է):

2. Եթե կողմը անվճարունակ է, և, գործի կարևորության ու բարդության նախատեսմամբ, սույն գործի քննությանը փաստաբանի մասնակցությունը նպատակահարմար է, ապա դատարանն իրավունք ունի նշված կողմի միջնորդության հիման վրա «Իրավաբանական օգնության մասին» Վրաստանի օրենքի 231 հոդվածով սահմանված շրջանակներում փաստաբան նշանակել պետության հաշվին։

21. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքում դատավորը կայացնում է պատճառաբանված վճիռ և դիմում իրավաբանական օգնության ծառայությանը՝ պետության հաշվին փաստաբան նշանակելու պահանջով։ Պետության հաշվին փաստաբան նշանակելու կարգն ու ընթացակարգը սահմանվում է «Իրավաբանական օգնության մասին» Վրաստանի օրենքով։ Իրավաբանական օգնության ծառայությունը պարտավոր է կատարել դատարանի կողմից կայացված վճիռը՝ պետության հաշվին փաստաբան նշանակելու մասին։

22. Պետության միջոցների հաշվին իրավաբանական օգնություն ցուցաբերելու համար իրավաբանական օգնության ծառայությունում աշխատող հանրային փաստաբանի և հրավիրված հանրային փաստաբանի վարձատրության կարգը սահմանվում է «Իրավաբանական օգնության մասին» Վրաստանի օրենքով:

3. Դատական ​​ծախսերը վճարելուց մի կողմի ազատումը չի ազդում մյուս կողմի՝ դատական ​​ծախսերը վճարելու պարտավորությունների վրա:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5304 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.334

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ի Վրաստանի օրենք №3014 – կայք, 31.12.2014թ.

Հոդված 48. Դատական ​​ծախսերի վճարման հետաձգումը և դրանց չափի նվազեցումը

1. Դատարանը, կողմերի գույքային վիճակի նախատեսմամբ, կարող է կողմերից մեկի կամ երկուսի պետական ​​բյուջեի օգտին դատական ​​ծախսերի վճարումը հետաձգել կամ նվազեցնել դրանց չափը, եթե կողմը դատարան է ներկայացնում ապացույցներ:

2. Եթե պետական ​​տուրքի վճարումից ազատվելու հիմք չկա, ապա ապօրինի տիրապետումից անշարժ գույքը հետ պահանջելու մասին գործով հայցվորի՝ պետական ​​տուրքի վճարումը հետաձգվում է մինչև գործի քննության ավարտը, եթե նա նման գործով հակընդդեմ հայց ներկայացնի։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5304 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.334

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669– ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №4626 – կայք, 29.12.2015թ.

Հոդված 49. Պետական ​​տուրքի չափի նվազեցումը

1. Եթե դատարանի հիմնական նիստի ժամանակ հայցվորը հրաժարվում է հայցից, պատասխանողը ճանաչում է հայցը կամ կողմերը համաձայնության են գալիս, պետական ​​տուրքի չափը կրճատվում է կիսով չափ:

2. Եթե մինչև դատարանի հիմնական նիստը հայցվորը հրաժարվում է հայցից, պատասխանողը ճանաչում է հայցը կամ կողմերը համաձայնության են եկել, կողմերն ամբողջությամբ ազատվում են պետական ​​տուրքի վճարումից:

21. Դատական ​​միջնորդության գործընթացում կողմերի համաձայնությամբ վեճը լուծելու դեպքում հայցվորի կողմից վճարված պետական ​​տուրքի 70%-ը վերադարձվում է հայցվորին։

3. Եթե հայցի մերժումը կամ հայցի ճանաչումը վերաբերում է միայն վեճի առարկայի մի մասին, ապա պետական ​​տուրքի վճարման պարտավորությունը սահմանվում է մնացած մասի համաձայն:

4. Վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններում պետական ​​տուրքի վճարումից ամբողջությամբ ազատում կամ պետական ​​տուրքի չափը կրկնակի կրճատում տեղի է ունենում սույն հոդվածով սահմանված կարգով միայն այս ատյանների համար սահմանված պետական ​​տուրքի չափի սահմաններում։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243.

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 50. Տեղում զննությամբ առաջացած ծախսերի հատուցումը

Եթե ​​տեղում զննությունն անցկացվում է սույն դատարանի տարածքային ընդդատության սահմաններից դուրս, ապա այդպիսի զննություն իրականացնող դատարանին կամ դատավորին հատուցվում են ճանապարհածախսը, կացարանը և օրապահիկը:

Հոդված 51. Պատասխանողին և պարտապանին գտնելը

Պատասխանողին գտնելը, երբ դա նախատեսված է օրենքով, իրականացվում է պետական ​​բյուջեի միջոցների հաշվին և համապատասխանաբար վճարվում է պատասխանողին՝ հօգուտ պետական ​​բյուջեի դատարանի որոշում կայացնելուց հետո, իսկ պարտապանին՝ որոշման կատարման ընթացքում։ Պարտապանին կվճարվեն նաև դատական որոշման հարկադիր կատարման հետ կապված ծախսերը։

Հոդված 52. Կողմի կողմից դատական ​​ծախսերի կանխավճարը

1. Դատական ​​ծախսերը (պետական ​​տուրքը և գործի քննության հետ կապված ծախսերը), բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի, նախապես վճարում է համապատասխան դատավարական գործողության կատարումը հայցած կողմը: Եթե ​​նման գործողությունը կատարվում է դատարանի նախաձեռնությամբ, ապա երկու կողմերն էլ հավասարապես մուտքագրում են այդ գումարը։

2. (Հանվել է՝ 25.05.2012թ., №6315):

3. (Հանվել է՝ 25.05.2012թ., №6315):

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

Հոդված 53. Դատական ​​ծախսերի բաշխումը կողմերի միջև

1. Այն կողմի կատարած ծախսերի վճարումը, որի օգտին կայացվել է որոշումը, կրում է մյուս կողմը, նույնիսկ եթե այդ կողմն ազատված լինի պետական ​​բյուջե դատական ​​ծախսերը վճարելուց: Եթե ​​հայցը բավարարվել է մասնակի, ապա սույն հոդվածում նշված գումարը կհատկացվի հայցվորին` հայցի այն պահանջին համամասնորեն, որը բավարարվել է դատարանի որոշմամբ, իսկ պատասխանողին` հայցի այն մասին համամասնորեն, որի համար հայցվորը մերժվել է։ Այն կողմի ներկայացուցչի օգնության համար կատարվող ծախսերի փոխհատուցման պարտականությունը, որի օգտին կայացվել է որոշումը, դատարանի կողմից ողջամիտ սահմաններում կդրվի մյուս կողմի վրա, բայց ոչ ավելի, քան վեճի առարկայի արժեքի 4 տոկոսի չափով, իսկ ոչ գույքային վեճի դեպքում` քննվող գործի կարևորության ու բարդության նախատեսմամբ՝ մինչև 2000 լարի։

11. Իրավաբանական օգնության ծառայությանը իրավաբանական օգնության ծախսերի հատուցման հարցը կանոնակարգվում է «Իրավաբանական օգնության մասին» Վրաստանի օրենքով։

2. Սույն հոդվածում նշված կանոնները տարածվում են նաև վերաքննիչ և վճռաբեկ ատյաններում գործի վարույթի ընթացքում կողմերի վճարած դատական ​​ծախսերի բաշխման վրա:

3. Եթե վերաքննիչ կամ վճռաբեկ դատարանը փոխի որոշումը կամ կայացնի նոր որոշում, ապա այն համապատասխանաբար կփոխի նաև դատական ​​ծախսերի բաշխումը։

4. Եթե վերաքննիչ կամ վճռաբեկ դատարանը գործը վերադարձնում է վերաքննման, ապա գործի քննության հետ կապված բոլոր դատական ​​ծախսերը՝ սկսած հայցի հարուցումից, պետք է գումարվի, այնուհետև բաշխվի կողմերի միջև՝ սույն հոդվածի համաձայն:

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ի Վրաստանի օրենք №3014 – կայք, 31.12.2014թ.

Հոդված 54. Դատական ​​ծախսերի և փաստաբանի օգնության հետ կապված ծախսերի

բաշխումը հայցը մերժելու և համաձայնության գալու դեպքում

1. Եթե հայցվորը հրաժարվել է հայցից, նրա կատարած ծախսերը պատասխանողի կողմից չեն հատուցվի, սակայն եթե հայցվորը չի աջակցել իր պահանջը այն պատճառով, որ պատասխանողը հայցը ներկայացնելուց հետո հոժարակամ բավարարել է այն, ապա հայցվորի խնդրանքով դատարանը պատասխանողից գանձում է հայցվորի կատարած ծախսերը և փաստաբանի օգնության համար կատարված բոլոր ծախսերը:

2. Եթե կողմերը համաձայնության գալու ժամանակ իրենք նկատի են առել դատական ​​ծախսերի և փաստաբանի աջակցության պատճառով առաջացած ծախսերի բաշխման կանոնները, ապա դատարանն այդ հարցը լուծում է ըստ նրանց համաձայնության։

Հոդված 55. Պետությանը դատական ​​ծախսերի հատուցումը

1. Գործի քննության և պետական ​​տուրքի հետ կապված դատարանի կատարած ծախսերը, որոնց վճարումից հայցվորն ազատված էր, վճարել է տրվելու պատասխանողին հօգուտ բյուջեի եկամուտների՝ պահանջների այն մասերին համամասնորեն, որոնք բավարարված են։

2. Հայցը մերժելու ժամանակ դատարանի կատարած ծախսերը վճարել կտրվեն հայցվորին հօգուտ պետական ​​բյուջեի: Եթե ​​հայցը բավարարված է մասամբ, իսկ պատասխանողը ազատված է դատական ​​ծախսերը վճարելուց, ապա գործի քննության առնչությամբ դատարանի կատարած ծախսերը հօգուտ պետական բյուջեի վճարել կտրվեն հայցվորին, որն ազատված չէ դատական ծախսերի վճարումից, հայցային պահանջների այն մասին համամասնորեն, որի բավարարումը նրան մերժվել է։

3. Եթե երկու կողմերն էլ ազատված են դատական ​​ծախսերը վճարելուց, ապա գործի քննության հետ կապված դատարանի կատարած ծախսերը կրում է պետությունը:

Հոդված 56. (Հանվել է)

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Գլուխ VI

Դատավարական ապահովում

Հոդված 57. Անվտանգության երաշխիք

1. Եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կողմից պահանջվում է այն վնասի վճարման ապահովում, որը կարող է կրել հակառակ կողմը՝ կատարելով համապատասխան դատավարական գործողություն, եթե կողմերը չեն պայմանավորվել այլ բանի շուրջ, նա պետք է նման ապահովումն իրականացնի դրամական գումարը կամ արժեթղթերը Վրաստանի Արդարադատության Գերագույն խորհրդի ընդհանուր դատարանների դեպարտամենտի դեպոզիտային հաշվին մուտքագրմամբ, ինչը Վրաստանի Քաղաքացիական օրենսգրքի համաձայն ընդունելի է երաշխիք ապահովելու համար:

2. Դատարանը արտոնյալ պայմաններով կարող է թույլ տալ ապահովման այլ միջոց, մասնավորապես՝ վարկային կազմակերպության կողմից տրված երաշխավորություն։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 58. Ապահովման հիմքի վերացում

Եթե ​​վերացվի հիմքը, որի պատճառով իրականացվել է ապահովումը, ապա այն կողմը, որի օգտին տեղի է ունեցել նման ապահովումը, պարտավոր է վերադարձնել ապահովման երաշխիքը։

Գլուխ VII

Դատավարական ժամկետներ

Հոդված 59. Դատավարական գործողության կատարման ժամկետը

1. Դատավարական գործողությունը կատարվում է օրենքով սահմանված ժամկետում։

2. Եթե դատավարական ժամկետն օրենքով սահմանված չէ, ապա այն սահմանում է դատարանը: Դատավարական ժամկետի տևողությունը որոշելիս՝ դատարանը պետք է նկատի ունենա այն դատավարական գործողության կատարման հնարավորությունը, որի համար սահմանվել է այս ժամկետը։

3. Եթե սույն օրենսգրքով այլ բան նախատեսված չէ, դատարանը քաղաքացիական գործը քննում է դիմումն ընդունելու օրվանից ոչ ուշ, քան 2 ամսվա ընթացքում։ Առանձնապես բարդ կատեգորիայի գործով այն քննող դատարանի որոշմամբ այդ ժամկետը կարող է երկարաձգվել ոչ ավելի, քան 5 ամսով, բացառությամբ ալիմենտ վճարել տալու, խեղման կամ առողջության այլ վնասի կամ կերակրողի մահվան հետևանքով պատճառված վնասի հատուցման, աշխատանքային հարաբերություններից, «Բնակելի կացարանից օգտվելիս բխող հարաբերությունների մասին» Վրաստանի օրենքից բխող պահանջների և ապօրինի տիրապետումից անշարժ գույքի հետպահանջի մասին գործերի, որոնք պետք է քննվեն ոչ ուշ, քան 1 ամսվա ընթացքում։

31. Սույն օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում քաղաքացիական գործերը քննվում են պատասխանողին ծանուցումը հանձնելը հավաստող փաստաթուղթը դատարան ներկայացնելուց կամ պատասխանողին ծանուցումը հրապարակային հաղորդագրությամբ հանձնելուց ոչ ուշ, քան 45 օրվա մեջ, իսկ առանձնապես ծանր կարգի գործերով քննող դատարանի որոշումով այս ժամկետը կարող է երկարաձգվել ոչ ավելի, քան մինչև 60 օր։

32 «Պարտադիր հասարակական կարիքների համար սեփականության բռնագրավման կարգի մասին» Վրաստանի օրենքի համաձայն, օտարման իրավունքի տրամադրման գործը դատարանը քննում է դիմումն ստանալուց ոչ ուշ, քան 2 ամսում։ Գործը քննող դատարանի վճռով այս ժամկետը կարող է երկարաձգվել ոչ ավելի, քան 1 ամսով։

4. Դատարանների որոշումները և վճիռները բողոքարկելու օրենքով սահմանված ժամկետները թույլ չի տրվում երկարաձգել կամ վերականգնել։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2005 թվականի հունիսի 30-ի Վրաստանի օրենք №1816 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2015 թվականի հոկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №4457 - կայք, 30.10.2015թ.

2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №4626 – կայք, 29.12.2015թ.

2021 թվականի մարտի 30-ի Վրաստանի օրենք №424 – կայք, 13.04.2021թ.

Հոդված 60. Դատավարական ժամկետի հաշվարկը

1. Դատավարական գործողության կատարման ժամկետը որոշվում է ճշգրիտ օրացուցային ամսաթվով, այն հանգամանքի մատնանշմամբ, որը պարտադիր պետք է տեղի ունենա, կամ ժամանակի որոշակի հատվածով: Վերջին դեպքում գործողությունը կարող է իրականացվել ամբողջ ժամանակահատվածի ընթացքում։

2. Տարիներով, ամիսներով կամ օրերով հաշվարկվելիք դատավարական ժամկետի հաշվարկը սկսվում է այն օրացուցային ամսաթվից կամ այն իրադարձության առաջացմանը հաջորդող օրվանից, որով սահմանված է նրա սկիզբը։

Վրաստանի 2006 թվականի հուլիսի 13-ի №3435 օրենք – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 61. Դատավարական ժամկետի ավարտը

1. Տարիներով հաշվարկվելիք ժամկետը կավարտվի ժամկետի վերջին տարվա համապատասխան ամսում և ամսաթվում։ Ամիսներով հաշվարկվող ժամկետը համարվում է ավարտված ժամկետի վերջին ամսվա համապատասխան ամսում և ամսաթվում: Եթե ​​ամիսներով հաշվարկված ժամկետի վերջին ամիսը չունի համապատասխան ամսաթիվը, ապա ժամկետը համարվում է ավարտված այս ամսվա վերջին օրը։

2. Եթե ժամկետի վերջին օրը համընկնում է ոչ աշխատանքային կամ հանգստյան օրերի հետ, ապա ժամկետի ավարտի օր է համարվում ժամկետի հաջորդ առաջին աշխատանքային օրը:

3. Դատավարական գործողությունը, որի կատարման համար սահմանված է ժամկետ, կարող է կատարվել մինչև ժամկետի վերջին օրվա ժամը քսանչորսը: Եթե ​​բողոքը, փաստաթղթերը կամ գումարը փոստով կամ հեռագրով հանձնվել է մինչև վերջնաժամկետի վերջին օրվա ժամը քսանչորսը, ապա ժամկետը անցած չի համարվում:

Հոդված 62. Դատավարական ժամկետի կասեցում

Բոլոր չավարտված դատավարական ժամկետները կասեցվում են վարույթի կասեցմամբ։ Ժամկետների կասեցումը կսկսվի այն հանգամանքների ի հայտ գալու օրվանից, որոնք հիմք են դրվել գործի վարույթի կասեցմանը։ Վարույթի վերսկսման օրվանից դատավարական ժամկետի ընթացքը նորացվում է։

Հոդված 63. Դատավարական ժամկետը լրանալու հետևանքները

Դատավարական գործողություն կատարելու իրավունքը չեղարկվում է օրենքով սահմանված կամ դատարանի կողմից նշանակված ժամկետը լրանալուց հետո։ Բողոքը կամ փաստաթղթերը, որոնք ներկայացվել են դատավարական վերջնաժամկետն անցնելուց հետո, կմնան առանց քննելու։

Հոդված 64. Դատավարական ժամկետի երկարաձգումը

Դատարանի սահմանած ժամկետը, եթե օրենքով այլ բան է նախատեսված, դատարանը կարող է երկարաձգել կողմերի պահանջով կամ սեփական նախաձեռնությամբ:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 65. Դատավարական ժամկետի վերականգնումը

Դատավարական գործողություն կատարելու համար սահմանված ժամկետը, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով, դատարանը կարող է վերականգնել, եթե ճանաչի, որ դատավարական գործողությունը հարգելի պատճառով չի կատարվել: Հարգելի պատճառ կհամարվեն սույն օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները:

Վրաստանի 2006 թվականի հուլիսի 13-ի №3435 օրենք – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Վրաստանի 2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի №5669 օրենք – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 66. Դիմում դատավարական ժամկետը վերականգնելու մասին

Դատավարական ժամկետը վերականգնելու մասին դիմումը ներկայացվում է այն դատարան, որտեղ պետք է կատարվեր դատավարական գործողությունը։ Դատարանը կբավարարի այդ դիմումը, եթե ճանաչի, որ դատավարական ժամկետը բաց է թողնվել հարգելի պատճառով: Հարգելի պատճառ են համարվում սույն օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

Հոդված 67. Դատավարական ժամկետը վերականգնելու մասին դիմումի ձևը և

բովանդակությունը

Դատավարական ժամկետը վերականգնելու մասին դիմումը դատարան է ներկայացվում գրավոր։ Նրանում պետք է նշվեն այն պատճառները, որոնք հանգեցրել են դատավարական գործողության սահմանված ժամկետում չկատարման, ինչպես նաև դրանք հավաստող ապացույցները։

Հոդված 68. Դատավարական ժամկետի վերականգնման դիմումի քննումը

1. Ժամկետը վերականգնելու մասին դիմումը դատարանը քննում է առանց կողմերին ծանուցելու։

2. Ժամկետանց դատավարական ժամկետը վերականգնելու մերժման մասին դատարանի վճռի դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

Հոդված 69. Դատավարական ժամկետի վերականգնման հետ կապված դատական ​​

ծախսերը վճարել տալը

Դատավարական ժամկետը վերականգնելու մասին դիմումի քննության հետ կապված ծախսերը կրում է կողմը, որը չի կարողացել ժամանակին կատարել դատավարական գործողությունը, բացառությամբ այնպիսի դեպքերի, երբ նման անհամապատասխանությունն առաջացել է հակառակ կողմի պատճառով:

Գլուխ VIII

Դատարանի ծանուցումը և դատականչ

Հոդված 70. Դատական ծանուցագիր

1. Դատական ​​մարմինը կողմին կամ նրա ներկայացուցչին տեղեկացնում է դատական ​​նիստի կամ անհատական ​​դատավարական գործողության ժամանակի և վայրի մասին: Ծանուցագիրը համարվում է հանձնված կողմին և նրա ներկայացուցչին, եթե այն հանձնվել է նրանցից մեկին կամ սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով նախատեսված անձանց, իսկ հանձնելու այլ, ողջամիտ եղանակի մասին կողմերի համաձայնության դեպքում՝ այս համաձայնությամբ նախատեսված կարգով։ Ներկայացուցիչը պարտավոր է ծանուցագրի հանձնման մասին տեղեկացնել կողմին։ Դատական ​​ծանուցագրով դատարան են հրավիրվում նաև վկաները, փորձագետները, մասնագետները և թարգմանիչները։

2. Կողմերին կամ նրանց ներկայացուցիչներին դատարանի ծանուցագիրը պետք է հանձնվի այն ենթադրությամբ, որ նրանք ողջամիտ ժամկետ ունենան դատարան ներկայանալու և գործը նախապատրաստելու համար:

3. Կողմերը, նրանց ներկայացուցիչները, ինչպես նաև վկաները, փորձագետները, մասնագետները և թարգմանիչները կարող են կանչվել հեռախոսով, ֆաքսով, տեխնիկական այլ միջոցներով կամ կողմերի համաձայնությամբ սահմանված այլ եղանակով: Տեխնիկական միջոցներով հրավիրելիս նշվում են սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի առաջին մասով սահմանված հարցերը, իսկ 73-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքում կազմվում է նաև ակտ, որը կցվում է գործին։ Ակտը կազմում է դատարանի համապատասխան պաշտոնատար անձը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ․243.

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6144 – կայք, 25.05.2012թ.

Հոդված 71. Դատական ​​ծանուցագրի հանձնումը և այն չհանձնելու հետևանքները

1. Դատական ծանուցագիրը հասցեատիրոջը հանձնվում է՝ համաձայն կողմի մատնանշած հիմնական հասցեի (փաստացի գտնվելու վայրի), այլընտրանքային հասցեի, աշխատավայրի, դատարանին հայտնի այլ հասցեի կամ կողմերի համաձայնությամբ նախատեսված հանձնելու այլ եղանակի:

2. Եթե հայցվորին իր կողմից նշված հասցեով հնարավոր չի եղել հանձնել ծանուցագիրը սույն օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված պահանջների պահպանմամբ, ապա ծանուցագիրը համարվում է հանձնված: Այս կարգը պատասխանողի նկատմամբ կիրառվում է իր պատասխանում (հակընդդեմ հայցում) ​​նշված հասցեով ծանուցագիրն ուղարկելու դեպքում։

3. Եթե հայցվորի կողմից նշված պատասխանողի հասցեն ճիշտ է, և նրան հնարավոր չի եղել հանձնել ծանուցագիրը սույն օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված պահանջներով, ապա դատարանն առաջնորդվում է սույն օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի դրույթներով:

4. Եթե հայցվորի կողմից նշված իր կամ պատասխանողի հասցեն սխալ է, ապա դատարանը վճիռ է կայացնում հայցը չքննված թողնելու մասին:

5. Եթե արտասահման ուղարկված դատական ծանուցագրի հանձնումը հաստատող փաստաթուղթ չի ստացվել, ապա նշված ծանուցագիրը կհամարվի հանձնված, եթե այն ուղարկվել է «Քաղաքացիական կամ առևտրային գործերով դատական ​​և ոչ դատական ​​փաստաթղթերը արտասահման հանձնելու մասին» 1965 թվականի նոյեմբերի 15-ի Հաագայի կոնվենցիայի նպատակների համար, նույն կոնվենցիայով սահմանված կարգով և դրա հանձնման համար գործադրվել են բոլոր ողջամիտ փորձերը, ինչպես նաև՝ եթե սույն ծանուցագրի առաջին անգամ ուղարկելու օրվանից անցել է առնվազն 6-ամսյա ժամկետ, և գործը քննող դատավորն այս ժամկետը բավարար է համարում։

6. Եթե արտերկիր ուղարկված դատական ​​ծանուցագրի հանձնման համար սույն հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված ընթացակարգերի իրականացումը անհնար է դարձնում գործի քննության համար սույն օրենսգրքով սահմանված ժամկետի պահպանումը, գործի քննության ժամկետը տվյալ ծանուցագրի հանձնման համար սահմանված ժամկետով երկարաձգված կհամարվի։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6144 – կայք, 25.05.2012թ.

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

2021 թվականի մարտի 30-ի Վրաստանի օրենք №424 – կայք, 13.04.2021թ.

Հոդված 72. Դատական ​​ծանուցագրի բովանդակությունը

1. Ծանուցագիրը պետք է ներառի.

ա) դատարանի անվանումը և ճշգրիտ հասցեն,

բ) ներկայանալու ժամանակի և վայրի մասին նշում, և եթե ծանուցագիրն ուղարկվում է ներկայացուցչի, ապա նաև՝ նշում այն մասին, որ ինքը պարտավոր է այդ մասին հայտնել այն կողմին, որի ներկայացուցիչն է հանդիսանում,

գ) գործի անվանումը, որի համար կանչվում է այս կամ այն ​​անձը և նշում վեճի առարկայի մասին,

դ) դատարան կանչվող անձի ինքնությունը, ինչպես նաև այն կարգավիճակը, որով նա կանչվում է, և նշում այն ​​միջոցների մասին, որոնք կկիրառվեն նրա նկատմամբ ոչ իրավաչափ պատճառով չներկայանալու դեպքում,

ե) կողմերին առաջարկություն՝ ներկայացնելու իրենց մոտ եղած բոլոր ապացույցները,

զ) նշում, որ հասցեատիրոջ բացակայության դեպքում ծանուցագիրը ստացող անձը պարտավոր է առաջին իսկ հնարավորության դեպքում ծանուցագիրը հանձնել հասցեատիրոջը,

է) ցուցում չներկայանալու հետևանքների մասին և չներկայանալու պատճառների մասին դատարանին տեղեկացնելու պարտավորությունը։

2. Դատական ծանուցագրի հետ դատավորը պատասխանողին ուղարկում է հայցը և կից փաստաղթերի պատճենները: Ծանուցագրի հետ միասին դատավորը հայցվորին է ուղարկում պատասխանողի գրավոր դիմումի պատճենը, եթե այդպիսի դիմում ստացվել է դատարանում ծանուցագիրն ուղարկելու պահի դրությամբ: Դատարան մուտքագրված բոլոր գրավոր փաստաթղթերի պատճենները կարող են կողմերին ուղարկվել մինչև ծանուցագիրը հանձնելը, ինչպես նաև ծանուցագիրը հանձնելուց հետո:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 73. Դատական ​​ծանուցագիր ուղարկելը

1. Դատական ​​ծանուցագիրն ուղարկվում է սույն օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված տեխնիկական միջոցներով, փոստով, դատական ​​առաքիչի միջոցով կամ կողմերի համաձայնությամբ նախատեսված առաքման այլ կարգով: Դատարանն ինքն է որոշում, թե ծանուցագիր ուղարկելու որ ձևից օգտվի, որ հասցեով ուղարկի ծանուցագիրը, և պարտադիր չէ պահպանել հաջորդականությունը։ Դատարանը կանչվող անձին կարող է ծանուցագիրը հանձնել նաև դատարանի շենքում։ Եթե առաջին անգամ ուղարկելիս հնարավոր չէ ծանուցագիրը հանձնել հասցեատիրոջը, այն պետք է կանչվող անձին լրացուցիչ ուղարկվի գոնե մեկ անգամ նույն կամ դատարանին հայտնի այլ հասցեով։

11. (Հանվել է՝ 28.12.2011 թ., №5667):

2. Տեխնիկական միջոցներով ուղարկված դատական ծանուցագրի հանձնումը հաստատվում է.

ա) հեռախոսի դեպքում՝ տեխնիկական միջոցներով կանչելու մասին կազմված ակտով,

բ) էլեկտրոնային փոստի կամ ֆաքսի դեպքում՝ համապատասխան տեխնիկական միջոցներով տրամադրված հաստատմամբ և (կամ) տեխնիկական միջոցներով կանչելու մասին ակտով։

3. Հեռագրով կանչելու դեպքում դատական ​​ծանուցագրի հանձնումը հաստատվում է հեռագրի առաքման մասին ստացված հաղորդագրությամբ։

4. (Հանվել է):

5. Հասցեատիրոջը դատական ծանուցագիրը հանձնելու ժամանակը նշվում է դրա երկրորդ օրինակի վրա, որը պետք է վերադարձվի դատարան: Տեխնիկական միջոցներ օգտագործելիս՝ ծանուցագրի փոխանցման ժամանակը նշվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված տեխնիկական միջոցներով տրամադրված հաստատման մեջ և (կամ) տեխնիկական միջոցներով կազմված կանչի մասին կազմված ակտում։

6. Դատավորը կարող է կողմի համաձայնությամբ դատական ​​ծանուցագիրը առձեռն հանձնել նրան ծանուցվող կամ կանչվող անձին փոխանցելու համար: Ծանուցագիրը ժամանակին հանձնելու նպատակով կողմը կարող է դատարանին ներկայացված գրավոր դիմումի հիման վրա իր միջոցների հաշվին ապահովել առաքիչի տեղաշարժը և նրա միջոցով հանձնել ծանուցագիրը։ Այն անձը, ում դատավորը հանձնարարել է հանձնել ծանուցագիրը, պարտավոր է դատարանին վերադարձնել նրա երկրորդ օրինակը՝ ծանուցագիրը ստացողի ստորագրությամբ։

7. Եթե կողմերը, նրանց ներկայացուցիչները, ինչպես նաև վկաները, փորձագետները, մասնագետները և թարգմանիչները սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով չեն ծանուցվել դատական ​​նիստի կամ անհատական ​​դատավարական գործողության ժամանակի և վայրի մասին, դատավորը կարող է տվյալ անձանց դատական ծանուցագրի հանձնումը դատական վճռով հանձնարարել մունիցիպալ մարմնին կամ Վրաստանի ներքին գործերի նախարարության տարածքային մարմինների թաղամասային ծառայություններին (թաղամասային տեսուչներին): Մունիցիպալիտետի մարմինը կամ թաղային տեսուչները պարտավոր են վճռով սահմանված ժամկետում ապահովել կողմերին, նրանց ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև վկաներին, փորձագետներին, մասնագետներին և թարգմանիչներին դատական ծանուցագրի հանձնումը և դատավորին հայտնել հանձնման, հանձնման անհնարինության կամ հանձնումից հրաժարվելու պատճառները։

71. Եթե դատարան կանչվող անձը գտնվում է այլ մունիցիպալիտետում (մարզում, քաղաքում) և հնարավոր չէ ժամանակին նրան հանձնել դատական ծանուցագիրը, ապա գործը քննող դատարանը կարող է հասցեատիրոջը ծանուցագիրը հանձնելը հանձնարարել համապատասխան դատարանին, որի տարածքում գտնվում է կանչվող անձը։ Այդ նպատակով գործը քննող դատարանը կարող է տեխնիկական միջոցներով ծանուցագիր ուղարկել համապատասխան դատարան կամ տեղեկացնել ծանուցագրի բովանդակության մասին։ Վերջին դեպքում հանձնարարություն ստացող դատարանը ծանուցագիր դուրս կգրի հանձնարարություն տվող դատարանի անունից։ Հանձնարարությունը կատարում է դատարանի համապատասխան պաշտոնատար անձը։ Հանձնարարություն ստացող դատարանը պարտավոր է հանձնարարություն տվող դատարանին տեղեկացնել ծանուցագիրը հասցեատիրոջը հանձնելու, այն հանձնելու անհնարինության կամ այն ​​մերժելու պատճառների մասին և ուղարկել համապատասխան փաստաթուղթը տեխնիկական կամ այլ միջոցների կիրառմամբ:

72. Եթե դատարան կանչվող անձին ծանուցագիրը պետք է հանձնվի արտերկրում, ապա դատարանը կարող է կիրառել նշված ծանուցագրի հանձնման կանոնները, որոնք սահմանված են Վրաստանի միջազգային պայմանագրերով: Դատարանն ապահովում է, որ դատական ​​ծանուցագիրն ուղարկվի Վրաստանի համապատասխան միջազգային պայմանագրով նախատեսված կենտրոնական մարմնի միջոցով։

8. Փոստով կամ առաքիչի միջոցով քաղաքացուն ուղարկված դատական ​​ծանուցագիրը նրան պետք է հանձնվի անձամբ, իսկ քաղաքացու աշխատավայր, ինչպես նաև կազմակերպությանը ուղարկված դատական ​​ծանուցագիրը պետք է հանձնվի դիվանատանը կամ համանման նշանակության կառուցվածքային ստորաբաժանում կամ անձին, իսկ այդպիսինի բացակայության դեպքում՝ կազմակերպության համապատասխան իրավասու անձին, որը ծանուցագիրը կփոխանցի հասցեատիրոջը։ Քաղաքացուն կամ կազմակերպությանը դատական ​​ծանուցագիրը կարող է փոխանցվել նաև կողմերի համաձայնությամբ սահմանված այլ հանձնման կարգով։ Սույն մասով նախատեսված դեպքերում ծանուցագրի հանձնումը հաստատվում է նրա երկրորդ օրինակի վրա ծանուցագիրը ստացողի ստորագրությամբ:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2009 թվականի սեպտեմբերի 24-ի Վրաստանի օրենք №1701 – ՎՕՏ I, №29, 12.10.2009թ., հոդվ.184

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667– կայք, 30.12.2011թ.

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6144 – կայք, 25.05.2012թ.

2020 թվականի հուլիսի 15-ի Վրաստանի օրենք №6988 – կայք, 28.07.2020թ.

2021 թվականի մարտի 30-ի Վրաստանի օրենք №424 – կայք, 13.04.2021թ.

Հոդված 74. Հասցեատիրոջ բացակայության դեպքում ծանուցումը

1. Եթե դատական ​​ծանուցագիր հանձնողը չի տեսել դատարան կանչվողին կողմի մատնանշված հասցեով, ապա ծանուցագիրը հանձնում է նրա հետ ապրող ընտանիքի ցանկացած գործունակ անդամի, իսկ եթե ծանուցագիրը հանձնվում է ըստ աշխատավայրի՝ աշխատավայրի վարչակազմին, սույն օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ քննվող գործին մասնակցում են որպես հակառակորդ կողմեր: Ծանուցագիրը ստացողը պարտավոր է ծանուցագրի երկրորդ օրինակում նշել իր անունն ու ազգանունը, հասցեատիրոջ հետ ունեցած հարաբերությունը և զբաղեցրած պաշտոնը: Ծանուցագիրը ստացողը պարտավոր է նաև անհապաղ ծանուցագիրը հանձնել հասցեատիրոջը: Ծանուցագիրը սույն մասով նախատեսված անձին հանձնելը համարվում է ծանուցագիրը հասցեատիրոջը հանձնում, ինչը հաստատվում է ծանուցագրի երկրորդ օրինակի վրա ծանուցագիրը ստացողի ստորագրությամբ:

2. Հասցեատիրոջ բացակայության դեպքում դատական ​​ ծանուցագիրը հանձնողը ծանուցագրի երկրորդ օրինակի վրա պետք է նշի, թե հասցեատերը ուր է գնացել և երբ է ակնկալվում նրա վերադարձը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 75. Ծանուցագիրը ստանալուց հրաժարվելը

1. Եթե հասցեատերը կամ սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված սուբյեկտը, բացառությամբ սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված բացառության, հրաժարվել է ծանուցագիրն ընդունելուց, այն տանող անձը համապատասխան նշում է կատարում ծանուցագրի վրա, որը վերադարձվում է դատարան։ Նման դեպքում ծանուցագիրը համարվում է հասցեատիրոջը հանձնված, և դատարանը կարող է քննել գործը։

2. Սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված անձի կողմից ծանուցագիրն ընդունելուց հրաժարվելու դեպքում դատական ​​ ծանուցագիրը պատասխանողին հանձնված չի համարվում, եթե նրան առաջին անգամ է ուղարկվում ծանուցագիր, բացառությամբ այն դեպքի, երբ ծանուցագիրը ուղարկվել է պատասխանողի կողմից պատասխանում (հակընդդեմ պատասխանում) նշված հասցեով։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 76. Վարույթի ընթացքում հասցեն փոխելը

Կողմերը և նրանց ներկայացուցիչները պարտավոր են դատարանին տեղեկացնել վարույթի ընթացքում իրենց հասցեն փոխելու մասին։ Նման ծանուցման բացակայության դեպքում ծանուցագիրը կուղարկվի դատարանին հայտնի վերջին հասցեով և կհամարվի առաքված, նույնիսկ եթե հասցեատերը այլևս չի բնակվում այդ հասցեում:

Հոդված 77. Ծանուցագիրը հանձնումը համամասնակցին

1. Եթե դատարանում գործի վարույթը վստահված է համամասնակիցներից մեկին, ապա ծանուցագիրը հանձնվում է նրան: Այս մասին նա պարտավոր է տեղեկացնել մյուս համամասնակիցներին։ Ծանուցագրի հանձնումը այն համամասնակցին, որին վստահվել է վարույթը, նշանակում է ծանուցագրի հանձնում բոլոր համամասնակիցներին:

2. Եթե գործով հայցվորը, բողոքաբերը, վճռաբեկը, հակառակորդ կողմը 10-ից ավելի անձինք են, և սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված հանգամանքները բացակայում են, ապա դատական ​​ծանուցագիրն ուղարկվում է հայցը (բողոքը, հակընդդեմ հայցը) ստորագրած առաջին երեք անձանց: Ծանուցագրի հանձնումը դրանցից մեկին նշանակում է ծանուցագրի հանձնում նրա կողմից մասնակցող բոլոր անձանց:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 78. Հրապարակային ծանուցում

Եթե կողմի գտնվելու վայրն անհայտ է կամ այլ կերպ անհնար է նրան հանձնել դատական ​​ծանուցագիրը, դատարանն իրավասու է վճիռ կայացնել դատական ​​ծանուցագիրը հրապարակայնորեն տարածելու մասին: Դատական ​​ծանուցագիրը հրապարակվում է համապատասխան դատարանի շենքում աչքի ընկնող տեղում կամ կայքում տեղադրելով, կամ շահագրգիռ կողմի պահանջելու դեպքում՝ իր իսկ ծախսերով

այն թերթում, որը զանգվածաբար տարածված է կողմի բնակման վայրի համապատասխան վարչատարածքային միավորում, կամ տեղեկատվության այլ միջոցներում հրապարակման միջոցով։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատական ծանուցագիրը համարվում է կողմին հանձնված՝ դատական ​​ծանուցագիրը համապատասխան դատարանի շենքում տեսանելի տեղում կամ ինտերնետային կայքում տեղադրելուց կամ թերթում կամ տեղեկատվական այլ միջոցներում հրապարակելուց հետո 7-րդ օրը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Բաժին երկրորդ

Կողմերը

Գլուխ IX

Կողմերի դատավարական իրավունակությունը և գործունակությունը

Հոդված 79. Կողմերը քաղաքացիական դատավարության մեջ

1. Դատարանը գործի քննությունը սկսում է շահագրգիռ անձանց դիմումով։ Դատարանում որպես կողմ կարող են հանդես գալ ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք։

2. Օրենքով նախատեսված դեպքերում կողմ կարող են լինել իրավաբանական անձ չհանդիսացող կազմակերպությունները:

Հոդված 80. Քաղաքացիական դատավարական իրավունակությունը

1. Վրաստանի բոլոր ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք օժտված են ունակությամբ ունենալ քաղաքացիական դատավարական իրավունքներ և պարտականություններ (դատավարական իրավունակություն):

2. Ֆիզիկական անձի դատավարական իրավունակությունն առաջանում է ծննդյան պահից և ավարտվում նրա մահով:

3. Իրավաբանական անձի իրավունակությունն առաջանում է գրանցման պահից և դադարում նրա լուծարումը գրանցելու պահից:

Հոդված 81. Քաղաքացիական դատավարական գործունակությունը

1. Բոլոր չափահաս ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք օժտված են ունակությամբ դատարանում իրենց դատավարական իրավունքներն իրացնելու և կատարելու դատավարական պարտականություններ, ինչպես նաև գործի վարումը ներկայացուցչին (դատավարական գործունակություն) վստահելու:

2. Ֆիզիկական անձանց լրիվ գործունակությունը ծագում է 18 տարեկանից (չափահասության տարիքից), իսկ իրավաբանական անձի գործունակությունը՝ նրա գրանցման պահից։ Գործունակ է համարվում նաև այն անձը, ով ամուսնանում է մինչև 18 տարին լրանալը։

3. 7-ից 18 տարեկան անչափահասների, ինչպես նաև սահմանափակ գործունակ ճանաչված քաղաքացիների իրավունքներն ու օրինականորեն պաշտպանված շահերը դատարանում պաշտպանում են նրանց ծնողները, որդեգրողները կամ խնամակալները: Բացի այդ, դատարանը պարտավոր է նման գործերին ներգրավել նաև իրենց՝ անչափահասներին։

31. Եթե աջակցություն ստացողին դատավարական ներկայացուցչության իրականացման համար դատարանի որոշմամբ սահմանվել է աջակցություն, ապա դատարանը պարտավոր է նման գործը քննել աջակցություն ստացողի և նրա աջակցի պարտադիր մասնակցությամբ:

4. Եթե անչափահասին օրենքով շնորհված է իրավունք իր գույքն ինքնուրույն տնօրինելու, մանր կենցաղային գործարքներ կնքելու և այլն, նա իրավունք ունի դատարանում անձամբ պաշտպանել իր իրավունքներն ու օրենքով նախատեսված շահերը, լինել հայցվոր, պատասխանող կամ երրորդ անձ։ Դատարանը կարող է անչափահասի միջնորդությամբ կամ նրա նախաձեռնությամբ գործին ներգրավել նրա օրինական ներկայացուցչին։

5. Անչափահասի իրավունքները և օրենքով պաշտպանված շահերը դատարանում պաշտպանում է նրա օրինական ներկայացուցիչը` ծնողը, որդեգրողը, խնամակալը: Դատարանը իրավունք ունի գործին ներգրավել անչափահասին՝ անչափահասի օրինական ներկայացուցչի պահանջով կամ իր նախաձեռնությամբ՝ հաշվի առնելով անչափահասի լավագույն շահերը։

6. Վրաստանի օրենսդրությամբ նախատեսված դեպքում խնամակալության և հոգաբարձության մարմինն իրավունք ունի դիմել դատարան՝ պաշտպանելու անչափահասի և աջակցություն ստացողի իրավունքները։

2003 թվականի հունիսի 20-ի Վրաստանի օրենք №2450 – ՎՕՏ I, №20, 11.07.2003թ., հոդվ.139

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի Որոշում №2/4/532,533 – կայք, 28.10.2014թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5014 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5914 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 811. Անչափահասի պաշտպանության իրավունքը

Անչափահասն իրավունք ունի իր իրավունքները և օրինական շահերը պաշտպանելու համար դիմել դատարան։ Այս դեպքում դատարանը նշանակում է դատավարական ներկայացուցիչ և քննում գործը: Անչափահաս հայցվորն իրավունք ունի չհամաձայնվել իր դատավարական ներկայացուցչի հետ, և ինքը պաշտպանի իրեն: Դատարանը պարտավոր է նման գործում ներգրավել խնամակալության և հոգաբարձության մարմիններին։

2003 թվականի հունիսի 20-ի Վրաստանի օրենք №2450 – ՎՕՏ I, №20, 11.07.2003թ., հոդվ.139

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5014 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5914 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 82. Անգործունակ կողմի դատավարական ներկայացուցիչը

վարույթում (դատավարական խնամակալը)

1. Եթե օրինական ներկայացուցիչ չունեցող անգործունակ կողմի դեմ հայց է ներկայացվում, ապա դատարանը հայցվորի դիմումի հիման վրա պետք է նշանակի դատավարական ներկայացուցիչ և քննի գործը, եթե դրա չքննելը վնաս կարող է հասցնել հայցվորին:

2. Եթե վարույթի ընթացքում պարզվում է, որ հայցը հարուցված է անգործունակ հայցվորի կողմից, որը չունի օրինական ներկայացուցիչ, ապա գործի քննության ձգձգումից խուսափելու համար, մինչև օրինական ներկայացուցչի նշանակումը կարող է հայցվորին նշանակվել դատավարական ներկայացուցիչ։

Հոդված 83. Կողմերի դատավարական իրավունքները

1. Կողմերն օգտվում են հավասար դատավարական իրավունքներից: Նրանք իրավունք ունեն ծանոթանալու գործի նյութերին, այդ նյութերից քաղվածքներ անելու, պատճենահանելու, բացարկներ ներկայացնելու, ապացույցներ ներկայացնելու, այդ թվում՝ փորձագետի ​​(փորձագիտական ​​հիմնարկի) եզրակացություններ, մասնագետների տեղեկանքներ, մասնակցելու ապացույցների հետազոտմանը, հարցեր տալու վկաներին, միջնորդություններ ներկայացնելու փորձագետներին, մասնագետներին, դատարանին, բանավոր և գրավոր բացատրություններ տալու դատարանին, ներկայացնելու նույն տեսակի գործով այլ դատարանների որոշումներ, ներկայացնելու իրենց եզրակացությունները և կարծիք հայտնելու քննության ընթացքում բարձրացված բոլոր հարցերի վերաբերյալ, մերժելու մյուս կողմի միջնորդությունները, եզրակացությունները և կարծիքները, բողոքարկելու դատարանի որոշումներն ու վճիռները, դատավարության ցանկացած փուլում ներկայացնելու հաշտարարական ակտ և օգտվելու սույն օրենսգրքով իրենց վերապահված այլ իրավունքներից:

11. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված իրավունքների հետ մեկտեղ անչափահասն իրավունք ունի ստանալ տեղեկատվություն Երեխայի իրավունքների օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հարցերի վերաբերյալ՝ համաձայն նույն հոդվածի 5-րդ մասի։

2. Հայցվորն իրավունք ունի մինչև գործի նախնական դատաքննության նախապատրաստման ավարտը փոխել հայցի հիմքը կամ առարկան, լրացնել հայցի մեջ նշված հանգամանքներն ու ապացույցները, ավելացնել կամ նվազեցնել հայցային պահանջի չափը, ինչի մասին դատարանը պետք է տեղեկացնի պատասխանողին։

3. Գործը նախնական դատաքննության նախապատրաստելուց հետո հայցի հիմքը կամ առարկան կարող է փոփոխվել միայն պատասխանողի նախնական համաձայնությամբ: Նման համաձայնության դեպքում պատասխանողը կարող է պահանջել դատական ​​նիստը հետաձգել այլ ժամանակվա։

4. Հայցի փոփոխում չի համարվի հայցվորի կողմից հայցի մեջ նշված հանգամանքների պարզաբանումը, ճշգրտումը և ավելացումը, ինչպես նաև հայցային պահանջների չափի նվազեցումը կամ մեկ իրի փոխարեն նրան մեկ այլ իրի հատկացումը կամ այդ իրի արժեքի հատուցումը։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5014 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5914 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 831. Հայցվորի կողմից հայցի հետկանչը

1. Հայցվորն իրավունք ունի հայցը հետ կանչել այնպես, որ չհրաժարվի իր պահանջից: Հայցի հետկանչը թույլ է տրվում դատավարության ցանկացած փուլում: Հայցի հետկանչ առաջին ատյանի դատարանում՝ գործը հիմնական նիստին քննելիս, ինչպես նաև վերաքննիչ և վճռաբեկ վարույթի ընթացքում՝ թույլ է տրվում պատասխանողի համաձայնությամբ։ Եթե ​​պատասխանողը համաձայն չէ, ապա դատարանը պետք է քննի և որոշի գործը:

2. Եթե դատարանը բավարարի հայցը հետ կանչելու մասին հայցվորի դիմումը, ապա վճիռ է կայացնում հայցը չքննված թողնելու և այն հայցվորին վերադարձնելու մասին։ Նման դեպքում հայցվորին կվերադարձվի միայն համապատասխան ատյանի դատարանում վճարված պետական ​​տուրքը։ Ինչպես նաև, նա պարտավորություն կունենա վճարել պատասխանողի կողմից կատարած դատական ​​ծախսերը։ Վերաքննիչ կամ վճռաբեկ վարույթի դեպքում հայցի հետկանչը բավարարելու դեպքում, դատարանը չեղարկում է ստորադաս ատյանի դատարանների որոշումները։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 84. Ոչ պատշաճ հայցվորի փոխարինումը

1. Դատարանը, որը գործի քննության ընթացքում պարզում է, որ հայցը չի ներկայացվել պահանջելու իրավունք ունեցող անձի կողմից, կարող է հայցվորի համաձայնությամբ առանց գործը կարճելու սկզբնական հայցվորին փոխարինել պատշաճ հայցվորով։

2. Եթե, չնայած նման համաձայնությանը, պատշաճ հայցվորը չի համաձայնում փոխարինել ոչ պատշաճ հայցվորին, ապա դատարանը գործի վարույթը կկարճի այն դրդապատճառով, որ ոչ պատշաճ կողմը հրաժարվել է իր կողմից հարուցված հայցից։

3. Եթե ոչ պատշաճ հայցվորը չի համաձայնում փոխարինվել պատշաճ հայցվորով, ապա վերջինս կարող է ընդգրկվել գործում, որպես վեճի առարկայի վերաբերյալ ինքնուրույն հայց ներկայացնող երրորդ անձ, ինչի մասին դատարանը տեղեկացնում է այդ անձին: Եթե ​​այդ անձը համաձայնում է ընդգրկվել գործում որպես երրորդ անձ, ապա դատարանն իր որոշմամբ կմերժի ոչ պատշաճ հայցվորի հայցն այն չհիմնավորելու պատճառով, իսկ որպես երրորդ անձ գործի մեջ ընդգրկված պատշաճ հայցվորի նկատմամբ հայցը կբավարարի ընդհանուր հիմունքներով։

4. Եթե որպես երրորդ անձ գործի մեջ ընդգրկվելու համար ենթադրված պատշաճ հայցվորը հրաժարվի ընդգրկվել սույն գործով, ապա դատարանն իր որոշմամբ կմերժի բավարարել ոչ պատշաճ հայցվորի պահանջը:

Հոդված 85. Ոչ պատշաճ պատասխանողի փոխարինումը

Եթե ​​գործի քննության ընթացքում դատարանը պարզի, որ հայցը հարուցված է ոչ թե այն ​​անձի դեմ, ով պետք է պատասխանի հայցին, ապա կարող է հայցվորի համաձայնությամբ փոխարինել սկզբնական պատասխանողին պատշաճ պատասխանողով։ Եթե ​​հայցվորը համաձայն չէ սկզբնական պատասխանողին փոխարինել պատշաճ պատասխանողով, ապա դատարանն իր որոշմամբ կհրաժարվի բավարարել հայցվորի պահանջը։

Գլուխ X

Ընթացակարգային համամասնակցություն

Հոդված 86. Համամասնակցության հիմքերը

1. Հայցը կարող է հարուցվել միասին մի քանի հայցվորների կողմից կամ մի քանի պատասխանողների դեմ, եթե.

ա) հայցի առարկան հանդիսանում է ընդհանուր իրավունք,

բ) հայցային պահանջները բխում են նույն հիմքերից,

գ) հայցային պահանջները միաբնույթ են՝ անկախ նրանից՝ դրանց հիմքն ու առարկան միաբնույթ է, թե՝ ոչ։

2. Յուրաքանչյուր հայցվոր կամ պատասխանող մյուս կողմի դեմ դատական ​​գործընթացում հանդես է գալիս ինքնուրույն:

Հոդված 87. Համամասնակիցների դատավարական իրավունքները

1. Համամասնակիցներն օգտվում են սույն օրենսգրքով կողմերին շնորհված բոլոր դատավարական իրավունքներից:

2. Համամասնակիցները կարող են գործի վարույթը վստահել համամասնակիցներից որևէ մեկին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ համամասնակիցն անչափահաս է կամ ունի խնամակալ կամ հոգաբարձու։

3. Գործի վարույթը համամասնակիցներից որևէ մեկի վստահումը պետք է ձևակերպվի 96-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:

Գլուխ XI

Երրորդ անձինք

Հոդված 88. Անկախ հայցային պահանջով երրորդ անձինք

1. Յուրաքանչյուր շահագրգիռ անձ, ով ինքնուրույն պահանջ է ներկայացնում վեճի առարկայի կամ դրա մասի վերաբերյալ, կարող է մինչև կողմերի բանակռվի սկիզբը դատական ​​հայց հարուցել երկու կամ կողմերից մեկի դեմ (երրորդ անձինք՝ անկախ հայցային պահանջով): Երրորդ անձի հայցի ընդունումը և քննումը ընթանում է ընդհանուր կանոնների պահպանմամբ։ Երրորդ կողմի և սկզբնական հայցվորի հայցը լուծվում են միաժամանակ:

2. Ինքնուրույն հայցային պահանջով երրորդ անձինք օգտվում են հայցվորի բոլոր իրավունքներից և կրում են նրա բոլոր պարտականությունները:

Վրաստանի 2006 թվականի հուլիսի 13-ի №3435 օրենք – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 89. Երրորդ անձինք առանց անկախ հայցային պահանջի

Ցանկացած շահագրգիռ անձ, որն ինքնուրույն պահանջ չի ներկայացնում վեճի առարկայի կամ դրա մի մասի նկատմամբ, կարող է դիմել դատարան, որպեսզի նրան թույլ տան լինել երրորդ անձ հայցվորի կամ պատասխանողի կողմից, քանի որ այս գործով դատարանի որոշումը հետագայում կարող է ազդել նրա իրավունքների ու պարտականությունների վրա կողմերից մեկի նկատմամբ։ Որպես երրորդ անձ թույլ տալու հարցը դատարանը վճռում է կողմերի կարծիքների նախատեսմամբ։

Հոդված 90. Կողմերից մեկի նախաձեռնությամբ գործին երրորդ անձի ներգրավումը

1. Երրորդ անձը առանց ինքնուրույն հայցային պահանջի գործում կարող է ներգրավվել կողմերից մեկի նախաձեռնությամբ, ինչի համար նա դիմում է դատարան՝ պատճառաբանված հայտարարությամբ։ Նման հայտարարություն կարող է արվել ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր՝ մինչև դատարանի որոշման կայացումը։ Բանավոր հայտարարությունը կներառվի դատական ​​նիստի արձանագրության մեջ։ Կողմերի տեսակետների նախատեսմամբ՝ դատարանը որոշում կկայացնի գործին երրորդ անձի ներգրավման կամ նման ներգրավումը մերժելու մասին։

2. Երրորդ անձին գործով ներգրավումը մերժելու մասին դատարանի վճիռը բողոքարկվում է որոշման հետ միասին:

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2360 – ՎՕՏ I, №55, 27.12.2005թ., հոդվ.376

Հոդված 91. Երրորդ անձանց դատավարական իրավունքները

Երրորդ անձինք, ովքեր վեճի առարկայի վերաբերյալ ինքնուրույն պահանջներ չեն ներկայացնում, օգտվում են կողմերի դատավարական իրավունքներից և ունեն կողմերի դատավարական պարտականությունները, բացի հայցի չափն ավելացնելու կամ նվազեցնելու, հայցի հիմքը կամ առարկան փոխելու, հայցից հրաժարվելու, կամ հակընդդեմ հայց հարուցել պայմանավորվելու, դատարանի որոշման հարկադիր կատարում պահանջելու իրավունքից։

Հոդված 92. Դատավարական իրավունքների իրավահաջորդությունը

1. Վիճելի կամ դատարանի որոշումով սահմանված իրավահարաբերություններից կողմերից մեկի դուրս գալու դեպքում (քաղաքացու մահ, իրավաբանական անձի վերակազմակերպում, պահանջի զիջում, պարտքի փոխանցում և այլն) դատարանը թույլ կտա այս կողմի փոխարինում իր իրավահաջորդով։ Դատավարության յուրաքանչյուր փուլում հնարավոր է իրավահաջորդություն:

2. Իրավահաջորդի համար մինչև գործընթացի մեջ նրա ընդգրկվելը կատարվելիք բոլոր գործողությունները պարտադիր են այնքանով, որքանով դրանք պարտադիր կլինեին այն անձի համար, որին նա փոխարինել է։

3. Իրավահաջորդության դեպքում դատարանը կասեցնում է գործի վարույթը 279-րդ հոդվածի համաձայն:

4. Իրավահաջորդով փոխարինելու կամ այդ փոխարինումը մերժելու մասին դատարանի վճռի դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Գլուխ XII

Ներկայացուցչություն դատարանում

Հոդված 93. Գործի վարույթը ներկայացուցչի միջոցով

1. Քաղաքացիները կարող են գործ հարուցել դատարանում անձամբ, իսկ իրավաբանական անձինք կամ այլ կազմակերպություններ՝ այն պաշտոնատար անձի միջոցով, որը կարող է կանոնադրությամբ կամ դրույթով հանդես գալ այս իրավաբանական անձի կամ կազմակերպության անունից:

2. Կողմերը կարող են գործը դատարանում վարել նաև ներկայացուցչի միջոցով: Գործը ներկայացուցչի միջոցով վարելը կողմերին չի զրկում գործին անձամբ մասնակցելու իրավունքից։

Հոդված 94. Անձինք, ովքեր կարող են ներկայացուցիչներ լինել դատարանում

1. Դատարանում կողմերի ներկայացուցիչներ կարող են լինել.

ա) փաստաբաններ,

բ) պետական ​​կառավարման մարմին, մունիցիպալիտետ/մունիցիպալիտետի մարմին, կազմակերպությունների աշխատողներ` այդ մարմինների և կազմակերպությունների գործերով,

բ1) հատուկ հայցվորի կարգավիճակ ունեցող կազմակերպություններ՝ սահմանափակ հնարավորություն ունեցող անձանց գործերով,

գ) համամասնակիցներից մեկը` մյուս համամասնակիցների հանձնարարությամբ,

դ) գործունակ այլ անձինք` միայն առաջին ատյանի դատարանում:

11. Դատարանում ներկայացուցիչ չի կարող լինել այն անձը, որը նույն գործին կամ սույն գործին էապես առնչվող մեկ այլ գործում մասնակցել է որպես միջնորդ:

2. Եթե վեճի առարկայի արժեքը գերազանցում է 500 000 լարին և/կամ, եթե գործը փաստացի կամ իրավական տեսանկյունից բնութագրվում է առանձնահատուկ բարդությամբ, և քաղաքացիական վարույթին գործադիր իշխանության հիմնարկ է մասնակցում, ապա նա դիմում է Վրաստանի արդարադատության նախարարությանը, որն իրավասու է պահանջել քաղաքացիական վարույթին, որպես այս հաստատության ներկայացուցիչ, նշանակել Վրաստանի արդարադատության նախարարության պետական ​​ծառայողի և հանրային ծառայողի (բացառությամբ Վրաստանի հարկային և (կամ) մաքսային օրենսդրությունից բխող վեճի)։ Այս դեպքում գործադիր իշխանության հիմնարկը իրավասու է Վրաստանի արդարադատության նախարարության համաձայնությամբ նույն գործով ներկայացուցչության լիազորություն շնորհել նշված հիմնարկում աշխատող հանրային ծառայողի։

3. (Հանվել է՝ 30.11.2018 թ., №3811)։

4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքերում Վրաստանի արդարադատության նախարարություն դիմելու, գործի նյութերի տեղաշարժման և ներկայացուցչի նշանակման կարգն ու ժամկետները սահմանվում են Վրաստանի արդարադատության նախարարի հրամանով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2009 թվականի մարտի 27-ի Վրաստանի օրենք №1132 - ՎՕՏ I, №9, 13.04.2009թ., հոդվ․32

2010 թվականի նոյեմբերի 12-ի Վրաստանի օրենք №3806 – ՎՕՏ I, №66, 03.12.2010թ., հոդվ.414

2011 թվականի մարտի 22-ի Վրաստանի օրենք №4463 – կայք , 01.04.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2015 թվականի հոկտեմբերի 27-ի Վրաստանի օրենք №4370 – կայք, 11.11.2015թ.

2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ի Վրաստանի օրենք №162 – կայք, 28.12.2016թ.

2018 թվականի նոյեմբերի 30-ի Վրաստանի օրենք №3811 – կայք, 13.12.2018թ.

2019 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №4921 – կայք, 07.04.2019թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6839 – կայք, 28.07.2020թ.

2020 թվականի հուլիսի 15-ի Վրաստանի օրենք №6988 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 95. Անձինք, որոնք չեն կարող ներկայացուցիչներ լինել դատարանում

Դատավորները, քննիչները և դատախազները չեն կարող դատարանում ներկայացուցիչներ լինել, բացառությամբ այն դեպքի, երբ նրանք հանդես են գալիս որպես ծնողներ (որդեգրողներ), խնամակալներ, հոգաբարձուներ կամ համապատասխան մարմնի ներկայացուցիչներ:

Հոդված 96. Ներկայացուցչի լիազորությունների ձևակերպումը

1. Ներկայացուցչի լիազորությունները պետք է ձևակերպվեն օրենքով սահմանված կարգով տրված և ձևակերպված լիազորագրով: Քաղաքացու կողմից տրված լիազորագիրը պետք է վավերացվի նոտարական կարգով կամ այն ​​կազմակերպության կողմից, որտեղ գործում կամ ուսանում է լիազորողը, այն ստացիոնար բուժհաստատության տնօրինության կողմից, որտեղ բուժվում է քաղաքացին, համապատասխան զորամասի կողմից, եթե լիազորագիրը տվել է զինվորականը։ Վրաստանի Արդարադատության նախարարության համակարգում ընդգրկված պետական ​​ենթագերատեսչական հիմնարկի՝ Հատուկ քրեակատարողական ծառայության (այսուհետ՝ Հատուկ քրեակատարողական ծառայություն) քրեակատարողական հիմնարկում (այսուհետ՝ քրեակատարողական հիմնարկ) տեղավորված անձի կողմից տրված լիազորագիրը վավերացնում է այս հաստատության տնօրենը։

2. Լիազորագիրը կազմակերպության անունից տալիս է համապատասխան կազմակերպության ղեկավարը կամ այլ լիազորված անձ:

3. Փաստաբանի լիազորությունը հաստատվում են Վրաստանի «Փաստաբանների մասին» օրենքով սահմանված կարգով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2010 թվականի մարտի 9-ի Վրաստանի օրենք №2717 – ՎՕՏ I, №12, 24.03.2010թ., հոդվ․54

2015 թվականի մայիսի 1-ի Վրաստանի օրենք №3531 – կայք, 18.05.2015թ.

2017 թվականի հունիսի 1-ի Վրաստանի օրենք №948 – կայք, 20.06.2017թ.

2018 թվականի հուլիսի 5-ի Վրաստանի օրենք №3139 – կայք, 11.07.2018թ.

Հոդված 97. Փաստաբան չհանդիսացող անձին որպես ներկայացուցիչ նշանակելու

դատարանի մերժումը

1. Դատարանը կարող է մերժել դատավարությանը որպես ներկայացուցիչ այն անձի մասնակցելը, որը փաստաբան չէ, եթե գտնում է, որ վերջինս բավարար տվյալներ չունի կողմը ներկայացնելու և նրա իրավունքները պաշտպանելու համար։

2. Այն գործողությունները, որոնք դատավարական ներկայացուցիչը կատարել է մինչև նրան ազատելը, մնում են ուժի մեջ:

3. Փաստաբան չհանդիսացող անձի՝ որպես ներկայացուցիչ հանդես գալը

մերժելու մասին դատարանի վճռի դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի առաջին կոլեգիայի 2004 թվականի փետրվարի 16-ի որոշում №1/1/186 – ՎՕՏ IV, №9, 20.02.2004 թ., էջ 2

2005 թվականի դեկտեմբերի 16-ի Վրաստանի օրենք №2270 – ՎՕՏ I, №55, 27.12.2005թ., հոդվ.372

Հոդված 98. Ներկայացուցչի լիազորությունը

1. Դատարանում գործի վարույթի լիազորությունը ներկայացուցչին իրավունք է տալիս լիազորողի անունից կատարել բոլոր դատավարական գործողությունները, բացառությամբ հայց հարուցելու, գործը արբիտրաժ ներկայացնելու, հայցային պահանջից ամբողջությամբ կամ մասնակի հրաժարվելու, հայցն ընդունելու, հայցի առարկան փոխելու, համաձայնության գալու, դատարանի որոշումը բողոքարկելու, կատարողական թերթիկը վճարել տալու ներկայացնելու, իրեր կամ գումար ստանալու։ Սույն հոդվածում նշված յուրաքանչյուր գործողություն կատարելու ներկայացուցչի լիազորությունը պետք է հատուկ նշվի լիազորողի կողմից տրված լիազորագրում:

2. Կողմի կողմից լիազորված անձը կարող է առանձին դատավարական գործողության կատարումը վստահել մեկ այլ փաստաբանի կամ նրա օգնականին:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 99. Լիազորողի կողմից ներկայացուցչի լիազորությունների դադարեցումը

Լիազորողն իրավունք ունի դատավարության բոլոր փուլերում չեղարկել իր կողմից տրված լիազորագիրը և դադարեցնել ներկայացուցչի լիազորությունը, ինչի մասին գրավոր տեղեկացնում է դատարանին և ներկայացուցչին։ Կողմի առաջարկով ներկայացուցչի լիազորությունների դադարեցումը հիմք չի հանդիսանում գործի վարույթը կասեցնելու կամ գործի քննությունը հետաձգելու համար։ Լիազորությունը դադարեցված ներկայացուցչի կողմից օրենքով սահմանված կարգով կատարված բոլոր դատավարական գործողությունները պահպանում են իրենց նշանակությունը։

Հոդված 100. Ներկայացուցչի հրաժարվելը իր լիազորությունից

Ներկայացուցիչը դատավարության բոլոր փուլերում իրավունք ունի հրաժարվելու իր լիազորությունից, ինչի մասին նա պետք է ժամանակին տեղեկացնի ինչպես դատարանին, այնպես էլ իր լիազորողին, որպեսզի վերջինս կարողանա ինքը մասնակցել գործընթացին և ընտրել նոր ներկայացուցիչ։ Դրա նախատեսմամբ՝ դատարանը կսահմանի ժամանակ, երբ ներկայացուցիչն իրավունք ունի դադարեցնել մասնակցությունը գործընթացին։

Հոդված 101. Օրինական ներկայացուցիչներ

1. Անգործունակ քաղաքացու, ինչպես նաև սահմանափակ գործունակ քաղաքացու իրավունքներն ու օրինականորեն պաշտպանված շահերը դատարանում պաշտպանում են նրանց ծնողները, որդեգրողները, խնամակալները և հոգաբարձուները, ովքեր դատարան են ներկայացնում իրենց լիազորությունը հաստատող փաստաթղթեր:

2. Օրինական ներկայացուցիչները ներկայացվելիք անձանց անունից կատարում են բոլոր դատավարական գործողությունները, որոնց կատարման իրավունքը վերապահված է ներկայացնողներին՝ օրենքով նախատեսված սահմանափակումներով:

3. Այն գործին, որին օրենքով սահմանված կարգով պետք է մասնակցի անհայտ կորած ճանաչված քաղաքացին, որպես նրա ներկայացուցիչ մասնակցում է այն անձը, որին կառավարման է փոխանցվել անհայտ կորածի գույքը։

4. Այն գործին, որին պետք է մասնակցի մահացածի կամ օրենքով սահմանված կարգով մահացած ճանաչված անձի ժառանգը, եթե ժառանգություն ոչ ոք չի ստացել, որպես ժառանգի ներկայացուցիչ է հանդես գալիս ժառանգական գույքի պահպանման և կառավարման համար նշանակված անձը։

5. Սույն հոդվածով նախատեսված դեպքերում օրինական ներկայացուցիչները կարող են դատարանում վարույթը վստահել փաստաբանին, որը օրինական ներկայացուցչին չի զրկում գործին անձամբ մասնակցելու իրավունքից:

Բաժին երրորդ

Դատական ​​ապացույցներ

Գլուխ XIII

Ապացույցների հավաքագրումը և գնահատումը

Հոդված 102. Ապացուցման բեռը։ Ապացույցների թույլատրելիությունը

1. Յուրաքանչյուր կողմ պետք է ապացուցի այն հանգամանքները, որոնց վրա նա հիմնում է իր պահանջներն ու առարկությունները:

2. Այս հանգամանքները կարող են ապացուցվել հենց կողմերի (երրորդ անձանց) բացատրություններով, վկաների ցուցմունքներով, փաստերը պարզելու նյութերով, գրավոր կամ իրեղեն ապացույցներով և փորձագետների եզրակացություններով։

3. Գործի այն հանգամանքները, որոնք ըստ օրենքի պետք է հաստատվեն որոշակի ապացույցներով, չեն կարող հաստատվել այլ տեսակի ապացույցներով։

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 103. Ապացույցների հավաքագրումը

1. Ապացույցները դատարան են ներկայացնում կողմերը: Դատարանը կարող է կողմերին առաջարկել լրացուցիչ ապացույցներ ներկայացնել։

2. Եթե այս կամ այն ​​պատճառով կողմերը չեն կարողացել ուղղակիորեն ստանալ ապացույցները և դրանք ներկայացնել դատարան, ապա դատարանը կողմերի միջնորդությամբ ինքը կարող է պահանջել ապացույցները, ում մոտ էլ դրանք լինեն:

3. Օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցներն իրավական ուժ չունեն։

4. Մինչև գործի նախապատրաստական ​​փուլի ավարտը ներկայացված ապացույցները կցվում են գործին, և դրանք կուսումնասիրվեն և կստուգվեն դատարանի կողմից սույն օրենսգրքի 225-րդ հոդվածով սահմանված կարգով: Գործի նախապատրաստական ​​փուլն ավարտելուց հետո բերված ապացույցների ընդունման հարցը դատարանը քննում է կողմերի կարծիքների նախատեսմամբ, բանավոր լսումով։

2018 թվականի մարտի 7-ի Վրաստանի №2035 օրենք – կայք, 29.03.2018թ.

Հոդված 104. Ապացույցների անթույլատրելիությունը

1. Դատարանը չի ընդունի, չի պահանջի կամ գործից կհանի գործի համար ոչ կարևոր ապացույցները:

11. Դատարանը որպես ապացույց չի ընդունի դատական ​​միջնորդության գործընթացում գաղտնիության պայմանով բացահայտված տեղեկատվությունը և փաստաթուղթը, եթե այլ բան սահմանված չէ կողմերի համաձայնությամբ:

12. Սույն հոդվածի 11 մասով նախատեսված կարգը չի կիրառվում, եթե դատական ​​միջնորդության գործընթացում գաղտնիության պայմանով բացահայտված տեղեկությունը և փաստաթուղթը դատարանում ներկայացնի այն կողմը, որը բացահայտել է այն, կամ եթե այս տեղեկությունը և/կամ փաստաթուղթը մյուս կողմն ուներ կամ օրենքով նախատեսված այլ միջոցներով ստացել և ներկայացրել է դատարան։

2. Ապացույցների անթույլատրելիության, դրանց հետպահանջը մերժելու կամ գործից դրանք հանելու մասին դատարանը վճիռ է կայացնում, որն առանձին չի բողոքարկվում:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 105. Ապացույցների գնահատումը

1. Դատարանի համար ոչ մի ապացույց կանխորոշված ​​ուժ չունի։

2. Դատարանը ապացույցները գնահատում է իր ներքին համոզմամբ, որը պետք է հիմնված լինի դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա, որի արդյունքում նա եզրակացություն է անում գործի համար կարևոր հանգամանքների առկայության կամ բացակայության մասին։

3. Որոշման մեջ պետք է արտացոլվեն դատարանի ներքին համոզմունքի հիմքում ընկած նկատառումները:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 106. Փաստեր, որոնք ապացույց չեն պահանջում

Կողմերն ազատվում են ապացույցներ ներկայացնելուց այնպիսի փաստեր հաստատելու համար, որոնց վրա թեև հիմնվում են իրենց պահանջները կամ հակընդդեմ բողոքը, բայց հաստատում չեն պահանջում։ Սրանք են․

ա) փաստեր, որոնք դատարանը համարում է ընդհանուր առմամբ հայտնի,

բ) մեկ քաղաքացիական գործով դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած որոշմամբ հաստատված փաստերը, եթե քաղաքացիական այլ գործերի քննությանը մասնակցում են նույն կողմերը,

գ) (հանվել է):

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

2010 թվականի սեպտեմբերի 24-ի Վրաստանի օրենք №3619 – ՎՕՏ I, №51, 29.09.2010թ., հոդվ.332

Հոդված 107. Դատական ​​հանձնարարություններ

1. Եթե կողմերի միջնորդությամբ դատարանի կողմից պահանջվող կամ հետազոտվող ապացույցները գտնվում են մեկ այլ քաղաքում կամ շրջանում, և անհնար է կամ դժվար է դրանք ներկայացնել գործը քննող դատարան կամ հետազոտել դրանք, ապա դատարանը կարող է հիմնավորված վճռով կարգադրել հավաքագրել ապացույցները (ստուգել) այն դատարանին, որի համար տարածքային առումով դա ավելի հարմար է։

2. Դատական հանձնարարության մասին դատական վճռում համառոտ պետք է ձևակերպվի քննվելիք գործի բովանդակությունը, պարզվելիք հանգամանքը և ապացույցները, որոնք պետք է հավաքագրի (ստուգի) հանձնարարություն կատարող դատարանը, ինչպես նաև՝ հանձնարարության կատարման ժամկետը։

3. Դատարանի հանձնարարության վերաբերյալ վճռի կատարումը պարտադիր է, և այն պետք է կատարվի սահմանված ժամկետում։

Հոդված 108. Դատական ​​հանձնարարության կատարման կարգը

1. Դատական ​​հանձնարարությունները դատավորը կատարում է միանձնյա։

2. Առաջադրանքի կատարման ընթացքում հավաքված բոլոր նյութերը պետք է անհապաղ ուղարկվեն գործը քննող դատարան։ Եթե ​​դատարանի հանձնարարությամբ պետք է կատարվի տեղում զննություն, ապա հանձնարարությունը կատարող դատավորը կողմերին տեղեկացնում է տեղազննության ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խոչընդոտում զննության անցկացումը։

3. Եթե կողմերը կամ վկաները, որոնք բացատրություններ կամ ցուցմունքներ են տվել հանձնարարությունը կատարող դատավորին, կներկայանան գործը քննող դատարան, նրանք բացատրություններ և ցուցմունքներ կտան ընդհանուր կարգով:

Գլուխ XIV

Ապացույցների ապահովումը

Հոդված 109. Միջնորդություն ապացույցների ապահովման մասին

1. Այն անձը, ով հիմքեր ունի ենթադրելու, որ ապագայում իրեն անհրաժեշտ ապացույցները ներկայացնելն անհնար կամ դժվար կլինի, կարող է դատարանից խնդրել ապահովել այդ ապացույցները:

2. Ապացույցների տրամադրումը թույլատրելի է նույնիսկ մինչև դատարանում գործի հարուցումը։

Հոդված 110. Ապացույցների ապահովումը մինչև դատարանում գործ հարուցելը

Մինչև գործ հարուցելը դատարանում ապացույցներն ապահովում է շրջանային (քաղաքային) դատավորը կամ մագիստրատ դատավորը, որի տարածքում ապահովման նպատակով պետք է կատարվի դատավարական գործողություն (վկաների հարցաքննություն, իրեղեն ապացույցների զննում և այլն):

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ․227

Հոդված 111. Հայտարարությունը ապացույցների ապահովման մասին

1. Ապացույց ապահովելու մասին հայտարարությունը դատարան է ներկայացվում գրավոր: Նման հայտարարությունը թույլատրելի է բանավոր ներկայացնել դատարանում գործի քննության ժամանակ:

2. Ապացույցներ ապահովելու մասին բանավոր հայտարարությամբ հարուցված միջնորդությունն ընդգրկվում է դատական ​​նիստի արձանագրությունում:

Հոդված 112. Ապացույցների ապահովման մասին հայտարարության բովանդակությունը

Ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր ձևով ապացույցներ ապահովելու միջնորդությունը պետք է արտացոլի.

ա) ապացույցներ, որոնց ապահովումը պարտադիր է,

բ) այն հանգամանքները, որոնց հաստատման համար անհրաժեշտ են այդ ապացույցները,

գ) պատճառները, որոնք դիմողին հարկադրել են դիմել միջնորդությամբ ապացույցներ ապահովելու մասին,

դ) հակառակ կողմի ազգանունը, անունը և հասցեն, եթե ապացույցների ապահովման մասին դիմումը դատարան է ներկայացվում մինչև գործի հարուցումը, և դիմողը գիտի, թե ով կարող է լինել հակառակ կողմը։

Հոդված 113. Դատարանի վճիռը ապացույցների ապահովման մասին

1. Ապացույցների ապահովման մասին դատավորը վճիռ է կայացնում, որում նշում է դրա պատրաստման եղանակի ու միջոցների մասին:

2. Դատավարական գործողությունը, որն անհրաժեշտ է ապացույցներ ապահովելու համար, պետք է կատարվի սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

Հոդված 114. Մասնագետի մասնակցությունն ապացույցների տրամադրման ժամանակ

Այս կամ այն ​​դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում ապացույցներ ապահովելու համար դատարանը կարող է մասնագետ հրավիրել 204-րդ հոդվածով սահմանված կարգով և հիմքերով։

Հոդված 115. Կողմերի մասնակցությունը ապացույցների ապահովմանը

1. Կողմերը տեղեկացվում են ապացույցների ապահովման ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​կարող խոչընդոտել ապացույցների ապահովման նպատակով համապատասխան դատավարական գործողության կատարումը։

2. Արտակարգ դեպքերում հնարավոր է ապացույցներ ապահովել առանց կողմերին ծանուցելու:

Հոդված 116. Ապացույցների ապահովման կարգով հավաքագրված նյութերը դատարան

ուղարկելը

1. Արձանագրությունները և ապացույցների ապահովման կարգով հավաքված բոլոր նյութերն ուղարկվում են գործը քննող դատարան:

2. Եթե ապացույցները ապահովված են եղել մինչև գործը դատարանում հարուցելը, ապա ապահովման ժամանակ կազմված արձանագրությունը և այլ նյութերը կպահվեն դատարանում, որոնք հետագայում կողմերի խնդրանքով կամ հենց դատարանի նախաձեռնությամբ կուղարկվեն գործը քննող դատարան։

Հոդված 117. Ապացույցների կրկնական կամ լրացուցիչ ապահովումը

1. Կողմերը, անկախ նրանից՝ մասնակցել են ապացույցների ապահովմանը, թե՝ ոչ, իրավունք ունեն արտահայտելու իրենց կարծիքները և նշելու այն թերությունները, որոնք, իրենց կարծիքով, առաջացել են ապացույցների ապահովման ժամանակ։

2. Գործի քննության ընթացքում դատարանը կարող է սահմանել ապացույցների լրացուցիչ կամ կրկնական ապահովում:

Հոդված 118. Ապացույցների ապահովման համար կատարված ծախսերի

հատուցման կարգը

Ապացույցների ապահովման համար կատարվող ծախսերը վճարում է այն անձը, որը միջնորդել է դատարանի առջև նման ապահովման մասին։ Հակառակ կողմն իրավունք ունի փոխհատուցում պահանջել ապացույցների ապահովմանը մասնակցելու համար իր կատարած ծախսերի համար: Վերջնականապես այս ծախսերի բաշխումը կկատարվի դատարանի կողմից՝ գործն ըստ էության որոշելու ժամանակ։

Հոդված 119. Ապացույցների ապահովման մասին կայացված վճիռը բողոքարկելը

Ապացույցներ ապահովելու մասին դատարանի վճռի բողոքարկում թույլ չի տրվում։ Ապացույցների ապահովումը մերժելու մասին վճռի դեմ կարող է մասնավոր բողոք ներկայացվել:

Գլուխ XV

Զննություն տեղում

Հոդված 120. Իրեղեն և գրավոր ապացույցների տեղում զննություն

Դատարանը կողմերի պահանջով կամ իր նախաձեռնությամբ կարող է որոշել այն իրեղեն և գրավոր ապացույցների տեղում զննություն և հետազոտում, որոնք այս կամ այն ​​պատճառով անհնար է դատարան ներկայացնել։

Հոդված 121. Դատարանի որոշումը տեղում զննության մասին

1. Դատարանը տեղազննության մասին վճիռ է կայացնում, որում պետք է նշվեն զննության և հետազոտության առարկան, ինչպես նաև զննության ժամանակը և վայրը: Այս վճռի դեմ բողոքարկում թույլ չի տրվում։

2. Կողմերը և նրանց ներկայացուցիչները կտեղեկացվեն տեղում զննության ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խոչընդոտի զննության անցկացումը։

3. Անհրաժեշտության դեպքում տեղազննությանը մասնակցելու կարող են հրավիրվել վկաներ:

Հոդված 122. Տեղում զննության անցկացումը

Տեղազննությունը կատարում է գործը քննող դատավորը։ Եթե ​​գործը քննվում է դատարանի կոլեգիալ կազմով, ապա տեղում զննության պարտականությունը կարող է դրվել նրա անդամներից մեկի վրա՝ սույն դատարանի նախագահի որոշմամբ։ Փաստերի հաստատման նպատակով տեղազննության անցկացումը դատարանը կարող է հանձնարարել Վրաստանի արդարադատության նախարարության իրավասության ներքո գտնվող հանրային իրավունքի իրավաբանական անձին` Ազգային կատարողական բյուրոյին։

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի №6145 օրենք – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 123. Մասնագետի մասնակցությունը տեղում զննությանը

1. Դատարանը տեղում զննությանը մասնակցելու համար կարող է մասնագետ հրավիրել 204-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերով և կարգով։

2. Դատարանը վճիռ է կայացնում մասնագետ հրավիրելու մասին, որը չի կարող բողոքարկվել։

Հոդված 124. Զննությանը մասնակցող անձանց իրավունքներն ու պարտականությունները

Զննությանը մասնակցող կողմերը, վկաները և մասնագետներն իրավունք ունեն դատավորի ուշադրությունը հրավիրելու այս կամ այն ​​հանգամանքի վրա, որն, իրենց կարծիքով, կարևոր է քննության կատարյալ անցկացման, գործի համար կարևոր հանգամանքները պարզելու համար։

Հոդված 125. Զննության արձանագրության բովանդակությունը

1. Զննության ժամանակ պետք է կազմվի արձանագրություն (զննության արձանագրություն), որում պետք է նշել.

ա) զննության վայրը և առարկաները,

բ) զննության մասնակցող կողմերին, վկաներին, մասնագետներին,

գ) զննությանը մասնակցող անձանց կարծիքները, նրանց դիտողությունները,

դ) զննության և հետազոտության արդյունքները։

2. Արձանագրությանը կարող են կցվել զննության ժամանակ կազմված կամ ստուգված հատակագծերը, գծագրերը, նկարները և այլն։

Հոդված 126. Զննության հետ կապված ծախսերի մարումը

Եթե ​​զննությունը կապված է ծախսերի հետ, ապա կողմը, որը միջնորդում է դատարանի առջև զննության մասին, պետք է նախապես մուտքագրի համապատասխան գումարը: Եթե ​​տեղում զննությունը դատարանի նախաձեռնությամբ է տեղի ունենում, ապա այդ ծախսերը պետք է հոգան երկու կողմերը:

Գլուխ XVI

Կողմերի բացատրությունները

Հոդված 127. Կողմերի բացատրություններն ընդունելը

1. Գործի համար կարևոր հանգամանքների որոշման գործընթացն սկսվում է կողմերի (երրորդ անձանց, համամասնակիցների, օրինական ներկայացուցիչների) բացատրությունները ստանալով. կողմերը բացատրություններ են տալիս իրենց հայտնի և գործի համար կարևոր հանգամանքների վերաբերյալ:

2. Կողմերն իրավունք ունեն հարցեր ուղղել հակառակ կողմին և նրա ներկայացուցչին՝ առանց դատարանի նախնական թույլտվության: Դատարանը թույլտվություն է տալիս միայն հարցեր տալու ընթացակարգը սկսելու մասին։ Եթե ​​հարցը տեղին չէ կամ անհամապատասխան է և չի ծառայում գործի հանգամանքները քննելուն ու պարզելուն, դատարանը կողմի պահանջով կամ իր նախաձեռնությամբ կարող է հանել այդպիսի հարցը։ Հարցը ոչ տեղին կամ ոչ համապատասխան համարել և այն հանել կարող է դատավորը միանձնյա, իսկ երբ գործը քննում է կոլեգիալ դատարանը, ապա՝ նիստը նախագահողը։

3. Դատավորի որոշմամբ՝ կողմից հեռավար բացատրություն կարելի է ստանալ հեռախոսի, տեսակապի կամ այլ տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ մեկ այլ դատարանից, վարչական մարմնից կամ արտերկրում Վրաստանի դիվանագիտական ​​ներկայացուցչությունների և հյուպատոսական հիմնարկների միջոցով, եթե հնարավոր է համապատասխան մարմնի կողմից անձին նույնականացնել հարցաքննության վայրում։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669– ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2009 թվականի նոյեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2110 – ՎՕՏ I, №40, 07.12.2009թ., հոդվ.293

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2012 թվականի հունիսի 12-ի Վրաստանի օրենք №6439 – կայք, 22.06.2012թ.

Հոդված 128. Դատավորների հարցերը

Դատավորն իրավունք ունի կողմերին հարցեր տալ, որոնք կօգնեն լիովին և ճշգրիտ որոշել գործի հանգուցալուծման համար կարևոր հանգամանքները, բացահայտել դրանք հաստատող ապացույցներ և ներկայացնել դատարան, պարզել դրանց ճշմարտացիությունը։

Հոդված 129. Անձինք, որոնցից չի կարելի բացատրություններ ստանալ

Չի կարելի բացատրություն ստանալ․

ա) այնպիսի անձից, որը կարողությունների սահմանափակման պատճառով չի կարող ճիշտ ընկալել փաստերը և դրանց վերաբերյալ ճիշտ ցուցմունք տալ,

բ) հոգևորականից այնպիսի հանգամանքների մասին, որոնք նրան վստահել են խոստովանության ժամանակ,

գ) պաշտոնատար անձից այնպիսի հանգամանքների մասին, որոնց վերաբերյալ գաղտնիքի պահպանումը կազմում է նրա ծառայողական պարտականությունների մաս, եթե նա ազատված չէ այդպիսի գաղտնիքի պահպանումից:

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6839 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 130. Բացատրություն ստանալը կողմերից մեկի չներկայանալու դեպքում

Դատական ​​նիստին կողմերից մեկի չներկայանալը կամ ներկայացված կողմի՝ դատարանին բացատրություն տալուց հրաժարվելը չի ​​կարող խոչընդոտել մյուս կողմից նման բացատրություն ստանալու հնարավորությունը։

Հոդված 131. Ճանաչում

Մի կողմի կողմից այնպիսի հանգամանքի առկայության կամ բացակայության հաստատումը (ճանաչումը), որի վրա մյուս կողմը հիմնում է իր պահանջները կամ առարկությունները, դատարանը կարող է բավարար ապացույց համարել և դնել դատարանի որոշման հիմքում։

Հոդված 132. Կողմերի խոստովանության ձևը

Գործի համար կարևորություն ունեցող հանգամանքի առկայությունը կամ բացակայությունը կողմը կարող է ճանաչել ինչպես բանավոր, այնպես էլ գրավոր ձևով՝ գործը նախնական դատական ​​նիստին նախապատրաստելու կամ այս գործի դատական քննության ժամանակ: Եթե ​​խոստովանությունը ներկայացված է գրավոր, ապա այն կցվում է գործին։ Բանավոր արված խոստովանությունը մուտքագրվում է դատական ​​նիստի արձանագրության մեջ։

Հոդված 133. Ճանաչման հերքումը կողմի կողմից

1. Կողմը կարող է չեղարկել (հերքել) իր խոստովանությունը մինչև դատարանի կողմից որոշում կայացնելը, եթե ապացուցի, որ այդ խոստովանությունը սխալի հետևանք է և պայմանավորված էր այնպիսի հանգամանքով, որը հայտնի է դարձել իրեն խոստովանելուց հետո, կամ իր վրա հոգեկան կամ ֆիզիկական ներգործությամբ, որը բացառում էր նրա ազատ կամքը։

2. Խոստովանության հերքումը դատարանը պետք է հիմնավորի իր որոշման մեջ։

Գլուխ XVII

Գրավոր ապացույց

Հոդված 134. Գրավոր ապացույցները և դրանց ներկայացման կարգը

1. Գործի համար կարևոր հանգամանքների մասին տեղեկություններ պարունակող ակտերը, փաստաթղթերը, գործնական և անձնական նամակները գրավոր ապացույց են:

11. «Էլեկտրոնային փաստաթղթերի և էլեկտրոնային վստահելի ծառայության մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված էլեկտրոնային փաստաթուղթը և «Վրաստանի ազգային բանկի մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքի 48-րդ հոդվածով, ինչպես նաև «Առևտրային բանկերի գործունեության մասին» Վրաստանի օրենքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ կետով սահմանված էլեկտրոնային ստորագրությամբ հաստատված և/կամ վավերացված փաստաթուղթն ունի ապացույցի ուժ:

2. Գրավոր ապացույցներ դատարան են ներկայացնում կողմերը: Եթե ​​կողմը չի կարողացել գրավոր ապացույցներ ձեռք բերել այն անձից, ում մոտ առկա են այդ ապացույցները, կարող է միջնորդել դատարանի առջև, որպեսզի դատարանը պահանջի դրանք։

21. Գրավոր ապացույցներ պահանջելու մասին միջնորդություն հարուցող անձը կարող է նաև համապատասխան կողմից պահանջել միաբնույթ (մեկ տեսակի) փաստաթղթեր՝ առանց կոնկրետ ռեկվիզիտներ նշելու՝ այն ենթադրությամբ, որ նշված փաստաթղթերով կարող են պարզվել գործի համար կարևոր հանգամանքներ:

3. Գրավոր ապացույցներ պահանջելու միջնորդություն ներկայացրած անձը պարտավոր է հիմնավորել, թե գործի համար ինչ կարևոր հանգամանքներ կարող են պարզվել այդ ապացույցներով, և ինչի վրա է հիմնված նրա ​​ենթադրությունը, որ ապացույցը գտնվում է իր մատնանշած անձի ձեռքին։

4. Գրավոր ապացույցի պահանջի մերժումը դատարանը պետք է հիմնավորի իր վճռի մեջ, որը չի կարող առանձին բողոքարկվել:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

2008 թվականի հունիսի 18-ի Վրաստանի №27 օրենք – ՎՕՏ I, №11, 04.07.2008թ., հոդվ.83

2009 թվականի նոյեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2110 – ՎՕՏ I, №40, 07.12.2009թ., հոդվ.293

2017 թվականի ապրիլի 21-ի Վրաստանի օրենք №656 – կայք, 10.05.2017թ.

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք №1900 – կայք, 11.01.2018թ.

Հոդված 135. Գրավոր ապացույցների բնօրինակի ներկայացումը

Գրավոր ապացույցները սովորաբար պետք է ներկայացվեն բնօրինակի տեսքով: Փաստաթղթի պատճենի ներկայացման դեպքում դատարանը կողմերի պահանջով կամ իր նախաձեռնությամբ կարող է պահանջել ներկայացնել բնօրինակը։ Անձը կարող է ազատվել բնօրինակը ներկայացնելուց միայն այն դեպքում, եթե ապացուցի, որ անհնար է նման փաստաթղթի ներկայացումը որոշակի պատճառով, որը դատարանը կհամարի հիմնավոր։ Փաստաթղթի պատճենին ապացուցողական արժեք տալը դատարանի հայեցողությունն է:

Հոդված 136. Դատարան գրավոր ապացույցների ներկայացման պարտադիր լինելը

1. Պահանջվող գրավոր ապացույցները ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք դատարան են ուղարկում սահմանված ժամկետում: Եթե ​​ նրանք չեն կարողանում նշված ժամկետում ներկայացնել այդ ապացույցները, պարտավոր են այդ մասին հայտնել դատարան պատճառների նշմամբ։ Հարգելի պատճառի առկայության դեպքում դատարանն իրավասու է սույն մասով նախատեսված անձանց համար լրացուցիչ ժամանակ սահմանել՝ ապացույցներ ներկայացնելու համար:

2. Չծանուցելու դեպքում, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ անհարգելի պատճառով չի կատարվել գրավոր ապացույցներ ներկայացնելու մասին դատարանի պահանջը, դատարանը տուգանում է քաղաքացուն կամ ձեռնարկության, հիմնարկի, կազմակերպության ղեկավարին կամ համապատասխան պաշտոնյային 150 լարիով։

3. Տուգանումը չի ազատում համապատասխան անձին դատարանի կողմից պահանջված գրավոր ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունից:

4. Գրավոր ապացույցներ կրկնակի չներկայացնելու դեպքում դատարանը համապատասխան անձին տուգանում է առաջին տուգանքի եռապատիկի չափով:

5. Եթե գրավոր ապացույցներ ներկայացնելուց անհարգելի պատճառով հրաժարվում է կողմերից մեկը, որը չի հերքում, որ ապացույցն իր մոտ է, դատարանը կարող է ապացույցների պահանջը հարուցած անձին ազատել այն փաստի ապացուցման բեռից, որը նա պետք է հավաստեր այս ապացույցներով, և այդ բեռը փոխանցի այն կողմին, որը հրաժարվում է գրավոր ապացույց ներկայացնելուց։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի №3435 օրենք – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 137. Հայտարարություն փաստաթղթի կեղծ լինելու մասին

1. Կողմն իրավունք ունի գործը նախնական դատաքննության նախապատրաստման փուլում հայտարարել, որ ներկայացված փաստաթուղթը կեղծ է: Նա կարող է նման հայտարարություն անել նաև դատական ​​նիստին գործը քննելիս, եթե այս փաստաթուղթը ներկայացվել է այս դատական ​​նիստին, կամ դատական ​​նիստին իրեն հայտնի է դարձել նախկինում ներկայացված փաստաթղթի կեղծ լինելը։

2. Ապացույց ներկայացնող կողմը կարող է դատարանին խնդրել վիճարկվող փաստաթուղթն ապացույցներից հանել և գործը լուծել գործի մեջ առկա մյուս ապացույցների հիման վրա: Նման խնդրանքի բացակայության դեպքում դատարանը կստուգի փաստաթղթի իսկությունը, որի համար կարող է նշանակել փորձաքննություն, պահանջել լրացուցիչ ապացույցների ներկայացում կամ պահանջել այլ ապացույցներ։

3. Եթե դատարանը գա այն եզրակացության, որ ներկայացված փաստաթուղթը կեղծ է, ապա այն կբացառի ապացույցներից։

4. Ներկայացված գրավոր ապացույցների իսկությունը կարող է ստուգվել դատարանի նախաձեռնությամբ:

5. Եթե ներկայացված փաստաթղթի կեղծ լինելը հաստատվել է, ապա դատարանը կկայացնի հիմնավորված վճիռ և սույն փաստաթուղթը, դրա կեղծ լինելը հաստատող ապացույցներով, կհանձնի քննչական մարմիններին:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 138. Գրավոր ապացույցների քաղվածք ներկայացնելը և դրանց զննումը

պահպանման վայրում

Փաստաթղթերը դատարան ներկայացնելու դժվարության դեպքում դատարանը կարող է պահանջել պատշաճ կերպով ստուգված քաղվածքներ ներկայացնել կամ գրավոր ապացույցները զննել ու հետազոտել պահպանման վայրում:

Հոդված 139. Բնօրինակ փաստաթղթերի պահպանումը և վերադարձը

Գործով առկա փաստաթղթերի բնօրինակները միասին պահվում են դատարանում։ Նման փաստաթղթերը, դրանք ներկայացնողի խնդրանքով, կարող են վերադարձվել հենց իրեն, սակայն դատավորի կողմից ստուգված փաստաթղթերի բնօրինակների պատճենները պետք է մնան գործի մեջ:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

Գլուխ XVIII

Վկաների ցուցմունքները

Հոդված 140. Վկայի դատակոչը

1. Վկա կարող է լինել յուրաքանչյուր անձ, որին հայտնի է գործի որևէ հանգամանք։

2. Վկան կարող է դատարան ներկայանալ շահագրգիռ անձի միջոցով:

3. Այս կամ այն ​​անձին որպես վկա ընդունելու և հարցաքննելու, ինչպես նաև դատարանի միջոցով նրան հրավիրելու համար դատարանին միջնորդող կողմը պարտավոր է նշել նրա անունը, ազգանունը և բնակության վայրը, ինչպես նաև նշել, թե գործի համար կարևոր ինչ հանգամանք կարող է հաստատել վկան:

4. Դատարանը կարող է մերժել դատակոչված վկային հարցաքննել կամ չկանչել նրան, եթե ընդունում է, որ հանգամանքները, որոնք հաստատելու համար կանչվում է վկան, որևէ նշանակություն չունեն գործի ըստ էության որոշման համար:

Հոդված 141. Անձինք, որոնք չեն կարող հարցաքննվել որպես վկա

Բոլոր դեպքերում որպես վկա չի կարող կանչվել և հարցաքննվել․

ա) անձը, որը սահմանափակ կարողության պատճառով չի կարող ճիշտ ընկալել փաստերը և դրանց վերաբերյալ ճիշտ ցուցմունք տալ,

բ) հոգևորականը՝ խոստովանության ժամանակ իրեն տրված հանգամանքների մասին,

գ) քաղաքացիական գործերով ներկայացուցիչները և քրեական գործերով պաշտպանները՝ կապված այնպիսի հանգամանքների հետ, որոնք նրանց հայտնի են դարձել որպես ներկայացուցիչ կամ պաշտպան իրենց պարտականությունները կատարելիս,

դ) միջնորդության գործընթացի մասնակիցը՝ միջնորդության գործընթացում իրեն հայտնի դարձած կամ միջնորդության գործընթացից էապես բխած գաղտնի տեղեկատվության վերաբերյալ։

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6839 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 142. Ցուցմունք տալուց հրաժարվելու իրավունքը

1. Ցուցմունք տալուց հրաժարվելու իրավունք ունեն.

ա) կողմերի ամուսինները,

բ) մերձավոր ազգականները․ երեխաներ, խնամատար երեխաներ, թոռներ, քույրեր, եղբայրներ, ծնողներ, որդեգրողներ, խնամակալներ, հոգաբարձուներ, պապեր, տատեր,

գ) անձինք, ովքեր, իրենց պաշտոնեական դիրքից ելնելով, պարտավոր են պահպանել գաղտնիությունը, եթե ազատված չեն այդ պարտականությունից։

2. Ցուցմունք տալուց հրաժարվելը թույլ է տրվում, եթե ցուցմունք տալը կհանգեցնի վկայի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ քրեական հետապնդման հարուցման կամ նրանց գույքային վնաս կպատճառի։

2005 թվականի ապրիլի 20-ի Վրաստանի օրենք №1349 – ՎՕՏ I, №19, 28.04.2005թ., հոդվ․121

2017 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №753 – կայք, 24.05.2017թ.

Հոդված 143. Ցուցմունք տալու պարտավորությունը՝ անկախ ցուցմունք տալուց

հրաժարվելու իրավունքից

Անկախ ցուցմունք տալուց հրաժարվելու իրավունքից՝ անձը պարտավոր է ցուցմունք տալ, եթե.

ա) անհրաժեշտ է հաստատել գործարքը, որի կնքման ժամանակ նա հրավիրված էր որպես վկա,

բ) պետք է պարզաբանվեն ընտանիքի անդամի ծննդյան, ամուսնության կամ մահվան հարցեր,

գ) այս կամ այն ​​իրավահարաբերությունները հաստատելիս նա գործել է որպես կողմերից մեկի ներկայացուցիչ։

Հոդված 144. Վկայի պարտականությունը՝ հիմնավորել ցուցմունք տալուց հրաժարվելը

Վկան, որը հրաժարվում է ցուցմունք տալուց, պետք է հիմնավորի այդ մերժումը: Հարցը, թե արդյոք վկան իրավունք ունի հրաժարվել ցուցմունք տալուց, ի վերջո որոշում է դատարանը։

Հոդված 145. Վկայի պարտականությունը

1. Որպես վկա դատակոչված անձը պարտավոր է ներկայանալ դատարան և ճիշտ ցուցմունք տալ։ Վկան անհարգելի պատճառով դատարան չներկայանալու դեպքում կտուգանվի 50 լարիով։ Դատարանը կարող է որոշում կայացնել վկայի հարկադիր բերման մասին։

2. Վկան կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության՝ ցուցմունք տալուց հրաժարվելու և դիտավորությամբ սուտ ցուցմունք տալու համար։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 146. Վկայի իրավունքը

1. Վկան իրավունք ունի օրենքով սահմանված կարգով պահանջել դատարան կանչելու հետ կապված ծախսերի հատուցում:

2. Դատարանը կարող է հանձնարարել այն կողմին, որի պահանջով վկան կանչվել է, նախապես վճարել վկային կանչելու և հարցաքննության հետ կապված ծախսերը: Նման դեպքում դատարանը վկային կկանչի այն բանից հետո, երբ կողմը կկատարի նշված ծախսերը վճարելու պարտականությունը։

Հոդված 147. Վկայի հարցաքննությունը նրա գտնվելու վայրում

Վկան հարցաքննվում է դռնբաց դատական ​​նիստում. Վկան կարող է հարցաքննվել իր գտնվելու վայրում, եթե՝

ա) հիվանդության, ծերության, հաշմանդամության կամ այլ հարգելի պատճառով չի կարող ներկայանալ դատարան,

բ) ըստ գործի հանգամանքների՝ ավելի նպատակահարմար է նրան տեղում հարցաքննել,

գ) պետք է հարցաքննվեն մի քանի վկաներ, որոնք ապրում են նույն վայրում, և նրանց կանչելն ու դատարանում հարցաքննելը կապված կլինի մեծ ծախսերի հետ,

դ) այլ դեպքերում` դատարանի հայեցողությամբ։

Հոդված 148. Վկայի հարցաքննությունը

1. Յուրաքանչյուր վկա պետք է հարցաքննվի առանձին: Դեռևս ցուցմունք չտված վկաները չպետք է լինեն դատական նիստի դահլիճում։ Հարցաքննված վկաները մինչև դատավարության ավարտը մնում են դատական նիստերի դահլիճում և առանց դատարանի թույլտվության չեն կարող լքել դատական նիստերի դահլիճը։

2. Վկայի հարցաքննությունը սկսվում է նրա անձի (անուն, ազգանուն, բնակության և գործունեության վայր և այլն) պարզմամբ։ Դրանից հետո դատարանը պարզում է վկայի վերաբերմունքը գործում ներգրավված անձանց նկատմամբ և նրան դիմում է առաջարկությամբ դատարանին հայտնել այն ամենը, ինչ ինքը գիտի դեպքի հանգամանքների մասին։

3. Վկան ազատորեն պատմելով ներկայացնում է այն ամենը, ինչ գիտի այս հանգամանքների մասին։ Միայն դրանից հետո կարող են հարցեր տրվել նրան։

4. Առաջին հարցը տալիս է այն կողմը, ում նախաձեռնությամբ հրավիրվել է վկան կամ կողմի ներկայացուցիչը, ապա՝ հակառակորդ կողմը կամ նրա ներկայացուցիչը։ Կոնկրետ հարց առաջադրելու նպատակահարմարության հարցը վճռում է դատարանը։

5. Դատավորը կարող է վկային հարցեր տալ հարցաքննության բոլոր պահերին։

6. Կողմի միջնորդությամբ և դատավորի որոշմամբ վկային հնարավոր է հարցաքննել հեռավար կարգով՝ համաձայն սույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, ինչի վերաբերյալ նախապես տեղեկացնում են կողմերին։

7. Սահմանափակ կարողություն ունեցող վկային պետք է հարցաքննել «Սահմանափակ կարողություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված պայմանների պահպանմամբ։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6839 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 149. Վկայի կրկնակի հարցաքննությունը։ Վկաների առերեսում

Կողմերի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ դատարանը կարող է երկրորդ անգամ հարցաքննել վկային, ինչպես նաև առերեսել վկաներին՝ նրանց ցուցմունքներում հակասությունները պարզելու նպատակով։

Հոդված 150. Վկայի կողմից գրառումներից օգտվելը

Վկան ցուցմունք է տալիս բանավոր, բայց նա կարող է օգտվել գրառումներից, եթե նրա ցուցմունքները կապված են որևէ թվային կամ դժվար հիշվող այլ տեղեկությունների հետ: Այդ գրառումները կարող են գործին կցվել կողմերի միջնորդությամբ կամ դատարանի նախաձեռնությամբ:

Հոդված 151. Վկային հարցաքննելուց հրաժարվելը

Կողմը կարող է հրաժարվել վկային հարցաքննելուց, որի կանչման և հարցաքննության համար նա ինքն է միջնորդել դատարանին։ Մյուս կողմը կարող է միջնորդել դատարանին հարցաքննել հայտարարված վկային, իսկ եթե հարցաքննությունն արդեն սկսվել է՝ շարունակել այն։ Նման դեպքում վկան պետք է հարցաքննվի։

Հոդված 152. Անչափահաս վկայի հարցաքննությունը

1. 14 տարին չլրացած վկայի հարցաքննության ժամանակ, իսկ դատարանի հայեցողությամբ՝ 14-ից 18 տարեկան վկայի հարցաքննության ժամանակ ևս, կարող է հրավիրվել ուսուցիչ, անհրաժեշտության դեպքում կարող են հրավիրվել նաև ծնողներ, որդեգրողներ, խնամակալներ կամ հոգաբարձուներ: Այդ անձինք դատարանի թույլտվությամբ կարող են հարցեր տալ վկային։

2. Բացառիկ դեպքերում, եթե անհրաժեշտ է ճիշտ և անկեղծ ցուցմունք ձեռք բերել, անչափահաս վկայի հարցաքննության ժամանակ կողմերից որևէ մեկը դատարանի առաջարկով կարող է դուրս հրավիրվել նիստերի դահլիճից։ Նիստերի դահլիճ այս կողմի վերադառնալուց հետո նրան պետք է տեղեկացվի անչափահաս վկայի ցուցմունքի մասին և հնարավորություն տրվի հարցեր տալու վկային։

3. 16 տարին չլրացած վկան հարցաքննվելուց հետո լքում է նիստերի դահլիճը, բացառությամբ այն դեպքի, երբ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նիստերի դահլիճում այս վկայի մնալը։

Հոդված 153. Վկայի երդում տալը

1. Վկան կարող է երդվել միայն այն դեպքում, եթե նրա ցուցմունքը վճռորոշ նշանակություն ունի կողմերի միջև ծագած վեճի լուծման համար, և դատարանը դա նպատակահարմար կհամարի:

2. Երդումը տրվում է հարցաքննությունից հետո։

3. 16 տարին չլրացած անձինք երդում չեն տալիս։

4. Դատարանը երդում տալուց առաջ վկային պետք է բացատրի երդման կարևորության և կանխամտածված երդման միջոցով սուտ ցուցմունք տալու հետևանքով առաջացած քրեական պատասխանատվության մասին։

5. Կրոնական նշանակություն ունեցող երդում տալիս դատավորը վկային դիմում է հետևյալ կերպ.

«Երդվե՛ք Ամենակարող և Ամենագետ Աստծո առաջ, որ դուք Ձեր ողջ գիտակցությամբ ասացիք միայն ճշմարտությունը և ոչինչ չեք թաքցրել»։

Վկան կպատասխանի.

«Երդվում եմ. Աստված ինձ պահապան լինի»։

6. Ոչ կրոնական նշանակություն ունեցող երդումը կտրվի հետևյալ կերպ.

Դատավորը դիմում է վկային.

«Երդվե՛ք, որ Ձեր ողջ գիտակցությամբ ասացիք միայն ճշմարտությունը ու ոչինչ չեք թաքցրել»։

Վկան կպատասխանի.

«Երդվում եմ»։

7. Եթե վկան հայտարարում է, որ հրաժարվում է երդում տալուց իր հավատքի կամ այլ համոզմունքների պատճառով, ապա նա պետք է իր ցուցմունքը տա երդմանը փոխարինող հաստատմամբ: Նման հաստատումն իրականացվում է հետևյալ կերպ.

Դատավորը դիմում է վկային.

«Դուք արդյոք դատարանի առջև պատասխանատվության ողջ գիտակցմամբ հաստատո՞ւմ եք, որ միայն ճշմարտությունն եք ասել և ոչինչ չեք թաքցրել»։

Վկան կպատասխանի․ «Այո՛, հաստատում եմ։

Գլուխ XIX

Իրեղեն ապացույց

Հոդված 154. Իրեղեն ապացույցները, դրանք պահանջելու և ներկայացնելու կարգը

1. Իրեղեն ապացույցներ են այն ​​իրերը, որոնք իրենց որակով, հատկությամբ կամ առկայությամբ գործի համար կարևոր հանգամանքներ պարզելու միջոց են։

2. Իրեղեն ապացույցները դատարան են ներկայացնում կողմերը: Եթե ​​կողմը չի կարողացել իրեղեն ապացույց ձեռք բերել այն անձից, ում մոտ գտնվում է այն, կողմը կարող է դիմել դատարան՝ այն պահանջելու համար։

3. Իրեղեն ապացույց պահանջելու միջնորդություն ներկայացնող անձը պարտավոր է նշել, թե այդ ապացույցով գործի ինչ կարևոր հանգամանք կարելի է պարզել, նկարագրել այս իրը և նշել, թե ինչով է հիմնավորվում իր ենթադրությունը, որ ապացույցը գտնվում է իր կողմից նշված անձի մոտ։

4. Իրեղեն ապացույց պահանջելու մերժումը դատարանը պետք է հիմնավորի իր վճռով, որը չի կարող առանձին բողոքարկվել:

Հոդված 155. Դատարանը, որին պետք է ներկայացվի իրեղեն ապացույցը

Ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք պահանջվող իրեղեն ապացույցը պետք է սահմանված ժամկետում ուղարկեն անմիջապես դատարան։ Դատարանը կարող է նաև իրեղեն ապացույց պահանջելու միջնորդություն ներկայացրած անձին իրավունք տալ ստանալ փաստաթուղթ՝ դատարան ներկայացնելու համար։

Վրաստանի 1999 թվականի մայիսի 13-ի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

Հոդված 156. Իրեղեն ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը

1. Ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք պարտավոր են դատարանին տեղեկացնել այն մասին, որ չեն կարող ներկայացնել պահանջվող իրեղեն ապացույցը կամ ներկայացնել այն դատարանի կողմից նշված ժամկետում։ Հարգելի պատճառի առկայության դեպքում դատարանն իրավասու է լրացուցիչ ժամկետ սահմանել սույն մասով նախատեսված անձանց ապացույցներ ներկայացնելու համար:

2. Չծանուցելու դեպքում, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ դատարանի կողմից իրեղեն ապացույց ներկայացնելու պահանջը չի կատարվել անհարգելի պատճառով, դատարանը տուգանում է համապատասխան ֆիզիկական անձին կամ իրավաբանական անձի պաշտոնատար անձին 150 լարիով։

3. Տուգանքը համապատասխան անձին չի ազատում դատարանի պահանջած իրեղեն ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունից։

4. Իրեղեն ապացույցներ կրկնակի չներկայացնելու դեպքում դատարանը համապատասխան անձին տուգանում է առաջին տուգանքի եռապատիկի չափով:

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 - ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի Վրաստանի 28-ի №5669 օրենք – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 157. Կողմի կողմից իրեղեն ապացույցներ ներկայացնելուց հրաժարվելը

Եթե ​​կողմերից մեկը, ով չի ժխտում, որ ապացույցն իր մոտ է, առանց հարգելի պատճառի հրաժարվում է իրեղեն ապացույցը ներկայացնելուց, դատարանը կարող է ապացույցները պահանջելու մասին միջնորդություն ներկայացրած անձին ազատել այն փաստի ապացուցման բեռից, որն այս ապացույցով պետք է հաստատեր և նման բեռը փոխանցեր կողմին, որը հրաժարվում է իր ձեռքի տակ եղած իրեղեն ապացույցը ներկայացնելուց։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 158. Իրեղեն ապացույցների ստուգումը

1. Իրեղեն ապացույցները ներկայացվում են կողմերին (ներկայացուցիչներին)։ Նրանք կարող են ծանոթանալ զննության արձանագրություններին։ Կողմերը կարող են իրենց կարծիքը հայտնել սույն իրեղեն ապացույցների կամ դրանց զննության արձանագրության վերաբերյալ։

2. Գլխավոր նիստին կողմերը կարող են միջնորդել դատարանին, որպեսզի իրեղեն ապացույցների ստուգման նպատակով ներկայացնեն փորձագետի ​​եզրակացություններ, եթե գործի նախապատրաստման փուլում հարգելի պատճառով նման միջնորդություն իրենց կողմից չի հարուցվել։ Նման միջնորդությունը չի կարող հիմք հանդիսանալ գործը հետաձգելու համար։

3. Դատարանը իրեղեն ապացույցների հետազոտման նպատակով կարող է փորձագետ նշանակել նաև իր նախաձեռնությամբ:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 159. Իրեղեն ապացույցների զննությունը տեղում

Եթե ​​իրեղեն ապացույցները դատարան ներկայացնելը դժվար կամ անհնար է, ապա դատարանը կողմերի պահանջով կամ սեփական նախաձեռնությամբ կարող է որոշել նրանց տեղում զննություն, ինչի վերաբերյալ կայացնում է վճիռ։ Եթե ​​գործը քննվում է կոլեգիալ դատարանի կողմից, ապա տեղում զննությունը կարող է վստահվել դատավորներից մեկին: Տեղում զննությունն իրականացվում է XV գլխում սահմանված կանոններով:

Հոդված 160. Իրեղեն ապացույցների պահպանումը

1. Իրեղեն ապացույցները պահպանվում են գործում կամ հատուկ նկարագրացուցակով հանձնվում են դատարանի իրեղեն ապացույցների պահպանման խցիկ:

2. Այն իրերը, որոնք անհնար է դատարան տանել, պահվում են տեղում։ Նրանք պետք է մանրամասն նկարագրվեն և անհրաժեշտության դեպքում՝ նաև լուսանկարահանվեն:

3. Դատարանը միջոցառումներ է ձեռնարկում իրերն անփոփոխ վիճակում պահելու համար։

Հոդված 161. Իրեղեն ապացույցները վերադարձնելը

1. Դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույցը վերադարձվում է այն ներկայացնող անձին կամ փոխանցվում է այն անձին, ում դատարանը վերապահել է սույն իրի նկատմամբ իրավունքը:

2. Իրերը, որոնք չեն կարող պատկանել քաղաքացիներին, փոխանցվում են համապատասխան պետական ​​ձեռնարկությանը, հիմնարկին կամ կազմակերպությանը:

3. Առանձին դեպքերում իրեղեն ապացույցները դատարանի կողմից ստուգվելուց և հետազոտվելուց հետո կարող են վերադարձվել դրանք ներկայացնողին մինչև գործի ավարտը, եթե վերջինս միջնորդում է, և եթե այդ միջնորդությունը կարող է բավարարվել՝ չվնասելով գործի քննությանը։

Գլուխ XX

Փորձագետի եզրակացությունը

Հոդված 162. Փորձաքննության նշանակումը

1. Եթե դատավորը հատուկ գիտելիքներ չունի գործի քննության հետ կապված հարցի վերաբերյալ, ապա դատարանը կարող է իր նախաձեռնությամբ նշանակել փորձաքննություն գործի քննության ցանկացած փուլում, միայն այն դեպքում, եթե տվյալ հարցի պարզաբանումը էական նշանակություն ունի գործի հանգուցալուծման համար, և առանց դրա որոշում չի կարող կայացվել։ Նման դեպքում դատարանը կայացնում է պատճառաբանված վճիռ։

2. Կողմերը կարող են ապահովել փորձաքննության անցկացումը դատարանից անկախ։ Նման դեպքում փորձագետի ​​եզրակացությունը պետք է ներկայացվի դատարան՝ գործ հարուցելու կամ գործ նախապատրաստելու փուլում։ Հայց (առարկություն) ներկայացնելիս կողմն իրավունք ունի պահանջելու վերջնաժամկետ՝ փորձագետի եզրակացությունը ներկայացնելու համար։

3. Գործը գլխավոր նիստին քննելիս փորձագետի եզրակացությունը կողմը կարող է ներկայացնել միայն այն դեպքում, եթե դատական ​​քննության համար գործը նախապատրաստելու փուլում իրեն օբյեկտիվ պատճառներով չէր կարող հայտնի լինել փորձագետի եզրակացություն ներկայացնելու անհրաժեշտությունը, և նման պատճառ է ծագել այս նիստում, կամ եթե կողմը հարգելի պատճառով չի կարողացել ապահովել համապատասխան փորձագետի ​​եզրակացության ներկայացումը գործի նախապատրաստման փուլում։

4. Կողմի կողմից փորձագետի եզրակացություն չներկայացնելը չի կարող գործի քննությունը հետաձգելու պատճառ հանդիսանալ։ Դատարանը կարող է կողմին փորձագետի ​​եզրակացություն ներկայացնելու ժամկետ սահմանել։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 163. Փորձաքննություն նշանակելու մասին վճիռը

1. Փորձաքննություն նշանակելու մասին դատարանը կայացնում է վճիռ, որում պետք է նշել, թե ինչ հարցերով է անհրաժեշտ փորձագետի եզրակացություն, ով է նշանակվել փորձագետ, ինչ նյութեր են ներկայացվել փորձագետին հետազոտման։ Դատարանը, անհրաժեշտության դեպքում, նշանակում է մի քանի փորձագետ՝ փորձաքննությունն անցկացնելու համար։

2. Փորձագետներ ընտրելու ժամանակ դատարանն իրավասու է հաշվի առնել կողմերի կարծիքները: Կողմերն իրավունք ունեն դատարանին առաջարկել փորձագետ նշանակվելիք անձի թեկնածուներ։ Ի վերջո, այն հարցը, թե ում պետք է վստահել փորձաքննության անցկացումը, որոշում է դատարանը։ Կողմերն իրավունք ունեն բացարկ հայտնել փորձագետին սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքով:

3. Կողմերն իրավունք ունեն նաև հարցեր ներկայացնել դատարան, որոնք պետք է բացատրվեն փորձագետի կողմից: Ի վերջո, հարցերի շրջանակը, որոնց վերաբերյալ անհրաժեշտ է փորձագետի եզրակացությունը, որոշում է դատարանը:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 164. Մի քանի փորձագետների նշանակում

Երբ նշանակվում են մի քանի փորձագետներ, նրանք իրավունք ունեն խորհրդակցել միմյանց հետ։ Եթե ​​փորձագետները հանգում են ընդհանուր կարծիքի, նրանք բոլորը ստորագրում են մեկ եզրակացություն. Փորձագետը, որը համաձայն չէ մնացած փորձագետների հետ, առանձին եզրակացություն է կազմում։

Հոդված 165. Փորձաքննության վայրը

Փորձաքննության վայրը որոշում է դատարանը։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 166. Հատուկ փորձագիտական ​​հիմնարկում փորձաքննություն անցկացնելու

կարգը

1. Եթե դատարանի հանձնարարությամբ փորձաքննության անցկացումը վստահված է հատուկ դատաբժշկական հիմնարկի փորձագետի, ապա դատարանն այս հիմնարկին է ուղարկում փորձաքննություն նշանակելու մասին իր վճիռը, ինչպես նաև՝ փորձաքննություն անցկացնելու համար անհրաժեշտ նյութերը:

2. Փորձագիտական ​​հիմնարկի ղեկավարը դատարանի վճիռը ստանալուց հետո փորձաքննության անցկացումը վստահում է սույն հիմնարկի մեկ կամ մի քանի աշխատակիցների:

3. Դատարանի հանձնարարությամբ փորձագիտական ​​հիմնարկի ղեկավարը այն աշխատակիցներին, որոնց վստահված է փորձաքննության անցկացումը, բացատրում է փորձագետի իրավունքներն ու պարտականությունները, որոնք նախատեսված են 168-րդ հոդվածով, ինչպես նաև եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, այն տալուց խուսափելու կամ գիտակցաբար սուտ եզրակացություն տալու համար պատասխանատվության մասին, ինչը նախատեսված է Վրաստանի քրեական օրենսգրքով։ Այս մասին նրանցից կվերցվի ստացագիր, որը փորձագետի եզրակացության հետ միասին կուղարկվի դատարան։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 167. Փորձաքննության անցկացումը ոչ փորձագիտական ​​հիմնարկում

Եթե ​​ դատարանի հանձնարարությամբ փորձաքննությունն իրականացվում է ոչ հատուկ դատական-փորձագիտական ​​հիմնարկում, ապա համապատասխան անձը փորձագետ է նշանակվում հենց դատարանի կողմից։ Փորձագետ նշանակելու մասին վճիռը և փորձաքննությունն անցկացնելու համար անհրաժեշտ բոլոր նյութերը փորձագետ նշանակված անձին պետք է տրվեն անմիջապես դատարանի կողմից։ Վճիռը փոխանցելիս դատարանը ստուգում է փորձագետի անձը, նրա մասնագիտությունն ու իրավասությունը, փորձագետին բացատրում նրա իրավունքներն ու պարտականությունները, որոնք նախատեսված են սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածով, և փորձագետին նախազգուշացնում եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, այն տալուց խուսափելու կամ գիտակցաբար սուտ եզրակացություն տալու համար պատասխանատվության մասին, որը նախատեսված է Վրաստանի քրեական օրենսգրքով։ Այս ամենը նշվում է փորձագետ նշանակելու մասին դատարանի վճռի մեջ, որը վավերացվում է փորձագետի ստորագրությամբ։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 168. Փորձագետի իրավունքներն ու պարտականությունները

1. Փորձագետ նշանակված անձը պարտավոր է կանչվելուց անմիջապես հետո ներկայանալ դատարան և օբյեկտիվ եզրակացություն տալ իրեն առաջադրված հարցերի վերաբերյալ։

2. Եթե փորձագետը անհարգելի պատճառով չի ներկայանում դատարան, խուսափում է եզրակացություն տալուց կամ գիտակցաբար կեղծ եզրակացություն է տալիս, նրա նկատմամբ կիրառվում են Վրաստանի քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջոցառումները։

3. Փորձագետն իրավունք ունի հրաժարվել եզրակացություն տալուց, եթե իրեն փոխանցված նյութերը բավարար չեն, կամ եթե չունի համապատասխան գիտելիք հանձնարարված պարտականությունը կատարելու համար։ Փորձագետը պարտավոր է նշված հիմքերով եզրակացություն տալուց հրաժարվելը մանրամասն հիմնավորել։

4. Եթե փորձաքննության ընթացքում փորձագետը պարզում է գործի համար կարևորություն ունեցող այնպիսի հանգամանքներ, որոնց վերաբերյալ հարցեր չի տվել, փորձագետն իրավունք ունի եզրակացության մեջ նշել այդ հանգամանքների մասին:

5. Փորձաքննության հետ կապված հանգամանքները պարզելու նպատակով փորձագետն իրավունք ունի ծանոթանալ գործի նյութերին, մասնակցել գործի քննությանը, հարցեր տալ կողմերին և վկաներին, մասնակցել ապացույցների զննությանը և ստուգմանը, ինչպես նաև խնդրել դատարանից իրեն ներկայացնել լրացուցիչ նյութեր։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 169. Փորձաքննության անցկացման համար անհրաժեշտ նյութերի հավաքագրումը

1. Փորձաքննությունն անցկացնելու համար անհրաժեշտ նյութերը կողմերը ներկայացնում են դատարան: Փորձաքննության անցկացման համար անհրաժեշտ նյութերի շրջանակը որոշում է դատարանը, որը կարող է նկատի ունենալ ինչպես կողմերի, այնպես էլ փորձագետ նշանակված անձի կարծիքները։

2. Եթե փորձաքննության անցկացման նպատակով անհրաժեշտ նյութեր ստանալու համար անհրաժեշտ է հարցաքննել վկային, ապա դատարանը կարող է նրան հրավիրել և հարցաքննել փորձագետի մասնակցությամբ: Այդ մասին ծանուցվում են կողմերը, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խոչընդոտի վկայի հարցաքննությանը: Այս կարգով հարցաքննված վկան չի ազատվում դատական ​​նիստին ներկայանալուց և գործի քննության ընթացքում կրկնակի հարցաքննությունից։

3. Վկայի հարցաքննության վերաբերյալ կկազմվի արձանագրություն, որը կկցվի գործին։

4. Եթե կողմը անհարգելի պատճառով չի կատարում փորձագետի ցուցումները կամ այլ կերպ խանգարում է փորձաքննության անցկացմանը, ապա հակառակորդ կողմի դիրքորոշումը կհամարվի հաստատված:

5. Եթե փորձաքննության օբյեկտը գտնվում է այլ անձի մոտ, և այդ անձը կատարում է սույն հոդվածի 4-րդ մասում նշված գործողությունները, ապա կողմը կարող է միջնորդել դատարանի առջև՝ այդ անձին հանձնարարելու կատարել փորձագետի ցուցումները:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 170. Փորձագետի ​​եզրակացության ձևը և բովանդակությունը

1. Փորձագետը եզրակացությունը տալիս է գրավոր: Դատարանն իրավունք ունի փորձագետին առաջարկել, որ նա բանավոր բացատրություն տա դատարանին իր եզրակացության մասին: Բանավոր բացատրությունը ներառվում է դատական ​​նիստի արձանագրության մեջ, ընթերցվում է փորձագետի համար, որը ստորագրում է այն։

2. Փորձագետի եզրակացությունը պետք է ներառի կատարված քննության գրավոր նկարագրությունը, քննության արդյունքում ձեռք բերված եզրակացությունները և հիմնավորված պատասխանները դատարանի կողմից տրված հարցերին:

Հոդված 171. Փորձագետի եզրակացության ստուգումը. Փորձագետին հարց տալու

կարգը

1. Կողմերը և նրանց ներկայացուցիչները կարող են ծանոթանալ փորձագետի ​​եզրակացությանը: Նրանց իսկ խնդրանքով փորձագետի եզրակացությունը կհրապարակվի դատական ​​նիստում։ Կողմերը կարող են արտահայտել իրենց կարծիքը, իսկ եզրակացությունը պարզաբանելու և լրացնելու նպատակով փորձագետին կարող են հարցեր տրվել։

2. Եթե փորձաքննությունը նշանակվել է կողմի նախաձեռնությամբ, փորձագետին առաջին հերթին հարցնում են նախ՝ այն անձը, որը ներկայացրել է փորձագիտական ​​եզրակացությունը և նրա ներկայացուցիչը։ Դատարանի կողմից նշանակված փորձագետին սկզբից հարցնում է դատավորը։ Դատավորը կարող է փորձագետին հարցեր տալ նրա հարցաքննության յուրաքանչյուր պահին։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 172. Փորձագիտական ​​եզրակացության գնահատումը

Փորձագետի եզրակացությունը պարտադիր չէ դատարանի համար, և դրա գնահատումը կատարվում է 105-րդ հոդվածով սահմանված կարգով, սակայն դատարանի հրաժարվելը եզրակացություն ընդունելուց պետք հիմնավորվի գործով կայացված որոշման կամ վճռի մեջ:

Հոդված 173. Լրացուցիչ և կրկնակի փորձաքննության նշանակում

1. Եթե փորձագետի եզրակացությունը թերի կամ անհասկանալի է, ապա դատարանը կարող է իր նախաձեռնությամբ նշանակել լրացուցիչ փորձաքննություն, եթե կան սույն օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված պայմաններ:

2. Եթե դատարանը համաձայն չէ փորձագետի եզրակացության հետ չհիմնավորելու դրդապատճառով, ինչպես նաև, եթե մի քանի փորձագետների կարծիքները հակասում են միմյանց, ապա դատարանը կարող է իր նախաձեռնությամբ նշանակել կրկնակի փորձաքննություն և նրա անցկացումը հանձնարարել այլ փորձագետի կամ փորձագետների, եթե կան սույն օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված պայմաններ:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 174. Փորձաքննության նյութերը դատարան վերադարձնելը

Փորձագետը պարտավոր է դատարան վերադարձնել փորձաքննության համար օգտագործված բոլոր նյութերն ու փաստաթղթերը փորձաքննությունն ավարտվելուն պես կամ երբ դատարանն այն կպահանջի, կամ եթե փորձաքննություն չի անցկացվում:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․

Հոդված 175. Փորձագետի կողմից երդում տալը

Փորձաքննությունից առաջ կամ հետո փորձագետը երդում է տալիս։ Երդման բովանդակությունը սահմանվում է նրանով, որ փորձագետը փորձաքննությունն անցկացնում է իր իմացությանը և խղճին համապատասխան։ Եթե ​​փորձագետը ընդհանուր երդում է տվել նմանատիպ փորձաքննության անցկացման վերաբերյալ, ապա բավական է վկայակոչել տվյալ երդումը։ Այն կարող է մատնանշվել նաև փորձագետի եզրակացության մեջ։

Հոդված 176. Փորձագետի վարձատրությունը

1. Փորձագետի վարձատրությունը որոշվում է Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կանոններով:

2. Եթե փորձագետի կարծիքով, դատարանի կողմից կանխորոշված ​​ծախսերը զգալիորեն կաճեն վեճի առարկայի արժեքի համեմատ կամ մեծապես կգերազանցեն կանխորոշված ​​ծախսերը, փորձագետը պարտավոր է այդ մասին ժամանակին տեղեկացնել դատարանին։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Գիրք երկրորդ

Գործերի վարույթը առաջին ատյանի դատարանում

Բաժին չորրորդ

Հայցային վարույթ

Գլուխ XXI

Գործերի քննություն առաջին ատյանով

Հոդված 177. Գործ հարուցելը

1. Առաջին ատյանի դատարանում գործը հարուցվում է հայցով, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ դիմումով։

2. Հայցը (դիմումը) պետք է կազմվի գրավոր, սովորաբար տպագիր տեսքով:

3. Հայցը պետք է համապատասխանի սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջներին ու Վրաստանի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի կողմից հաստատված օրինակելի ձևանմուշին և կազմվի սույն նմուշում նշված կանոններին համապատասխան: Հայցում պետք է ամբողջությամբ և հաջորդաբար արտացոլվեն հայցվորի կարծիքները գործի յուրաքանչյուր փաստական ​​հանգամանքի և ապացույցի վերաբերյալ։

Վրաստանի 2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի № 5669 օրենք – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Վրաստանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի № 4037 օրենք – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 178. Հայցի բովանդակությունը

1. Հայցում պետք է նշվի.

ա) դատարանի անվանումը, ուր ներկայացված է հայցը,

բ) հայցվորի, նրա ներկայացուցչի (եթե հայցը ներկայացնում է ներկայացուցիչը), պատասխանողի, վկայի, նիստին հրավիրվելիք այլ անձի անունը, ազգանունը (անվանումը), հիմնական հասցեն (փաստացի գտնվելու վայրը), ինչպես նաև, եթե առկա է. այլընտրանքային հասցեն, աշխատավայրի հասցեն, հեռախոսահամարը, այդ թվում՝ բջջայինի, էլ. փոստի հասցեն, ֆաքսը: Հայցում հայցվորը կամ նրա ներկայացուցիչը կարող են նշել նաև կոնտակտային անձի տվյալները: Եթե ​​հայցը ներկայացնում է իրավաբանական անձը, անհատ ձեռնարկատերը կամ ներկայացուցիչը (բացառությամբ օրինական ներկայացուցչի), նա պարտավոր է նշել էլեկտրոնային փոստի հասցեն և հեռախոսահամարը,

գ) վեճի առարկան,

դ) պահանջի գինը,

ե) կոնկրետ փաստեր և հանգամանքներ, որոնց վրա հայցվորը հիմնում է իր պահանջները,

զ) ապացույցներ, որոնք հաստատում են հայցվորի մատնանշած հանգամանքները,

է) հայցվորի պահանջը,

ը) իրավական հիմքերը, որոնց վրա հայցվորը հիմնում է իր պահանջները,

թ) եթե այդպիսիք կան՝ հայցվորի միջնորդությունները.

թ․ա) դատարանը հանձնարարի պատասխանողին ներկայացնել իր մոտ պահվող ապացույցները, որոնց վրա հայցվորը հիմնում է իր պահանջները,

թ.բ) դատարանը համապատասխան կառույցներին ցուցում տա դատարան ներկայացնել բոլոր գրավոր կամ նյութական փաստաթղթերն ու նյութերը, որոնք կարող են ապացուցել հայցում նշված հանգամանքները, որոնց տրամադրումը ոչ օրինաչափորեն մերժվել է հայցվորին,

թ.գ) դատարանը պետք է ժամանակին ծանուցի և դատարական նիստին կանչի վկաներին, ովքեր կարող են հաստատել հայցում նշված հանգամանքները,

դ) ով կարող է ընդգրկվել գործընթացում որպես համամասնակից կամ երրորդ անձ,

ե) այլ տեսակի միջնորդություններ,

ժ) հայցադիմումին կից փաստաթղթերի ցանկը,

ժա) սույն օրենսգրքի 180-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաբանական շահը, եթե ճանաչման հայց է ներկայացվում,

ժբ) հայցվորի կարծիքը գործն առանց բանավոր լսման քննելու վերաբերյալ,

ժգ) հայցվորի կարծիքը վեճը դատական ​​միջնորդությամբ քննելու վերաբերյալ:

[11. Հայցում կարող են նշվել նաև Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի և դրա լրացուցիչ արձանագրությունների նորմերը և նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը, որոնք, ըստ հայցվորի, հիմնավորում են նրա պահանջի հիմնավոր լինելը։ (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից։)]

2. Հայցին պետք է կցվի ներկայացուցչի լիազորությունները հաստատող փաստաթուղթ, եթե հայցը դատարան է ներկայացնում ներկայացուցիչը:

21. Հայցին պետք է կցվի պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող փաստաթուղթ (բնօրինակ):

3. Հայցվորը պարտավոր է հայցին կցել դրանում նշված բոլոր ապացույցները: Եթե ​​հայցվորը հարգելի պատճառով չի կարողանում հայցի հետ ներկայացնել ապացույցները, նա պարտավոր է դա նշել հայցի մեջ։ Հայցվորն իրավունք ունի ապացույցներ ներկայացնելու համար պահանջել ողջամիտ ժամկետ:

31. Դատարան պետք է ներկայացվի հայցի և կից փաստաթղթերի այնքան օրինակ, որքան պատասխանող կա:

4. Հայցվորը, նրա ներկայացուցիչը (եթե հայցը ներկայացվում է ներկայացուցչի կողմից) պարտավոր է հայցի մեջ ճշգրիտ նշել իր, պատասխանողի, վկայի, ինչպես նաև նիստին հրավիրվող մյուս անձանց հասցեները։

5. Հայցը ստորագրում է հայցվորը կամ նրա լիազոր ներկայացուցիչը, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքում՝ նաև հատուկ հայցվորը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6839 – կայք, 28.07.2020թ.

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 179. (հանվել է)

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4037 – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 180. Ճանաչման հայցը

Իրավունքների կամ իրավահարաբերությունների առկայությունը կամ բացակայությունը, փաստաթղթերի իսկությունը ճանաչելու կամ փաստաթղթերի կեղծումը հաստատելու համար հայց կարող է ներկայացվել, եթե հայցվորն օրինական շահ ունի, որ նման ճանաչումը տեղի ունենա դատարանի որոշումով։

Հոդված 181. Պարտավորությունների հետագա կատարման վերաբերյալ հայցը

Պարտավորությունների հետագա կատարման հայցը թույլ է տրվում, եթե.

ա) հայցային պահանջը կախված չէ պարտավորության պատասխան կատարումից, և դրա կատարման ամսաթիվը կապված է օրացուցային օրը սկսվելու հետ,

բ) կախված իրավիճակից՝ արդարացված է այն մտավախությունը, որ պարտապանը կխուսափի պարտավորությունը ժամանակին կատարելուց։

Հոդված 182. Մի քանի պահանջների համախմբում և առանձնացում

1. Հայցվորը մեկ հայցի մեջ կարող է միավորել սույն դատարանի ընդդատության ենթակա մի քանի պահանջներ միևնույն պատասխանողի նկատմամբ, անկախ նրանից, թե այս պահանջները հիմնված են միևնույն հիմքի վրա, թե՝ ոչ։

2. Հայցադիմում ստացող դատավորը կարող է համակցված պահանջներից մեկ կամ մի քանի պահանջ առանձնացնել առանձին վարույթի, եթե ընդունում է, որ ավելի նպատակահարմար է հայցերն առանձնացնել:

3. Մի քանի հայցվորների կողմից կամ մի քանի պատասխանողների նկատմամբ ներկայացված պահանջներ ընդունելիս՝ հայցադիմումն ընդունող դատավորը կարող է մեկ կամ մի քանի պահանջ առանձնացնել առանձին վարույթի, եթե ընդունում է, որ պահանջների առանձին քննությունն ավելի նպատակահարմար է։

4. Եթե դատական ​​վարույթում առկա են մի քանի միաբնույթ և իրավական առումով իրար հետ կապված գործեր, որոնց մասնակցում են միևնույն կամ տարբեր կողմեր, դատարանն իր նախաձեռնությամբ կամ կողմի պահանջով կարող է այդ գործերը միավորել մեկ վարույթում քննության համար, եթե նման միավորումը հանգեցնում է վեճի ավելի արագ և ճիշտ քննության: Դատավորը, որին դիմել են գործերի միավորման մասին միջնորդությամբ, իր վարույթում գտնվող գործը միացնում է իր վարույթում կամ այլ դատավորի վարույթում գտնվող գործին, ինչի վերաբերյալ կայացնում է պատճառաբանված վճիռ։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, № 26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 183. Հայցի (դիմումի) գրանցումը

Հայցը (դիմումը) դատարան ներկայացնելիս՝ դատարանի դիվանատունը ​գրանցում է հայցը (դիմումը), և, եթե հայցը (դիմումը) ներկայացնում է իրավաբանական անձ, անհատ ձեռնարկատեր, փաստաբան կամ ներկայացուցիչ (բացառությամբ օրինական ներկայացուցչի), կամ եթե հայցը (դիմումը) ներկայացվում է իրավաբանական անձի դեմ, հայցվորին (ներկայացուցիչը) կփոխանցի առաքանի (հայցի (դիմումի) և կից փաստաթղթերի պատճենները)՝ պատասխանողին հանձնելու նպատակով։ Հայցը (դիմումը) չի գրանցվում, եթե այն չի բավարարում հետևյալ ձևական (և ոչ բովանդակային) պահանջները.

ա) ներկայացված չէ Վրաստանի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի կողմից հաստատված ձևով,

բ) դրա ձևաթղթում նշված չեն սույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի առաջին մասի «ա»-«դ», «զ», «ժ», «ժբ» և/կամ «ժգ» ենթակետերով նախատեսված վավերապայմանները,

գ) չի կցված պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող փաստաթուղթ (բնօրինակ) (բացառությամբ այն դեպքի, երբ միջնորդությունների սյունակում նշվում է պետական ​​տուրքի վճարումից ազատելու, դրա վճարումը հետաձգելու կամ դրա չափը նվազեցնելու մասին միջնորդություն),

դ) կից փաստաթղթերի ցանկում նշված բոլոր փաստաթղթերը կցված չեն,

ե) ներկայացուցչի լիազորությունները հաստատող փաստաթուղթը կցված չէ, եթե հայցը (դիմումը) ներկայացված է ներկայացուցչի կողմից,

զ) ստորագրված չէ,

է) չի ներկայացված հայցի (հայտարարության) և կից փաստաթղթերի այնքան պատճեն, որքան պատասխանող կա։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669– ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 184. Հայցի (դիմումի) և կից փաստաթղթերի պատճենները պատասխանողին

հանձնելը

1. Սույն օրենսգրքի 183-րդ հոդվածով նախատեսված անձանց հայցը (դիմումը) դատավորին ներկայացնելուց ոչ շուտ, քան 5 և ոչ ուշ, քան 14 օր հետո իրենց նշված հեռախոսահամարներին և (կամ) էլեկտրոնային հասցեներին հաղորդագրություն է ուղարկվում կամ դատարան ներկայանալու հետևանքով տեղեկացվում է հայցի (դիմումի) ընդունումը մերժելու մասին կամ դատական ​​ առաքանին (հայցը (դիմումը) և կից փաստաթղթերի պատճենները) իրենց կողմից պատասխանողին հանձնելու մասին։

2. Հայցի (դիմումի) ընդունումը մերժելու մասին վճիռը բողոքարկելու ժամկետի հաշվումը կսկսվի հայցվորի կողմից վճիռը հանձնելուց, իսկ չհանձնելու դեպքում՝ սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված ժամկետը լրանալուց հետո երկրորդ օրը։

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում հայցվորը պարտավոր է ապահովել պատասխանողին դատական ​​առաքանին փոստով, դատական ​​առաքիչի միջոցով կամ կողմերի համաձայնությամբ նախատեսված առաքման այլ եղանակով հանձնել կամ ուղարկել այն էլեկտրոնային փոստով՝ սույն օրենսգրքի 70-րդ-78-րդ հոդվածներով սահմանված կանոններով առաքանին իրեն հանձնելուց հետո 2 ամսվա ընթացքում։ Էլեկտրոնային փոստով ուղարկված դատական առաքանու առաքումը հաստատվում է հասցեատիրոջ կողմից էլեկտրոնային եղանակով տրամադրված հաստատմամբ:

4. Եթե պատասխանողի գտնվելու վայրն անհայտ է կամ այլ կերպ հնարավոր չէ նրան հանձնել դատական առաքանին, դատարանն իրավասու է հայցվորի միջնորդության հիման վրա վճիռ կայացնել դատական առաքանին հրապարակային տարածելու մասին։

5. Սույն հոդվածի 1-ին–4-րդ մասերով սահմանված կանոնները չեն տարածվում սույն օրենսգրքի 46-րդ հոդվածով նախատեսված, ինչպես նաև անազատության մեջ գտնվող այն անձանց վրա, ովքեր չունեն ներկայացուցիչ: Տվյալ դեպքում դատարանն ապահովում է դատական առաքանու (հայցի (դիմումի) և կից փաստաթղթերի պատճենները) պատասխանողին ուղարկումն ու հանձնումը նույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կանոնների պահպանմամբ:

6. Սույն հոդվածի 1-ին–4-րդ մասերով սահմանված կանոնները կարող են կիրառվել նույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված անձանց նկատմամբ միայն նրանց համաձայնության դեպքում:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667– կայք, 30.12.2011թ.

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6144 – կայք, 25.05.2012թ.

Հոդված 185. (հանվել է)

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք № 407 – ՎՕՏ I, № 26, 13.07.2000թ., հոդվ․71

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4037 – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ․480

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 186. Հայցը վարույթ ընդունելը մերժելը

1. Դատավորը հայցը վարույթ չի ընդունում հայցը ներկայացնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում, եթե.

ա) հայցը ենթակա չէ դատական ​​գերատեսչությանը,

բ) առկա է դատարանի որոշում կամ վճիռ հայցվորի կողմից հայցը մերժելու, պատասխանողի կողմից հայցը ճանաչելու կամ կողմերի հաշտության հաստատման մասին,

բ1) առկա է նոտարական միջնորդության շրջանակներում նոտարական կարգով հաստատված հաշտվելու մասին փաստաթուղթ,

բ2) առկա է Վրաստանի արդարադատության նախարարության կառավարման ոլորտում գործող հանրային իրավունքի իրավաբանական անձի՝ Հարկադիր կատարման ազգային բյուրոյի նախագահի հրամանը պարտքերը վճարել տալու կամ համաձայնության պայմանների հաստատման մասին՝ կապված նույն գործի հետ։

բ3) կողմերի միջև գոյություն ունի միջնորդության համաձայնագիր, որով կողմերը պայմանավորվում են չդիմել դատարան մինչև որոշակի ժամկետ կամ հանգամանք առաջանալը, – մինչև սույն պայմանագրով նախատեսված պայմանների կատարումը, երբ հայցվորը հաստատում է, որ առանց դատական քննության նրան անուղղելի վնաս կհասցվի։

գ) այս կամ մեկ այլ դատարանի վարույթում է վեճ նույն կողմերի միջև, նույն առարկայի շուրջ և նույն հիմքով,

դ) (հանվել է՝ 18.03.2015թ., № 3220),

դ1) (հանվել է՝ 19.02.2015թ., № 3096),

ե) գործը այս դատարանի ընդդատության չէ,

զ) (հանվել է՝ 20.03.2015թ., № 3340),

է) շահագրգիռ անձի անունից հայց է ներկայացրել անձ, որը չունի գործը վարելու իրավասություն,

ը) հայցը ներկայացվել է սույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով սահմանված պայմանների խախտմամբ (բացառությամբ նույն հոդվածի առաջին մասի «ը» և «թ» ենթակետերի և 3-րդ մասի, եթե հայցվորը նշել է ապացույցներ չներկայացնելու հիմնավոր պատճառ ) և (կամ) չկա հայցվորին պետական տուրքի վճարումից ազատելու, դրա վճարումը հետաձգելու կամ նրա քանակը նվազեցնելու հիմք։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասի «ե», «է» և «ը» ենթակետերով նախատեսված հիմքերով դատավորի կողմից հայցը վարույթ ընդունելու մերժումը չի ​​խանգարում անձին կրկին դիմել դատարան նույն հայցով, եթե բացարկված լինի թույլ տրված խախտումը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք № 1281 – ՎՕՏ I, № 13, 02.07.2009թ., հոդվ․64

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի № 5665 օրենք – կայք, 11.01.2012թ.

2012 թվականի մարտի 16-ի Վրաստանի № 5851 օրենք – կայք, 23.03.2012թ.

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք № 6145 – կայք, 17.05.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք № 3220 – կայք, 26.03.2015թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 187. Հայցը վարույթ ընդունելու մերժման մասին վճիռը

1. Դատավորը հայցը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին կայացնում է պատճառաբանված վճիռ։ Եթե ​​հայցը վարույթ ընդունելու մերժումը պատճառաբանված է նրանով, որ այս հայցը ենթակա չէ սույն դատարանի ընդդատությանը, դատավորը պարտավոր է իր վճռի մեջ նշել, թե որ դատարան պետք է դիմի հայցվորը։ Վճռում պետք է նշվի նաև, թե ինչպես կարելի է խուսափել գործի հարուցմանը խոչընդոտող հանգամանքներից։

2. Հայցն ընդունելու մերժման մասին դատավորի վճիռը հանձնվում է հայցվորին, որին միևնույն ժամանակ վերադարձվում են նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերը: Եթե ​​հայցը վարույթ ընդունելուց հետո բացահայտվի հայցն ընդունելուց հրաժարվելու հիմքը, ապա, կախված նրանից, թե ինչպիսին է այդ հիմքը, դատարանը կդադարեցնի վարույթը կամ հայցը կթողնի չքննված (սույն օրենսգրքի 272-րդ և 275-րդ հոդվածներ): Մինչև հիմնական նիստի նշանակումը հայցը չքննված թողնելու դեպքում, հայցվորին կվերադարձվի նրա կողմից վճարված պետական ​​տուրքի 70 տոկոսը, իսկ հայցը հիմնական նիստին քննելիս հայցը չքննված թողնելու դեպքում, պետական ​​տուրքը չի վերադարձվում հայցվորին։

3. Հայցի վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Գլուխ XXI1

Դատական ​​միջնորդություն

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 - կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 1871. Դատական ​​միջնորդությունը

1. Դատարան հայց ներկայացնելուց հետո դատական ​​միջնորդության ենթակա գործը կարող է փոխանցվել միջնորդին` կողմերի համաձայնությամբ վեճը դադարեցնելու նպատակով:

2. Գործը միջնորդին փոխանցելու մասին որոշումը չի բողոքարկվում:

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 1872. Դատական ​​միջնորդության ենթակա գործերի նկատմամբ կիրառվելիք

նորմեր

Դատական ​​միջնորդության ենթակա գործերի նկատմամբ կիրառվում են Վրաստանի «Միջնորդության մասին» օրենքով սահմանված կանոնները՝ սույն օրենսգրքի առանձնահատկությունների նախատեսմամբ։

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 1873․ Դատական ​​միջնորդության ենթակա վեճերը

1. Դատական ​​միջնորդությունը կարող է կիրառվել.

ա) ընտանեկան իրավական վեճերի նկատմամբ, բացառությամբ որդեգրման, որդեգրման անվավեր ճանաչելու, որդեգրման չեղարկման, ծնողական իրավունքների սահմանափակման, ծնողական իրավունքներից զրկելու, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության և/կամ ընտանեկան բռնության հետ կապված վեճերի,

բ) ժառանգական իրավական վեճերի նկատմամբ,

գ) հարևանության իրավական վեճերի նկատմամբ,

գ1) աշխատանքային իրավական վեճերի նկատմամբ, բացառությամբ կոլեկտիվ վեճի, որը նախատեսված է «Վրաստանի աշխատանքային օրենսգիրք» օրգանական օրենքով,

գ2) համատեղ իրավունքի իրացման հետ կապված վեճերի նկատմամբ,

գ3) գույքային վեճերի նկատմամբ, եթե վեճի առարկայի արժեքը չի գերազանցում 20 000 լարին,

գ4) Վրաստանի բանկային հաստատությունների, միկրոֆինանսական կազմակերպությունների և ոչ բանկային դեպոզիտար հաստատությունների կողմից կնքված փոխառության պայմանագրերից բխող վեճերի նկատմամբ (ներառյալ էլեկտրոնային ձևով կնքված փոխառության պայմանագրերը), եթե վեճի առարկայի արժեքը չի գերազանցում 10 000 լարին,

գ5) ոչ գույքային վեճերի նկատմամբ,

դ) ցանկացած այլ վեճի նկատմամբ, եթե կողմերը համաձայն են:

2. Սույն հոդվածի առաջին մասի «դ» ենթակետով նախատեսված դեպքում վեճը կարող է փոխանցվել միջնորդին գործի քննության ցանկացած փուլում:

3. Սույն հոդվածի առաջին մասի «ա» - «գ5» ենթակետերով նախատեսված դեպքերում դատավորը նախապես և առանց կողմերի համաձայնության գնահատում է համապատասխան գործի հանգամանքները, իսկ եթե նույն վեճի համար օգտագործվել է մասնավոր միջնորդության հնարավորությունը և այն ավարտվել է անարդյունք՝ կողմերի համաձայնությամբ որոշում է կայացնում վեճի գործը միջնորդին փոխանցելու վերաբերյալ։

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550– կայք, 28.12.2011թ.

2017 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք № 753 - կայք, 24.05.2017թ.

2017 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №767 – կայք, 25.05.2017թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 1874. Միջնորդի բացարկումը

Միջնորդի բացարկումը թույլատրվում է սույն օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված հիմքով:

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 1875․ Դատական ​​միջնորդության ժամկետը

1. Դատական ​​միջնորդության ժամկետը 45 օր է, բայց ոչ պակաս, քան 2 հանդիպում։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված ժամկետը կարող է կողմերի համաձայնությամբ երկարաձգվել նույն ժամկետով:

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 1876․ Դատական ​​միջնորդության գործընթացին կողմերի չներկայանալու

հետևանքները

1. Կողմերը պարտավոր են ներկայանալ միջնորդի նշանակած ժամին և վայրում՝ մասնակցելու դատական ​​միջնորդության գործընթացին:

2. Դատական ​​միջնորդության գործընթացում սույն օրենսգրքի 1875-րդ հոդվածի առաջին մասով միջնորդի կողմից նշանակված հանդիպմանը կողմի անհարգելի չներկայանալու դեպքում դատական ​​ծախսերի փոխհատուցման պարտականությունը դրվում է նրա վրա` անկախ նրանից, թե ինչ արդյունքով կավարտվի դատարանում գործի քննությունը, և տուգանք 150 լարիի չափով։

3. Դատական ​​միջնորդության ընթացքում վեճը կողմերի համաձայնությամբ ավարտվելու դեպքում կողմից չի գանձվում սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված տուգանքը:

4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասը չի կիրառվում, եթե կողմերի միջև վեճը դատական ​​նիստի ընթացքում լուծվել է համաձայնությամբ:

Վրաստանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի №5550 օրենք – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 1877. Դատական ​​միջնորդության գործընթացի ավարտը

1. Դատական ​​միջնորդության համար օրենքով սահմանված ժամկետում վեճը կողմերի համաձայնությամբ ավարտվելու դեպքում հաշտարարական համաձայնության հարկադիր կատարման հարցը լուծվում է սույն օրենսգրքի XLIV13 գլխի համաձայն:

2. Եթե դատական ​​միջնորդության համար օրենքով սահմանված ժամկետում վեճը կողմերի համաձայնությամբ չի լուծվել, ապա հայցվորը կարող է դիմել դատարան՝ վարույթը վերսկսելու պահանջով։

3. Եթե դատական ​​միջնորդության համար սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո 10-օրյա ժամկետում, սույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, կողմերից ոչ մեկը գործի վարույթը վերսկսելու պահանջով չի դիմի դատարան, ապա դատարանը վճիռ կկայացնի հայցը չքննարկված թողնելու մասին։

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 1878. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 1879. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Գլուխ XXII

Հակընդդեմ հայց

Հոդված 188. Հակընդդեմ հայցի հարուցումը

1. Պատասխանողն իրավունք ունի իրեն հայցի պատճենը հանձնելու օրվանից մինչև գործի բանավոր քննության նախնական նախապատրաստման ավարտը հայցվորի դեմ հակընդդեմ հայց ներկայացնել՝ նախնական հայցի հետ մեկտեղ քննության համար։

2. Սույն ժամկետը լրանալուց հետո պատասխանողը կարող է հակընդդեմ հայց ներկայացնել մինչև դատական բանավեճի սկիզբը, եթե հարգելի պատճառով հակընդդեմ հայցը չի ներկայացվել մինչև գործի բանավոր քննության նախնական նախապատրաստման ավարտը: Հարգելի պատճառներ են համարվում սույն օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 3-րդ մասում նշված հանգամանքները:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 189. Հակընդդեմ հայցի ընդունման պայմանները

1. Հակընդդեմ հայցը կարող է ներկայացվել հայց ներկայացնելու վերաբերյալ գործող կանոնների պահպանմամբ:

2. Դատավորը վարույթ է ընդունում հակընդդեմ հայցը, եթե.

ա) հակընդդեմ հայցի պահանջն ուղղված է սկզբնական պահանջի հաշվանցմանը,

բ) հակընդդեմ հայցի բավարարումը ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բացառում է սկզբնական հայցի բավարարման հնարավորությունը,

գ) հակընդդեմ հայցի և սկզբնական հայցի միջև առկա է փոխադարձ կապ, և դրանց համատեղ քննության արդյունքում ծագած վեճը կլուծվի ավելի արագ և ճիշտ:

3. Նախնական և հակընդդեմ հայցի համատեղ քննության արդյունքում դատարանը կայացնում է համատեղ որոշում, բացառությամբ 245-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքերի:

Հոդված 190. Գործի վարույթը հետաձգելը հակընդդեմ հայց ներկայացնելու պատճառով

1. Եթե հակընդդեմ հայցը հարուցվել և ընդունվել է գործի նախնական նախապատրաստման ավարտից հետո, հայցվորի պահանջով կամ դատարանի նախաձեռնությամբ, ապա սույն գործի քննությունը կարող է հետաձգվել այլ ժամանակվա:

2. Գործի քննությունը հետաձգելու հետևանքով առաջացած ծախսերի պարտականությունը դրվում է հակընդդեմ հայցը ուշացումով ներկայացրած պատասխանողի վրա:

Գլուխ XXIII

Հայցի ապահովումը

Հոդված 191. Դիմում պահանջի ապահովման մասին

1. Հայցվորը կարող է դիմել դատարան հայցի ապահովման մասին դիմումով, որտեղ պետք է նշվեն այն հանգամանքները, որոնց պատճառով հայցի ապահովման միջոցառումների չկիրառումը կդժվարացնի կամ անհնարին կդարձնի որոշման կատարումը, խախտված կամ վիճարկվող իրավունքի իրականացումը, կհարուցի անուղղելի և ուղղակի վնաս կամ այնպիսի վնաս, որը հնարավոր չի լինի փոխհատուցել պատասխանողի վրա վնասի հատուցման պարտականություն դնելով։ Այս դիմումը պետք է պարունակի նաև հիմնավորում, թե հայցվորն ապահովման որ միջոցառման կիրառումն է համարում անհրաժեշտ։ Վերը նշված հանգամանքներից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատարանը վճիռ է կայացնում հայցի ապահովման մասին։ Հայցի ապահովման միջոցառման կիրառումը հիմնված է դատարանի այն ենթադրության վրա, որ հայցը կարող է բավարարվել: Հայցի նյութական և դատավարական նախադրյալների վերաբերյալ դատարանի քննարկումը չի ազդում դատարանի վերջնական որոշման վրա։

2. Դիմումին, որով անձը պահանջում է անշարժ գույքի վրա արգելանք դնել, պետք է կցվի անշարժ գույքի նկատմամբ պատասխանողի սեփականության իրավունքը հաստատող տեղեկանք Հանրային ռեեստրից կամ համապատասխան փաստաթուղթ:

3. Եթե հայցի ապահովման մասին դիմումին կցված չէ սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված տեղեկանք Հանրային ռեեստրից կամ համապատասխան փաստաթուղթ, կամ եթե չի վճարված պետական ​​տուրքը, դատարանը վճիռ է կայացնում թերության վերաբերյալ և դիմումատուին ժամկետ է տալիս այն լրացնելու համար։ Նշանակված ժամկետում բացը չլրացնելու դեպքում դատարանն իր վճռով դիմումը թողնում է չքննված, որը բողոքարկվում է բողոքով։

4. Սույն գլխով նախատեսված պահանջի ապահովման միջոցառումները չեն տարածվում «Ֆինանսական գրավի, փոխադարձ հաշվանցման և ածանցյալ գործիքների մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված ֆինանսական գրավի վրա (ֆինանսական գրավի առարկայի) և «Վճարային համակարգի և վճարային ծառայությունների մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված համակարգի մասնակցի հաշվարկային հաշվի վրա։

5. Սույն գլխով նախատեսված հայցի ապահովման միջոցառումները չեն տարածվում «Վիճակախաղերի, մոլախաղերի և շահումով խաղերի կազմակերպման մասին» Վրաստանի օրենքի 3-րդ հոդվածի «ժ» ենթակետով սահմանված մրցանակային հիմնադրամի վրա։

6. Սույն գլխով նախատեսված պահանջի ապահովման միջոցները չեն տարածվում «Վրաստանի տարածքում տեղաշարժվող օտարերկրյա պետությունում հաշվառված ավտոտրանսպորտային միջոցի սեփականատիրոջ քաղաքացիական պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության մասին» Վրաստանի օրենքի 9-րդ հոդվածի 8-րդ կետով նախատեսված կենտրոնին պատկանող առանձնացված հաշվի վրա։

7. Սույն գլխով նախատեսված հայցի ապահովման միջոցառումները չեն տարածվում «Ապահովագրության մասին» Վրաստանի օրենքի 161 հոդվածի 4-րդ կետով նախատեսված ապահովագրական բրոքերին պատկանող սպառողի հաշվի վրա։

8. Վրաստանի Ազգային բանկի դիմումի հիման վրա սույն գլխով նախատեսված հայցի ապահովման միջոցառումները չեն կիրառվում, իսկ հայցի ապահովման միջոցառումները կասեցվում են՝ համաձայն «Վրաստանի Ազգային բանկի մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքի և «Առևտրային բանկերի գործունեության մասին» Վրաստանի օրենքին համապատասխան ռեզոլյուցիայի ռեժիմում գտնվող առևտրային բանկի նկատմամբ՝ Վրաստանի Ազգային բանկի դիմումի մեջ սահմանված ժամկետով, որը չպետք է գերազանցի 90 օրը։ Դատավորը վճիռը կկայացնի Վրաստանի Ազգային բանկի դիմումից հետո 1 օրվա ընթացքում։ Եթե ​​ռեզոլյուցիայի ռեժիմն ավարտվում է որոշման մեջ նշված ժամկետից շուտ, ապա Վրաստանի Ազգային բանկը պարտավոր է այդ մասին տեղեկացնել դատարանին, որը կչեղարկի կասեցման մասին վճռի գործողությունը։

2005 թվականի հունիսի 30-ի Վրաստանի օրենք № 1827– ՎՕՏ I, № 38, 15.07.2005թ., հոդվ.256

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4037 – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 6313 – կայք, 12.06.2012թ.

2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք № 4626 – կայք, 29.12.2015թ.

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 5594 – կայք, 07.07.2016թ.

2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ի Վրաստանի օրենք № 1414 – կայք, 08.12.2017թ.

2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 1777 – կայք, 28.12.2017թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 4940 – կայք, 09.09.2019թ.

2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք № 5659 – կայք, 31.12.2019թ.

2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք № 5679 – կայք, 31.12.2019թ.

Հոդված 192. Դիմում հայցի ապահովման մասին մինչև դատարանում հայց հարուցելը

1. Արտակարգ իրավիճակներում հայցի ապահովման մասին դիմում կարող է ներկայացվել դատարան մինչև հայց հարուցելը:

2. Եթե դատարանը բավարարում է սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը, ապա հայցը պետք է ներկայացվի դատարանում վճիռը կայացնելուց հետո՝ 10-օրյա ժամկետում։ Եթե ​​այդ ժամկետում հայցի ապահովման մասին դիմում ներկայացնողը հայց չի հարուցում, ապա դատարանն իր նախաձեռնությամբ կամ հակառակ կողմի միջնորդության հիման վրա վճիռ է կայացնում՝ հայցն ապահովելու համար ձեռնարկված միջոցառումները չեղարկելու մասին։

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք № 2360 – ՎՕՏ I, № 55, 27.12.2005թ., հոդվ.376

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

Հոդված 193. Դիմումի քննարկման կարգը

Դիմումը հայցի ապահովման մասին կորոշի այս հայցը քննող դատարանը դիմումը մուտքագրելուց հետո մեկ օրվա ընթացքում՝ առանց պատասխանողին ծանուցելու։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 194. Հայցի ապահովման մասին վճիռը

1. Դատարանը հայցի ապահովման մասին վճիռ է կայացնում, որը պետք է համապատասխանի սույն օրենսգրքի 285-րդ հոդվածով նախատեսված պահանջներին և որում պետք է նշվի, թե ապահովման կոնկրետ որ միջոցն է ընտրել դատարանը: Հայցի ապահովման վերաբերյալ վճռում պետք է նշվի նաև ապահովված հայցի գինը:

2. Հայցի ապահովման համար կայացված վճռի դեմ պատասխանողը կարող է բողոք ներկայացնել, որը պետք է ներառի.

ա) հայցի ապահովման համար կայացված վճռի ճշգրիտ անվանումը,

բ) նշում, թե ինչ չափով պետք է չեղարկվի կամ փոխվի ապահովման մասին վճիռը,

գ) հանգամանքները, որոնց պատճառով պետք է չեղարկվի կամ փոխվի ապահովման մասին վճիռը։

3. Հայցի ապահովման վերաբերյալ դատարանի վճռի բողոքարկման ժամկետը 5 օր է։ Այդ ժամկետը երկարաձգվել չի կարելի, և դրա գործող ժամկետը սկսվում է հայցի ապահովման մասին վճիռը պատասխանողին հանձնելու պահից։

4. Բողոք ներկայացնելը չի ​​կարող կասեցնել ապահովման վերաբերյալ վճռի հարկադիր կատարումը, սակայն դատարանը կարող է որոշակի ժամանակով կասեցնել հարկադիր կատարումը կամ չեղարկել անվտանգության համար արդեն իսկ ձեռնարկված միջոցառումները։

5. Հայցի ապահովման մասին դիմումը չբավարարելու դեպքում դատարանը վճիռ է կայացնում հայցի ապահովումը մերժելու մասին: Նույն թեմայով և նույն հիմքերով դատարան կրկնակի դիմելու դեպքում վճիռ է կայացվում դիմումը չքննարկված թողնելու մասին, ինչը բողոքարկում է բողոքով։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, № 26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2005 թվականի հունիսի 30-ի Վրաստանի օրենք №1827 – ՎՕՏ I, № 38, 15.07.2005թ., հոդվ.256

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2360 – ՎՕՏ I, № 55, 27.12.2005թ., հոդվ.376

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №5594 – կայք, 07.07.2016թ.

Հոդված 195. Հայցի ապահովման մասին վճռի հարկադիր կատարումը

Հայցի ապահովման մասին դատարանի վճռի հարկադիր կատարումն իրականացվում է անհապաղ՝ դատարանի որոշման հարկադիր կատարման համար սահմանված կարգով։

Հոդված 196. Հայցի ապահովման մի տեսակի փոխարինումը մյուսով

1. Կողմերի խնդրանքով թույլատրվում է հայցի ապահովման մի տեսակը փոխարինել մյուսով:

2. Հայցի ապահովման մի տեսակը մյուսով փոխարինելու հարցի քննում թույլ է տրվում վարույթի բոլոր փուլերում: Հայցի ապահովման մի տեսակը մյուսով փոխարինելու հարցը քննվում է առանց բանավոր լսումների։ Դատարանը կարող է նաև բանավոր նիստ նշանակել, եթե դա անհրաժեշտ է և նպաստում է գործի հանգամանքների պարզմանը: Բանավոր քննության դեպքում կողմերը կտեղեկացվեն նիստի անցկացման ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խանգարի դատարանին քննել և լուծել հարցը:

3. Դրամական գումարներ վճարել տալու հայցն ապահովելիս պատասխանողը կարող է ձեռնարկված ապահովման միջոցառումների փոխարեն հայցվորի պահանջած գումարը մուտքագրել դատարանի դեպոզիտային հաշվին:

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4037 – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 1961. Հայցի ապահովման առարկայի փոփոխություն և արգելադրված գույքի

առանձնացումը

1. Արգելադրված գույքի արժեքը չի կարող էապես գերազանցել հայցի գինը, բացառությամբ այն դեպքի, երբ պատասխանողը հանդիսանում է իրի միակ սեփականատերը: Նման դեպքում պատասխանողը կարող է հայցի ապահովման առարկան փոխելու նպատակով դատարանի հայցի գնին համարժեք այլ գույք առաջարկել։

2. Պատասխանող կողմը կարող է նաև դիմել դատարան՝ արգելադրված գույքը առանձնացնելու (բնեղենով բաժանելու) համաձայնություն ստանալու համար։

3. Դատական ապահովման առարկան փոխելու և արգելադրված գույքն առանձնացնելու (բնեղենով բաժանելու) համաձայնության հարցը դատարանը քննում է դիմումը ներկայացնելու պահից 5-օրյա ժամկետում՝ բանավոր քննությամբ կամ առանց դրա: Բանավոր նիստի նշանակման դեպքում կողմերին ծանուցվում է դատական ​​նիստի անցկացման ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խանգարում դատարանին սույն հոդվածով սահմանված ժամկետում քննել և լուծել նշված հարցը:

4. Եթե դատարանը գտնում է, որ հնարավոր է առանձնացնել առգրավված գույքը, իսկ առանձնացման արդյունքում ստացված գույքը բավարար է հայցի ապահովման համար, վճիռ է կայացնում առգրավված գույքի առանձնացման համաձայնության մասին։

5. Եթե պատասխանողի գույքի վրա արգելանք դնելը ենթակա է գրանցման, ապա գրանցման տվյալների մեջ պետք է նշվի ապահովված հայցի գինը:

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 5594 – կայք, 07.07.2016թ.

Հոդված 197. Հայցի ապահովման մասին վճռի բողոքարկումը

1. Հայցի ապահովումը մերժելու, հայցի ապահովումը չեղարկելու, հայցի ապահովման մի տեսակը մյուսով փոխարինելու, պահանջի ապահովման առարկան փոխելու կամ առգրավված գույքի առանձնացման մասին վճռի դեմ կարելի է բողոք ներկայացնել։ Վճռի բողոքարկման ժամկետը 5 օր է։ Այս ժամկետը չի կարող երկարաձգվել, և դրա ժամկետը սկսվում է պահանջի ապահովման վերաբերյալ վճիռը կողմին փոխանցելու պահից։

2. Պահանջի ապահովումը չեղարկելու կամ ապահովման մի տեսակը մյուսով փոխարինելու մասին վճռի դեմ բողոք ներկայացնելը կասեցնում է սույն որոշման հարկադիր կատարումը:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №5594 – կայք, 07.07.2016թ.

Հոդված 1971. Դատարանի կողմից բողոքի ընդունումը վարույթի և քննումը, բողոքը և

գործի նյութերը վերադաս դատարան ուղարկելը

1. Դատարանը բողոքն ընդունում էհամապատասխան ատյանի դատարանի վարույթ` սույն օրենսգրքով նախատեսված կանոններով:

2. Եթե դատարանը բողոքը համարում է ընդունելի և հիմնավորված, բավարարում է այն։ Հակառակ դեպքում բողոքը գործի նյութերի հետ միասին դատարանի վճռի հիման վրա ուղարկվում է վերադաս դատարան, վճիռը կայացնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում։ Վերաքննիչ դատարան է ուղարկվում միայն դատարանի վճիռը՝ գործի վավերացված պատճենների կամէլեկտրոնային նյութերի հետ միասին, իսկ գործի նյութերի բնօրինակները մնում են դատարանում, և դատարանը շարունակում է գործի քննությունը ընդհանուր կարգով։

3. Բողոքի քննության և որոշում կայացնելու ժամկետը չի կարող գերազանցել այն վարույթ ընդունելուց հետո 20 օրը։

4. Վերադաս ատյանի դատարանում բողոքը քննվում է սույն օրենսգրքի 419-րդ և 420-րդ հոդվածներով սահմանված կանոններով:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2018 թվականի մարտի 7-ի Վրաստանի օրենք №2035 – կայք, 29.03.2018թ.

Հոդված 198. Հայցի ապահովման միջոցառումները

1. Հարցն այն մասին, թե հայցի ապահովման որ միջոցառումները պետք է կիրառվեն, վճռում է դատարանը՝ հայցվորի դիմումի համաձայն։

2. Պահանջի ապահովման միջոցառումները կարող են լինել.

ա) պատասխանողին պատկանող և նրա կամ մեկ այլ անձի մոտ գտնվող գույքի, արժեթղթերի կամ դրամական միջոցների վրա արգելանք դնելը,

բ) պատասխանողին որոշակի գործողություն կատարել արգելելը,

գ) պատասխանողին պարտավորեցնելը հարկադիր կատարողին փոխանցել իր տիրապետման մեջ գտնվող իրըկալանքի (գույքի հարկադիր տնօրինում) ձևով։(Ուժը կորցրել է «գ» ենթակետի այն նորմատիվային բովանդակությունը, որը նախատեսում է հայցի/որոշման ապահովման միջոցառման կիրառում այն պայմաններում, երբ այս միջոցառման հետևանքով պաշտպանված բարիքը չի գերազանցում ապահովման միջոցառման հետևանքով հակառակորդ կողմին պատճառված վնասը)

(Ուժը կորցրած է ճանաչվել «գ» ենթակետի այն նորմատիվային բովանդակությունը, որը թույլ է տալիս ժամանակավոր կառավարչին շնորհել զանգվածային լրատվության միջոցի խմբագրական քաղաքականությունը որոշելու լիազորություն) – Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի Որոշում №1/5/675,681 – կայք, 11.10.2016թ.

դ) այլ անձանց արգելելպատասխանողին փոխանցել գույքը կամ նրա նկատմամբ որևէ պարտավորություն կատարելը,

ե) գույքն արգելանքից ազատելու հայց ներկայացնելու դեպքում գույքի իրացման կասեցումը, բացառությամբ «Կատարողական վարույթի մասին» Վրաստանի օրենքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքի,

զ) պետական ​​իշխանության մարմնի, մունիցիպալիտետի մարմնի, կազմակերպության կամ պաշտոնատար անձի վիճարկվող ակտի գործողությունը կասեցնելը,

է) (հանվել է),

ը) (հանվել է),

թ) կատարողական փաստաթղթի կատարումը կասեցնելը այն գործերով, որոնք հարուցվել են «Բնակելի կացարանի օգտագործումից բխող հարաբերությունների մասին» Վրաստանի օրենքի հիման վրա կամ որոնց համար դիմում է ներկայացվել նորացման համար,

ժ) լիազորությունները կասեցնելը այնպիսի գործով, որը հարուցվել է համապարտ պատասխանատվությամբ ընկերությունը կամ սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը ներկայացուցչական լիազորությունից կամ/և կառավարման իրավասությունից զրկելու պահանջով։

3. Դատարանը կարող է կիրառել նաև այլ միջոցներ, եթե դա անհրաժեշտ է հայցի ապահովման համար: Անհրաժեշտության դեպքում կարող են թույլատրվել հայցի ապահովման մի քանի տեսակ: (Ուժը կորցրած է 3-րդ մասի առաջին նախադասության այն նորմատիվային բովանդակությունը, որը նախատեսում է հայցի/դատավճռի ապահովման միջոցառման կիրառում այն ​​պայմաններում, երբ այդ միջոցառման արդյունքում պաշտպանված բարիքը չի գերազանցում ապահովման միջոցառման կիրառման հետևանքով հակառակորդ կողմինպատճառված վնասը)

(Ուժը կորցրած է 3-րդ մասի առաջին նախադասության այն նորմատիվ բովանդակությունը, որը թույլ է տալիս ժամանակավոր կառավարչին շնորհել զանգվածային լրատվության միջոցի խմբագրական քաղաքականությունը որոշելու լիազորություն) – Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016թ. սեպտեմբերի 30-ի Որոշում №1/5/675,681 – կայք, 11.10.2016թ.

4. Առևտրային բանկի լուծարային կառավարիչը կամ հատուկ կառավարիչը իրավասու է արգելադրված հաշիվները «Առևտրային բանկերի գործունեության մասին» և «Վճարային համակարգի և վճարային ծառայությունների մասին» Վրաստանի օրենքի համաձայն տեղափոխել մեկ այլ առևտրային բանկ և/կամ Վրաստանի Ազգային բանկ։

[4. Առևտրային բանկի լուծարային կառավարիչը, հատուկ կառավարիչըկամ հարկային ծառայության մատակարարի լուծարողը իրավասու է արգելադրված հաշիվները «Առևտրային բանկերի գործունեության մասին» և «Վճարային համակարգի և վճարային ծառայությունների մասին» Վրաստանի օրենքի համաձայն տեղափոխել մեկ այլ առևտրային բանկ, այլ վճարային ծառայությունների մատակարարի և/կամ Վրաստանի Ազգային բանկ՝ Վրաստանի օրենքի համաձայն: (Ուժի մեջ է մտնում 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ից)]։

2005 թվականի հունիսի 30-ի Վրաստանի օրենք №1827 – ՎՕՏ I, №38, 15.07.2005թ., հոդվ.256

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5291 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ․331

2008 թվականի հուլիսի 15-ի Վրաստանի օրենք №212 – ՎՕՏ I, №17, 28.07.2008թ., հոդվ.128

2009 թվականի սեպտեմբերի 24-ի Վրաստանի օրենք №1701– ՎՕՏ I, №29, 12.10.2009թ., հոդվ.184

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4075 – ՎՕՏ I, №76, 29.12.2010թ., հոդ.505

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ի կարգավորող նիստի արձանագրություն №1/7/681 – կայք, 26.11.2015թ.

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի Որոշում №1/5/675,681 - կայք, 11.10.2016թ.

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք №1900 – կայք, 11.01.2018թ.

2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5659 – կայք, 31.12.2019թ.

2020 թվականի հուլիսի 15-ի Վրաստանի օրենք №6988 – կայք, 28.07.2020թ.

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888– կայք, 04.08.2021թ.

2022 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №1807– կայք, 23.09.2022թ.

Հոդված 199. Հայցի ապահովմամբ պատճառված վնասի հատուցումը

1. Եթե դատարանը գտնում է, որ հայցի ապահովման միջոցառման կիրառմամբ պատասխանողը կարող է տուժել, ապա նա կարող է կիրառել հայցի ապահովման միջոցառում և միևնույն ժամանակ պահանջել անձից, որը հայցի ապահովման համար դիմել է դատարան, մյուս կողմին փոխհատուցել ակնկալվող կորուստը։ Ապահովման երաշխիքը դատարանը կարող է կիրառել նաև հակառակորդ կողմի դիմումի հիման վրա։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում անձը, որը հայցի ապահովման համար դիմել է դատարան, պարտավոր է պատասխանողին տրամադրել ակնկալվող վնասի հատուցում դատարանի կողմից սահմանված ժամկետում, որը չպետք է գերազանցի 30 օրը։ Հակառակ դեպքում՝ դատարանը անհապաղ կկայացնի վճիռ հայցի ապահովման միջոցը վերացնելու մասին, որը ենթակա է բողոքարկման բողոքի տեսքով։ Որոշումը բողոքարկելու ժամկետը 5 օր է։ Այս ժամկետի երկարաձգում թույլ չի տրվում։

3. Եթե հայցի ապահովման համար կիրառված միջոցառումը անհիմն է, քանի որ հայցվորի հայցը մերժվել է, և որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտել, կամ դատարանը 192-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կամ 36330 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն չեղարկել է հայցի ապահովման միջոցառումը, ապա այն կողմը, ում օգտին ապահովված է երաշխիքը, պարտավոր է մյուս կողմին հատուցել այն վնասը, որը նա կրել է հայցի ապահովման համար կիրառված միջոցառման հետևանքով:

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ի Որոշում №2/6/746 – կայք, 05.12.2017թ.

2018 թվականի ապրիլի 4-ի Վրաստանի օրենք №2115 – կայք, 16.04.2018թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 1991. Դատարանի որոշմամբ ապահովման միջոցառումը չեղարկելը

Հայցի վարույթ ընդունելը մերժելու, հայցի բավարարումը մերժելու, հայցը չքննված թողնելու կամ վարույթը կարճելու դեպքում դատարանն իր որոշմամբ (վճռով) վերացնում է սույն հայցի առնչությամբ կիրառված ապահովման միջոցառումը, որը բողոքարկվում էսույն որոշումը (վճիռը) բողոքարկելու համար օրենքով սահմանված կարգով։ Կողմերի միջև հաշտության դեպքում դատարանը վերացնում է խափանման միջոցը, եթե կողմերն այլ բան չեն պայմանավորվել։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Գլուխ XXIV

Գործի նախապատրաստում հիմնական դատական ​​նիստին քննարկելու

Հոդված 200. Գործի նախապատրաստման նպատակը

1. Եթե հայցը (դիմումը) ստանալուց հետո գործը պետք է քննվի դատավորի կողմից, ապա գործը նախապատրաստում է դատավորը, իսկ եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում գործը պետք է քննվի կոլեգիալ դատարանի կողմից, ապա գործը նախապատրաստում է սույն դատարանի անդամներից որևէ մեկը, որպեսզի արագացվի դրա քննությունը և հնարավոր դառնա ավարտել դրա քննությունը և գործը ճիշտ լուծել։

2. Դատավորի հանձնարարությամբ գործը կարող է նախապատրաստվել դատաքննության՝ դատավորի օգնականի կողմից։

Հոդված 201. Պատասխանողի պատասխանը

1. Հայցը և կից փաստաթղթերի պատճենները ստանալուց հետո պատասխանողը պարտավոր է դատարան ներկայացնել հայցի և դրանում բարձրացված հարցերի իր պատասխանը, ինչպես նաև իր կարծիքները հայցին կից փաստաթղթերի վերաբերյալ և հայցվորին պատասխանն ու կից փաստաթղթերի պատճենները ուղարկելը հաստատող փաստաթուղթը: Դատարանի կողմից սահմանված ժամկետը չպետք է գերազանցի 14 օրը, իսկ բարդ կատեգորիայի գործերի դեպքում՝ 21 օրը։ Այս ժամկետի երկարաձգում թույլ չի տրվում, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ առկա է հարգելի պատճառ։ Պատասխանը պետք է բավարարի սույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված պահանջները։

2. Պատասխանողի գրավոր պատասխանում պետք է նշվի.

ա) դատարանի անվանումը, որտեղ նա ներկայացնում է պատասխանը,

բ) պատասխանողի, նրա ներկայացուցչի (եթե պատասխանը ներկայացնում է ներկայացուցիչը), վկայի, նիստին հրավիրվելիք այլ անձի անունը, ազգանունը (անվանումը), հիմնական հասցեն (փաստացի գտնվելու վայրը), ինչպես նաև, եթե առկա է, այլընտրանքային հասցեն, աշխատավայրի հասցեն, հեռախոսահամարը, այդ թվում, բջջային հեռախոսի, էլ. փոստի հասցեն, ֆաքսը: Պատասխանողը կամ նրա ներկայացուցիչը պատասխանում կարող են նշել նաև կոնտակտային անձի տվյալներ: Եթե ​​պատասխանողն իրավաբանական անձ է կամ անհատ ձեռնարկատեր՝ պատասխանողն ինքը, իսկ եթե ունի ներկայացուցիչ (բացառությամբ օրինական ներկայացուցչի), ապա նրա ներկայացուցիչը պարտավոր է նշել էլ. փոստի հասցեն և հեռախոսահամարը,

գ) արդյոք պատասխանողը ընդունում է հայցը և որ մասով,

դ) եթե պատասխանողը չի ընդունում հայցը, ինչ կոնկրետ փաստերի և հանգամանքների վրա է հիմնված նրա առարկությունը հայցի դեմ,

ե) ապացույցներ, որոնք հաստատում են պատասխանողի մատնանշած հանգամանքները,

զ) ինչ դատավարական միջոցներով է պատասխանող կողմը մտադիր պաշտպանվել հայցից, մասնավորապես, չունի արդյոք հակընդդեմ հայց ներկայացնելու մտադրություն, չի հերքում արդյոք հայցի ընդունելիությունը,

է) եթե այդպիսիք կան, ամբաստանյալի միջնորդությունները.

է.ա) դատարանի կամ դատավորի նկատմամբ կունենա արդյոք բացարկ և այլն,

է.բ) ով կարող է գործընթացին ներգրավվել որպես համամասնակից կամ երրորդ անձ,

է.գ) որ վկան պետք է հրավիրվի դատական ​​նիստին,

է․դ) այլ տեսակի միջնորդություններ,

ը) պատասխանին կից փաստաթղթերի ցանկը,

թ) պատասխանողի կարծիքը գործն առանց բանավոր լսման քննելու վերաբերյալ,

ժ) վեճը դատական ​​միջնորդությամբ քննելու վերաբերյալ պատասխանողի կարծիքը։

[21. Պատասխանողի գրավոր պատասխանում կարելի է նշել նաև Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի և դրա լրացուցիչ արձանագրությունների նորմերը և նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը, որոնց հիմնվում է պատասխանողի դիրքորոշումը։ (Ուժի մեջմտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

3. Պատասխանին պետք է կցվի ներկայացուցչի լիազորությունները հավաստող փաստաթուղթ, եթե պատասխանը դատարան է ներկայացնում ներկայացուցիչը:

4. Պատասխանիմեջ լիարժեք և հետևողականորեն պետք է արտացոլված լինեն պատասխանողի կարծիքները՝ կապված հայցի մեջ նշված յուրաքանչյուր փաստական ​​հանգամանքի և ապացույցի հետ: Եթե ​​պատասխանողը համաձայն չէ հայցի մեջ նշված որևէ հանգամանքի հետ, նա պարտավոր է նշել դրա պատճառը և հիմնավորել այն համապատասխան փաստարկներով։ Հակառակ դեպքում նա զրկվում է իրավունքից կատարել այսպիսի գործողություն գործն ըստ էության քննելու ժամանակ։

5. Պատասխանողը պարտավոր է կցել պատասխանում նշված բոլոր ապացույցները։ Եթե ​​պատասխանողը հարգելի պատճառով չի կարողանում պատասխանի հետ ապացույցներ ներկայացնել, ապա նա պարտավոր է այդ մասին նշել պատասխանի մեջ։ Հակառակ դեպքում պատասխանողը զրկվում է հետագայում ապացույցներ ներկայացնելու իրավունքից։ Պատասխանողն իրավունք ունի ապացույցներ ներկայացնելու համար պահանջել ողջամիտ ժամկետ:

6. (Հանվել է՝ 28.12.2011, №5667):

7. Դատարանի կողմից սահմանված ժամկետում պատասխանն անհարգելի պատճառով չներկայացնելու դեպքում դատավորը հեռակա որոշում է կայացնում սույն օրենսգրքի XXVI գլխով սահմանված կարգով:

8. Պատասխանողը, պատասխանը ներկայացնելիս, կարող է հայտարարել, որ համաձայն է գրավոր նյութեր ստանալ էլեկտրոնային փոստով: Նման դեպքում դատարանը սովորաբար նյութերը պատասխանողին ուղարկում է էլեկտրոնային փոստով։

9. Պատասխանը ստորագրում է պատասխանողը կամ նրա լիազոր ներկայացուցիչը:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 202. (Հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 203. Գործողություն, որը կատարում է դատավորը գործը նախապատրաստելու

նպատակով

1. Գործը դատարանի հիմնական նիստում քննության նախապատրաստելու համար դատավորը կարող է.

ա) կողմերին հանձնարարել լրացնել և անհրաժեշտության դեպքում պարզաբանել իրենց ներկայացրած գրավոր նյութերը, առաջարկել ներկայացնել գործի համար կարևոր իրեր կամ փաստաթղթեր,

բ) կողմերի պահանջով տարբեր հիմնարկներից կամ քաղաքացիներից պահանջել ապացույցներ, որոնք կողմերն իրենք չեն կարողացել ստանալ,

գ) որոշել դատական ​​գործընթացին երրորդ անձանց և համամասնակիցների թույլ տալու հարցը,

դ) ստուգել ապացույցները, եթե դա դժվար կլինի գործն ըստ էության քննելիս կամ կերկարաձգի գործի քննությունը,

ե) տեղում զննություն անցկացնել,

զ) տալ դատական ​​հանձնարարություններ,

է) ապահովել հայցը,

ը) նշանակել փորձաքննություն, որոշել փորձագետ հրավիրելու հարցը,

թ) որոշել մասնագետ հրավիրելու հարցը,

ժա) դատական ​​նիստի օրվա համար հրավիրել վկաներին, ինչպես նաև փորձագետների և մասնագետների,

2. Դատավորը կարող է կատարել նաև այլ գործողություններ, որոնք կնպաստեն գործը դատարանի հիմնական նիստում քննարկման նախապատրաստելուն:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 204. Մասնագետի հրավիրում

1. Այս կամ այն ​​դատավարական գործողությունը կատարելիս (տեղազննություն, վկաների հարցաքննություն, ապացույցների տրամադրում, պլանների և հաշվարկների կազմում և այլն) դատարանը կարող է հրավիրել մասնագետ:

11. Մասնագետ կարող է հրավիրվել համապատասխան հիմնարկից։ Տվյալ դեպքում հիմնարկի ղեկավարը որոշում է կայացնում, թե տվյալ հիմնարկի աշխատողներից ով պետք է ուղարկվի որպես մասնագետ, ինչի մասին տեղեկացնում է դատարանին։

2. Որպես մասնագետ հրավիրված անձը պարտավոր է ներկայանալ դատարան, խորհրդատվություն տալ, տեխնիկական օգնություն ցուցաբերել։

3. Մասնագետի բանավոր խորհրդատվությունը կներառվի դատական ​​նիստի արձանագրության մեջ, իսկ նրա գրավոր պատասխանները կկցվեն գործին։

2004 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №597 – ՎՕՏ I, №37, 16.12.2004թ., հոդվ.173

Հոդված 205. Նախապատրաստական ​​նիստի նշանակում

1. Եթե ներկայացված գրավոր նյութերը դատավորին հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կողմերը կարող են գործը լուծել համաձայնությամբ, պատասխանողը ընդունի հայցը կամ հայցվորը հրաժարվի հայցից, ինչպես նաև, եթե, դատավորի կարծիքով, դատական քննության համար գործը պատշաճ կերպով նախապատրաստելու շահերն են դա պահանջում, դատավորն իրավասու է կողմերի գրավոր նյութերը ստանալուց հետո 5 օրվա ընթացքում նշանակել նախապատրաստական ​​նիստ կամ կողմերի հետ հեռախոսազրույց կամ տեսակոնֆերանս, որի մասին վճիռը կայացնելուց հետո կողմերին կտեղեկացվի 3 օրվա ընթացքում։Դատավորի հետ հեռախոսազրույցը կամ տեսակոնֆերանսը իրականացվում է հեռախոսային գիծկողմերի կամ նրանց ներկայացուցիչների միաժամանակյա ներգրավմամբ և արձանագրվում արձանագրության տեսքով: Եթե ​​կողմերն օրենքով սահմանված կարգով ծանուցվում են հեռախոսային հարցազրույցի կամ տեսակոնֆերանսի մասին, և հնարավոր չէ կապ հաստատել կողմերից մեկի կամ նրա ներկայացուցչի հետ, դատարանն իրավունք ունի խոսել միայն մյուս կողմի կամ նրա ներկայացուցչի հետ:

11. Եթե սույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով/201-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հայցը/հայցիպատասխանը նախապատրաստելիս հայցվորը/ պատասխանողը հրաժարվել է վեճը քննել դատական ​​միջնորդությամբ, դատավորը պարտավոր է նախապատրաստական ​​նիստում կամ կողմերի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում կամ տեսակոնֆերանսի ժամանակ պարզել այդ մերժման պատճառը և կողմին/ կողմերին բացատրել դատական ​​միջնորդությամբ վեճը լուծելու դրական կողմերն ու իրավական հետևանքները։

12. Եթե սույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի առաջին մասով/201-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հայցը/հայցի պատասխանը նախապատրաստելիս կողմերը համաձայնել են վեճը քննել դատական ​​միջնորդությամբ, ապա գործն անհապաղ «Միջնորդության մասին» Վրաստանի օրենքի 4-րդ հոդվածին 3-րդ կետով սահմանված կարգովկփոխանցվի միջնորդին։

2. Դատարանի հիմնական նիստի անցկացման նախապայմանների առկայության դեպքում դատավորն իրավասու է նախապատրաստական ​​նիստը վերածել հիմնական նիստի:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 206. Կողմերի պարտականությունը

Գործը նախապատրաստելու համար կողմերը պարտավոր են հետևել դատավորի ցուցումներին։ Անհարգելի պատճառով գրավոր նյութեր չներկայացնելը կամ որևէ այլ գործողություն չկատարելը սույն գործն ըստ էության քննելու ժամանակ կողմին զրկում է իրավունքից կատարել նման գործողություն։ Սույն հոդվածով նախատեսված դեպքում դատավորն իրավասու է իր ցուցումները չկատարելու համար կողմին տուգանել 50 լարիով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 207. Դատարանի հիմնական նիստում գործը քննելու մասին վճիռը

1. Կողմերի գրավոր նյութերն ստանալուց հետո 5-օրյա ժամկետում դատավորը գործն ըստ էության քննելու համար նշանակում է դատարանի հիմնական նիստ, ինչի մասին վճիռը կայացնելուց հետո 3-օրյա ժամկետում ծանուցում է կողմերին։ Գործը դատարանի հիմնական նիստում քննելու օրը դատավորը նշանակում է այն ենթադրությամբ, որ կողմերը հնարավորություն ունենան պատրաստվելու բանավոր վիճաբանություններին։

2. Եթե կողմերը համաձայնում են գործը քննել առանց բանավոր լսման, ապա դատարանը կարող է գործը քննել առանց բանավոր լսման և դրա վերաբերյալ կայացնել պատճառաբանված վճիռ: Դատարանը պետք է կողմերին նախապես տեղեկացնի գործն առանց բանավոր լսման քննելու մասին։

3. Կողմերի համաձայնության դեպքում դատական ​​նիստը կարող է անցկացվել, այդ թվում, հայտարարվել որոշման եզրափակիչ մասը, տեսակոնֆերանսի միջոցով։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 208. Վճիռը գործի վարույթը կարճելու մասին

1. Եթե նախապատրաստական ​​նիստում հայցվորը հրաժարվում է հայցից, կամ կողմերը համաձայնության են գալիս, դատավորը վճիռ է կայացնում գործի վարույթը կարճելու մասին: Հաշտվելու դեպքում դատարանը նույն վճռով կհաստատի հաշտության պայմանները։ Նույն կանոնը կտարածվի դատական քննության ցանկացած փուլի վրա։

2. Նշված հիմքերով վարույթը կարճելը հանգեցնում է 273-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների։

3. Եթե նախապատրաստական ​​նիստում պատասխանողը ճանաչում է հայցը,դատավորը որոշում է կայացնում հայցը բավարարելու մասին:

4. Մինչև հայցի ճանաչումը պատասխանողը պետք է ներկայացնի հրապարակային-իրավական սահմանափակման մասին տեղեկանք, որն ապացուցում է, որ վեճի առարկայի (իր, ոչ նյութական գույքային բարիք) վերաբերյալ չի գրանցված հրապարակային-իրավական սահմանափակում, և որը պարունակում է հայցի ճանաչման պահի համար ուժի մեջ եղած տվյալներ։

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2016 թվականի հունիսի 3-ի Վրաստանի օրենք №5159 – կայք, 17.06.2016թ.

Հոդված 209. Գործի վարույթը կարճելը և հայցը (դիմումը) չքննված թողնելը գործի

նախապատրաստման ժամանակ

272-րդ և 275-րդ հոդվածների համապատասխան ենթակետերով նախատեսված հիմքերի առկայության դեպքում դատարանի հիմնական նիստին գործը քննության նախապատրաստելու ժամանակ դատավորը կարող է կարճել գործի վարույթը կամ հայցը (դիմումը) թողնել չքննված, ինչի վերաբերյալ նա կայացնում է պատճառաբանված վճիռ։

Գլուխ XXV

Դատարանի հիմնական նիստը

Հոդված 210. Դատարանի հիմնական նիստը սկսելը

1. Գործի քննության համար նշանակված ժամին դատարանը մտնում է նիստերի դահլիճ: Դատավորը, իսկ եթե գործը քննում է կոլեգիալ դատարանը, ապա՝ այս դատարանի նախագահը բացում է դատարանի հիմնական նիստը և հայտարարում, թե որ գործն է քննվելու։

2. Դատական ​​նիստի քարտուղարը դատարանին զեկուցում է, թե վարույթում գտնվող գործին հրավիրված անձանցից ովքեր են ներկայացել, արդյոք չներկայացած անձանց սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով հանձնվել են ծանուցագրեր, և ինչ տեղեկություններ կան նրանց չներկայանալու պատճառների մասին։ Դատարանը պարզում է ներկայացած անձանց ինքնությունը, ստուգում է ներկայացուցիչների լիազորությունները։ Դատարանը իրավասու է նախազգուշացնել դատական գործընթացի մասնակիցներին և նիստին ներկա գտնվող անձանց կարգուկանոն պահպանելու նպատակով դատավորի ցուցումներին հետևելու պարտադիրության և դատական ​​նիստում կարգը խախտողի նկատմամբ հնարավոր միջոցառումների մասին։ Դրանից հետո վկաները լքում են նիստերի դահլիճը։

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 211. Կարգուկանոնի պահպանման նպատակով դատավորի ցուցումների

պարտադիրությունը

Կողմերը, ներկայացուցիչները, վկաները, մասնագետները, թարգմանիչները, ինչպես նաև նիստերի դահլիճում գտնվող բոլոր քաղաքացիները պարտավոր են պահպանել սահմանված կանոնները և անխոս ենթարկվել դատավորի կարգադրությանը։

Հոդված 212. Պատասխանատվությունը դատարանում կարգուկանոնը խախտելու համար

1. Դատարանում կարգուկանոնի պահպանումն ապահովում է դատարանի նախագահը, իսկ Վրաստանի Գերագույն դատարանում՝ Գերագույն դատարանի նախագահի տեղակալը։ Դատական ​​նիստերի դահլիճում կարգուկանոնի պահպանումն ապահովում է նիստը նախագահողը (դատավորը), ով իրավասու է սահմանափակել նիստին ներկաների թիվը՝ նիստերի դահլիճում ներկա գտնվող անձանց տեղերի նախատեսմամբ։

2. Դատարանը կողմերին նախազգուշացնում է, որ նիստը կամայականորեն լքելու դեպքում նրանց նկատմամբ կկայացվի հեռակա որոշում։

3. Դատական ​​նիստում կարգը խախտելու, նիստը նախագահողի (դատավորի) կարգադրությանը չենթարկվելու կամ դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դեպքում նիստը նախագահողը (դատավորը) տեղում խորհրդակցությամբ կարգադրություն է արձակում դատական գործընթացի մասնակցին և (կամ) նիստին ներկա գտնվող անձին տուգանելու և (կամ) նիստերի դահլիճից հեռացնելու մասին։ Եթե ​​վտարված անձը շարունակում է խախտել կարգը, ապա դատարանից նրա հեռացումն ապահովում է դատարանի կարգադրիչն, բացի այդ, նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել սույն հոդվածով նախատեսված տուգանք կամ կալանավորում։

4. Եթե նիստը նախագահողի (դատավորի) հեռացման մասին կարգադրությունը վերաբերում է ներկայացուցչին, ապա գործի քննությունը հետաձգվում է, բացառությամբ այն դեպքի, երբ գործն ի սկզբանե վարվել է մի քանի ներկայացուցիչների կողմից: Փաստաբանի ոչ պատշաճ վարքագծի մասին դատարանը կայացնում է համապատասխան վճիռ, որն ուղարկվում է Փաստաբանների միություն։

5. Սույն գործով նույն ատյանի դատարանում անձը համարվում է նիստերի դահլիճից հեռացված մինչև դատաքննության ավարտը։ Կողմի պատճառաբանված միջնորդության հիման վրա դատական ​​նիստը նախագահողը (դատավորը) իրավասու է վտարված անձին նիստին վերադառնալու հնարավորություն տալ։

6. Դատական ​​նիստում կարգը խախտող անձը, այդ թվում՝ հեռացվածը, նիստը նախագահողի (դատավորի) կարգադրությամբ կարող է տուգանվել 50-ից 500 լարիի չափով, ինչի համար տրվելու է կատարողական թերթիկ։ Եթե ​​տուգանված անձը շարունակում է խախտել կարգը, նիստի նախագահը (դատավորը) կարող է անմիջապես ավելացնել տուգանքի չափը՝ սույն մասով սահմանված շրջանակներում։

7. Եթե դատական ​​նիստում անձի գործողությունը միտված է գործընթացը խաթարելուն կամ ակնհայտ և/կամ կոպիտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում դատարանի (դատավորի), գործընթացի մասնակցի կամ կողմի նկատմամբ, նիստը նախագահողի (դատավորի) ցուցումով դատարանի կարգադրիչն ապահովում է անձի ձերբակալում և ձերբակալման արձանագրության կազմում, միևնույն ժամանակ նիստը նախագահողը խախտումը նկարագրող բողոք է կազմում և ուղարկում կարգադրություն արձակելու լիազորություն ունեցող դատարան(դատավորի)։ Ձերբակալված անձը պետք է անհապաղ, բայց ոչ ուշ, քան 24 ժամվա ընթացքում, ներկայացվի այն դատարան (դատավորի), որին ուղարկվել է բողոքը, և որն իրավասու է կարգադրություն արձակել այս անձին մինչև 30 օր ու գիշերվա ժամկետով կալանավորելու մասին։ Եթե ​​դատարանը պարզում է, որ անձը այս մասով արդեն դատապարտվել է կալանավորման, իրավունք ունի կարգադրություն արձակելու այդ անձին ոչ ավել, քան մինչև 60 օր ու գիշերվա ժամկետով կալանավորման մասին։ Շրջանային (քաղաքային) դատարանում, որտեղ կան երկու և ավելի դատավորներ, կարգադրությունը կայացնում է դատարանի նախագահը, իսկ եթե խախտումը տեղի է ունեցել դատարանի նախագահող դատավորի մասնակցությամբ կայացած նիստում, ապա կարգադրությունն արձակում է իր կողմից որոշված ​​մեկ այլ դատավոր։ Շրջանային (քաղաքային) դատարանում, որտեղ կա մեկ դատավոր, կարգադրությունն արձակում է մոտակա շրջանային (քաղաքային) դատարանի նախագահը։ Եթե ​​սույն մասով նախատեսված խախտումը տեղի է ունեցել գործը մագիստրատ դատավորի կողմից քննելիս, ապա կարգադրությունն արձակում է այն շրջանային (քաղաքային) դատարանի նախագահը, որի կազմում ընգրկված է այս մագիստրատ դատավորը: Վերաքննիչ դատարանում կարգադրությունն արձակում է դատարանի նախագահը, իսկ եթե խախտումը տեղի է ունեցել դատարանի նախագահի մասնակցությամբ նիստում, ապա կարգադրությունն արձակում է նրա տեղակալը կամ նրա կողմից որոշված ​​մեկ այլ դատավոր։ Վրաստանի Գերագույն դատարանում, բացի Մեծ պալատից, կարգադրությունն արձակում է պալատներից մեկի նախագահը։ Վրաստանի Գերագույն դատարանի Մեծ պալատում գործի քննության ժամանակ կարգադրությունն արձակում է գործի քննությանը չմասնակցած դատավորը։ Ձերբակալված անձը, անհրաժեշտության դեպքում, կարող է հանձնվել ոստիկանություն։ Եթե ​​կալանավորման որոշում է կայացվել գործընթացի մասնակցի նկատմամբ, ապա դատական ​​նիստը կարող է հետաձգվել նշված ժամկետով։ Կարգադրությունն ընդունվում է բանավոր լսումների հիման վրա՝ ձերբակալված անձին ներկայացնելուց անմիջապես հետո, բայց ոչ ուշ, քան 24 ժամվա ընթացքում։

8. Դատարանում կարգը խախտելու, դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի կամ դատարանի բնականոն գործունեությանը խոչընդոտելու դեպքում դատարանի կարգադրիչն իրավունք ունի ձերբակալելու կարգը խախտողին, ինչի վերաբերյալ կազմում է ձերբակալման արձանագրություն։ Դատարանի կարգադրիչը պարտավոր է ձերբակալվածին անմիջապես, բայց ոչ ուշ, քան 24 ժամվա ընթացքում, ներկայացնել նույն դատարանի նախագահին, իսկ Վրաստանի Գերագույն դատարանի դեպքում՝ Գերագույն դատարանի նախագահի տեղակալին։ Դատարանի նախագահը, իսկ Վրաստանի Գերագույն դատարանում՝ Գերագույն դատարանի նախագահի տեղակալը, ձերբակալված անձին ներկայացնելուց անմիջապես հետո, բայց ոչ ուշ, քան 24 ժամվա ընթացքում, իրավասու է խախտող անձի նկատմամբ օգտագործել սույն հոդվածով նախատեսված լիազորությունները։

9. Սույն հոդվածով նախատեսված տուգանելու և (կամ) նիստերի դահլիճից հեռացնելու մասին կարգադրությունն ընդունվում է առանց բանավոր լսումների և չի բողոքարկվում:

(Ուժը կորցրած է ճանաչվել 9-րդ մասը, բացառությամբ այն նորմատիվային բովանդակության, որը վերաբերում է նիստին ներկա անձին առանց բանավոր լսումների վտարելու մասին կարգադրության ընդունմանը) – Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 27-ի Որոշում №2/2/558 – կայք, 12.03.2014թ.

10. Սույն հոդվածով նախատեսված կալանավորման վերաբերյալ գործը քննելիս դատարանը ձերբակալված անձին տեղեկացնում է գործի քննության ժամանակի և վայրի մասին: Կողմի չներկայանալը չի ​​հանգեցնում նիստի հետաձգման։ Գործի քննությունը սկսվում է դատարանի նախագահի (դատավորի) զեկուցմամբ, որը հայտարարում է, թե ում նկատմամբ կարող է կիրառվել կալանավորում, գործի քննությանը մասնակցող անձանց բացատրում է նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, հրապարակայնորեն ընթերցում կարգը խախտելու վերաբերյալ ներկայացված դիմումը և լսում նիստին մասնակցող անձանց: Բանավոր լսման ընթացքում խախտողին/նրա պաշտպանին հնարավորություն է տրվում դատարանին ներկայացնել իրենց կարծիքները և բացատրություններ տալ ձերբակալման օրինականության և պատասխանատվության չափի վերաբերյալ։ Կողմերին լսելուց հետո դատարանի նախագահը (դատավորը) տեղում խորհրդակցությամբ կարգադրություն է արձակում կալանավորում կիրառելու մասին։ Կարգադրություն արձակող դատարանը (դատավորը) կարգադրության պատճենը անհապաղ հանձնում է խախտող անձին, ինչպես նաև կարգադրության պատճենն ուղարկում է Վրաստանի ներքին գործերի մարմիններին՝ կատարման համար։ Կալանավորման ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման ընդհանուր ժամկետում:

11. Կալանավորման կիրառման մասին կարգադրությունն ուժի մեջ է մտնում անհապաղ, և այն կարող է բողոքարկվել այն անձի կողմից, ում նկատմամբ կիրառվել է կալանավորումը՝ կարգադրության պատճենը պատշաճ կարգով նրան հանձնելուց հետո 48 ժամվա ընթացքում։ Դատարանը ստացված բողոքն անմիջապես ուղարկում է համապատասխան դատարան (դատավորին): Առաջին ատյանի դատարանի նախագահի կամ դատավորի կարգադրությունը կարող է մեկ անգամ բողոքարկվել վերաքննիչ դատարանի նախագահին։ Վերաքննիչ դատարանի նախագահի, նախագահի տեղակալի կամ դատավորի կարգադրությունը կարող է մեկ անգամ բողոքարկվել Վրաստանի Գերագույն դատարանի վարչական գործերի պալատի նախագահին։ Վրաստանի Գերագույն դատարանի նախագահի տեղակալի կամ պալատի նախագահի, բացառությամբ Մեծ պալատի, որոշումը ենթակա է մեկանգամյա բողոքարկման Վրաստանի Գերագույն դատարանի նախագահին: Վրաստանի Գերագույն դատարանի Մեծ պալատում կարգը խախտելու մասին դատավորի կարգադրությունը մեկ անգամ բողոքարկվում է գործի քննությանը չմասնակցած դատավորին։ Բողոքը քննվում է առանց բանավոր լսումների, և դրա քննության ժամկետը չպետք է գերազանցի բողոքը ներկայացնելուց հետո 24 ժամը։

Ծանոթություն․

Տուգանքի հոժարակամ կատարման համար Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո սույն հոդվածի հիման վրա տուգանված անձին տուգանքի հետ մեկտեղ կնշանակվի տույժ․

ա) 150 լարիի չափով` 50-ից 250 լարի տուգանքի դեպքում,

բ) 300 լարիի չափով` 250-ից 500 լարի տուգանքի դեպքում։

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի առաջին կոլեգիայի 2006 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Որոշում №1/3/393,397 – ՎՕՏ IV, № 42, 20.12.2006 թ., էջ 1,

2006 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №4209 – ՎՕՏ I, №4, 12.01.2007թ., հոդվ․ 51

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5284 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ․325

2009 թվականի դեկտեմբերի 4-ի Վրաստանի օրենք №2261 – ՎՕՏ I, №41, 08.12.2009թ., հոդվ․ 305

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 27-ի Որոշում №2/2/558 – կայք, 12.03.2014թ.

Հոդված 213. Թարգմանչին իր պարտականությունը բացատրելը

1. Դատարանը թարգմանչին բացատրում է իր պարտականությունը՝ թարգմանել այն անձանց բացատրությունները, ցուցմունքները, հայտարարությունները, որոնք չեն տիրապետում դատավարության լեզվին կամ ունեն հնարավորությունների այնպիսի սահմանափակում, որը բացառում է առանց ժեստերի լեզվի նրանց հետ շփումը, իսկ այս անձանց համար թարգմանի դատարանում հրապարակված բացատրությունների, ցուցմունքների, հայտարարությունների, դատարանում հրապարակված փաստաթղթերի բովանդակությունը, ինչպես նաև դատարանի կարգադրությունները, վճիռները և որոշումները։

2. Դատարանը նախազգուշացնում է թարգմանչին, որ դիտավորությամբ սխալ թարգմանության համար նա պատասխանատվության կենթարկվի քրեական իրավունքի կարգով։

3. Եթե թարգմանիչը դատարան չներկայանա անհարգելի պատճառով կամ խուսափի իր պարտականությունները կատարելուց, կտուգանվի 50 լարիով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435– ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6839 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 214. Դատական ​​կազմի հայտարարումը և բացարկի իրավունքի

սահմանումը

Նախագահը (դատավորը) հայտարարում է դատարանի կազմը, ինչպես նաև, թե ով է մասնակցում դատական ​​նիստին որպես փորձագետ, մասնագետ, թարգմանիչ, քարտուղար և կողմերին բացատրում է, որ իրենք կարող են հայտարարել բացարկ, եթե նման բացարկը հարգելի պատճառով չի հայտարարվել գործի նախապատրաստական ​​փուլում, կամ եթե գործը քննում է այլ դատավոր կամ դատարանի այլ կազմ, և ոչ թե նա, որը հայտնի էր սույն գործի դատաքննության նախապատրաստման ժամանակ:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 215. Կողմերի միջնորդությունների և հայտարարությունների քննարկումը

1. Դատարանում գործը քննելիս միջնորդությունը դատարան է ներկայացվում գրավոր, բացառությամբ այն դեպքի, երբ կողմը, նոր էական հանգամանքների հիման վրա միջնորդություն կներկայացնի դատական ​​նիստին: Միջնորդությունը պետք է հիմնավորված լինի։ Նրանում կոնկրետ պետք է նշվի պահանջը և նրա հիմնավորումը, որը պետք է վերաբերի միայն այն հանգամանքներին, որոնք անմիջականորեն կապված են միջնորդության մեջ ներկայացված պահանջի հետ։ Միաբնույթ միջնորդությունները դատարան են ներկայացվում միասին։ Եթե ​​դատավորը գտնում է, որ միջնորդության ներկայացումը ծառայում է գործընթացի ձգձգմանը, ապա միջնորդությունը մերժում է։ Եթե ​​դատավորը գտնում է, որ կողմը միջնորդություններ է անում գործընթացը ձգձգելու համար, ապա կողմերին զրկում է միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքից և անցնում գործի քննության հաջորդ փուլ։

2. Նոր ապացույցներ ներկայացնելու կամ պահանջելու վերաբերյալ կողմերի և նրանց ներկայացուցիչների միջնորդությունները և հայտարարությունները դատարանը կարող է քննարկել միայն այն դեպքում, եթե կողմը չի կարողացել դրանք ներկայացնել գործի նախապատրաստման փուլում, ինչպես նաև դրանց մասին նրան օբյեկտիվ պատճառներով կարող էր հայտնի չլինել, և դրանց ներկայացման հիմքը ծագել է հիմնական նիստին, կամ եթե կողմը հարգելի պատճառով չի կարողացել ապահովել համապատասխան միջնորդությունների և հայտարարությունների ներկայացում գործի նախապատրաստական ​​փուլում: Նման դեպքում գործի քննությունը կողմերի խնդրանքով կամ դատարանի նախաձեռնությամբ կարող է հետաձգվել։

3. Սույն օրենքի իմաստով հարգելի պատճառ կհամարվի կողմի՝ միջնորդություն և դիմում ներկայացնելու անհնարինությունը, որը պայմանավորված է հիվանդությամբ, մերձավոր ազգականի մահով կամ այլ հատուկ օբյեկտիվ հանգամանքներով, որոնք իրենից չկախված պատճառներով անհնարին են դարձնում դատական ​​նիստին ներկայանալը և/ կամ միջնորդություն և դիմում ներկայացնելը։ Հիվանդությունը պետք է հաստատվի բժշկական հաստատության ղեկավարի կողմից ստորագրված փաստաթղթով, որն ուղղակիորեն մատնանշում է դատավարությանը ներկայանալու անհնարինությունը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 216. Գործի վարույթը հետաձգելը և շարունակելը

1. Գործի քննությունը հետաձգել թույլ է տրվում միայն օրենքով նախատեսված դեպքերում՝ ողջամիտ ժամկետով։ Եթե ​​նույն նիստին հնարավոր չէ լիարժեք քննել և գործն ավարտել, ապա գործի քննությունը, եթե այն հետաձգվել է, շարունակվում է այն փուլից, որտեղից այն հետաձգվել է։ Դատարանը իրավասու է նաև գործի քննությունը շարունակել այն փուլից, որը նպատակահարմար է համարում։ Կողմերը պարտավոր են սահմանված ժամկետում նպաստել գործի քննությանը դատարանում։

2. Եթե վկան, փորձագետը և մասնագետը չեն ներկայացել, ապա դատարանը կողմերի կարծիքները լսելուց հետո վճիռ է կայացնում դատաքննությունը շարունակելու և չներկայացած անձանց նկատմամբ միջոցներ ձեռնարկելու կամ դատաքննությունը հետաձգելու մասին։ Դատական քննությունը շարունակվում է, եթե նշված անձանց չներկայանալը չի ​​խոչընդոտում գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը։

3. Գործի քննությունը հետաձգելիս դատարանը նշանակում է նոր դատական ​​նիստի օր և այդ մասին տեղեկացնում դատավարությանը ներկա գտնվող անձանց, ինչը նրանք հաստատում են ստորագրությամբ։ Չներկայացված անձինք և գործով նոր ներգրավված անձինք նոր դատական ​​նիստի օրվա մասին կծանուցվեն սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կանոններով:

4. Կողմերի համաձայնության դեպքում դատավորը կարող է գործը քննել և/կամ որոշում կայացնել ոչ աշխատանքային ժամանակ՝ ներառյալ տոնական և հանգստյան օրերը:

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2360 – ՎՕՏ I, № 55, 27.12.2005թ., հոդվ.376

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243.

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 217. Գործի քննությունը սկսելը

1. Գործի ըստ էության քննությունը սկսելիս դատարանը կողմերին նախ հարցնում է, թե արդյոք նրանք ցանկանում են գործը ավարտել հաշտությամբ, որից հետո դատավորը զեկուցում է դատարանին գործի մասին, հակիրճ փոխանցում հայցում և դրա պատասխանում նշված հիմնական հանգամանքները, որոնք պետք է հիմնված լինեն գործում առկա նյութերի վրա: Դատավորը պետք է ձևակերպի այն փաստերը, որոնց վրա հիմնված է հայցվորի պահանջը, այն փաստերը, որոնց վրա հիմնված է պատասխանողի պաշտպանությունը, այն փաստերը, որոնք կողմերը չեն վիճարկում, և այն փաստերը, որոնք վիճարկվում են, ինչպես նաև կողմերի ներկայացրած ապացույցները, որոնք կցված են գործին։ Գործը զեկուցելուց հետո դատավորը կողմերին հարցնում է, թե արդյոք նրանք ցանկանում են որևէ բան ավելացնել կամ/և պարզաբանել:

2. Դատավորի զեկուցումից հետո դատարանը նախ՝ կլսի հայցվորի և նրա կողմից մասնակցող երրորդ անձի բացատրությունները, ապա՝ պատասխանողի և նրա կողմից մասնակցող երրորդ անձի բացատրությունները։

3. Դատավորը կողմի ելույթի համար կամ /և գործի քննության յուրաքանչյուր փուլի համար սահմանում է ժամանակ։ Առանձնահատուկ դեպքերում, կախված գործի բարդությունից, դատարանն իրավունք ունի կողմի համար լրացուցիչ ժամանակ սահմանել, որը չի հանգեցնի գործի քննության ձգձգման։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 2171. Մագիստրատ դատավորների ընդդատության քաղաքացիական

գործերի քննությունը

1. Մագիստրատ դատավորների ընդդատության քաղաքացիական գործերը քննվում են արագացված կարգով:

2. Գործի ըստ էության քննությունը սկսվում է գործի վերաբերյալ դատավորի զեկուցմամբ, որը պետք է վերաբերի վիճարկվող փաստական ​​հանգամանքներին: Գործի վերաբերյալ զեկուցումից հետո դատավորն իրավունք ունի կողմերին ուղղել հարցեր, որոնք կօգնեն պարզել գործի համար կարևոր փաստական ​​հանգամանքները և հետազոտել այդ հանգամանքները հաստատող ապացույցները։ Կողմերն իրավունք ունեն առանց դատարանի նախնական թույլտվության վիճելի փաստական ​​հանգամանքների վերաբերյալ հարցեր ուղղել հակառակ կողմին և նրա ներկայացուցչին։ Դատարանը թույլտվություն է տալիս միայն հարցաքննության ընթացակարգը սկսելու վերաբերյալ։ Ապացույցների հրապարակումը պարտադիր չէ։ Գործի քննությունն ավարտվում է կողմերի բանավեճով և ռեպլիկով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2009 թվականի նոյեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2110 – ՎՕՏ I, № 40, 07.12.2009թ., հոդվ.293

Հոդված 218. Դատավորի կողմից կողմերի հաշտության նպատակով կատարված

գործողությունը

1. Դատարանը պետք է ամեն կերպ նպաստի և ձեռնարկի օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցները, որպեսզի կողմերը գործն ավարտեն հաշտությամբ։ Գործը հաշտությամբ ավարտելու համար դատավորն իրավունք ունի իր նախաձեռնությամբ կամ կողմի միջնորդությամբ դատական ​​նիստի ընթացքում ընդմիջում հայտարարել և առանց այլ անձանց ներկայության լսել միայն կողմերին կամ միայն նրանց ներկայացուցիչներին:

2. Դատավորը կարող է նշել վեճի կարգավորման հնարավոր հետևանքները և կողմերին առաջարկել համաձայնեցման պայմաններ:

21. Մինչև գործի հաշտությամբ լուծումը կողմերը պետք է ներկայացնեն հանրային-իրավական սահմանափակման մասին տեղեկանք, որն ապացուցում է, որ վեճի առարկայի (իր, ոչ նյութական գույք) վերաբերյալ գրանցված հրապարակային-իրավական սահմանափակում չկա, և որը պարունակում է կողմերի համաձայնեցման պահին ուժի մեջ եղած տվյալներ։

3. Դատավորը կարող է կողմերին առաջարկել վեճը հաշտությամբ ավարտելու հնարավորություն՝ գործը փոխանցելով հաշտարարին:

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, № 26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2016 թվականի հունիսի 3-ի Վրաստանի օրենք №5159 – կայք, 17.06.2016թ.

Հոդված 219. Հղում նոր հանգամանքներին

1. Կողմերը սահմանափակված են բացատրությունը լսելու ընթացքում նոր ապացույցներ ներկայացնելուց կամ նոր հանգամանքներ վկայակոչելուց, որոնք չեն նշվել հայցի մեջ կամ դրա պատասխանում կամ գործի նախապատրաստման փուլում, բացառությամբ այն դեպքի, երբ դրանց մասին ժամանակին հարգելի պատճառով չի եղել հայտարարված։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում նոր ապացույցների ներկայացումը կամ նոր հանգամանքների վկայակոչումը չի կարող գործի քննությունը հետաձգելու հիմք հանդիսանալ, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ներկայացված ապացույցների բարդությունից կամ/և ծավալից ելնելով, դրանց ծանոթանալը անհնար է դատական ​​նիստի ընթացքում, ինչպես նաև, եթե կողմը փաստարկներով մատնանշում է դրանց հերքման ապացույցներ ներկայացնելու մասին, և դատարանը գտնում է, որ ներկայացվելիք ապացույցը էական նշանակություն ունի գործի համար։

3. Գործի քննությունը հետաձգելու դեպքում դատարանն առաջնորդվում է 216-րդ հոդվածով։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 220. Հայտարարված անձից բացատրություն ստանալը

Եթե ​​դատական ​​նիստին ներկայանա միայն մեկ կողմ, ապա դատարանը բացատրություն կստանա այս մեկ կողմից։

Հոդված 221. Կողմերի հարցերը

Կողմերն իրավունք ունեն հարցեր տալ հակառակ կողմին և նրա ներկայացուցչին առանց դատարանի նախնական թույլտվության։ Դատարանը թույլտվություն է տալիս միայն հարցաքննության ընթացակարգը սկսելու մասին։ Եթե ​​հարցը տեղին չէ կամ ոչ պատշաճ է և չի ծառայում գործի հանգամանքների բացահայտմանը և որոշմանը, դատարանը կողմի խնդրանքով կամ իր նախաձեռնությամբ կարող է հանել այդպիսի հարցը։ Դատավորը կարող է հարցը համարել ոչ տեղին կամ ոչ պատշաճ և այն հանել անհատապես, կամ դատարանը՝ կոլեգիալ, երբ գործը քննում է կոլեգիալ դատարանը։

2009 թվականի նոյեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2110 – ՎՕՏ I, № 40, 07.12.2009թ., հոդվ.293

Հոդված 222. Դատավորների հարցերը

Գործը միանձնյա քննող դատավորը, կոլեգիալ դատարանի նախագահը և նրա ցանկացած անդամ իրավունք ունեն կողմերին ուղղել հարցեր, որոնք կնպաստեն գործի հանգուցալուծման համար կարևորություն ունեցող հանգամանքների լիարժեք և ճշգրիտ որոշմանը, այս հանգամանքները հաստատելու համար ապացույցների բացահայտմանն ու դատարան ներկայացնելուն, դրանց արժանահավատությունը պարզելուն։

Հոդված 223. Կողմերի մրցումների ղեկավարումը

1. Կողմերի մրցումը վարում է դատարանը: Նա բացում, վարում և դադարեցնում է մրցումը, խոսքը տալիս է կողմին, խոսքից զրկում է կողմին, եթե այն կապ չունի գործի հետ և ծառայում է գործընթացը ձգձգելունկամ եթե կողմը գերազանցում է ելույթի համար սահմանված ժամանակը, բոլորին, ով չի ենթարկվում իրեն, զրկում է խոսելու իրավունքից։ Անհրաժեշտության դեպքում, ելնելով գործի քննության շահերից, խոսքն ավարտելու համար կողմին ժամանակ է սահմանում, որոշումներ է կայացնում բանավոր մրցման ընթացքում բարձրացված հարցերի վերաբերյալ և հրապարակում այդ որոշումները։

2. Դատարանը ձեռնարկում է սույն օրենսգրքով նախատեսված միջոցները, որպեսզի գործը քննվի բազմակողմանիորեն, կողմերի բանավեճը չձգձգվի և չբարդանա և գործի քննությունն ավարտվի հնարավորինս արագ՝ մեկ դատական ​​նիստի ընթացքում և հնարավորության դեպքում՝ առանց ընդմիջման։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

Հոդված 224. Հայցվորի կողմից հայցը փոխելու և պատասխանողի կողմից հակընդդեմ հայց

հարուցելու հետ կապված հարցերի լուծման կարգը

1. Հայցվորի կողմից հայցի հիմքը կամ առարկան փոխելու կամ հայցն ընդլայնելու դեպքում դատարանն առաջնորդվում է 83-րդ հոդվածով սահմանված կարգով։

2. Պատասխանողի կողմից հակընդդեմ հայց ներկայացնելու և դատարանի կողմից այն ընդունելու դեպքում դատարանն առաջնորդվում է 188-րդ–190-րդ հոդվածներով սահմանված կանոններով:

Հոդված 225. Ներկայացված ապացույցների քննարկումը և ստուգումը

1. Դատարանը, լսելով կողմերի և երրորդ անձանց բացատրությունները, իրավասու է կողմի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ քննարկել և ստուգել վիճարկվող ապացույցները: Գրավոր ապացույցների քննարկումն ու հետազոտումը չի ենթադրում դրանց բովանդակության հրապարակում և ընթերցում դատական ​​նիստում։ Ապացույցների քննարկման և ստուգման ընթացքում դատարանը կողմերին հանձնարարում է ներկայացնել իրենց կարծիքը վիճարկվող ապացույցի կամ դրանում նշված գործի համար էական նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների վերաբերյալ։ Դատարանը, սույն օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն, գործից հանում է այն ապացույցները և գործում ներկայացված փաստաթղթերը, որոնք գործի համար էական նշանակություն չունեն։

2. Ապացույցները, որոնց քննարկում ու ստուգում կողմերը չեն պահանջել, և դատավորը չի կատարել իր նախաձեռնությամբ, համարվում են հետազոտված​։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 226. Ապացույցների քննարկման և ստուգման ավարտը

Սույն օրենսգրքի 225-րդ հոդվածի համաձայն ապացույցները քննարկելուց և ստուգելուց հետո դատարանը գործի քննությունը հայտարարում է ավարտված, որից հետո սկսվում է կողմերի բանավեճը։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 227. Կողմերի բանավեճը

1. Բանավեճը բաղկացած է կողմերի և նրանց ներկայացուցիչների ճառերից:

2. Սկզբում ելույթ են ունենում հայցվորը և նրա ներկայացուցիչը, ապա՝ պատասխանողն ու նրա ներկայացուցիչը: Կողմերից հետո հանդես են գալիս վեճի առարկայի վերաբերյալ ինքնուրույն պահանջ ներկայացրած երրորդ անձը և նրա ներկայացուցիչը։ Վեճի առարկայի վերաբերյալ ինքնուրույն պահանջ չհայտարարած երրորդ անձը և նրա ներկայացուցիչը ելույթ են ունենում հայցվորից կամ պատասխանողից հետո, ում կողմից գործին մասնակցում է երրորդ անձը։

Հոդված 228. Ռեպլիկը

1. Բանավեճի յուրաքանչյուր մասնակցի ելույթից հետո նրանք կարող են կրկին ելույթ ունենալ՝ կապված արտաբերված ելույթի հետ։ Վերջին ռեպլիկի իրավունքը միշտ պատկանում է պատասխանողին և նրա ներկայացուցչին։

2. Կողմերի բանավեճից հետո դատարանը գնում է որոշում կայացնելու, որի մասին հայտարարում է նիստերի դահլիճում ներկա գտնվող անձանց.

Գլուխ XXVI

Հեռակա որոշումը

Հոդված 229. Հայցվորի չներկայանալը

1. Եթե դատական ​​նիստին չի ներկայանում հայցվորը, որին սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով ծանուցագիր է ուղարկվել, ապա դատարանը կարող է պատասխանողի միջնորդության հիման վրա հեռակա որոշում կայացնել հայցի բավարարումը մերժելու մասին:

2. Եթե պատասխանողը չի պահանջում հեռակա որոշում կայացնել, ապա դատարանը կայացնում է հայցը չքննված թողնելու մասին վճիռ, ինչի հետ նույնպես կապված են 276-րդ–278-րդ հոդվածներով նախատեսված հետևանքները։ Եթե ​​պատասխանողը դեմ է հայցը չքննված թողնելուն, ապա դատարանը կհետաձգի գործի քննությունը։ Հայցվորի կրկնակի չներկայանալու դեպքում դատարանը հեռակա որոշում կկայացնի։

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 230. Պատասխանողի չներկայանալը

1. Եթե պատասխանողը, որը ծանուցվել է սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով, չի ներկայանում դատական ​​նիստին, և հայցվորը պահանջում է հեռակա որոշում կայացնել, ապա հայցում նշված փաստական ​​հանգամանքները համարվում են ապացուցված:

2. Եթե հայցում նշված հանգամանքները իրավաբանորեն հիմնավորում են հայցային պահանջը, ապա հայցը կբավարարվի: Հակառակ դեպքում դատարանը կհրաժարվի հայցվորին բավարարելուց:

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք № 1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 231. Երկու կողմերի չներկայանալը

Եթե ​​դատական ​​նիստին չի ներկայանա ոչ մի կողմ, որոնց ծանուցագիր է ուղարկվել 70-րդ­–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով, ապա դատարանը վճիռ է կայացնում հայցը չքննված թողնելու մասին, ինչի հետ կապված են 276-րդ և 278-րդ հոդվածներով նախատեսված հետևանքները։

Հոդված 232. Դատական ​​նիստին ներկայացած կողմի` գործի քննությանը մասնակցելուց

հրաժարվելը

Չներկայացած է համարվում կողմը, որը թեև նշանակված ժամին ներկայացել է դատական ​​նիստին, սակայն հրաժարվում է մասնակցել գործի քննությանը։

Հոդված 2321. Պատասխանողի կողմից պատասխանը չներկայացնելու հետևանքները

Եթե ​​պատասխանողը սույն օրենսգրքի 201-րդ հոդվածի առաջին մասի «բ» ենթակետով սահմանված ժամկետում պատասխան չի ներկայացնում, եթե դա հարուցված է անհարգելի պատճառով, դատավորը հեռակա որոշում է կայացնում առանց բանավոր լսման։ Բացի այդ, դատավորը կբավարարի հայցը, եթե հայցի մեջ նշված հանգամանքները իրավաբանորեն արդարացնում են հայցային պահանջը։ Հակառակ դեպքում դատավորը նշանակում է նիստ, որի մասին սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով ծանուցվում են կողմերը: Եթե ​​նիստը կայանա, պատասխանողից ապացույցներ չեն ընդունվում, և դատարանը կլսի միայն պատասխանողի իրավական կարծիքները՝ կապված հայցային պահանջի հետ։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 233. Դատարանի հեռակա որոշում կայացնելու անթույլատրելիությունը

1. Կողմի չներկայանալու դեպքում չի թույլատրվում հեռակա կարգով դատարանի որոշում կայացնել, եթե.

ա) չներկայացած կողմը չի հրավիրվել սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով,

բ) դատարանին հայտնի է դարձել, որ տեղ են ունեցել անհաղթահարելի կամ այլ իրադարձություններ, որը (որոնք) կարող էր (էին) խանգարել կողմին ժամանակին ներկայանալ դատարան,

գ) չներկայացած կողմը ժամանակին տեղեկացված չի եղել գործի փաստական ​​հանգամանքների մասին,

դ) հայց հարուցելու համար նախապայմաններ չկան։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասի «ա», «բ» և «գ» ենթակետերում նշված հանգամանքներից մեկի առկայության դեպքում դատարանը հանձնարարում է գործը քննել ուրիշ անգամ, ինչի մասին տեղեկացնում է չներկայացած կողմին և գործին մասնակցող այլ անձանց, իսկ «դ» ենթակետում նշված հայց ներկայացնելու նախապայմանների բացակայության դեպքում դատարանը կարճում է գործի վարույթը 272-րդ հոդվածի համաձայն:

3. Պատասխանողի կողմից պատասխան (առարկություն) չներկայացնելու դեպքում հեռակա որոշում կայացնել ​​թույլ չի տրվում սույն հոդվածի առաջին մասի «բ» և «գ» ենթակետերում նշված հանգամանքներից մեկի առկայության դեպքում։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

Հոդված 234. Հեռակա որոշման բովանդակությունը

Հեռակա որոշման բովանդակությունը պետք է համապատասխանի 249-րդ հոդվածի պահանջներին՝ առանց մոտիվացիոն մաս ձևակերպելու։

Հոդված 235. Հեռակա որոշման պատճենն ուղարկելը

Կողմին հեռակա որոշման պատճենն ուղարկվում է այն կայացնելուց հետո 5 օրվա ընթացքում:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 236. Հեռակա որոշման բողոքարկումը

Կողմը, որը չի ներկայացել դատական ​​նիստին, որի պատճառով նրա դեմ հեռակա որոշում է կայացվել, ինչպես նաև պատասխանողը սույն օրենսգրքի 2321 հոդվածով նախատեսված դեպքում, կարող են նման որոշում կայացնող դատարան բողոք ներկայացնել որոշումը չեղարկելու և գործը վերսկսելու մասին։

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, № 26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 237. Հեռակա որոշումը բողոքարկելու ժամկետը

Հեռակա որոշման բողոքարկման ժամկետը 10 օր է։ Սույն ժամկետի հաշվարկն սկսվում է սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով կողմին հեռակա կարգով կայացված որոշման պատճենը հանձնելու օրվանից: Նշված ժամկետը լրանալուց հետո հեռակա որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 238. Բողոքի բովանդակությունը

1. Բողոքը հեռակա որոշումը վերանայելու և գործի վերսկսման վերաբերյալ պետք է ներառի.

ա) հեռակա որոշում կայացրած դատարանի անվանումը,

բ) բողոք ներկայացնող անձի անունը,

գ) այն հանգամանքները, որոնք հաստատում են, որ դատական ​​նիստին չներկայանալը կամ պատասխան (առարկություն) չներկայացնելը եղել է հարգելի պատճառով,

դ) բողոք ներկայացնող անձի խնդրանքը, թե ինչ սահմաններում պետք է փոխվի որոշումը,

ե) բողոքին կից նյութերի ցանկը։

2. Բողոքը, որը ստորագրում է կողմը կամ նրա ներկայացուցիչը, դատարան է ներկայացվում այնքան օրինակով, քանի կողմ մասնակցում է գործին։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 239. Դատարանի գործողությունը բողոք ստանալուց հետո

1. Դատավորը, որը հեռակա որոշում է կայացրել, բողոքի ընդունելիության հարցը վճռում է առանց կողմերին ծանուցելու։

2. Բողոքն ընդունելու մասին դատավորը կայացնում է վճիռ, որում պետք է նշվի գործի վերաքննության օրը, ինչի մասին տեղեկացնում է կողմերին: Դատարանի նման վճռի դեմ մասնավոր բողոք չի կարող ներկայացվել։

3. Եթե դատարանը բողոքի ընդունումը թույլատրելի չի համարում, ապա դրա վերաբերյալ կայացնում է վճիռ, որի դեմ կարող է մասնավոր բողոք ներկայացվել։

Հոդված 240. Նոր որոշում

1. Բողոքը քննվում է դատական ​​նիստում: Կողմերի չներկայանալը չի ​​խոչնդոտում բողոքի քննությանը։ Եթե ​​բողոքի քննության արդյունքում պարզվի, որ հեռակա որոշումը պետք է չեղարկվի, ապա դատարանը վճռով չեղարկում է հեռակա որոշումը, որից հետո սկսվում է հայցի քննությունը։

11. Եթե բողոքի քննության արդյունքում պարզվի, որ սույն օրենսգրքի 2321 հոդվածի համաձայն կայացված հեռակա որոշումը պետք է չեղարկել այն հիմքով, որ պատասխան (առարկություն) չներկայացնելը հարուցված էր հարգելի պատճառով, դատարանը վճռով չեղարկում է հեռակա որոշումը և պատասխանողի համար վերականգնում է պատասխան (առարկություն) ներկայացնելու համար սույն օրենսգրքի 201-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված ժամկետը:

2. Եթե գոյություն չունի հեռակա որոշումը չեղարկելու հիմք, ապա դատարանը վճիռ է կայացնում բողոքը չբավարարելու և հեռակա որոշումը ուժի մեջ թողնելու մասին։

3. Դատարանի վճիռը բողոքի բավարարումը մերժելու և հեռակա որոշումն ուժի մեջ թողնելու մասին հեռակա որոշման հետ կբողոքարկվի վերաքննիչ կարգով։

4. Չներկայանալու հետևանքով առաջացած ծախսերը կրում է չներկայացող կողմը` անկախ նրանից, թե բողոքարկման արդյունքում նա շահել է գործն ամբողջությամբ, թե՝ մասնակի:

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 241. Հեռակա որոշումը չեղարկելու հիմքերը

Հեռակա որոշումը պետք է չեղարկվի և վարույթը վերսկսվի, եթե առկա են 233-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքեր, կամ եթե կողմի չներկայանալը եղել է մեկ այլ հարգելի պատճառով, որի մասին նա չէր կարողացել ժամանակին տեղեկացնել դատարանին։

Հոդված 242. Կրկնական հեռակա որոշումը

1. Կողմն իրավունք չունի բողոք ներկայացնել հեռակա որոշումն անվավեր ճանաչելու պահանջով, եթե իր նկատմամբ մեկ անգամ արդեն կայացվել է հեռակա որոշում։

2. Դատարանի կրկնական հեռակա որոշման դեմ կարող է բերվել միայն վերաքննիչ բողոք:

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ - I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Գլուխ XXVII

Դատարանի որոշումը

Հոդված 243. Վերջնական որոշում

1. Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, որով գործն ըստ էության լուծվում է, դատարանը կայացնում է դատավճռի ձևով։

2. Եթե որոշումը կայացնում է կոլեգիալ դատարանը, ապա այն պետք է որոշվի ձայների մեծամասնությամբ։ Ոչ մի դատավոր իրավունք չունի ձեռնպահ մնալ քվեարկելուց։ Նախագահողը քվեարկում է դատավորներից հետո։ Դատավորը, որը համաձայն չէ մեծամասնության հետ, կարող է իր տարբերվող կարծիքը ձևակերպել գրավոր: Տարբերվող կարծիքը կցվում է գործին, սակայն չի հայտարարվում դատարանի նիստերի դահլիճում։ Դատավորներն իրավունք չունեն հրապարակել խորհրդակցության ժամանակ տեղի ունեցած քննարկումը։

3. Եթե որոշումը կայացնում է կոլեգիալ դատարանը, ապա այն ձևակերպում է սույն դատարանի նախագահը կամ դատավորներից մեկը, և ստորագրում են բոլոր դատավորները, որոնք մասնակցել են այն պարզելուն, այդ թվում տարբերվող կարծիք ունեցող դատավորը: Որոշման մեջ կատարված ուղղման մեջ դատավորների ստորագրություններից առաջ պետք է կցվի ծանութություն։

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 244. Հարցեր, որոնք պետք է լուծվեն որոշում կայացնելու ժամանակ

Որոշում կայացնելիս դատարանը գնահատում է ապացույցները, որոշում, թե գործի համար էական նշանակություն ունեցող որ հանգամանքներն են պարզված և որոնք են չպարզված, որ օրենքն է պետք կիրառել այս գործի նկատմամբ, և արդյոք հայցը պետք է բավարարվի, թե ոչ։

Հոդված 245. Մասնակի որոշում

1. Եթե մեկ հայցով համակցված մի քանի պահանջներից, ինչպես նաև մի քանի հայցվորների կամ մի քանի պատասխանողների դեմ ներկայացված հայցերից մեկը պարզված է և պատրաստ է որոշման ներկայացնելու, ապա դատարանը կարող է կողմերի պահանջով կայացնել մասնակի որոշում այս հայցի վերաբերյալ։

2. Շահագրգիռ կողմի պահանջով դատարանը կարող է մասնակի որոշում կայացնել նույնիսկ այն դեպքում, երբ հակընդդեմ հայց է ներկայացվել, դա որոշակի է, և պահանջներից կամ հակընդդեմ հայցերից մեկը նախապատրաստված է որոշումը կայացնելու համար:

Հոդված 246. Նախնական (միջանկյալ) որոշում

1. Եթե վիճելի են ինչպես հայցի փաստական ​​հիմքը, այնպես էլ սույն պահանջի շրջանակը (քանակը), ապա դատարանը կարող է նախնական որոշում կայացնել հայցի փաստացի հիմքի վերաբերյալ։

2. Նման նախնական որոշումը կարող է բողոքարկվել վերաքննիչ կարգով: Օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պրեյուդիցիոն ուժ կունենա դատարանի երկրորդ որոշման համար, որով որոշվում է պահանջի շրջանակը։

Հոդված 247. (Հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 248. Դատարանի որոշման շրջանակը

Դատարանը իրավունք չունի իր որոշմամբ կողմին հանձնարարել այն, ինչ նա չի խնդրել, կամ նրանից ավելին, քան նա պահանջում էր։

Հոդված 249. Որոշման բովանդակությունը

1. Որոշումը բաղկացած է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:

2. Որոշման ներածական մասում նշվում են այն կայացնելու ժամանակը և վայրը, որոշումը կայացնող դատարանի անվանումը և կազմը, դատական ​​նիստի քարտուղարը, կողմերը, ներկայացուցիչները, վեճի առարկան:

3. Որոշման նկարագրական մասում համառոտ պետք է նշվի հայցվորի պահանջը, պատասխանողի դիրքորոշումը հայցվորի պահանջի վերաբերյալ, դատարանի կողմից պարզված հանգամանքները, ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի եզրակացությունները, կարծիքները, որոնցով դատարանը հերքում է այս կամ այն ​​ապացույցը։

4. Որոշման պատճառաբանական մասում պետք է նշվի իրավական գնահատականը և այն օրենքները, որոնցով առաջնորդվում էր դատարանը։

[4. Որոշման պատճառաբանական մասում պետք է նշվի իրավական գնահատականը և այն օրենքները, որոնցով առաջնորդվում էր դատարանը։ Որոշման մոտիվացիոն մասում կարելի է նշել նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը, որոնցով առաջնորդվում էր դատարանը։ (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

5. Որոշման եզրափակիչ մասում պետք է ներառվեն դատարանի եզրակացությունը հայցը բավարարելու կամ հայցն ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն մերժելու մասին, նշում դատական ​​ծախսերի բաշխման, ինչպես նաև որոշումը բողոքարկելու ժամկետի և կարգի մասին:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 250. Որոշման եզրափակիչ մասի ձևակերպումը

Եթե ​​կողմերը առանց հիմնավորման պահանջում են որոշում կայացնել՝ պատճառաբանելով, որ համաձայն են սույն որոշման հետ և հրաժարվում են բողոքարկել այն, դատարանը կարող է սահմանափակվել որոշման եզրափակիչ մասի ձևակերպմամբ։ Դատավորը կողմերին կհարցնի, թե արդյոք նրանք ցանկանում են պատճառաբանված որոշում կայացնել և բողոքարկում են արդյոք այդ որոշումը։ Եթե ​​կողմերը հրաժարվում են բողոքարկել այն, ապա նրանք պետք է հաստատեն նման հայտարարությունը իրենց ստորագրություններով։

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք № 2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 251. Որոշման կատարման եղանակը և ժամկետը սահմանելը, կատարումն

ապահովելը

Եթե ​​դատարանը սահմանում է որոշման կատարման կոնկրետ ընթացակարգ և ժամկետ, կամ միջոցներ է ձեռնարկում որոշման կատարումն ապահովելու համար, ապա դա պետք է նշվի որոշման մեջ։

Հոդված 2511. Անչափահասի իրավունքներին վերաբերող գործով որոշումը

1. Անչափահասի իրավունքներին առնչվող գործով որոշում կայացնելիս և հիմնավորելիս դատարանը նախապատվությունը տալիս է անչափահասի լավագույն շահերին:

2. Անչափահասի լավագույն շահերը նկատի առնելու նպատակով դատարանի որոշումը պետք է հիմնավորվի Երեխաների իրավունքների օրենսգրքի 81-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված համապատասխան հիմնական չափանիշներով:

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5014 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5914 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 252. Իրավաբանական անձին դրամական գումարներ վճարել տալու մասին

որոշումը

Իրավաբանական անձին դրամական գումարներ վճարել տալու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը կողմերի պահանջով կարող է եզրափակիչ մասում նշել վճարման ենթակա գումարի բնույթի, ինչպես նաև այն մասին, թե բանկում պատասխանողի որ գումարից պետք է գանձվի վճարվելիք գումարը։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, № 26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

Հոդված 253. Գույքի հատկացման կամ դրա արժեքը վճարել տալու մասին որոշումը

Գույքը բնեղենով հատկացնելիս դատարանը որոշման մեջ նշում է այդ գույքի արժեքը, որը պետք է վճարել տրվի պատասխանողին, եթե որոշման կատարման ընթացքում նշված գույքը չի հայտնաբերվել նրա մոտ։

Հոդված 254. Պատասխանողին սահմանված գործողություն կատարելը

պարտավորեցնելու մասին որոշումը

1. Այնպիսի որոշում կայացնելիս, որը պատասխանողին պարտավորեցնում է կատարել գործողություն, որը կապված չէ գույքի կամ դրամական գումարների փոխանցման հետ, դատարանը նույն որոշման մեջ պետք է նշի, որ, եթե պատասխանողը նշված ժամկետում չկատարի որոշումը, հայցվորն իրավունք ունի կատարել այս գործողությունը՝ պատասխանողից փոխհատուցելով անհրաժեշտ ծախսերը։

2. Եթե նշված գործողությունը կարող է կատարել միայն պատասխանողը, ապա դատարանը որոշման մեջ սահմանում է այն ժամկետը, որի ընթացքում պետք է կատարվի որոշումը:

Հոդված 255. (Հանվել է)

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 256. Որոշում հօգուտ մի քանի հայցվորների կամ ընդդեմ մի քանի

պատասխանողների

1. Եթե որոշումը կայացվել է մի քանի հայցվորների օգտին, ապա դատարանը պետք է նշի, թե նրանցից յուրաքանչյուրին ինչ մասնաբաժին է պատկանում, կամ նշի, որ վճարել տալու իրավունքը համապարտ է։

2. Եթե վճիռը կայացվել է մի քանի պատասխանողի նկատմամբ, ապա դատարանը պետք է նշի, թե որոշման որ մասը պետք է կատարի յուրաքանչյուր պատասխանող, կամ նշի, որ նրանց պատասխանատվությունը համապարտ է։

Հոդված 257. Որոշում կայացնելը

1. Գործի բանավոր քննությունից հետո հայտարարվում է որոշման եզրափակիչ մասը։ Դատավորն իրավասու է առանց խորհրդակցական սենյակից դուրս գալու հրապարակել որոշման եզրափակիչ մասը։ Եթե ​​գործն ըստ էության դժվար որոշելի է, ապա բացառիկ դեպքերում դատավորն իրավունք ունի ողջամիտ ժամկետով, բայց ոչ ավելի, քան մեկ ամսով հետաձգել որոշման եզրափակիչ մասի հրապարակումը։ Վերոնշյալի վերաբերյալ դատավորը կայացնում է պատճառաբանված որոշում, ինչի մասին նիստն ավարտվելուն պես տեղեկացնում է կողմերին և սահմանում որոշման եզրափակիչ մասի հրապարակման օրը։ Նիստը նախագահողը կամ որոշումը հրապարակած դատավորը բացատրում է այն բողոքարկելու կարգը և ժամկետը։ Նիստը նախագահողը կամ դատավորը իրավասու է նաև կողմերին բացատրել որոշման բովանդակությունը և դրա կայացման իրավական հիմքերը։

2. Որոշման եզրափակիչ մասի հրապարակման օրվանից 14-օրյա ժամկետում դատարանը նախապատրաստում է պատճառաբանված որոշում՝ կողմերին հանձնելու համար։

3. Վճռաբեկ դատարանի համար սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված ժամկետը 1 ամիս է։

4. Դատարանն իրավասու է մագիստրատ դատավորի ենթադատության գործերով, ինչպես նաև կողմերի պահանջով այլ գործերով ևս հայտարարել պատճառաբանված որոշում, որն արտացոլվում է դատական ​​նիստի արձանագրությունում: Նման դեպքում դատարանը այլևս գրավոր չի պատրաստում որոշումը։ Կողմերին, նրանց պահանջելու դեպքում, կփոխանցվի դատական ​​նիստի արձանագրությունից քաղվածք, որի իսկությունը վավերացնում է նիստը նախագահողը։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 2571. Այն գործերով որոշումների կայացումը, որոնց վերաբերյալ վերաքննիչ

բողոք չի թույլատրվում

Այն գործերով, որոնց վերաբերյալ վերաքննիչ բողոք թույլ չի տրվում, դատավորը հրապարակում է որոշման եզրափակչ մասը, միաժամանակ պարզաբանում որոշման դրդապատճառները, որը փոխարինում է որոշման նկարագրական և պատճառաբանական մասերին։ Դատավորի պարզաբանումն արտացոլվում է դատական ​​նիստի արձանագրությունում։ Տվյալ դեպքում դատավորը պարտավոր չէ պատճառաբանված որոշում կայացնել։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

Հոդված 258. (Հանվել է)

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 259. Որոշման պատճենները կողմերին ուղարկելը

Կողմերին, իրենց դիմումի հիման վրա, դատարանի որոշման պատճենները կտրամադրվեն դիմումը ներկայացնելուց ոչ ուշ, քան 3 օր հետո։ Որոշման պատճենները ստորագրվում են դատարանի աշխատակազմի քարտուղարի կողմից և կնքվում դատարանի կնիքով:

Հոդված 2591. Որոշման պատճենը կողմերին հանձնելը

1. Եթե որոշման հրապարակմանը մասնակցում է որոշումը բողոքարկելու իրավունք ունեցող անձ, կամ եթե այդ անձին Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հայտնի է եղել որոշման հրապարակման օրը, որոշումը բողոքարկել ցանկացող կողմը (նրա ներկայացուցիչը) պարտավոր է որոշման եզրափակիչ մասի հրապարակումից ոչ շուտ, քան 20 օր և ոչ ուշ, քան 30 օր հետո ներկայանալ դատարան և ստանալ որոշման պատճենը։ Հակառակ դեպքում բողոքարկման ժամկետի հաշվարկումը կսկսվի որոշումը հայտարարելուց հետո 30-րդ օրը։ Սույն ժամկետի երկարաձգում և վերականգնում թույլ չի տրվում։

2. Սույն օրենսգրքի 46-րդ հոդվածով նախատեսված անձանց, ինչպես նաև կալանքի տակ գտնվող այն անձանց, ովքեր ներկայացուցիչ չունեն, որոշման պատճենի ուղարկումն ու հանձնումն ապահովում է դատարանը նույն օրենքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով։

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 260. Որոշման մեջ առկա անճշտությունների և ակնհայտ թվաբանական սխալների

ուղղումը

1. Դատարանը կարող է կողմերի խնդրանքով կամ սեփական նախաձեռնությամբ շտկել որոշման մեջ առկա անճշտությունները կամ ակնհայտ թվաբանական սխալները: Եթե ​​դատարանը նպատակահարմար համարի, փոփոխություններ կատարելու հարցը կարող է որոշվել դատական ​​նիստին։ Կողմերը ծանուցվում են նիստի ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալն արգելք չէ որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու հարցը քննելու համար։

2. Որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու մասին դատարանի վճռի դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

Հոդված 261. Լրացուցիչ որոշում

1. Որոշում կայացնող դատարանը կարող է իր նախաձեռնությամբ կամ կողմերի խնդրանքով կայացնել լրացուցիչ որոշում, եթե․

ա) այն պահանջի պատճառով, որի վերաբերյալ կողմերը ներկայացրել են ապացույցներ և տվել բացատրություններ, որոշում չի կայացվել,

բ) իրավունքի հարցը որոշած դատարանը չի նշել վճարվելիք գումարի չափը, փոխանցվելիք գույքը կամ այն գործողությունը, որը պետք է կատարի պատասխանողը,

գ) դատարանը չի որոշել դատական ​​ծախսերի հարցը։

2. Լրացուցիչ որոշում կայացնելու հարցը կարող է դրվել որոշման հրապարակումից հետո 7-օրյա ժամկետում։ Այս ժամկետի երկարաձգում չի թույլատրվի։

3. Դատարանը լրացուցիչ որոշում է կայացնում դատական ​​նիստի ժամանակ, որի մասին ծանուցվում են կողմերը, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​կարող խոչընդոտել նման որոշման կայացմանը:

31. Սույն հոդվածի առաջին մասի «գ» ենթակետով նախատեսված հարցը քննարկվում է առանց բանավոր լսման: Դատարանը կարող է նաև բանավոր նիստ նշանակել, եթե դա անհրաժեշտ է և նպաստում է գործի հանգամանքները պարզելուն: Բանավոր քննարկման դեպքում կողմերը կտեղեկացվեն նիստի անցկացման ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խոչընդոտի դատարանի կողմից հարցի քննությանը և լուծմանը։

4. Լրացուցիչ որոշումը կարող է բողոքարկվել վերաքննիչ կարգով։

5. Լրացուցիչ որոշման կայացումը մերժելու մասին դատարանի վճռի դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Հոդված 262. Որոշման պարզաբանումը

1. Որոշում կայացնող դատարանն իրավունք ունի կողմերի կամ կատարողի պահանջով որոշման կատարմանը նպաստելու նպատակով պարզաբանել որոշումը առանց եզրափակիչ մասը փոխելու միայն այն դեպքում, եթե որոշման եզրափակիչ մասի բովանդակությունն անհասկանալի է։ Որոշման պարզաբանման համար դիմում ներկայացնելը թույլատրելի է, եթե որոշումը դեռ չի կատարվել, և եթե չի անցել այն ժամկետը, որի ընթացքում որոշումը կարող է կատարվել։ Դատարանը իրավասու է որոշման պարզաբանման հարցը վճռել առանց բանավոր լսումների: Նիստի անցկացման դեպքում կողմերին ուղարկվում է ծանուցում, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խանգարի որոշման պարզաբանման հարցի քննությանը։

2. Դատարանը սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը քննում է այն ներկայացնելուց հետո մեկամսյա ժամկետում:

3. Որոշման մեկնաբանման վերաբերյալ դատարանի վճռի դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2360 – ՎՕՏ I, №55, 27.12.2005թ., հոդվ.376

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2008 թվականի հուլիսի 15-ի Վրաստանի օրենք №212 – ՎՕՏ I, №17, 28.07.2008թ., հոդվ.128

Հոդված 263. Որոշման կատարումը հետաձգելը կամ ժամանակաբաշխելը, կատարման

միջոցն ու կարգը փոխելը

1. Գործով որոշում կայացրած դատարանն իրավունք ունի կողմերի պահանջով, հաշվի առնելով նրանց գույքային վիճակը և այլ հանգամանքներ, մեկ անգամ մինչև 3 ամիս ժամկետով հետաձգել կամ մինչև մեկ տարի ժամկետով ժամանակաբաշխել որոշման կատարումը, ինչպես նաև փոխել դրա կատարման միջոցն ու կարգը։

2. Դատարանն իրավասու է կողմերի դիմումները քննել առանց բանավոր լսումների: Նիստի անցկացման դեպքում կողմերը կծանուցվեն նիստի ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի խոչընդոտի դատարանի կողմից հարցի լուծմանը։

3. Որոշման կատարումը հետաձգելու կամ ժամանակաբաշխելու, ինչպես նաև որոշման կատարման միջոցը կամ կարգը փոխելու մասին դատարանի որոշման դեմ կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Գլուխ XXVIII

Դատարանի վճռի օրինական ուժը. Վճռի անհապաղ կատարումը

Հոդված 264. Դատարանի վճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը

1. Առաջին ատյանի դատարանի վճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում.

ա) հրապարակումից անմիջապես հետո, եթե թույլ չի տրվում վերաքննիչ կարգով բողոքարկում,

բ) վերաքննիչ կարգով բողոքարկման ժամկետը լրանալուց հետո, երբ թույլատրվում է վճռի վերաքննիչ բողոքարկում, եթե այն այս կարգով չի բողոքարկվել,

գ) վերաքննիչ դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, որն անփոփոխ է թողել բողոքարկվող վճիռը,

դ) եթե որոշման հրապարակումից հետո կողմերը հրաժարվում են այն գրավոր ձևով վերաքննիչ կարգով բողոքարկել:

2. Վերաքննիչ դատարանի որոշումը (վճիռը), եթե այն չի բողոքարկվել, օրինական ուժի մեջ է մտնում վճռաբեկ բողոքարկման ժամկետը լրանալուց հետո, իսկ եթե այն բողոքարկվել է` գործը վճռաբեկ կարգով քննելուց հետո, եթե վերաքննիչ դատարանի որոշումը (վճիռը) չի չեղարկվել։ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը (վճիռը) օրինական ուժի մեջ է մտնում նաև այն դեպքում, եթե որոշման (վճռի) հրապարակումից հետո կողմերը գրավոր ձևով հրաժարվում են այն բողոքարկել վճռաբեկ կարգով։

3. Վճռաբեկ դատարանի որոշումը (վճիռը) օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակումից անմիջապես հետո:

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, № 18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 265. Օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը չեղարկելը կամ փոխելը

Օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը թույլ է տրվում չեղարկել կամ փոփոխել միայն այն դեպքում և այն կարգով, որ սահմանված է սույն օրենսգրքով։

Հոդված 266. Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելու հետևանքները

Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո կողմերը, ինչպես նաև նրանց իրավահաջորդները չեն կարող նույն հիմքով կրկին դիմել դատարան, ինչպես նաև այլ գործընթացով վիճարկել որոշմամբ հաստատված փաստերն ու իրավահարաբերությունները։

Հոդված 267. Որոշման հարկադիր կատարումը

Որոշման հարկադիր կատարում թույլ է տրվում միայն այն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։

Հոդված 2671. Դատարանի որոշման կատարման հետ կապված հարցերի քննարկման և

լուծման կարգը

1. Դատարանի որոշման կատարման հետ կապված հարցերը կարող են քննվել առանց բանավոր լսումների: Նիստի անցկացման դեպքում կողմերը կտեղեկացվեն նիստի ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​կարող խոչընդոտել դատարանի կողմից հարցի լուծմանը։

2. Որոշումն ընդունվում է վճռի ձևով: Որոշման կատարման հետ կապված հարցերի վերաբերյալ դատարանի վճռի դեմ կարող է մասնավոր բողոք ներկայացվել։

Վրաստանի 2000 թվականի դեկտեմբերի 5-ի №638 օրենք – ՎՕՏ I, №48, 16.12.2000թ., հոդվ.138

Վրաստանի 2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի №5669 օրենք – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 2672. Դատարանի որոշման կատարումը բեկանելը

1. Կատարված որոշման բեկանումից և նոր որոշում կայացնելուց հետո հայցի բավարարումն ամբողջությամբ կամ մասամբ մերժելու, վարույթը կարճելու կամ գործի վարույթը չքննված թողնելու դեպքում հայցվորը պարտավոր է պատասխանողին վերադարձնել այն ամենը, ինչ հօգուտ իրեն վճարվել է բեկանված որոշմամբ։

2. Որոշման կատարումը բեկանելու հարցը պատասխանողի դիմումի հիման վրա լուծում է որոշում կամ վճիռ կայացնող դատարանը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 268. Անհապաղ կատարման ենթակա որոշումներ

1. Կողմերի պահանջով դատարանը կարող է ամբողջությամբ կամ մասամբ անհապաղ կատարման փոխանցել որոշումները․

ա) ալիմենտ հատկացնելու մասին,

բ) խեղման կամ առողջության այլ վնասման, ինչպես նաև կերակրողի մահվան հետևանքով պատճառված վնասները հատուցելու համար մուծումներ սահմանելու մասին,

գ) աշխատողին ոչ ավելի, քան 3 ամսվա աշխատավարձ նշանակելու մասին,

դ) աշխատանքից ապօրինի ազատված կամ տեղափոխված աշխատողին աշխատանքի վերականգնելու մասին,

ե) (հանվել է),

ե1) ապօրինի տիրապետումից անշարժ իրի հետպահանջի մասին,

զ) մուրհակի և չեկի վերաբերյալ կայացված որոշումները,

է) մնացած բոլոր դեպքերում, եթե, հատուկ հանգամանքներից ելնելով, որոշման կատարման ուշացումը կարող է էական վնաս պատճառել վճարել տվողին, կամ եթե որոշման կատարումն անհնար լինի։ (Ուժը կորցրած է «է» ենթաբաժնի այն նորմատիվային բովանդակությունը, որը նախատեսում է վիճելի գույքը սեփականության փոխանցման մասին դատարանի որոշման անհապաղ կատարում, երբ դրա արդյունքում պաշտպանված բարիքը չի գերազանցում ուշացման հետևանքով պատճառված վնասը) – Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշում № 1/5/675,681 – կայք, 11.10.2016թ.

11. Պայմանագրից բխող վեճերի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի կայացրած որոշումը անհապաղ կատարման է ենթակա, եթե դա ուղղակիորեն նախատեսված է պայմանագրով: Նման դեպքում սույն հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով նախատեսված պահանջները չեն կիրառվում: Կատարումը չի կասեցվի նույնիսկ նույն վեճի առարկայի վերաբերյալ երրորդ անձի հայցի հիման վրա։

12. Անչափահասի իրավունքներին վերաբերող գործով կայացված որոշումը անհապաղ փոխանցվում է ի կատար ածվելու, եթե դա պահանջում են անչափահասի լավագույն շահերը, ինչը նշվում է նույն որոշման մեջ:

2. Որոշման անհապաղ կատարում թույլ տալու դեպքում դատարանը կարող է հայցվորից պահանջել ապահովել որոշման կատարման բեկանում` դատարանի որոշումը չեղարկելու դեպքում:

3. Որոշման անհապաղ կատարում չի թույլատրվում, եթե անհնար է ճշգրիտ հաշվարկել այն վնասը, որը կարող է պատճառվել հակառակ կողմին, որի պատճառով մյուս կողմը չի կարողանա այն ապահովել:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի հունիսի 29-ի Վրաստանի օրենք №5124 – ՎՕՏ I, №27, 17.07.2007թ., հոդվ.258

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 2-ի կարգավորող նիստի արձանագրություն № 1/6/675 - կայք, 13.11.2015թ.

2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք № 4626 – կայք, 29.12.2015թ.

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի Որոշում №1/5/675,681 – կայք, 11.10.2016թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5014 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5914 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 269. Որոշման անհապաղ կատարման հարցի քննումը

Որոշման անհապաղ կատարման հարցը կարող է քննվել նույն նիստում, որով կհրապարակվի որոշումը։ Եթե ​​նշված նիստում որոշման անհապաղ կատարման հարցը չի քննվել, ապա այն կքննվի առանց բանավոր լսումների։ Նիստի անցկացման դեպքում կողմերը կտեղեկացվեն դրա անցկացման ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խոչընդոտի դատարանի կողմից հարցի քննարկմանը և լուծմանը։ (Ուժը կորցրել է 2-րդ նախադասության այն նորմատիվային բովանդակությունը, որը նախատեսում է նույն օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի առաջին մասի «է» ենթակետի հիմքի անհապաղ ի կատար ածման հարցը առանց բանավոր լսման քննել և որոշել) – Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի Որոշում №1/5/675,681 – կայք, 11.10.2016թ.

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի Որոշում № 1/5/675,681 – կայք, 11.10.2016թ.

Հոդված 270. Անհապաղ կատարման մասին դատարանի վճռի բողոքարկումը

Որոշման անհապաղ կատարման մասին դատարանի վճռի դեմ կարող է մասնավոր բողոք ներկայացվել, որը չի կասեցնում սույն վճռի կատարումը:

Հոդված 271. Որոշման կատարման ապահովումը

Դատարանը կարող է ապահովել այն որոշման կատարումը, որը չի փոխանցվում անհապաղ կատարման՝ XXIII գլխով սահմանված կանոններին համապատասխան: (Ուժը կորցրած է այն նորմատիվային բովանդակությունը, որը նախատեսում է հայցի/որոշման ապահովման միջոցառման կիրառում այն պայմաններում, երբ սույն միջոցառման արդյունքում պաշտպանված բարիքը չի գերազանցում ապահովման միջոցառման կիրառման հետևանքով հակառակ կողմին պատճառված վնասը)

(Ուժը կորցրած է այն նորմատիվային բովանդակությունը, որը թույլ է տալիս ժամանակավոր կառավարչին տալ ԶԼՄ-ների խմբագրական քաղաքականությունը որոշելու լիազորություններ) – Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016թ. սեպտեմբերի 30-ի Որոշում № 1/5/675,681 – կայք, 11.10. .2016թ.

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ի կարգավորող նիստի արձանագրություն №1/7/681 – կայք, 26.11.2015թ.

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի Որոշում №1/5/675,681 – կայք, 11.10.2016թ.

Գլուխ XXIX

Գործի վարույթ ավարտելն առանց որոշում կայացնելու

Հոդված 272. Վարույթի կարճումը

Դատարանը կողմերի դիմումով կամ իր նախաձեռնությամբ կարճում է գործի վարույթը, եթե.

ա) գործը չպետք է քննվի դատարանում, քանի որ, ըստ օրենքի, դրա քննությունը պատկանում է այլ մարմնի իրավասության,

ա1) գոյություն չունի վեճի առարկա,

բ) կա դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած որոշում կամ վճիռ, որը կայացվել է վեճի առնչությամբ միևնույն կողմերի միջև՝ նույն առարկայով և նույն հիմքով,

գ) հայցվորը հրաժարվել է հայցից,

դ) կողմերը համաձայնության են եկել,

դ1) կազմվել է հաշտարարական համաձայնություն կամ միջազգային հաշտարարական կարգավորման կողմը դատարան է ներկայացրել միջազգային հաշտարարական լուծում, որով վիճելի հարցն արդեն լուծվել է,

ե) գործի կողմերից մեկը հանդիսացող քաղաքացու մահից հետո կամ իրավաբանական անձի լուծարման ժամանակ, կախված վիճելի իրավահարաբերություններից, թույլ չի տրվում իրավահաջորդություն,

ե1) առկա է սույն օրենսգրքի 281-րդ հոդվածի «ա» ենթակետով նախատեսված դեպք,

զ) (հանվել է՝18.03.2015թ., № 3220),

զ1) (հանվել է՝ 19.02.2015թ., № 3096),

զ2) աջակցություն ստացող ճանաչելու մասին դիմումը քննելիս հանրային իրավունքի իրավաբանական անձի՝ Լևան Սամխարաուլիի անվան դատաբժշկական փորձաքննության ազգային բյուրոյի եզրակացությունը բացասական է,

է) օրենքով սահմանված է մեկ այլ դեպք։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №223 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.82

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք №3096 – կայք, 27.02.2015թ.

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք №668 – կայք, 24.06.2021թ.

Հոդված 2721. Կողմի դիմումի հիման վրա գործի վարույթը կարճելը

Եթե ​​կողմերը կնքել են պայմանագիր, կամ կողմերի միջև պայմանավորվածություն կա, որ նրանց միջև վեճը լուծելու համար ուղարկեն արբիտրաժ, ապա դատարանը կարճում է վարույթը՝ կողմերից մեկի դիմումի հիման վրա։ Նշված դիմումը պետք է ներկայացվի մինչև պատասխաններ կայացնելու ժամկետի ավարտը:

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Հոդված 273. Վճիռը գործով վարույթը կարճելու մասին

1. Գործով վարույթը կարճվում է դատարանի վճռով։ Եթե ​​գործի վարույթը կարճվում է, քանի որ գործը համաձայն օրենքի դատարանի ենթակա չէ, դատարանը պարտավոր է նշել, թե որ մարմնին պետք է դիմի դիմողը։

2. Գործի վարույթը կարճելու դեպքում հնարավոր չէ կրկին դիմել դատարան կողմերի միջև նույն վեճի համար՝ նույն առարկայով և նույն հիմքով։

Հոդված 274. Գործի վարույթը կարճելու մասին վճիռը բողոքարկելը

Դատարանի վճռի դեմ վարույթը կարճելու մասին կարող է մասնավոր բողոք ներկայացվել։

Հոդված 275. Հայցը չքննված թողնելը

1. Դատարանը կողմի դիմումով կամ սեփական նախաձեռնությամբ հայցը կթողնի չքննված, եթե.

ա) (հանվել է՝ 20.03.2015թ., №3340),

բ) հայցը (դիմումը) շահագրգիռ անձի անունից ներկայացվել է վարույթ վարելու իրավասություն չունեցող անձի կողմից,

գ) հայցվորը (դիմողը) չի ներկայացել դատական ​​նիստին, իսկ պատասխանողը համաձայն է, հայցը (դիմումը) մնա չքննված,

դ) կողմերից ոչ մեկը չի ներկայացել,

ե) նույն կամ մեկ այլ դատարանի վարույթում առկա է գործ նույն կողմերի միջև՝ նույն առարկայով և նույն հիմքով,

զ) հայցի և կից փաստաթղթերի հետկանչի մասին հայցվորի միջնորդությունը բավարարվել է,

է) առկա է սույն օրենսգրքի 281-րդ հոդվածի «ա» ենթակետով նախատեսված դեպք,

ը) հայցվորը սույն օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված ժամկետում չի ներկայացնի պատասխանողին առաքանին հանձնելը հաստատող փաստաթուղթ, կամ միջնորդություն պատասխանողին առաքանին հրապարակային ծանուցմամբ հանձնելու մասին,

թ) պետական ​​տուրքի չափը նվազեցնելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում հայցվորը դատարանի սահմանած ժամկետում չի ներկայացնում պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող փաստաթուղթ,

ժ) դատական ​​միջնորդության օրենքով սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո 10-օրյա ժամկետում սույն օրենսգրքի 1877 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կողմերից ոչ մեկը գործը վերսկսելու պահանջով չի դիմում դատարան։

2. Դատարանը իրավասու է հայցը թողնել չքննված, եթե հայցվորը հայցի մեջ սխալ է նշել իր կամ պատասխանողի հասցեն։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265– կայք, 24.11.2011թ.

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի №5667 օրենք – կայք, 30.12.2011թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 276. Հայցը չքննված թողնելու մասին դատարանի վճռի բողոքարկումը

Հայցը (դիմումը) չքննելու դեպքում վարույթն ավարտվում է դատարանի վճռով, որի դեմ կարող է մասնավոր բողոք ներկայացվել։

Հոդված 277. Վաղեմության ժամկետի որոշումը հայցը չքննելու դեպքում

Հայցը (դիմումը) չքննելու դեպքում հայցային վաղեմության ժամկետը չի դադարեցվի։

Հոդված 278. Առանց քննության թողած հայցի կրկնությունը

Հայցը չքննելու համար հիմք հանդիսացած հանգամանքների վերացման դեպքում շահագրգիռ անձն իրավունք ունի ընդհանուր կարգի պահպանմամբ կրկին դիմել դատարան։

Գլուխ XXX

Գործի վարույթի կասեցումը

Հոդված 279. Գործի վարույթը կասեցնելու դատարանի պարտականությունը

Դատարանը պարտավոր է վարույթը կասեցնել հետևյալ դեպքերում.

ա) քաղաքացու մահվան դեպքում, եթե վիճելի-իրավական հարաբերությունը թույլատրելի է համարում իրավահաջորդություն, կամ գործով կողմ հանդիսացող իրավաբանական անձի գոյությունը դադարելու դեպքում,

բ) եթե որոշում է, որ կողմը աջակցություն ստացող է, ում աջակցություն է նշանակվել ընթացակարգային ներկայացուցչության իրականացման համար, սակայն աջակցություն չի ստացել,

գ) Վրաստանի պաշտպանության ուժերի գործող զորամասում պատասխանողի գտնվելու դեպքում կամ նույնպիսի զորամասում գտնվող հայցվորի խնդրանքով,

դ) եթե գործի քննությունն անհնար է մինչև այլ գործի լուծումը, որը պետք է քննվի քաղաքացիական իրավունքի կամ վարչական կարգով,

դ1) եթե գործը քննում է վերականգնման և փոխհատուցման հանձնաժողովը կամ հանձնաժողովի կոմիտեն,

ե) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքում,

զ) եթե սույն օրենսգրքի 1873 հոդվածի հիման վրա վեճը կողմերի հաշտությամբ ավարտելու նպատակով դատարանը գործը փոխանցել է միջնորդի, կամ վարույթն սկսելուց հետո կողմերը վեճն ուղարկել են միջնորդի, կամ առկա է կողմերի միջև միջնորդության համաձայնություն, որով կողմերը համաձայնում են չդիմել դատարան, քանի դեռ չի առաջացել որոշակի ժամկետ կամ հանգամանք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ հայցվորը հաստատում է, որ առանց դատական քննության իրեն անուղղելի վնաս կպատճառվի։ Պատասխանողը միջնորդության վերաբերյալ համաձայնության մասին հայտարարությունը պետք է անի մինչև առարկության ներկայացման ժամկետի լրանալը։

է) Եթե ռեզոլյուցիայի ռեժիմում գտնվող առևտրային բանկի նկատմամբ առկա գործի վարույթի կասեցման պահանջով դատարան է դիմում Վրաստանի Ազգային բանկը՝ համաձայն «Վրաստանի ազգային բանկի մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքի և «Առևտրային բանկերի գործունեության մասին» Վրաստանի օրենքի։ Վրաստանի Ազգային բանկի դիմումից հետո ռեզոլյուցիայի ռեժիմում գտնվող առևտրային բանկի դեմ սկսված գործի վարույթը դադարեցվում է։ Այս դեպքում դադարեցվում է նաև միջնորդության քննության ժամկետի ընթացքը։ Սույն ենթակետով նախատեսված դեպքում դատավորը վճիռ կկայացնի Վրաստանի Ազգային բանկի դիմումից հետո 1 օրվա ընթացքում։

2006 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №4287– ՎՕՏ I, №51, 31.12.2006թ., հոդվ.446

2010 թվականի սեպտեմբերի 24-ի Վրաստանի օրենք №3619 – ՎՕՏ I, №51, 29.09.2010թ., հոդ.332

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2018 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Վրաստանի օրենք №3608 – կայք, 21.11.2018թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955– կայք, 27.09.2019թ.

2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5659 – կայք, 31.12.2019թ.

Հոդված 280․ Վարույթը կասեցնելու դատարանի իրավունքը

Դատարանը կողմերի դիմումով կամ իր նախաձեռնությամբ կարող է կասեցնել գործի վարույթը, եթե՝

ա) կողմը գտնվում է իսկական զինվորական ծառայության մեջ կամ զորակոչվում է պետական ​​որևէ պետական պարտականություն կատարելու,

բ) կողմը գտնվում է երկարատև ծառայողական գործուղման մեջ,

գ) կողմը գտնվում է բուժհաստատությունում կամ հիվանդ է, որի պատճառով դատարան ներկայանալու հնարավորություն չունի, և դա հաստատվում է բուժհաստատությունից ստացված տեղեկանքով,

դ) պատասխանողի նկատմամբ հայտարարված է հետախուզում օրենքով նախատեսված դեպքերում,

ե) դատարանը նշանակել է փորձաքննություն։

Հոդված 281. Գործի վարույթի կասեցման ժամկետները

Գործի վարույթը կկասեցվի.

ա) սույն օրենսգրքի 279-րդ հոդվածի «ա» ենթակետով նախատեսված դեպքում՝ ողջամիտ ժամկետով, բայց ոչ ավելի, քան մեկ տարով: Հայցվորի մահվան դեպքում, եթե սույն ժամկետի ավարտից հետո գործով իրավահաջորդ չներգրավվի, հայցը կմնա չքննված: Հայցվորի կողմից ներկայացված վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքները նույնպես կմնան չքննված։ Պատասխանողի մահվան դեպքում հայցվորը պարտավոր է մինչև մեկամյա ժամկետի ավարտը նշել պատասխանողի իրավահաջորդ անձին (ժառանգական գույք ստացած անձին, անժառանգ գույքի դեպքում՝ պետությանը կամ համապատասխան կազմակերպությանը կամ այլ իրավահաջորդի)։ Եթե ​​պարզվի, որ ժառանգական գույք գոյություն չունի, ապա վարույթը կկարճվի։ Հայցվորի հիմնավորված միջնորդության դեպքում դատարանը կարող է երկարաձգել մեկ տարի ժամկետը ոչ ավելի, քան 6 ամսով.

ա1) սույն օրենսգրքի 279-րդ հոդվածի «բ» ենթակետով նախատեսված դեպքում` մինչև համապատասխան աջակցություն ստանալը,

բ) սույն օրենսգրքի 279-րդ հոդվածի «գ» ենթակետով և 280-րդ հոդվածի «ա», «բ», «դ» և «ե» ենթակետերով նախատեսված դեպքերում՝ մինչև կողմի Վրաստանի պաշտպանության ուժերում գտնվելը, մինչև նրա կողմից իր պետական ​​պարտականությունը կատարելը, մինչև ծառայողական գործուղումից նրա վերադարձը, մինչև պատասխանողին հայտնաբերելը կամ մինչև փորձաքննության ավարտը,

գ) 279-րդ հոդվածի «դ» ենթակետով նախատեսված դեպքում` մինչև դատարանի որոշման, վճռի, դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կամ մինչև վարչական դատավարությամբ քննվող գործով որոշում կայացնելը,

գ1) սույն օրենսգրքի 279-րդ հոդվածի «դ1» ենթակետով նախատեսված դեպքում` մինչև հանձնաժողովի կամ նրա կոմիտեի կողմից համապատասխան որոշում կայացնելը,

դ) 279-րդ հոդվածի «ե» ենթակետով նախատեսված դեպքերում՝ մինչև սահմանադրական դատարանի որոշում կայացնելը,

ե) սույն օրենսգրքի 280-րդ հոդվածի «գ» ենթակետով նախատեսված դեպքում` 2 ամիսը չգերազանցող ժամկետով: Այս ժամկետը լրանալուց հետո կողմը պարտավոր է նշանակել ներկայացուցիչ, իսկ դատարանն իրավասու է վերսկսել գործի քննությունը,

զ) սույն օրենսգրքի 279-րդ հոդվածի «զ» ենթակետով նախատեսված դեպքում՝ մինչև միջնորդության ավարտը,

է) սույն օրենսգրքի 279-րդ հոդվածի «է» ենթակետով նախատեսված դեպքում՝ դատարանի վճռում սահմանված ժամկետով, որը պետք է համապատասխանի Վրաստանի Ազգային բանկի համապատասխան դիմումի մեջ նշված ժամկետին, բայց չպետք է գերազանցի 90 օրը: Եթե ​​ռեզոլյուցիայի ռեժիմն ավարտվում է վճռի մեջ նշված ժամկետից շուտ, ապա Վրաստանի Ազգային բանկը պարտավոր է այդ մասին տեղեկացնել դատարանին, որը կչեղարկի գործի վարույթը կասեցնելու մասին վճռի գործողությունը։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669– ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․ 1

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4037 – ՎՕՏ I, №75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5550 – կայք, 28.12.2011թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2018 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Վրաստանի օրենք №3608 – կայք, 21.11.2018թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5659 – կայք, 31.12.2019թ.

Հոդված 282. Դատարանի վճռի բողոքարկումը

Գործի վարույթը կասեցնելու մասին դատարանի վճռի դեմ կարող է մասնավոր բողոք բերվել, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 280-րդ հոդվածի «ե» ենթակետով նախատեսված դեպքի:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 283. Գործի վարույթի վերսկսումը

Գործի վարույթը կվերսկսվի վարույթի կասեցման պատճառ դարձած հանգամանքների վերացումից հետո։ Գործի վարույթը վերսկսվելուց հետո գործը վերանայվում է ընդհանուր կարգով։

Գլուխ XXXI

Դատարանի վճիռը

Հոդված 284. Վճիռ կայացնելը

1. Դատարանի որոշումը, որով գործն ըստ էության չի վճռվում, ընդունվում է վճռի տեսքով:

2. Դատարանի վճիռը, որն ընդունվել է մեկ դատավորի կողմից, ստորագրում է այս դատավորը, իսկ եթե այն կայացվել է կոլեգիալ դատարանի կողմից՝ բոլոր դատավորները։

3. Եթե վճիռը կայացվել է առանց խորհրդակցական սենյակ գնալու, ապա այն կներառվի դատական ​​նիստի արձանագրության մեջ։

4. Վճիռը, որը դատարանը կայացնում է տեղում խորհրդակցութամբ, պետք է հրապարակվի կայացնելուն պես։ Վճիռը հրապարակած նախագահը կամ դատավորը բացատրում են սույն վճռի բովանդակությունը, բողոքարկման կարգը և ժամկետը, որն արտացոլվում է նիստի արձանագրությունում։

5. Նախագահը կամ դատավորը խորհրդակցական սենյակում կայացված վճռի եզրափակիչ մասը հրապարակում է խորհրդակցությունից հետո: Նախագահողը կամ դատավորը, որը հրապարակել է վճիռը, բացատրում է սույն վճռի բովանդակությունը, բողոքարկման կարգը և ժամկետը։

6. Դատարանը վճռի եզրափակիչ մասի հրապարակման օրվանից 14-օրյա ժամկետում հիմնավորված վճիռը նախապատրաստում է կողմերին փոխանցելու համար։

Վրաստանի 2006 թվականի հուլիսի 13-ի № 3435 օրենք – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 285. Վճռի բովանդակությունը

Վճռի մեջ պետք է նշվի.

ա) վճռի ընդունման ժամանակը և վայրը,

բ) վճիռն ընդունող դատարանի անվանումը, կազմը և դատական ​​նիստի քարտուղարը,

գ) կողմերը և վեճի առարկան,

դ) հարցը, որի վերաբերյալ պետք է վճիռ կայացվի,

ե) դրդապատճառները, որոնցով դատարանը հանգել է իր եզրակացությանը, և այն օրենքները, որոնցով առաջնորդվում էր դատարանը,

ե) դրդապատճառները, որոնցով դատարանը հանգել է իր եզրակացությանը, և այն օրենքները, որոնցով առաջնորդվել է դատարանը։ Վճռում կարող են նշվել նաև նմանատիպ իրավական հարցի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը, որոնցով առաջնորդվում էր դատարանը, (ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

զ) դատարանի որոշումը,

է) վճիռը բողոքարկելու կարգը և ժամկետը։

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 286. Վճռի պատճենները կողմերին ուղարկելը

Վճռի հրապարակմանը ներկա չգտնվող կողմերին ուղարկվում են գործի վարույթը կարճելու, հայցը չքննված թողնելու կամ գործի վարույթը կասեցնելու մասին վճռի պատճենները այն կայացնելուց ոչ ուշ, քան 5 օր հետո։

Գլուխ XXXII

Դատարանի ​​արձանագրությունը

Հոդված 287. Արձանագրություն կազմելու պարտադիր լինելը

Յուրաքանչյուր դատական ​​նիստի, ինչպես նաև առանց նիստի կատարվող յուրաքանչյուր դատավարական գործողության մասին, որին մասնակցում են կողմերը, նրանց ներկայացուցիչները, վկաները, փորձագետները, մասնագետները, պարտադիր է արձանագրություն կազմել։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

Հոդված 288. Արձանագրության բովանդակությունը

1. Եթե յուրաքանչյուր դատական ​​նիստ կամ առանց նիստի կատարված յուրաքանչյուր դատավարական գործողություն տեխնիկական միջոցներով անհնար է արձանագրել, ապա կազմվում է արձանագրություն, որում նշվում է.

ա) դատական ​​նիստի տարին, ամիսը, ամսաթիվը և վայրը,

բ) դատական ​​նիստի սկզբի և ավարտի ժամը,

գ) գործը քննող դատարանի անվանումը, կազմը և դատական ​​նիստի քարտուղարը,

դ) գործի անվանումը,

ե) տեղեկություններ կողմերի ներկայացուցիչների, վկաների, փորձագետների և թարգմանիչների հայտարարության վերաբերյալ,

զ) տեղեկություններ կողմերի և նրանց ներկայացուցիչների համար իրենց դատավարական իրավունքների և պարտականությունների բացատրության վերաբերյալ,

է) դատարանի կարգադրությունները և վճիռները, որոնք կայացվել են առանց խորհրդակցական սենյակից դուրս գալու,

ը) կողմերի և նրանց ներկայացուցիչների բացատրությունները,

թ) վկաների ցուցմունքները, փորձագետների կողմից իրենց եզրակացությունների բացատրությունները, իրեղեն և գրավոր ապացույցների հետազոտման տվյալները,

ժ) կողմերի բանավեճի բովանդակությունը,

ժա) որոշման և վճռի հրապարակման մասին տեղեկությունները,

ժգ) տեղեկություններ որոշման բովանդակության, այն բողոքարկելու կարգի և ժամկետի պարզաբանման մասին։

2. Եթե յուրաքանչյուր դատական ​​նիստ կամ առանց նիստի կատարվող յուրաքանչյուր դատավարական գործողություն հնարավոր է տեխնիկական միջոցներով ձայնագրել, ապա կազմվում է արձանագրություն, որում պետք է նշվեն սույն օրենքի «ա» – «ե» և «է» ենթակետերով նախատեսված տվյալները, ինչպես նաև կողմերի, նրանց ներկայացուցիչների, վկաների, նիստին hրավիրված այլ անձանց տվյալներ, նրանց ելույթների ժամանակը և տևողությունը։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 289. Արձանագրության կազմման և ստորագրման կարգը

1. Արձանագրությունը կազմում է քարտուղարը դատական ​​նիստին կամ առանց նիստի առանձին դատավարական գործողություն կատարելու ժամանակ:

2. Սույն օրենսգրքի 288-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում կողմերը և նրանց ներկայացուցիչներն իրավունք ունեն միջնորդել, որ արձանագրության մեջ ներառվեն այն հանգամանքները, որոնք, իրենց կարծիքով, էական նշանակություն ունեն գործի համար։

3. Արձանագրությունը պետք է կազմվի և ստորագրվի նիստի ավարտից կամ առանձին դատավարական գործողության ավարտից ոչ ուշ, քան 3 օրում։

4. Արձանագրությունն ստորագրում է միայն դատական ​​նիստի քարտուղարը, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 284-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով նախատեսված դեպքերի: Սույն օրենսգրքի 284-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով նախատեսված դեպքերում արձանագրությունն ստորագրում է նաև դատավորը, իսկ եթե գործը քննվել է դատարանի կոլեգիալ կազմով՝ սույն նիստը նախագահողը:

5. Արձանագրության մեջ կատարված բոլոր փոփոխություններին, ուղղումներին և լրացումներին կցվում է ծանոթություն և հաստատվում արձանագրությունը ստորագրող անձանց կողմից:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 290. Մագնիսական ժապավենի վրա ձայնագրված արձանագրությունը

1. Արձանագրությունը կազմելու համար դատարանը կարող է օգտագործել ձայնագրիչ, համակարգիչ կամ այլ տեխնիկական միջոցներ, որոնց միջոցով ձայնագրությունները կցվում են արձանագրությանը: Դատավորի պահանջով դատական ​​նիստի քարտուղարն ապահովում է տեխնիկական ձայնագրության կամ դրա մասի վերծանումը։

2. Կողմն իրավունք ունի պահանջելու տեխնիկական ձայնագրության պատճենը էլեկտրոնային տարբերակով, ինչը պետք է բավարարվի: Պատճեն պատրաստելու համար վճարումը կկատարվի Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 291. Նիստի արձանագրության վերաբերյալ դիտողություններ

Նիստի արձանագրությունը ստորագրելուց հետո 3-օրյա ժամկետում կողմերը և նրանց ներկայացուցիչները կարող են արձանագրության վերաբերյալ ներկայացնել իրենց դիտողությունները՝ մատնանշելով դրանց անճշտություններն ու թերի լինելը։ Ծանոթությունները պետք է կցվեն գործին: Գործը քննող դատավորը (դատարանը) դիտողությունները քննարկում է դրանք ներկայացնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում և որոշում կայացնում դիտողությունների վերաբերյալ։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Բաժին հինգերորդ

Պարզեցված վարույթ

Գլուխ XXXIII

Մուրհակների և չեկերի վերաբերյալ ներկայացված հայցերի քննումը

Հոդված 292. Ընդունելիությունը

Եթե ​​մուրհակի մասին Վրաստանի օրենսդրությանը համապատասխան հարուցված կլինեն մուրհակից բխող պահանջներ և հայցի մեջ նշված կլինի, որ գործը քննվի պարզեցված կարգով, ապա պետք է կիրառվեն սույն գլխով նախատեսված կանոնները:

Հոդված 293. Մուրհակ ներկայացնելը

Պահանջին պետք է կցվի մուրհակի պատճենը: Դատական ​​նիստում գործի բանավոր քննության ժամանակ հայցվորը պետք է ներկայացնի մուրհակը բնօրինակի տեսքով։

Հոդված 294. Ընդդատություն

1. Մուրհակի վերաբերյալ հայցերը կարող են ներկայացվել ինչպես դատարան, որի տարածքում պետք է կատարվի վճարումը, այնպես էլ դատարան՝ ըստ պատասխանողի բնակության վայրի:

2. Եթե հայցն ուղղված է համատեղ մի քանի պարտապանների դեմ, ապա հայցը կարող է հարուցվել ինչպես դատարանում, որի տարածքում պետք է կատարվի վճարումը, այնպես էլ ցանկացած դատարանում՝ ըստ պատասխանողներից մեկի բնակության վայրի։

Հոդված 295. Ժամկետը ծանուցագիրը հանձնելուց մինչև դատական ​​նիստը

Կողմերին ծանուցագիրը պետք է հանձնվի դատական ​​նիստի մեկնարկից առնվազն 24 ժամ առաջ, եթե այդ ծանուցագիրը հանձնվում է դատարանի գտնվելու վայրի համաձայն։ Եթե ​​ծանուցագիրը հանձնվում է այլ վայրում, ապա այդ ժամկետը սահմանվում է առնվազն 3 օրով։

Հոդված 296. Ապացույցները

1. Որպես ապացույց թույլատրվում է ներկայացնել միայն փաստաթղթերը (գրավոր ապացույցները) և կողմերի բացատրությունները:

2. Փաստաթղթային հաստատումը հնարավոր է միայն համապատասխան փաստաթղթերի ներկայացմամբ:

Հոդված 297. Պարզեցված կարգով գործի վերանայումը մերժելը

Հայցվորը կարող է մինչև սույն գործի քննության ավարտը առանց պատասխանողի համաձայնության հրաժարվել սույն գլխում ձևակերպված կանոնների համաձայն գործի քննությունից: Նման դեպքում գործը կքննվի ընդհանուր կարգով։

Հոդված 298. Հայցերը միացնելու և հակընդդեմ հայց հարուցելու անընդունելիությունը

Չի կարելի մուրհակի մասին հարուցված պահանջները միացնել այլ պահանջներով հարուցված հայցերի հետ։ Չի կարելի նաև հակընդդեմ հայցեր հարուցել։

Հոդված 299. Դատարանի որոշման վերապահումը

1. Պատասխանող կողմը, որը մերժում է իր դեմ ներկայացված պահանջը, որոշում կայացնելուց հետո բոլոր դեպքերում կարող է պահանջել լրացուցիչ վարույթ՝ իր իրավունքների իրացման համար։

2. Որոշումը պատասխանողի իրավունքների պահպանմամբ համարվում է վերջնական՝ բողոքարկման և հարկադիր կատարման առումով։

Հոդված 300. Գործի լրացուցիչ վարույթը

1. Եթե պատասխանողը պահպանել է իր իրավունքից օգտվելու հնարավորությունը, ապա վեճը մնում է դատական ​​վարույթի դաշտում։

2. Եթե գործի լրացուցիչ վարույթի ժամանակ պարզվում է, որ հայցվորի պահանջն անհիմն է, ապա որոշումը, որը կայացվել է սույն գլխով նախատեսված կանոնների պահպանմամբ, չեղարկվում է։ Հայցվորին պետք է մերժվի պահանջի բավարարումը և համապատասխանաբար բաշխվեն դատական ​​ծախսերը: Հայցվորը պարտավոր է հատուցել այն վնասը, որը պատճառվել է պատասխանողին որոշման կատարման կամ նման կատարմանը խոչընդոտող գործողության կատարման արդյունքում։ Պատասխանողը կարող է վնասի հատուցման պահանջ ներկայացնել վեճի դատական ​​քննության ընթացքում:

Հոդված 301. Չեկի վերաբերյալ հարուցված գործերի վարույթը

Եթե ​​չեկի հետ կապված պահանջները ներկայացվեն Վրաստանի օրենսդրությանը համապատասխան, ապա պետք է կիրառվի մուրհակի մասին հարուցված գործերը վարելու կարգը։

Գլուխ XXXIV

(Հանվել է)

Վրաստանի 2012 թվականի մայիսի 8-ի №6145 օրենք – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 302. (Հանվել է)

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 303. (Հանվել է)

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 304. (Հանվել է)

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145– կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 305. (Հանվել է)

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2360 – ՎՕՏ I, №55, 27.12.2005թ., հոդվ.376

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ

Հոդված 306. (Հանվել է)

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 1956 – ՎՕՏ I, №

15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 307. (Հանվել է)

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 1956 – ՎՕՏ I, № 15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 - ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 308. (Հանվել է)

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Հոդված 309. (Հանվել է)

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2012 թվականի մայիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №6145 – կայք, 17.05.2012թ.

Գլուխ XXXIV1

Լիզինգատուի տնօրինմանը լիզինգի առարկան վերադարձնելու վերաբերյալ գործի

քննության պարզեցված ընթացակարգը

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, № 13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

Հոդված 3091. Ընդունելիությունը

Սույն գլխով սահմանված պարզեցված կարգով կարող են քննվել լիզինգատուի տիրապետմանը լիզինգի առարկայի վերադարձնելու մասին պահանջներ:

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք № 1395 – ՎՕՏ I, №13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

Հոդված 3092. Դիմում լիզինգի առարկան լիզինգատուին վերադարձնելու

մասին

1. Լիզինգի առարկան լիզինգատուին վերադարձնելու մասին դիմումը, որը հանդիսանում է գործի պարզեցված կարգով քննության հիմք, պետք է նպատակաուղղված լինի դատարանի կողմից լիզինգի առարկան վարձատուի տնօրինմանը վերադարձնելու մասին հրաման ստանալուն:

2. Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու վերաբերյալ դիմումում, որին պետք է կցվի պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիրը, պետք է նշել հետևյալ տվյալները.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) կողմերի և նրանց ներկայացուցիչների անունները,

գ) դիմողի պահանջը,

դ) պարտավորությունը, որի հիման վրա ներկայացվել է պահանջը,

ե) ներկայացված պահանջը հավաստող ապացույց։

3. Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու վերաբերյալ դիմումը դատավորը քննում է այն դատարան ներկայացնելուց հետո 3 օրվա ընթացքում:

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, №13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

Հոդված 3093. Ընդդատություն

Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու մասին դիմումը դատարան է ներկայացվում Վրաստանի քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով։

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, №13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

Հոդված 3094. Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու մասին

դիմումի՝ վարույթ ընդունելու մերժումը

1. Եթե դատավորը պարզում է, որ լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու մասին դիմումը չի համապատասխանում սույն օրենսգրքին, այդ թվում՝ դրա 3092 հոդվածով սահմանված պահանջներին, ապա վճիռ է կայացնում դիմումի ընդունումը մերժելու մասին և դիմումը կից փաստաթղթերի հետ միասին վերադարձնում դիմողին:

2. Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը հանձնելու մասին դիմումը վարույթ ընդունելու մերժման մասին վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքով։

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, №13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

Հոդված 3095. (Հանվել է)

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, №13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

Հոդված 3096. Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու մասին

հրամանը

Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու մասին հրամանում պետք է նշվի, որ հրամանը ենթակա է անհապաղ կատարման, ինչպես նաև այն բողոքարկելու կարգն ու ժամկետը:

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք № 1395 – ՎՕՏ I, № 13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

Հոդված 3097. Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու

մասին հրամանի բողոքարկումը.

Լիզինգի առարկան լիզինգատուի տիրապետմանը վերադարձնելու մասին դատարանի որոշման հետ կապված կարող է ներկայացվել մասնավոր բողոք: Սակայն դա չի կարող կասեցնել հրամանի կատարումը։

2002 թվականի մայիսի 7-ի Վրաստանի օրենք №1395 – ՎՕՏ I, № 13, 28.05.2002թ., հոդվ.50

Գլուխ XXXIV2

Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի վերաբերյալ գործի քննության կարգը

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք № 5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

Հոդված 3098. Թույլատրելիությունը

Սույն գլխով սահմանված կանոնների համաձայն կարող է քննվել բաժնետիրական ընկերության բաժնետիրոջ դիմումը բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի վերաբերյալ, որի սեփականության մեջ բաժնետոմսերը ձեռք բերելու արդյունքում գտնվում է բաժնետիրական ընկերության քվեարկող բաժնետոմսերի առնվազն 95%-ը (այսուհետ` գնորդ):

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք № 5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

Հոդված 3099. Գնորդի դիմումը բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին

1. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին գնորդի դիմումը դատարան է ներկայացվում «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին հայտարարությունը պաշտոնական տպագիր մարմնում հրապարակելուց մեկ ամիս հետո:

2. Դիմումին պետք է կցվի պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիրը: Դիմումում պետք է նշվեն հետևյալ տվյալները.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) գնորդի և նրա ներկայացուցչի անունները,

գ) դիմողի պահանջը,

դ) պաշտոնական տպագիր մարմնում բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին հայտարարության հրապարակումը հաստատող ապացույցներ՝ դիմումը ներկայացնելուց առնվազն մեկ ամիս առաջ,

ե) ռեեստրը վարող անձի հասցեն,

զ) ամսաթիվը (աշխատանքային օրվա վերջի համապատասխան ժամը), որի դրությամբ գնորդի կողմից պետք է տեղի ունենա առկա բաժնետոմսերը շահառու սեփականատերերից հետգնում (հետգնման հաշվառման ամսաթիվը)։

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

Հոդված 30910. Ընդդատություն

Գնորդի դիմումը բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին կքննարկվի Թբիլիսիի և Քութաիսիի քաղաքային դատարանների կողմից՝ ըստ գնորդի իրավաբանական հասցեի։ Սույն գլխի նպատակներով, Թբիլիսիի քաղաքային դատարանի իրավասությունն ընդգրկում է Արևելյան Վրաստանը, իսկ Քութաիսիի քաղաքային դատարանինը՝ Արևմտյան Վրաստանը:

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

Հոդված 30911. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դիմում ստանալու հարցի

քննությունը

1. Դատավորը բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դիմումը կքննի այն ներկայացնելուց հետո 3 օրվա ընթացքում։

2. Եթե դատավորը պարզում է, որ բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դիմումը չի բավարարում սույն օրենսգրքով, այդ թվում՝ դրա 3099 հոդվածով սահմանված պահանջները, ապա վճիռ է կայացնում դիմումն ընդունելու մերժման մասին և դիմումը՝ կից փաստաթղթերով, դիմողին վերադարձնելու մասին։

3. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դիմումը վարույթ ընդունելու մերժման մասին վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքի միջոցով:

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5286 – ՎՕՏ I, № 29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

Հոդված 30912. Անկախ փորձագետի կամ բրոքերային ընկերության նշանակումը

1. Բաժնետոմսերի հետգնման արդարացի գինը որոշելու համար դատարանը ​​դիմումն ստանալուց հետո 7-օրյա ժամկետում նշանակում է անկախ փորձագետ կամ բրոքերային ընկերություն:

2. Անկախ փորձագետը կամ բրոքերային ընկերությունը պետք է կազմի հետգնման հաշվետվություն, որտեղ կնշվեն հետգնման փաստաթղթերով հաստատված հանգամանքները, բաժնետոմսերի հետգնման արդարացի գինը որոշելու համար կիրառած մեթոդը և դրա հիման վրա որոշված ​​բաժնետոմսերի արժեքը: Անկախ փորձագետի կամ բրոքերային ընկերության ծախսերը կվճարի գնորդը:

3. Անկախ փորձագետի կամ բրոքերային ընկերության ընտրության ժամանակ դատարանն իրավասու է հաշվի առնել կողմերի կարծիքները: Կողմերն իրավունք ունեն առաջարկելու դատարանի կողմից նշանակվելիք անձի թեկնածությունները։ Ի վերջո, հարցը, թե ում պետք է վստահվի հետգնման հաշվետվության պատրաստումը, որոշում է դատարանը։ Կողմերն իրավունք ունեն բացարկ հայտնելու անկախ փորձագետին կամ բրոքերային ընկերությանը սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքով:

Վրաստանի 2007 թվականի հուլիսի 11-ի №5286 օրենք – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327.

Վրաստանի 2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի №5669 օրենք – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Վրաստանի 2012 թվականի մայիսի 25-ի № 6315 օրենք – կայք, 06.08.2012թ.

Հոդված 30913. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դիմումի քննումը

1. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դիմումն ընդունելու մասին վճռի մեջ դատարանը որոշում է բանավոր դատաքննության ժամանակը և կողմերին անհապաղ տեղեկացնում նիստի ժամանակի և վայրի մասին: Բաժնետիրոջը, որի բաժնետոմսերի ետգնում պահանջում է գնորդը (հետագայում՝ շահագրգիռ կողմը), ծանուցագրի հետ մեկտեղ ուղարկվում են դիմումի և կից փաստաթղթերի պատճենները և սահմանվում է կարծիքներ ներկայացնելու վերջնաժամկետ:

2. Եթե շահագրգիռ անձանց թիվը երկուսից ավելի է, նրանք պարտավոր են նշանակել ներկայացուցիչ։

3. Դատարանը դիմումը քննում և որոշում է կայացնում դիմումն ընդունելուց ոչ ուշ, քան մեկ ամիս հետո:

4. Դիմումը կքննվի դատական ​​նիստում։ Դատարանը ստուգում է բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի ընթացակարգերի համապատասխանությունը օրենքի պահանջներին։ Կողմերի չներկայանալը չի ​​խանգարում հարցի լուծմանը։

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

Հոդված 30914. Դատարանի որոշումը բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին

դիմումի վերաբերյալ

1. Եթե դատարանը պարզում է բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի ընթացակարգերի համապատասխանությունը օրենքի պահանջներին, ապա որոշում է կայացնում բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին: Հակառակ դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում դիմումի բավարարումը մերժելու մասին։

2. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին դատարանի որոշմամբ սահմանվում է բաժնետոմսերի ետգնման արդար գինը և ամսաթիվը (աշխատանքային օրվա ավարտի համապատասխան ժամը), որի դրությամբ գնորդի կողմից պետք է տեղի ունենա առկա բաժնետոմսերը շահառու սեփականատերերից հետգնում (հետգնման հաշվառման ամսաթիվը)։

3. Բաժնետոմսերի հետգնման արդարացի գինը որոշելիս դատարանը պետք է նկատի ունենա․

ա) արժեթղթերի շուկայում այդ բաժնետոմսերի արժեքը,

բ) ապագայում ընկերության կողմից ստացվելիք ենթադրյալ եկամուտները,

գ) ընկերության ակտիվները (ներառյալ ձեռնարկության պահուստները, ձեռնարկության գործարար համբավը, փորձը, հեռանկարները և գործարար կապերը) և պասիվները։

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդվ.327

Հոդված 30915. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին որոշման բողոքարկումը

1. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին որոշման մեջ պետք է նշվի այն բողոքարկելու կարգը և ժամկետը։

2. Քաղաքային դատարանի որոշումը թույլատրվում է բողոքարկել որոշումը կայացնելուց ոչ ուշ, քան 14 օրում։

3. Բաժնետոմսերի հարկադիր վաճառքի մասին որոշումը կարող է բողոքարկվել միայն վերաքննիչ կարգով։ Վերաքննիչ կարգով գործի քննության ժամկետը մեկ ամիս է։

4. Բաժնետոմսերի պարտադիր վաճառքի մասին որոշման բողոքարկումը չի դադարեցնում դրա կատարումը:

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք № 5286 – ՎՕՏ I, №29, 27.07.2007թ., հոդ.327

Գլուխ XXXIV3

Առանձին իրավախախտման հետևանքով պատճառված վնասի հատուցման մասին հայցի

քննության պարզեցված ընթացակարգ

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4075 – ՎՕՏ I, №76, 29.12.2010թ., հոդվ.505

Հոդված 30916. Ընդունելիությունը

Սույն գլխով սահմանված կարգով կարող է քննվել հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման հետևանքով պատճառված վնասի հատուցման հայցը:

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4075 – ՎՕՏ I, № 76, 29.12.2010թ., հոդվ.505

Հոդված 30917. Վնասի հատուցման հայցը

1. Վնասի հատուցման հայցին պետք է կցվի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռը կամ վարչական իրավախախտումը քննող մարմնի/պաշտոնատար անձի կողմից վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հրապարակած վարչաիրավական ակտը, որը հաստատում է վնասի փաստը:

2. Եթե օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռը կամ վարչական իրավախախտումը քննող մարմնի/պաշտոնատար անձի կողմից հրապարակած վարչաիրավական ակտը չի պարունակում պատճառված վնասի հաշվարկ, ապա վնասի հատուցման մասին պահանջին կարող է կցվել լիազորված անձի/մարմնի կողմից կազմված վնասի չափը սահմանող փաստաթուղթը։

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4075 – ՎՕՏ I, №76, 29.12.2010թ., հոդվ.505

Հոդված 30918. Ընդդատությունը

Վնասի հատուցման մասին հայցը դատարան է ներկայացվում սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

Հոդված 30919. Վնասի հատուցման մասին հայցն ընդունելու հարցի քննումը

1. Դատավորը վնասի հատուցման մասին հայցը ներկայացնելուց հետո 3-օրյա ժամկետում քննում է դրա ընդունման հարցը։

2. Եթե դատավորը պարզում է, որ վնասի հատուցման մասին հայցը չի բավարարում սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջները, ապա կայացնում է վճիռ հայցի ընդունումը մերժելու և հայցը կից փաստաթղթերով հայցվորին վերադարձնելու մասին:

3. Վնասի հատուցման մասին հայցի վարույթ ընդունումը մերժելու մասին դատարանի վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքով:

4. Վնասի հատուցման մասին հայցը ստանալուց հետո հայցը և կից փաստաթղթերի պատճենները սույն օրենսգրքի 201-րդ հոդվածի համաձայն անհապաղ ուղարկվում են պատասխանողին և սահմանվում է հակընդդեմ հայցի ներկայացման ժամկետ, որը չպետք է գերազանցի 7 օրը։

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4075 – ՎՕՏ I, №76, 29.12.2010թ., հոդվ.505

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

Հոդված 30920. Վնասի հատուցման մասին հայցի քննումը

1. Վնասի հատուցման մասին հայցը դատարանը կքննի վարույթ ընդունելուց հետո 1 ամսվա ընթացքում։

2. Վնասի հատուցման մասին հայցը քննելիս դատարանը որոշված է համարում վնասի պատճառման փաստը, որը հաստատվում է դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով կամ վարչական իրավախախտման գործը քննող մարմնի/պաշտոնատար անձի կողմից սահմանված կարգով կայացված վարչական-իրավական ակտով:

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4075 – ՎՕՏ I, № 76, 29.12.2010թ., հոդվ.505

Հոդված 30921. Վնասի փոխհատուցման վերաբերյալ դատարանի որոշման բողոքարկումը

Վնասի հատուցման մասին դատարանի որոշումը 7-օրյա ժամկետում բողոքարկվում է վերաքննիչ դատարան։

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4075 – ՎՕՏ I, №76, 29.12.2010թ., հոդվ.505

Գլուխ XXXIV4

«Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված հարցերի քննության կարգը

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30922. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված հարցերի

քննության կարգը

1. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված հարցերը, բացառությամբ սույն օրենսգրքի XXXIV2 գլխում նշված բաժնետոմսերի պարտադիր վաճառքի մասին գործի, քննվում են ընդհանուր կարգով, եթե այլ բան նախատեսված չէ սույն գլխով:

2. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված դեպքում դատարանը սույն գլխով որոշված ​​հարցը քննում է, ըստ ձեռնարկատիրոջ գտնվելու վայրի, բացառությամբ այն դեպքի, երբ պահանջվում է բացարկ հայտնել բաժնետիրական ընկերության դիտորդական խորհրդի անդամին։

3. Սույն գլխով սահմանված հարցով առաջին ատյանի դատարանի կայացրած որոշումը (վճիռը) բողոքարկելու դեպքում վերաքննիչ դատարանն առաջնորդվում է համապատասխան ընթացակարգի համար սույն գլխով սահմանված ընդունելիության և քննարկման ժամկետներով:

4. Օրենքով նախատեսված նախադրյալների առկայության դեպքում դատարանը սույն հոդվածով սահմանված կարգով քննում է իր կողմից նշանակված լուծարային կառավարչին աշխատանքից ազատելու հարցը: Լուծարային կառավարչին աշխատանքից ազատելու մասին որոշումը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքի միջոցով։

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30923. Անձի նշանակման հարցի քննարկման ընդհանուր կարգը

1. Դատարանը «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված անձի նշանակման հարցը քննում է առանց բանավոր լսումների, բացառությամբ սույն գլխով սահմանված բացառությունների։ Դատարանը կարող է նշանակել բանավոր դատական ​​նիստ՝ դիմողի (ների) և նշանակվող անձի մասնակցությամբ։ Նրանց չներկայանալը բանավոր նիստին չի կարող խոչընդոտել ներկայացված գրավոր նյութերի հիման վրա հարցի քննարկմանը։

2. Դատարանը «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված անձի նշանակման հարցը քննում է 1 ամսվա ժամկետում և կայացնում համապատասխան վճիռ։ Այդ որոշման մեջ պետք է նշված լինեն դատարանի կողմից նշանակված անձի անձը հաստատող տվյալները և նրա զբաղեցրած պաշտոնը։ Եթե ​​ներկայացված են մի քանի թեկնածուներ, ապա դատարանը նշանակում է այն թեկնածուին, ով առավել համապատասխան է զբաղեցվելիք պաշտոնին։

3. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված դեպքում հայտատուի (հայտատուների) կամ նշանակվելիք անձի միջնորդության հիման վրա դատարանը կարող է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված վճռով որոշել նշանակված անձի վարձատրության չափը և աշխատանքի վարձատրության կարգը:

4. Առաջին ատյանի դատարանի վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքով, բացառությամբ այն դեպքի, երբ ձեռնարկատիրական ընկերության վերակազմակերպման ժամանակ գործընկերոջ բաժնեմասի իրական արժեքը որոշելու համար նշանակվել է անկախ փորձագետ:

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30924. Հայտարարություն անձի նշանակման մասին

1. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված անձի նշանակման դիմումը պետք է ներառի.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) հայտատուի (հայտատուների), ինչպես նաև նշանակվող անձի անունը, անձնական համարը, հասցեն, փաստացի գտնվելու վայրը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, կոնտակտային հեռախոսահամարը և/կամ այլ տվյալներ,

գ) հղում հայտատուի (դիմողների) իրավասությանը` դիմելու (դիմելու) դատարան անձին կոնկրետ պաշտոնում նշանակելու խնդրանքով,

դ) «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված դատարան դիմելու նախադրյալների առկայության հիմնավորումը,

ե) կոնկրետ անձի նշանակման վերաբերյալ դիմողի (դիմողների) խնդրանքը և այդ անձին աջակցելու պատճառները,

զ) դիմումին կից ապացույցներին հղում,

է) լիազորված անձի ստորագրությունը։

2. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված անձի նշանակման դիմումին պետք է կցվեն դրանում նշված փաստական ​​հանգամանքները հաստատող ապացույցներ, պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիր, նշանակվող անձի անձը հաստատող փաստաթղթի վավերացված պատճենը, այդ անձի գրավոր համաձայնությունը և պատշաճ կերպով վավերացված ստորագրության նմուշը:

3. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված անձի նշանակման մասին դիմումը ստանալուց հետո դատարանը 3 օրվա ընթացքում ստուգում է նրա ընդունելիության նախադրյալները։ Եթե ​​նշված դիմումը չի համապատասխանում սույն հոդվածի պահանջներին կամ խախտվում է դատարան դիմելու օրինական ժամկետը, ապա դատարանը դիմողին (դիմողներին) մերժում է դիմումն ընդունել քննության։ Այս վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքով։

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30925. Բաժնետիրական ընկերության դիտորդական խորհրդի անդամի ետկանչը

1. Բաժնետիրական ընկերությունն իրավասու է դիտորդական խորհրդի անդամի ետկանչի համար դիմել դատարան՝ ըստ դիտորդական խորհրդի անդամի գտնվելու վայրի:

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը պետք է ներառի.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) դիմողի (դիմողների) անունը, ինչպես նաև դիտորդական խորհրդի ետկանչվելիք անդամի անունը, անձնական համարը, հասցեն, փաստացի գտնվելու վայրը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, կոնտակտային հեռախոսահամարը և (կամ) այլ տվյալներ,

գ) հղում դիմողի (դիմողների) իրավասությանը` դիմելու դատարան` դիտորդական խորհրդի անդամի ետկանչի պահանջով,

դ) «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված դատարան դիմելու նախապայմանների և դիտորդական խորհրդի անդամի ետկանչի կարևոր հիմքերի առկայության հիմնավորումը,

ե) դիմողի (դիմողների) պահանջը` դիտորդական խորհրդի կոնկրետ անդամի հետկանչի մասին,

զ) դիմումին կից ապացույցների հղումը,

է) իրավասու անձի ստորագրությունը։

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումին պետք է կցվեն դրանում նշված փաստական ​​հանգամանքները հաստատող ապացույցները, դիտորդական խորհրդի որոշումը դիտորդական խորհրդի անդամի ետկանչի մասին և պետական տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիրը։

4. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումն ստանալուց հետո՝ 3 օրվա ընթացքում, դատարանը ստուգում է դրա ընդունելիության նախապայմանները։ Սույն հոդվածի պահանջների խախտման դեպքում դատարանը վճռով կմերժի դիմողի (դիմողների) դիմումն ընդունել քննարկման: Այս վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքարկման կարգով։ Դիմումի ընդունելիության նախապայմանների առկայության դեպքում դատարանը ծանուցում է դիտորդական խորհրդի անդամին ձեռնարկատիրական ընկերության պահանջի մասին, ուղարկում դիմումը ր դրան կից ապացույցներն ու նշանակում դատական ​​նիստ։ Դիտորդական խորհրդի ետկաչվելիք անդամի դատական ​​նիստին չներկայանալը չի ​​կարող խոչընդոտել ներկայացված գրավոր նյութերի հիման վրա հարցի քննությանը։

5. Դիտորդական խորհրդի ետկանչվելիք անդամն իրավասու է գրավոր դիրքորոշում ներկայացնել սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումի և դիտորդական խորհրդի արձանագրության մեջ նշված համապատասխան հիմքերի վերաբերյալ:

6. «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված հիմքերի առկայությունը հաստատելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնումբաժնետիրական ընկերության դիտորդական խորհրդի անդամին ետկանչելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատարանը կմերժի դիմողի(դիմողների)համապատասխան պահանջի բավարարումը։

7. Բաժնետիրական ընկերության դիտորդական խորհրդի անդամի ետկանչիմասին որոշումը կարող է բողոքարկվել միայն վերաքննիչ կարգով: Այս որոշման բողոքարկումը չի դադարեցնում դրա կատարումը։

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30926. Ձեռնարկատիրական ընկերության գործընկերոջ բաժնեմասի ետգնման

արդարացի գնի սահմանումը

1. Ձեռնարկատիրական ընկերության այն գործընկերը, որն ընդհանուր ժողովում դեմ է քվեարկել ձեռնարկատիրական ընկերության վերափոխմանը և համաձայն չէ իր բաժնեմասի համար առաջարկվող ետգնման գնի հետ, կարող է դիմել դատարան ետգնման գումարի մասին ծանուցումն ստանալուց հետո՝ 30 օրվա ընթացքում՝ բաժնեմասի ետգնման արդար գին որոշելու պահանջով:

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը պետք է ներառի.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) դիմողի (դիմողների), ինչպես նաև ձեռնարկատիրական ընկերության անվանումը, անձնական համարը, հասցեն, փաստացի գտնվելու վայրը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, կոնտակտային հեռախոսահամարը և (կամ) այլ տվյալներ,

գ) «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված դատարան դիմելու նախապայմանների առկայության հիմնավորումը,

դ) տվյալներ անկախ փորձագետ նշանակվելիք անձի մասին,

ե) հղում, որ դատարան դիմելու ժամկետը պահպանված է,

զ) դիմողի (դիմողների)պահանջը,

է) հղում դիմումին կից ապացույցներին,

ը) իրավասու անձի ստորագրությունը,

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումին պետք է կցվեն դրանում նշված փաստական ​​հանգամանքները հաստատող ապացույցները և պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիրը:

4. Դատարանը դրա ընդունելիությունը ստուգում է սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումն ստանալուց հետո, 3 օրվա ընթացքում։ Սույն հոդվածի պահանջների խախտման դեպքում դատարանը վճռով կմերժի դիմողի (դիմողների) դիմումն ընդունել քննության։ Այս վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքարկման կարգով։ Հակառակ դեպքում դատարանը ձեռնարկատեր ընկերությանը կտեղեկացնի իր գործընկերոջ պահանջի մասին և կնշանակի անկախ փորձագետ՝ սույն օրենսգրքի 30912 հոդվածով սահմանված կարգով բաժնետոմսերի հետգնման արդարացի գինը որոշելու համար:

5. Գործընկերոջ բաժնեմասի ետգնման արդարացի գնի որոշման հարցը քննվում է առանց բանավոր լսումների: Դատարանը կարող է դատական ​​նիստ նշանակել գործընկերոջ և ձեռնարկատիրական ընկերության մասնակցությամբ։ Նրանց չներկայանալը դատական ​​նիստին չի կարող խոչընդոտել ներկայացված գրավոր նյութերի հիման վրա հարցի քննարկմանը։

6. Դատարանը վճիռ է կայացնում գործընկերոջ բաժնեմասի ետգնման արդարացի գնի սահմանման վերաբերյալ: Գործընկերոջ բաժնեմասի ետգնման արդարացի գինը որոշելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի.

ա) բաժնեմասի արժեքը,

բ) ձեռնարկատիրական ընկերության կողմից ընդունելի ենթադրյալ եկամուտները,

գ) ձեռնարկատիրական ընկերության ակտիվները (ներառյալ ձեռնարկատիրական ընկերության պահուստները, գործարար համբավը, փորձը, հեռանկարները և գործարար կապերը) և պասիվները:

7. Սույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքարկման միջոցով:

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30927. Ձեռնարկատիրական ընկերության փաստաթղթերի պահպանման վայրի

սահմանումը

1. Ձեռնարկատիրական ընկերության լուծարային կառավարիչը կամ գործընկերը, «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված դեպքում, իրավասու է դիմել դատարան ձեռնարկատիրական ընկերության փաստաթղթերի պահպանման վայրը որոշելու պահանջով։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը պետք է ներառի.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) դիմողի (դիմողների) անունը, նրա (նրանց) զբաղեցրած պաշտոնը, անձնական համարը, հասցեն, փաստացի գտնվելու վայրը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, կոնտակտային հեռախոսահամարը և/կամ այլ տվյալներ,

գ) «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված դատարան դիմելու նախապայմանների առկայության հիմնավորումը,

դ) ձեռնարկատիրական ընկերության բոլոր լուծարողների նույնականացման և կոնտակտային տվյալները,

ե) ձեռնարկատիրական ընկերության փաստաթղթերի պահպանման հավանական վայրերի անվանումներն ու հասցեները՝ դրանցից յուրաքանչյուրի առավելությունների ու թերությունների հիմնավորմամբ,

զ) ձեռնարկատիրական ընկերության փաստաթղթերի պահպանման/ծանոթացման համար պատասխանատու անձի (անձանց) ինքնությունը և նրա(նրանց) գրավոր համաձայնությունը,

է) դիմողի (դիմողների) պահանջը,

ը) հղում դիմումին կից ապացույցներին,

թ) իրավասու անձի ստորագրությունը։

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումին պետք է կցվեն դրանում նշված փաստական ​​հանգամանքները հաստատող ապացույցներ, պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիրը, ձեռնարկատիրական ընկերության պահելու համար պատասխանատու անձի (անձանց) անձը հաստատող փաստաթղթի վավերացված պատճենը և այդ անձի (անձանց) գրավոր համաձայնությունը:

4. Դատարանը դրա ընդունելիությունը ստուգում է սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումն ստանալուց հետո՝ 3 օրվա ընթացքում։ Սույն հոդվածի պահանջների խախտման դեպքում դատարանը վճռով կմերժի դիմողի (դիմողների) դիմումի ընդունումը քննման։ Այս վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքարկման կարգով։ Հակառակ դեպքում դատարանը նշված դիմումի մասին կտեղեկացնի ձեռնարկատիրական ընկերության մյուս լուծարողին (լուծարողներին) և դատավարական ժամկետ կտա դիրքորոշումը ներկայացնելու համար։ Սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո դատարանը հարցը կորոշի վճռով, առանց բանավոր լսումների։ Դատարանը իրավասու է նշանակել բանավոր դատական ​​նիստ ձեռնարկատիրական ընկերության լուծարողների մասնակցությամբ։ Բանավոր նիստին նրանց չներկայանալը չի կարող խոչընդոտել ներկայացված գրավոր նյութերի հիման վրա հարցի քննարկմանը։

5. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված որոշման մեջ պետք է նշվի ձեռնարկատիրական ընկերության փաստաթղթերի պահպանման վայրը և դրանց պահպանման/ծանոթության համար պատասխանատու անձի (անձանց) նույնականացման տվյալները:

6. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքարկման միջոցով:

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30928. Բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի գումարում

1. Դատարանը բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողով հրավիրելու հարցը կքննարկի կապիտալի առնվազն 5%-ին տիրապետող բաժնետիրոջ (բաժնետերերի) դիմումի հիման վրա։

2. Եթե դիմող բաժնետերերի թիվը երկուսից ավելի է, ապա նրանք պարտավոր են դատարան դիմելու և վարույթ իրականացնելու նպատակով նշանակել ներկայացուցիչ։

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը պետք է ներառի.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) դիմողի (դիմողների), ինչպես նաև ներկայացուցչի անունը, անձնական համարը, հասցեն, փաստացի գտնվելու վայրը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, կոնտակտային հեռախոսահամարը և/կամ այլ տվյալներ,

գ) «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված դատարան դիմելու նախապայմանների առկայության հիմնավորումը,

դ) բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի գումարման նպատակը, պատճառները և օրակարգը (օրակարգում պետք է արտացոլվեն կապիտալի առնվազն 5%-ին տիրապետող բաժնետիրոջ (բաժնետերերի) կողմից պահանջված բոլոր հարցերը), ինչպես նաև բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի նախագահ նշանակվելիք անձի ինքնությունը և նույնականացման տվյալները, եթե պահանջված է բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի նախագահի նշանակում,

ե) բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի ենթադրյալ ժամկետը,

զ) դիմողի (դիմողների) պահանջը,

է) դիմումին կից ապացույցների հղում,

ը) լիազորված անձի ստորագրությունը։

4. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումին պետք է կցվեն դրանում նշված փաստական ​​հանգամանքները հաստատող ապացույցներ և պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիր՝ բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի նախագահ նշանակվելիք անձի ինքնությունը հաստատող փաստաթղթի վավերացված պատճենը և այս անձի գրավոր համաձայնությունը, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքում` նաև ներկայացուցչի լիազորությունը հաստատող փաստաթուղթ։

5. Դատարանը սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումն ստանալուց հետո 3 օրվա ընթացքում ստուգում է դրա ընդունելիությունը։ Սույն հոդվածի պահանջների խախտման դեպքում դատարանը վճռով մերժում է դիմողին (դիմողներին) դիմումն ընդունել քննության։Սույն վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով` հանձնման պահից 5 օրվա ընթացքում։ Հակառակ դեպքում, դատարանը ձեռնարկատիրական ընկերությանը տեղեկացնում է բաժնետիրոջը (բաժնետերերին) պահանջի մասին և 3 օր ժամկետ է սահմանում պատասխան դիրքորոշում ներկայացնելու համար։ Դատարանը սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո 5-օրյա ժամկետում հարցը քննում է առանց բանավոր լսման և կայացնում համապատասխան վճիռ։ Դատարանը կարող է դատական ​​նիստ նշանակել գործընկերոջ և ձեռնարկատիրական ընկերության մասնակցությամբ։ Նրանց չներկայանալը դատական ​​նիստին չի կարող խոչընդոտել ներկայացված գրավոր նյութերի հիման վրա հարցի քննարկմանը։

6. Բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողով հրավիրելու հարցը դատարանը որոշում է վճռով: Պահանջը բավարարելու դեպքում դատարանը որոշում է բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի անցկացման օրացուցային ամիսը և դիմող բաժնետիրոջը (բաժնետերերին) շնորհում է բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողով հրավիրելու լիազորություն: Դատարանը կարող է նշանակել նաև բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողովի նախագահ։

7. Բաժնետերերի արտահերթ ընդհանուր ժողով հրավիրելու հարցով կայացված վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքարկման միջոցով։

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ․

Հոդված 30929. Բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի օրակարգում հարց ավելացնելը

1. Բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի օրակարգում հարց ավելացնելու մասին պահանջը դատարանը քննարկում է կապիտալի առնվազն 5%-ին տիրապետող բաժնետիրոջ (բաժնետերերի) դիմումի հիման վրա:

2. Եթե դիմող բաժնետերերի թիվը երկուսից ավելի է, ապա նրանք պարտավոր են դատարան դիմելու և վարույթ իրականացնելու նպատակով նշանակել ներկայացուցիչ։

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը պետք է պարունակի.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) դիմողի (դիմողների), ինչպես նաև ներկայացուցչի անունը, անձնական համարը, հասցեն, փաստացի գտնվելու վայրը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, կոնտակտային հեռախոսահամարը և/կամ այլ տվյալներ,

գ) «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված դատարան դիմելու նախապայմանների առկայության հիմնավորում,

դ) բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի օրակարգում ընդգրկված հարցերի ցանկը և օրակարգում դրանք ընդգրկելու անհրաժեշտության հիմնավորումը,

ե) դիմողի (դիմողների) պահանջը,

զ) դիմումին կից ապացույցներին հղում,

է) լիազորված անձի ստորագրությունը։

4. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումին պետք է կցվեն դրանում նշված փաստական ​​հանգամանքները հաստատող ապացույցները և պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիր, իսկ նույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված դեպքում՝ նաև ներկայացուցչի լիազորությունը հաստատող փաստաթուղթ։

5. Դատարանը սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումն ստանալուց հետո 3 օրվա ընթացքում ստուգում է դրա ընդունելիությունը։ Սույն հոդվածի պահանջների խախտման դեպքում դատարանը դիմողին (դիմողներին) վճռով կմերժի դիմումն ընդունել քննարկման: Սույն վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով` հանձնման պահից 5 օրվա ընթացքում։ Հակառակ դեպքում դատարանը ձեռնարկատիրական ընկերությանը տեղեկացնում է բաժնետիրոջ (բաժնետերերի) պահանջի մասին և 3 օր ժամկետ է սահմանում պատասխան դիրքորոշում ներկայացնելու համար։ Դատարանը սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո 5-օրյա ժամկետում առանց բանավոր քննության կքննի գործն ըստ էության և կկայացնի համապատասխան վճիռ։ Դատարանը կարող է դատական ​​նիստ նշանակել գործընկերոջ և ձեռնարկատիրական ընկերության մասնակցությամբ։ Նրանց չներկայանալը դատական ​​նիստին չի կարող խոչընդոտել ներկայացված գրավոր նյութերի հիման վրա հարցի քննարկմանը։

6. Բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի օրակարգում հարց ավելացնելու պահանջի վերաբերյալ դատարանը վճիռ է կայացնում: Եթե ​​այս պահանջը բավարարվում է, դատարանը դիմող բաժնետիրոջը (բաժնետերերին) շնորհում է հրապարակմամբ բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի օրակարգում հարց ավելացնելու իրավասություն:

7. Սույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված վճիռը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքարկման միջոցով:

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30930. Կոոպերատիվի ընդհանուր ժողովի գումարում

Կոոպերատիվի անդամների 10%-ի կամ նրա կանոնադրությամբ նախատեսված թվով անդամների պահանջի դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքի 30928 հոդվածով սահմանված կարգով քննում է դիմող կոոպերատիվի անդամներին կոոպերատիվի ընդհանուր ժողով հրավիրելու իրավասություն շնորհելու հարցը:

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №888 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30931. Ձեռնարկատիրական ընկերության գույքի բաշխման ժամկետի կրճատումը

1. Ձեռնարկատիրական ընկերության գործընկերոջ կամ լուծարողի պահանջով «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված դեպքում դատարանը քննում է ձեռնարկատիրական ընկերության գույքի բաշխման ժամկետի կրճատման հարցը։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը պետք է ներառի.

ա) դատարանի անվանումը,

բ) դիմողի (դիմողների), ինչպես նաև ներկայացուցչի անունը, անձնական համարը, հասցեն, փաստացի գտնվելու վայրը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, կոնտակտային հեռախոսահամարը և/կամ այլ տվյալներ,

գ) «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված դատարան դիմելու նախապայմանների առկայության հիմնավորումը,

դ) դիմողի (դիմողների) պահանջը,

ե) հղումդիմումին կից ապացույցներին,

զ) իրավասու անձի ստորագրությունը։

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումը պետք է ուղեկցվի դրանում նշված փաստական ​​հանգամանքները հաստատող ապացույցներով (այդ թվում՝ ձեռնարկատիրական ընկերության լուծարման մասին դիմումի հրապարակումը հաստատող փաստաթուղթը և անկախ փորձագետի եզրակացությունը, որ բոլոր պարտավորությունները կատարվել են, և ձեռնարկատիրական ընկերության գույքի բաշխումը վտանգ չի ներկայացնում պարտատերերի համար) և պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող անդորրագիրը:

4. Դատարանը սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դիմումն ստանալուց հետո՝ 3 օրվա ընթացքում ստուգում է դրա ընդունելիությունը։ Սույն հոդվածի պահանջների խախտման դեպքում դատարանը կմերժի դիմողի (դիմողների) բողոքի քննության ընդունումը։ Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով` հանձնման պահից 5 օրվա ընթացքում։ Հակառակ դեպքում՝ առաջիկա 5 օրվա ընթացքում դատարանն ըստ էության՝ առանց բանավոր լսումների, կկայացնի համապատասխան վճիռ։ Հնարավոր է, որ դատարանը նշանակի դատական ​​նիստ դիմողի (դիմողների) մասնակցությամբ։ Նրա (նրանց) չներկայանալը դատական ​​նիստին չի կարող խոչընդոտել ներկայացված գրավոր նյութերի հիման վրա հարցի քննարկմանը։

5. Համապատասխան պահանջը բավարարելու դեպքում դատարանը ձեռնարկատիրական ընկերության գույքի բաշխման համար սահմանում է 3-ամսյա ժամկետ, որը կհաշվարկվի ձեռնարկատիրական ընկերության լուծարման մասին հայտարարության հրապարակումից։

6. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված որոշումը բողոքարկվում է 5-օրյա ժամկետում` մասնավոր բողոքարկման միջոցով:

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 888 – կայք, 04.08.2021թ.

Բաժին վեցերորդ

Հատուկ (առանց վեճ) վարույթ

Գլուխ XXXV

Ընդհանուր կանոնակարգեր

Հոդված 310. Դատարանի կողմից հատուկ վարույթի կարգով քննվող գործերը

Դատարանը հատուկ վարույթի կարգով քննում է հետևյալ գործերը.

ա) իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատման վերաբերյալ գործերը,

բ) քաղաքացուն անհայտ կորած ճանաչելու և քաղաքացուն մահացած հայտարարելու մասին,

գ) (հանվել է՝ 20.03.2015թ., № 3340),

դ) ըստ ներկայացնողի և օրդերային կորցրած արժեթղթերով հավաստված իրավունքները վերականգնելու վերաբերյալ գործերը (կոչի վարույթ),

ե) գույքը տիրազուրկ ճանաչելու մասին,

զ) (հանվել է), որդեգրման մասին,

ը) երեխային լքված ճանաչելու մասին,

թ) կենդանի դոնորության համաձայնություն տալու մասին։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 177 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2007 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 5628 – ՎՕՏ I, №48, 27.12.2007թ., հոդվ.418

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 5580 – կայք, 13.07.2016թ.

Հոդված 311. Գործերի քննությունը հատուկ վարույթի կարգով

1. Հատուկ վարույթի գործերը դատարանը քննում է սույն օրենսգրքով սահմանված կանոններով՝ հաշվի առնելով XXXV-XLII գլուխներով նախատեսված փոփոխություններն ու լրացումները: Գործը հատուկ վարույթի կարգով քննելիս դատարանը հրավիրում է սույն գործի քննությամբ շահագրգիռ անձանց:

2. Եթե գործը հատուկ վարույթի ընթացակարգով քննելիս վեճ է ծագում այնպիսի իրավունքների մասին, որոնք դատարանին գերատեսչորեն են ենթադատ, դատարանը դիմումը թողնում է չքննարկված և շահագրգիռ կողմերին բացատրում է, որ նրանք իրավունք ունեն ընդհանուր հիմունքներով հայց ներկայացնելու:

Վրաստանի 2006 թվականի հուլիսի 13-ի № 3435 օրենք – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Գլուխ XXXVI

Իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատում

Հոդված 312. Դատարանի կողմից քննվող գործերը իրավաբանական նշանակություն

ունեցող փաստերի հաստատման վերաբերյալ

1. Դատարանը հաստատում է այն փաստերը, որոնցից կախված է քաղաքացիների և կազմակերպությունների անձնական կամ գույքային իրավունքների ծագումը, փոփոխումը կամ դադարումը:

2. Դատարանը քննում է գործերը.

ա) անձանց ազգակցական հարաբերությունները որոշելու մասին,

բ) անձի` ուրիշի խնամքի տակ գտնվելու փաստի հաստատման մասին,

գ) հայրություն հաստատելու, ամուսնության, ամուսնալուծության, անվան և (կամ) ազգանվան փոփոխության գրանցման կամ որդեգրման փաստերի հաստատման մասին,

դ) իրավունքը սահմանող փաստաթղթերն այն անձին պատկանելու փաստը հաստատելու մասին, ում անունը, հայրանունը կամ ազգանունը, որը նշված է փաստաթղթերում, չի համապատասխանում իր անձնագրում կամ ծննդյան վկայականում նշված անվանը, հայրանվանը կամ ազգանվանը,

ե) (հանվել է),

զ) (հանվել է),

է) (հանվել է),

ը) ժառանգությունն ընդունելու և ժառանգության բացման վայրի հաստատման մասին,

թ) (հանվել է):

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի №3435 օրենք – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2008 թվականի մարտի 21-ի Վրաստանի օրենք №5977 – ՎՕՏ I, №9, 04.04.2008թ., հոդվ․64

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5569 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 313. Իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատման համար

անհրաժեշտ պայմանները

1. Դատարանն իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստը հաստատում է միայն այն դեպքում, եթե դիմողը հնարավորություն չունի այլ կարգով ստանալու այդ փաստը հավաստող պատշաճ փաստաթղթեր կամ անհնար է վերականգնել կորցրած փաստաթղթերը:

2. (Հանվել է):

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 3131. (Հանվել է)

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 314. Դիմում ներկայացնելը

Իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստի հաստատման մասին դիմումը ներկայացվում է դատարան՝ ըստ դիմողի բնակության վայրի:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435– ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 315. Դիմումի բովանդակությունը

Դիմումի մեջ պետք է նշվի, թե ինչ նպատակի համար է դիմողին անհրաժեշտ տվյալ փաստի հաստատումը, ինչպես նաև բերվեն դիմողի կողմից պատշաճ փաստաթղթեր ստանալու կամ կորցրած փաստաթղթերը վերականգնելու անհնարինությունը հաստատող ապացույցներ:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 316. Դատարանի որոշումը իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ

հաստատելու մասին

Դատարանի որոշումը իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հաստատելու մասին, որը պետք է գրանցվի քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմնում կամ այլ մարմնում, հիմք է հանդիսանում նման գրանցման և ձևակերպման համար, սակայն չի կարող փոփոխել այդ մարմինների կողմից հատկացվելիք փաստաթղթերը:

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5569 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 3161. Իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատման

վերաբերյալ գործերի քննության և որոշումների բողոքարկման կարգը

1. Իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի որոշման հետ կապված գործերը քննում է դատավորը կամ դատարանի համապատասխան պաշտոնատար անձը սույն օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:

2. Դատարանի համապատասխան պաշտոնատար անձի կողմից կայացված որոշումը կարող է բողոքարկվել՝ բողոք ներկայացնելով նույն դատարան՝ պատճառաբանված որոշումը կողմին հանձնելուց հետո 10-օրյա ժամկետում։

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

Գլուխ XXXVI1

Կենդանի դոնորության համաձայնություն տալը

Վրաստանի 2016 թվականի հունիսի 24-ի №5580 օրենք – կայք, 13.07.2016թ.

Հոդված 3162. Դիմում ներկայացնելը

1. «Մարդու օրգանների փոխպատվաստման մասին» Վրաստանի օրենքի հիման վրա ստացողի հետ անձնական մտերիմ փոխհարաբերություններ ունեցող անձի՝ կենդանի դոնորության համաձայնություն ստանալու մասին դիմումը ներկայացվում է դատարան՝ ըստ դոնորի բնակության վայրի:

2. Կենդանի դոնորության համաձայնություն ստանալու մասին դիմումը կարող է ներկայացնել ստացողը, դոնորը կամ փոխպատվաստման խորհուրդը։

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №5580 – կայք, 13.07.2016թ.

Հոդված 3163. Դիմումի բովանդակությունը

1. Կենդանի դոնորության համաձայնություն ստանալու դիմումում պետք է նշված լինի դոնորի և ստացողի միջև առկա սերտ անձնական հարաբերությունների բնույթը, դոնորի անձնական և ընտանեկան դրությունը, դոնորի օրգան վերցնելու նպատակը:

2. Կենդանի դոնորության համաձայնություն ստանալու մասին դիմումին պետք է կցվեն.

ա) ապացույցներ, որոնք հաստատում են դոնորի և ստացողի միջև առնվազն 2 տարվա սերտ և կայուն հուզական հարաբերությունների առկայություն,

բ) ապացույցներ, որ կենդանի դոնորը չի հայտնաբերվել Վրաստանի «Մարդու օրգանների փոխպատվաստման մասին» օրենքի 18-րդ հոդվածի «բ․ա․», «բ․բ․» և «բ․գ․» ենթակետերով սահմանված անձանց մեջ,

գ) ապացույցներ այն մասին, որ ստացողի համար գոյություն չունի բուժման այլընտրանքային մեթոդ՝ նրա կյանքը պահպանելու, նրան ծանր հիվանդությունից բուժելու, հիվանդության զարգացումը դադարեցնելու կամ նրա առողջությունը բարելավելու համար,

դ) տեղեկանք առողջական վիճակի մասին, որը հաստատում է փոխպատվաստման ցուցումը,

ե) դոնորի համաձայնությունը,

զ) եզրակացություն դոնորի և ստացողի հակագենային համատեղելիության մասին,

է) տեղեկանք պոտենցիալ դոնորի առողջության մասին։

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №5580 – կայք, 13.07.2016թ.

Հոդված 3164. Դատարանի գործողությունը դիմումն ստանալուց հետո

Գործը դատաքննության նախապատրաստելիս դատարանը կպարզի.

ա) արդյոք դոնորի համաձայնության վրա ազդում են տնտեսական, սոցիալական կամ հոգեբանական գործոնները,

բ) արդյոք դոնորի համաձայնությունը պայմանավորված է խոստացված կամ իրական փոխհատուցում ստանալու հետ,

գ) հասկանում է արդյոք դոնորը, որ ցանկացած պահի կարող է հրաժարվել օրգան տրամադրելուց՝ առանց պատճառները բացատրելու,

դ) այլ անհրաժեշտ հանգամանքներ:

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №5580 – կայք, 13.07.2016թ.

Հոդված 3165. Դատարանի որոշումը

Դատարանի որոշումը, որով դատարանը անձին կենդանի դոնորության համաձայնություն է տալիս՝ հիմնվելով ստացողի հետ սերտ անձնական հարաբերությունների առկայության վրա, դատարանի համաձայնությունն է «Մարդու օրգանների փոխպատվաստման մասին» Վրաստանի օրենքի 18-րդ հոդվածի «է» ենթաբաժնի նպատակներով։

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №5580 – կայք, 13.07.2016թ.

Հոդված 3166. Կենդանի դոնորության համաձայնություն տալու մասին գործը քննելու և

դատարանի որոշումը բողոքարկելու կանոնները

1. Դատարանը կենդանի դոնորության վերաբերյալ համաձայնության գործը քննում է սույն օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:

2. Դատարանի որոշումը կարող է բողոքարկվել բողոք ներկայացնելով նույն դատարան՝ պատճառաբանված որոշումը կողմին հանձնելուց հետո 10-օրյա ժամկետում։

2016 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 5580 – կայք, 13.07.2016թ.

Գլուխ XXXVII

Քաղաքացուն անհայտ կորած ճանաչելը և քաղաքացուն մահացած հայտարարելը

Հոդված 317. Դիմում ներկայացնելը

Քաղաքացուն անհայտ կորած ճանաչելու կամ քաղաքացուն մահացած հայտարարելու մասին դիմումը շահագրգիռ անձը ներկայացնում է դատարան՝ ըստ դիմողի բնակության վայրի։

Հոդված 318. Դիմումի բովանդակությունը

Դիմումի մեջ պետք է նշվի, թե ինչ նպատակով է դիմողին անհրաժեշտ քաղաքացուն անհայտ կորած ճանաչել և մահացած հայտարարել, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնք ապացուցում են քաղաքացու անհետ կորելը կամ անհայտ կորածին մահացու վտանգ էին ստեղծում, կամ հիմք են տալիս ենթադրության անելու որոշակի դժբախտ պատահարի հետևանքով նրա մահվան մասին։

Հոդված 319. Դատարանի գործողությունը դիմումն ստանալուց հետո

Գործը դատաքննության նախապատրաստելիս դատարանը կպարզի, թե որ անձինք կարող են տեղեկություններ տրամադրել անհայտ կորածի մասին, ինչպես նաև համապատասխան մարմիններին կհարցաքննի անհայտ կորածի մասին՝ ըստ նրա վերջին բնակության կամ աշխատանքի վայրի։

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

Հոդված 320. Դատարանի որոշումը

1. Դատարանի որոշումը, որով քաղաքացին ճանաչվում է անհայտ կորած, հիմք է հանդիսանում, որպեսզի անհայտ կորածի գույքը վստահված սեփականության տեսքով կառավարման փոխանցվի նրա օրինական ժառանգներին:

2. Դատարանի որոշումը, որով անձը հայտարարված է մահացած, հիմք է հանդիսանում նրա համար, որպեսզի քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմինը գրանցի մահը։

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5569 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 321. Անհայտ կորած ճանաչված կամ մահացած հայտարարված

անձի հայտնվելու կամ նրա գտնվելու վայրի հայտնաբերման հետևանքները

Անհայտ կորած ճանաչված կամ մահացած հայտարարված անձի հայտնվելու կամ նրա գտնվելու վայրը հայտնաբերելու դեպքում դատարանը նոր որոշմամբ չեղարկում է իր նախկին որոշումը։ Նոր որոշումը հիմք է հանդիսանում քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմնում մահվան ակտի գրանցումը չեղարկելու համար։

Վրաստանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի №5569 օրենք – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 3211. Քաղաքացուն անհայտ կորած ճանաչելու և քաղաքացուն մահացած

հայտարարելու մասին գործերի քննության և որոշումների բողոքարկման կարգը

1. Քաղաքացուն անհայտ կորած ճանաչելու և քաղաքացուն մահացած հայտարարելու վերաբերյալ գործերը քննում է դատավորը կամ դատարանի համապատասխան պաշտոնատար անձը սույն օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:

2. Դատարանի համապատասխան աշխատակցի կողմից կայացված որոշումը կարող է բողոքարկվել՝ բողոք ներկայացնելով նույն դատարան՝ պատճառաբանված որոշումը կողմին հանձնելուց հետո 10-օրյա ժամկետում։

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

Գլուխ XXXVIII

(Հանվել է)

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 322. (Հանվել է)

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 323. (Հանվել է)

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 324. (Հանվել է)

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 325. (Հանվել է)

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 326. (Հանվել է )

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 327. (Հանվել է)

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի Որոշում № 2/4/532,533 – կայք, 28.10.2014թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Գլուխ XXXIX

Կորցրած կամ ոչնչացված ըստ ներկայացնողի արժեթղթի և օրդերային արժեթղթի իրավունքների վերականգնումը (կոչի վարույթ)

Հոդված 328. Դիմում ներկայացնելը

1. Ըստ ներկայացնողի և օրդերային արժեթուղթը կորցնելու կամ ոչնչանալու ժամանակ, օրենքով նախատեսված դեպքերում անձը կարող է դատարանից խնդրել կորցրած կամ ոչնչացված արժեթուղթն անվավեր ճանաչել և վերականգնել իրավունքը դրա նկատմամբ:

2. Դիմումը պետք է ներկայացվի դատարան՝ համաձայն սույն հոդվածում նշված փաստաթուղթը հատկացնող հաստատության գտնվելու վայրի:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 329. Դիմումի բովանդակությունը

Դիմումում պետք է նշվեն կորած կամ ոչնչացված փաստաթղթի տարբերակիչ նշանները, փաստաթուղթը հատկացնող հաստատության անվանումը, ինչպես նաև փաստաթուղթը կորցնելու հանգամանքները:

Հոդված 330. Դատավորի գործողությունը դիմումն ստանալուց հետո

1. Դիմումը ստանալուց հետո դատավորը կայացնում է վճիռ փաստաթուղթը հատկացնող հիմնարկին (անձին) այս փաստաթղթով ցանկացած վճարում և հատկացում կատարելն արգելելու, ինչպես նաև տեղական մամուլում հրապարակել՝ դիմողի հաշվին:

2. Նման վճիռ կայացնելու մերժումը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքարկման միջոցով:

Հոդված 331. Հրապարակում

Հրապարակումը պետք է ներառի.

ա) այն դատարանի անվանումը, որտեղ ներկայացվել է փաստաթուղթը կորչելու մասին դիմումը,

բ) դիմողի անունը և բնակության վայրը,

գ) փաստաթղթի անվանումը և տարբերակիչ նշանները,

դ) առաջարկություն այն անձի նկատմամբ, ում ձեռքին է փաստաթուղթը, որի կորստի մասին դիմում է ներկայացվել, որ նա հրապարակման օրվանից երեք ամսվա ընթացքում դիմում ներկայացնի դատարան սույն փաստաթղթի նկատմամբ իր իրավունքի մասին։

Հոդված 332. Այն անձի դիմումը, ում ձեռքին գտնվում է փաստաթուղթը

Այն անձը, ում ձեռքին գտնվում է փաստաթուղթը, որի կորստի մասին հայտարարված է, պարտավոր է հրապարակման օրվանից մինչև 3 ամիսը լրանալը վճիռ կայացնող դատարան ներկայացնել դիմում փաստաթղթի նկատմամբ իր իրավունքի մասին և դրա հետ մեկտեղ ներկայացնել նաև փաստաթղթի բնօրինակը:

Հոդված 333. Դատավորի գործողությունը փաստաթուղթը այն անձից դիմում ստանալուց հետո, ում ձեռքին այն գտնվում է

1. Եթե այն անձը, ում ձեռքին գտնվում է փաստաթուղթը, դիմում է ներկայացնում դատարան մինչև հրապարակման օրվանից 3 ամիսը լրանալը, ապա դատարանը փաստաթղթի կորստի մասին դիմումը թողնում է չքննված և նշանակում է ժամկետ, որի ընթացքում փաստաթուղթը հատկացնող հաստատությանը (անձին) կարգելվի այս փաստաթղթով վճարում կատարել և տրամադրել: Այս ժամկետը չի կարող գերազանցել 2 ամիսը։

2. Միևնույն ժամանակ, դատարանը դիմողին պարզաբանում է իր իրավունքը ընդհանուր կարգով հայց հարուցելու փաստաթուղթը ետ պահանջելու մասին այն անձի նկատմամբ, ում ձեռքին գտնվում է փաստաթուղթը, իսկ վերջինիս՝ իր իրավունքը վճարել տալ դիմողին արգելման միջոցի հետևանքով առաջացած վնասը։ Դատարանի որոշման դեմ կարող է մասնավոր բողոք ներկայացվել։

Հոդված 334. Գործի քննությունը նշանակելը

Կորցրած փաստաթղթերն անվավեր ճանաչելու վերաբերյալ գործը դատարանը կքննի հրապարակման օրվանից 3-ամսյա ժամկետը լրանալուց հետո, եթե այն անձը, ում ձեռքին գտնվում է փաստաթուղթը չներկայացնի 332-րդ հոդվածում նշված դիմումը։

Հոդված 335. Դատարանի որոշումը դիմումի պատճառով

Դիմողի խնդրանքը բավարարելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում, որով ուժը կորցրած է հայտարարում կորած փաստաթուղթը։ Սույն որոշումը իրավունք է տալիս դիմողին ստանալ ավանդ կամ նոր փաստաթուղթ անվավեր ճանաչված փաստաթղթի փոխարեն:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 336. Գույքի անհիմն ձեռքբերման վերաբերյալ հայց հարուցելու

այն անձի իրավունքը, ում ձեռքին գտնվում է փաստաթուղթը

Այն անձը, ում ձեռքին գտնվում է փաստաթուղթը , ով ինչ-ինչ պատճառներով ժամանակին չի հայտարարել այս փաստաթղթի նկատմամբ իր իրավունքը, կորցրած փաստաթուղթն անվավեր ճանաչելու մասին դատարանի որոշումից հետո, կարող է հայց ներկայացնել գույքի անհիմն ձեռքբերման կամ խնայողության համար այն անձի դեմ, ում շնորհվել է կորցրածի փոխարեն նոր փաստաթուղթ ստանալու իրավունք։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435– ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Գլուխ XL

Գույքի տիրազուրկ ճանաչումը

Հոդված 337. Դիմում ներկայացնելը

Գույքը տիրազուրկ ճանաչելու մասին դիմումը դատարան է ներկայացնում այն ​​անձը, ով տիրացել է գույքին` ըստ ֆիզիկական անձի բնակության վայրի կամ իրավաբանական անձի գտնվելու վայրի:

Հոդված 338. Դիմումի բովանդակությունը

Գույքը տիրազուրկ ճանաչելու մասին դիմումում պետք է նշել՝ որ գույքը պետք է ճանաչվի տիրազուրկ, ինչպիսին են այս գույքի տարբերակիչ հատկանիշները, ապացույցներ, որոնք հավաստում են սեփականատիրոջ կողմից գույքը լքելը՝ առանց սեփականության իրավունքը պահպանելու մտադրության, նաև՝ ապացույց այն մասին, որ դիմումատուն տիրացել է այնպիսի գույքի, որի յուրացումը օրենքով արգելված չէ և չեն խախտվում այն ​​անձի իրավունքները, որն իրավունք ուներ յուրացնելու այս իրը։

Հոդված 339. Հրապարակում

Դիմումը ստանալուց հետո դատարանը տեղական թերթում հրապարակում է ծանուցում, որը պետք է պարունակի.

ա) այն դատարանի անվանումը, որը պետք է որոշում կայացնի գույքն տիրազուրկ ճանաչելու մասին,

բ) դիմողի ինքնությունը,

գ) գույքի նկարագրությունը, որը պետք է ճանաչվի տիրազուրկ,

դ) պահանջ այն անձանց նկատմամբ, ովքեր կարող են բողոք ունենալ գույքի նկատմամբ, որը պետք է տիրազուրկ ճանաչվի՝ հրապարակման օրվանից 3 ամսվա ընթացքում դատարանում հայտարարելու իրենց իրավունքները։

Հոդված 340. Սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը հայցի միջոցով

1. Եթե 339-րդ հոդվածի «դ» ենթակետով նախատեսված ժամկետում դատարան է ներկայացվում սեփականության իրավունքի վերաբերյալ դիմում, ապա դատարանն իր վճռով չքննված է թողնում գույքը տիրազուրկ ճանաչելու մասին դիմումը և դիմումատուին առաջարկում է ճանաչման հայց հարուցել այն անձի նկատմամբ, որը գույքի նկատմամբ հայտարարել է իր իրավունքը։

2. Եթե սեփականության իրավունքի վերաբերյալ դիմումը դատարան չներկայացվի մինչև սահմանված ժամկետը, ապա դատարանը կքննի գործը և կհարցաքննի այն անձանց, ովքեր կարող են տեղեկություններ տրամադրել գույքի սեփականության մասին, ինչպես նաև տեղեկություններ կպահանջի համապատասխան մարմիններից:

Հոդված 341. Դատարանի որոշումը

Եթե ​​դատարանը ճանաչում է, որ գույքը սեփականատեր չունի, կամ սեփականատերը լքել է այդ գույքը՝ առանց սեփականության իրավունքը պահպանելու մտադրության, ապա որոշում է կայացնում շարժական գույքը տիրազուրկ ճանաչելու և այն անձի սեփականությանը հանձնելու մասին, ով տիրացել է այս գույքին։

Գլուխ XLI

(Հանվել է)

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №177 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Հոդված 342. (Հանվել է)

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №177 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Հոդված 343. (Հանվել է)

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №177 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Հոդված 344. (Հանվել է)

2003 թվականի ապրիլի 23-ի Վրաստանի օրենք №2105 - ՎՕՏ I, № 2, 21.05.2003թ., հոդվ․ 63

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №177 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Հոդված 345. (Հանվել է)

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 177 – ՎՕՏ I, № 19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2130 – ՎՕՏ I, № 53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Հոդված 346. (Հանվել է)

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №177 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Հոդված 347. (Հանվել է)

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №177 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.78

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Հոդված 348. (Հանվել է)

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք №2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

Գլուխ XLII

Որդեգրումը

Հոդված 349. Որդեգրման մասին դիմումը

Որդեգրման մասին դիմումը դատարան է ներկայացվում ըստ որդեգրողի կամ որդեգրվողի բնակության վայրի։

Հոդված 350. Դիմումի բովանդակությունը

1. Որդեգրման դիմումը պետք է ներառի տեղեկություններ որդեգրվողի և որդեգրողի (որդեգրողների) մասին, ինչպես նաև հանգամանքներ, որոնք հաստատում են, որ որդեգրումը կատարվում է հանուն երեխայի բարօրության և շահերի:

2. Դիմումին պետք է կցվեն․

ա) ամուսնու համաձայնությունը, երբ երեխան որդեգրվում է ամուսիններից մեկի կողմից,

բ) որդեգրվելիք երեխայի ծնողների համաձայնությունը որդեգրելու համար, եթե այդպիսիք կան։

3. Դատարանը կարող է դիմողի պահանջով կամ սեփական նախաձեռնությամբ պահանջել գործի ճիշտ որոշման համար կարևոր ապացույցներ:

4. Որդեգրման գործը քննվում է դռնփակ դատական ​​նիստում: Կողմերը կարող են պահանջել դռնբաց դատական ​​նիստ։ Եթե ​​որդեգրողը (որդեգրողները) և 10 ու ավելի տարեկան երեխան կամ նրա ներկայացուցիչը չեն կարողանում համաձայնության գալ, դատական ​​նիստը դռնփակ, թե դռնբաց լինելու հարցը վճռում է դատարանը։ Եթե ​​դատական ​​նիստին մասնակցում է մինչև 10 տարեկան երեխա, ապա դատարանը նշված հարցը լուծում է` հաշվի առնելով նրա տարիքը, առողջական վիճակը և հասունության աստիճանը:

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

1999 թվականի հունիսի 9-ի Վրաստանի օրենք №2078 – ՎՕՏ I, №24(31), 26.07.1999թ., հոդվ.112

2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №2385 – ՎՕՏ I, №50, 31.12.2009թ., հոդվ.402

2017 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №753– կայք, 24.05.2017թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5014 – կայք, 27.09.2019թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5914 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 351. Դատարանի որոշումը

1. Եթե դատարանը ճանաչի, որ որդեգրումը համապատասխանում է որդեգրվողի շահերին և ծառայում է նրա բարեկեցությանը, ապա կկայացնի որդեգրման մասին որոշում, որը դիմողի խնդրանքով հրապարակավ չի հայտարարվի։

2. (Հանվել է՝04.05.2017թ., №753):

3. Որդեգրումը վավեր է դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից:

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №2385 – ՎՕՏ I, №50, 31.12.2009թ., հոդվ.402

2017 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք № 753–կայք, 24.05.2017թ.

Գլուխ XLII1

Կորցրած գործի վարույթի վերականգնումը

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 - ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 3511. Կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու կարգը

Կորցրած գործի վարույթը կարող է վերականգնվել կողմերի դիմումով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 3512. Դիմումը ընդդատ դատարան ներկայացնելը

Կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու մասին դիմումը պետք է ներկայացվի այն դատարան կամ նրա իրավահաջորդին, որը կայացրել է որոշում (վճիռ) այս գործի վարույթը կարճելու մասին: Եթե ​​կորցրած գործի վարույթն ավարտված չէ, ապա դիմումը ներկայացվում է այն դատարան, որում գտնվում է գործը:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 - ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 3513. Դիմումի բովանդակությունը

1. Դիմումը պետք է ներառի.

ա) գործը քննող դատարանի անվանումը,

բ) կորցրած գործով վարույթը կարճելու մասին որոշում կամ վճիռ կայացրած դատարանի անվանումը,

գ) նշում այն ​​մասին, թե կորցրած վարույթի որ մասն է պահանջում դիմողը վերականգնել,

դ) այն հանգամանքների նշում, որոնք հանգեցրել են գործի նյութերի կորստի,

ե) նշում այն մասին, թե ինչ նպատակով է անհրաժեշտ դիմողին վերականգնել կորցրած նյութերը,

զ) գործի հետ կապված մանրամասն տեղեկություններ։

2. Դիմումին պետք է կցվեն փաստաթղթերը կամ դրանց վավերացված պատճենները, որոնք ունի դիմողը, և որոնք առնչվում են գործին, նույնիսկ եթե դրանք վավերացված չեն սահմանված կարգով:

3. Դիմումին պետք է կցվի պետական ​​տուրքի վճարումը հավաստող անդորրագիրը, եթե գործը կորել է դիմողի մեղքով:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 3514. Դիմումի քննության կարգը

1. Դատարանը կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու մասին դիմումը քննում է կողմերի ներկայությամբ, թեև կողմերից մեկի կամ երկուսի չներկայանալը չի ​​կարող խոչընդոտել գործի քննությանը: Անհրաժեշտության դեպքում դատարանն իր նախաձեռնությամբ կամ կողմերի միջնորդության հիման վրա կհրավիրի անձանց, որոնք կարող են դատարանին տեղեկություններ տրամադրել վարույթը վերսկսելու մասին։ Դատարանը նաև իրավունք ունի տեղեկություններ պահանջել համապատասխան մարմիններից։

2. Գործը քննող դատարանը պետք է առաջնորդվի դատաքննության մնացած նյութերով, ինչպես նաև կողմերի պահանջներով կամ այլ անձանց փաստաթղթերով, որոնք նրանց են փոխանցվել մինչև դատաքննության նյութերը կորցնելը, ինչպես նաև այն վավերացված փաստաթղթերի պատճեններով, որոնք կվերաբերեն նյութին։ Գործին մասնակցող անձինք իրավունք ունեն դատարանի քննարկմանը ներկայացնել իրենց կողմից պատրաստված որոշման նախագիծը, որը պետք է թարմացվի։

3. Դատարանն իրավունք ունի որպես վկա հարցաքննել անձանց, որոնք ներկա էին դատավարական գործողությունների իրականացմանը, և, անհրաժեշտության դեպքում, նաև այն անձանց, ովքեր ներկա են եղել դատական ​​նիստին, երբ քննվում էր այն գործը, որի նյութերը կորել են:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 3515. Դատարանի վճիռը կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու մասին

Դատարանը կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու մասին վճիռ է կայացնում, որում պետք է նշվի այն որոշման կամ վճռի բովանդակությունը, որով կորցրած գործի վարույթը ավարտվել է։ Վճռում պետք է նշել նաև, թե ինչ դատավարական գործողություններ էին կատարվում կորցրած գործի վարույթի ժամանակ։ Կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու մասին դատարանի վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքի միջոցով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 3516. Կորցրած գործի վարույթը վերականգնելու անհնարինությունը

Կորցրած գործի վարույթը վերսկսելու անհնարինության դեպքում դատարանն իր վճռով դադարեցնում է գործի վարույթը կորցրած դատական վարույթը վերականգնելու վերաբերյալ։ Նման դեպքում դիմողը կարող է հայց ներկայացնել ընդհանուր կարգով։ Այս վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքարկման միջոցով:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Բաժին յոթերորդ

Ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացման, ընտանեկան, վարչական, պետական-իրավական հարաբերություններից բխող և ռեկետային գույքի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվող անձի, թմրամիջոցների տարածմանը աջակցելու կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածով և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի գույքի բռնագրավման և պետությանը փոխանցելու հետ կապված գործերի, ինչպես նաև անձի՝ գրավյալ տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ ճանաչելու մասին գործերի քննության առանձնահատկությունները։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Վրաստանի օրենք №797 – ՎՕՏ I, №40, 29.12.2008թ., հոդվ.284

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Գլուխ XLII2

Ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացման հետ կապված գործերի քննության առանձնահատկությունները

Վրաստանի 2011 թվականի հունիսի 21-ի № 4869 օրենք – կայք, 07.06.2011թ.

Հոդված 3517. Սույն գլխում օգտագործվող տերմինների սահմանումը

Սույն գլխում օգտագործված տերմինները սույն գլխի նպատակների համար ունեն հետևյալ իմաստները.

ա) Կոնվենցիա – «Երեխաների միջազգային առևանգման քաղաքացիական ասպեկտների մասին» Հաագայի 1980 թվականի հոկտեմբերի 25-ի կոնվենցիա,

բ) կենտրոնական մարմին – Վրաստանի արդարադատության նախարարության կառուցվածքային ստորաբաժանում,

գ) երեխա – մինչև 16 տարեկան անձ,

դ) դիմող – ցանկացած անձ կամ մարմին, որը հայց է ներկայացնում ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ կապ հաստատելու իրավունքի իրացման հետ կապված հարցերի վերաբերյալ,

ե) դատարան – Թբիլիսիի և Քութաիսիի քաղաքային և վերաքննիչ դատարաններ, Վրաստանի Գերագույն դատարան,

զ) խնամակալության իրավունք – Վրաստանի քաղաքացիական օրենսգրքի 13057 հոդվածի «ե» ենթակետով նախատեսված իրավունք,

է) երեխայի հետ շփվելու իրավունք – Վրաստանի քաղաքացիական օրենսգրքի 13057 հոդվածի «զ» ենթակետով նախատեսված իրավունք,

ը) երեխայի ոչ օրինաչափ տեղափոխում – անձի կամ մարմնի անհատապես կամ համատեղ կամ նրանց շնորհված այն խնամակալության իրավունքի խախտումը, որն ապահովված էր այն պետության օրենսդրությամբ, որտեղ երեխան սովորաբար ապրել է մինչև նրա ոչ օրինաչափ տեղափոխումը, և որն իրականում օգտագործվում էր երեխայի տեղափոխման պահի դրությամբ անհատապես կամ համատեղ և/կամ այս կերպ կօգտագործվեր, եթե չլիներ նրա ոչ օրինաչափ տեղափոխումը, ինչպես նաև, երեխան այս պետությունից կոնվենցիան ստորագրած պետություն է տեղափոխվել առանց խնամակալության իրավունք ունեցող անձի կամ մարմնի թույլտվության, և նրա պահանջից հետո երեխան չի վերադարձվում երկիր,

թ) երեխայի ոչ օրինաչափ պահում – անձին կամ մարմնին անհատապես կամ համատեղ կամ նրանց շնորհված այն խնամակալության իրավունքի խախտում, որն ապահովված էր այն պետության օրենսդրությամբ, որտեղ երեխան սովորաբար ապրել է մինչև նրա ոչ օրինաչափ պահումը, և որն իրականում օգտագործվում էր երեխայի պահման պահի դրությամբ անհատապես կամ համատեղ և/կամ այս կերպ կօգտագործվեր, եթե չլիներ նրա ոչ օրինաչափ պահումը, ինչպես նաև, երեխան այս պետությունից կոնվենցիան ստորագրած պետություն է տեղափոխվել առանց խնամակալության իրավունք ունեցող անձի կամ մարմնի թույլտվության, և չնայած խնամակալության իրավունք ունեցող անձի կամ մարմնի պահանջին, երեխան չի վերադարձվում իր սովորական բնակության երկիր։

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի №4869 օրենք – կայք, 07.06.2011թ.

2020 թվականի հունիսի 10-ի Վրաստանի №6054 օրենք – կայք, 19.06.2020թ.

Հոդված 3518. Կարգավորման շրջանակը

Սույն օրենսգրքով սահմանված կանոնները կիրառվում են ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփման իրավունքի իրացման հետ կապված դեպքերի նկատմամբ՝ սույն գլխով սահմանված առանձնահատկությունների նախատեսմամբ:

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

Հոդված 3519. Ընդդատություն

1. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացման հետ կապված հայցերը դատարան են ներկայացվում սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

2. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացման հետ կապված հարցերն առաջին ատյանում քննվում են Թբիլիսիի և Քութաիսիի քաղաքային դատարանների կողմից՝ կախված երեխայի գտնվելու վայրից: Սույն գլխի նպատակներով Թբիլիսիի քաղաքային դատարանի իրավազորությունն ընդգրկում է Արևելյան Վրաստանը, իսկ Քութաիսիի քաղաքային դատարանինը՝ Արևմտյան Վրաստանը:

3. Թբիլիսիի և Քութաիսիի քաղաքային դատարանների կողմից ոչ օրինաչափ տեղափոխված/պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացման վերաբերյալ կայացված որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, կողմին հիմնավորված որոշումը փոխանցելուց հետո 2 շաբաթվա ընթացքում՝ Թբիլիսիի և Քութաիսիի վերաքննիչ դատարաններ:

4. Թբիլիսիի և Քութաիսիի վերաքննիչ դատարանների կողմից ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ հարաբերությունների իրավունքի իրացման վերաբերյալ կայացված որոշումը կարող է բողոքարկվել Վրաստանի Գերագույն դատարան՝ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, կողմին հիմնավորված որոշումը փոխանցելուց հետո 2 շաբաթվա ընթացքում

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

2020 թվականի հունիսի 10-ի Վրաստանի օրենք №6054 – կայք, 19.06.2020թ.

Հոդված 35110. Միջնորդությունը դատական ​​հրամանի վերաբերյալ

Եթե ​​ ներկայացված է դիմողի հայց ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացման հետ կապված հարցերի վերաբերյալ, ապա մինչև դատարանի վերջնական որոշման կայացումը, դիմումատուն կարող է միջնորդություններ ներկայացնել.

ա) երեխայի տեղաշարժը սահմանափակելու հրաման տալու մասին,

բ) երեխային համապատասխան անձի կամ հաստատության մոտ տեղավորելու հրաման տալու մասին,

գ) համապատասխան պետական ​​մարմինների միջոցով երեխայի գտնվելու վայրը պարզելու վերաբերյալ հրաման տալու մասին,

դ) արձակել ցանկացած այլ հրաման, որը դիմումատուն նպատակահարմար է համարում ելնելով Կոնվենցիայի դրույթներից:

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք № 4869 – կայք, 07.06.2011թ.

Հոդված 35111. Երեխայի ոչ օրինաչափ տեղափոխելու/պահելու փաստի որոշումը

1. Այն փաստը որոշելիս, թե արդյոք երեխան ոչ օրինաչափ է տեղափոխվել/պահվել, հայցը ստացող դատարանը կարող է ուղղակիորեն առաջնորդվել երեխայի սովորական բնակության պետության օրենսդրությամբ, այդ պետության դատական ​​կամ վարչական մարմնի որոշմամբ և/կամ երրորդ պետության դատական ​​կամ վարչական մարմնի որոշումով՝ անկախ նրանից, թե ճանաչված է արդյոք այս որոշումը երեխայի սովորական բնակության վայրի պետության կողմից՝ առանց հատուկ ընթացակարգերի դիմելու, որոնք այլ դեպքում կօգտագործեր այդպիսին որոշումը Վրաստանի տարածքում ընդունելու/

հաստատելու/ճանաչելու համար։

2. Մինչ երեխայի վերադարձի մասին որոշում կայացնելը, դատարանը կարող է դիմողից պահանջել ներկայացնել երեխայի սովորական բնակության պետության պետական ​​մարմնի կողմից տրված ցանկացած փաստաթուղթ, որով ապացուցվում է երեխայի տեղափոխման/ պահման ոչ օրինաչափ լինելը։ Կենտրոնական մարմինը իրավասու է աջակցել դիմողին նման փաստաթուղթ ստանալու հարցում:

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

2020 թվականի հունիսի 10-ի Վրաստանի օրենք №6054 – կայք, 19.06.2020թ.

Հոդված 35112. Երեխային ոչ օրինաչափ տեղափոխման/պահման մասին հայց ստանալու

հետևանքները

Կենտրոնական մարմնից ոչ օրինաչափ տեղափոխված/ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխային սովորական բնակության վայրի երկիր վերադարձնելու վերաբերյալ վարույթ սկսելու մասին տեղեկատվություն ստանալուց հետո Վրաստանի դատարաններից ոչ մեկը իրավազոր չէ մինչև ոչ օրինաչափ տեղափոխված/ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձը մերժելու մասին որոշման կայացումը քննել խնամակալության իրավունքի հարցը։

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

2020 թվականի հունիսի 10-ի Վրաստանի օրենք №6054 – կայք, 19.06.2020թ.

Հոդված 35113. Դատական քննությունը

1. Դատարանը պարտավոր է լսել երեխային, եթե նրա տարիքը, ֆիզիկական և հոգեբանական վիճակը տալիս է դրա հնարավորություն։

2. Երեխայի լսումը պետք է իրականացվի Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով և դրան պետք է մասնակցի փորձագետ և/կամ սոցիալական աշխատող։

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

Հոդված 35114. Դատական ժամկետները

1. Դատարանը ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձնելու կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքը իրացնելու մասին որոշումն ընդունում է արագացված կարգով՝ գործը վարույթ ընդունելուց հետո վեց շաբաթվա ընթացքում։

2. Դատարանը դիմումատուի կողմից սույն օրենսգրքի 35110 հոդվածով նախատեսված միջնորդությունների հետ կապված որոշում է կայացնում 48 ժամվա ընթացքում:

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

Հոդված 35115. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխային

վերադարձնելու մասին դատարանի որոշումը

1. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխային վերադարձնելու մասին դատարանը որոշում է կայացնում, եթե.

ա) երեխան ոչ օրինաչափ է տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափ է պահվում, և նրա ոչ օրինաչափ տեղափոխման կամ ոչ օրինաչափ պահման օրվանից մինչև հայցի ներկայացման պահն անցել է մեկ տարուց պակաս,

բ) երեխայի ոչ օրինաչափ տեղափոխման կամ ոչ օրինաչափ պահման օրվանից մինչև հայցը ներկայացնելու պահն անցել է մեկ տարուց ավելի, և հստակորեն չի ցույց տրվել, որ երեխան ինտեգրվել է իր նոր միջավայրին։

2. Սույն հոդվածի դրույթները չեն սահմանափակում գործի քննության ցանկացած փուլում երեխայի վերադարձի վերաբերյալ որոշում կայացնելու դատարանի իրավունքը:

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

2020 թվականի հունիսի 10-ի Վրաստանի օրենք №6054 – կայք, 19.06.2020թ.

Հոդված 35116. Դատարանի որոշումը ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխային Վրաստանում թողնելու մասին

Դատարանը իրավազոր է մերժել ոչ օրինաչափ տեղափոխված կամ ոչ օրինաչափորեն պահվող երեխայի վերադարձը, եթե․

ա) երեխայի ոչ օրինաչափ տեղափոխման/պահման օրվանից մինչև համապատասխան դիմում կամ հայց ներկայացնելու պահն անցել է 1 տարուց ավելի, և նա ինտեգրվել է նոր միջավայր,

բ) անձը կամ մարմինը, որը պահանջում է երեխայի վերադարձը, երեխայի Վրաստան ոչ օրինաչափ տեղափոխման կամ ոչ օրինաչափ պահման պահի դրությամբ փաստացի չի իրականացնում խնամակալություն կամ համաձայնել է կամ ավելի ուշ հարմարվել երեխայի նման տեղափոխման/պահման հետ,

գ) երեխայի տարիքը, նրա ֆիզիկական և հոգեկան վիճակը հնարավորություն են տալիս, որ նախատեսվի նրա կարծիքը, և նա միանշանակ հրաժարվում է վերադառնալուց,

դ) լուրջ վտանգ կա, որ վերադարձը երեխային ֆիզիկական կամ հոգեբանական վտանգ կստեղծի կամ այլ կերպ երեխային կդնի անտանելի դրության մեջ։

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք № 4869 – կայք, 07.06.2011թ.

2020 թվականի հունիսի 10-ի Վրաստանի օրենք № 6054 – կայք, 19.06.2020թ.

Հոդված 35117. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված/պահվող երեխային վերադարձնելու կամ

երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացումն ի կատար ածելը և իրականացումը

դադարեցնելը

1. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված/պահվող երեխային վերադարձնելու կամ

երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացումն ի կատար ածելու իրավունքից օգտվելու մասին որոշումը պետք է ներառի դրա կատարման հետ կապված հարցեր։

2. Եթե ոչ օրինաչափ տեղափոխված/պահվող երեխային վերադարձնելու կամ

երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացումն ի կատար ածելու համար պատասխանատու մարմինների կողմից Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով միջոցներ ձեռնարկվելուց հետո երեխան, որը հասել է այնպիսի տարիքի և հասունության աստիճանի, երբ նրա կարծիքի նախատեսումը նպատակահարմար է, հրաժարվում է վերադառնալուց, գործն ուղարկվում է սույն որոշումը կայացրած դատարան, որը գործը վարույթ ընդունելուց հետո 1 շաբաթվա ընթացքում որոշում է կայացնում տվյալ որոշման իրականացման ընթացակարգի դադարեցման մասին։ Եթե ​​ երեխայի լավագույն շահերը պահանջում են, ապա այս որոշումը կկայացվի բանավոր լսումով:

3. Եթե ապօրինի տեղահանված/պահված երեխան հրաժարվում է վերադառնալ, ապա նրա կամքի իսկությունը պետք է հաստատվի հոգեբանի եզրակացությամբ:

4. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված/պահվող երեխային վերադարձնելու մասին որոշումն իրականացնող ընթացակարգերը, դա ի կատար ածելու համար պատասխանատու մարմինները և այս որոշման ի կատար ածելու գործընթացում նրանց լիազորությունները սահմանվում են Վրաստանի կառավարության կողմից հաստատված «Ոչ օրինաչափ տեղափոխված/պահվող երեխային վերադարձնելու կամ երեխայի հետ շփման իրավունքի իրականացման մասին դիմելիության (ուղղորդման) և ի կատար ածելու ընթացակարգերով»։

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք № 4869 – կայք, 07.06.2011թ.

2020 թվականի հունիսի 10-ի Վրաստանի օրենք № 6054 – կայք, 19.06.2020թ.

Հոդված 35118. Ծախսեր

1. Դիմողն ազատվում է գործընթացի ծախսերի վճարումից:

2. Ոչ օրինաչափ տեղափոխված/պահվող երեխայի վերադարձի կամ երեխայի հետ շփվելու իրավունքի իրացման հետ կապված որոշում կայացնելիս դատարանը որոշում է կայացնում և այն ​​անձին, որը երեխային ոչ օրինաչափ կերպով տեղափոխել է կամ ոչ օրինաչափորեն պահում է, կամ, որը խանգարել է երեխայի հետ շփվելու իրավունքն իրացնել, պարտավորեցնում է հատուցել այն պարտադիր ծախսերը, որոնք կատարել է դիմողը, այդ թվում ճանապարհածախսերը, երեխայի գտնվելու վայրը որոշելու համար արված ցանկացած ծախս կամ վճարված գումարը, դիմողի իրավաբանական ներկայացուցչության ծախսերը և երեխային վերադարձնելու ծախսերը։

2011 թվականի հունիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №4869 – կայք, 07.06.2011թ.

Գլուխ XLII3

«Ծնողի պատասխանատվության և երեխաների պաշտպանության միջոցների իրականացման հետ կապված իրավասության, կիրառելի իրավունքի, ճանաչման, կատարման և համագործակցության մասին» Հաագայի 1996 թվականի հոկտեմբերի 19-ի կոնվենցիայով նախատեսված գործերի քննության առանձնահատկությունները

2014 թվականի մարտի 19-ի Վրաստանի օրենք № 2111 – կայք, 01.04.2014թ.

Հոդված 35119. Կոնվենցիայով սահմանված կենտրոնական մարմինը

«Ծնողի պատասխանատվության և երեխաների պաշտպանության միջոցների իրականացման հետ կապված իրավասության, կիրառելի իրավունքի, ճանաչման, կատարման և համագործակցության մասին» Հաագայի 1996 թվականի հոկտեմբերի 19-ի կոնվենցիայով սահմանված կենտրոնական մարմինը Վրաստանի արդարադատության նախարարության կառուցվածքային ստորաբաժանումն է։

2014 թվականի մարտի 19-ի Վրաստանի օրենք №2111 – կայք, 01.04.2014թ.

Հոդված 35120. Կոնվենցիայի մասնակից պետության կենտրոնական մարմնի պահանջի

կատարումը

1. «Ծնողի պատասխանատվության և երեխաների պաշտպանության միջոցների իրականացման հետ կապված իրավասության, կիրառելի իրավունքի, ճանաչման, կատարման և համագործակցության մասին» Հաագայի 1996 թվականի հոկտեմբերի 19-ի կոնվենցիայի մասնակից պետության նույն Կոնվենցիայի հիման վրա սահմանված կենտրոնական մարմնի պահանջը, երեխայի անձը կամ/և գույքը պաշտպանելու համար, Վրաստանի արդարադատության նախարարության կառուցվածքային ստորաբաժանումը ուղարկում է խնամակալության և հոգաբարձության մարմիններին՝ ըստ երեխայի փաստացի գտնվելու վայրի, որոնք պարտավոր են պահանջը ստանալուն պես իրականացնել Վրաստանի օրենսդրությամբ նախատեսված միջոցառումներ։

2. Երեխայի անձի և/կամ գույքի պաշտպանության համար խնամակալության և հոգաբարձության մարմինների կողմից դատարան դիմելու դեպքում դատարանը գործը քննում է գործը վարույթ ընդունելուց ոչ ուշ, քան 6 շաբաթում:

2014 թվականի մարտի 19-ի Վրաստանի օրենք №2111 – կայք, 01.04.2014թ.

Գլուխ XLIII

Ընտանեկան գործերի քննության առանձնահատկությունները

Հոդված 352. Կիրառման շրջանակը

Ամուսնության և ընտանեկան գործերի նկատմամբ կիրառվում են սույն օրենսգրքով սահմանված կանոնները՝ սույն գլխով սահմանված լրացումներով:

Հոդված 353. Ամուսիններից մեկի մահը

Ամուսիններից մեկի մահվան դեպքում դատարանում հարուցված գործը պետք է կարճվի։

Հոդված 354. Դատարանի նախաձեռնությամբ գործի հանգամանքները պարզելը

1. Դատարանը կարող է իր նախաձեռնությամբ որոշել պարզվելիք հանգամանքների շրջանակը և կողմերի բացատրություններից հետո պահանջել ապացույցներ, որոնք կողմերը չեն նշել։

2. Ընտանեկան-իրավական հարաբերություններից բխող գործերը չեն կարող քննվել այլ բնույթի պահանջներով հարուցված գործերի հետ։

Հոդված 355. Դատարանի ժամանակավոր կարգադրությունը

1. Դատարանը կողմերի միջնորդությամբ կարող է ժամանակավոր կարգադրություն արձակել՝ կարգավորելու.

ա) երեխայի նկատմամբ ծնողական խնամքի հարցերը,

բ) ծնողներից մեկի հարաբերությունները երեխայի հետ,

գ) դաստիարակելու համար երեխային ծնողներից մեկին փոխանցելը,

դ) անչափահաս երեխային պահելու պարտավորությունը,

ե) ամուսիններից մեկի՝ մյուս ամուսնուն նյութական աջակցություն ցուցաբերելու հարցը,

զ) կենցաղային և բնակարանից օգտվելու հարցը,

է) ընտանեկան-իրավական հարաբերություններից բխող գործերի քննության հետ կապված կանխավճարի տեսքով ծախսերը վճարել տալու հարցը։

2. Նշված հարցերի վերաբերյալ դատարանի վճիռը կարող է կայացվել առանց գործի բանավոր քննության։

3. Վճիռ կայացնող դատարանը կարող է կողմերի դիմումի հիման վրա փոխել կամ ամբողջությամբ չեղարկել իր վճիռը:

Հոդված 356. Դատարանի որոշումը ամուսնալուծության կամ ամուսնությունը անվավեր

հայտարարելու մասին

1. Ամուսնալուծության կամ ամուսնությունը անվավեր հայտարարելու մասին կայացված որոշմամբ դատարանը, եթե դա պահանջում են կողմերն իրենց հայտարարությամբ, որոշում է.

ա) ամուսնության մեջ ծնված երեխայի նկատմամբ ծնողների համատեղ խնամքի հարցը,

բ) ծնողներից մեկի ամուսնության մեջ ծնված երեխայի հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցը,

գ) երեխային ծնողներից մեկին հանձնելու հարցը,

դ) ամուսնության մեջ ծնված երեխային նյութական աջակցության (պահելու) հարցը,

ե) ամուսինների փոխադարձաբար իրար պահելու հարցը։

2. Ամուսնալուծության կամ ամուսնությունը անվավեր ճանաչելու և դրանց հետևանքների մասին դատարանը կայացնում է միասնական որոշում: Եթե ​​դատարանն առանձնացնում է ամուսնության գործերից բխող այլ գործերը, ապա վճիռ է կայացնում սույն հոդվածի առաջին մասի «ա» և «բ» ենթակետերում նշված հարցերի վերաբերյալ: Նման վճռի դեմ թույլատրելի է մասնավոր բողոք ներկայացնել:

Գլուխ XLIV

(Հանվել է)

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք №70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

Հոդված 357. (Հանվել է)

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք №70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

Հոդված 358. (Հանվել է)

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք №70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

Հոդված 359. (Հանվել է)

1999 թվականի սեպտեմբերի 8-ի Վրաստանի օրենք №2365 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.214.

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք № 0 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

Հոդված 360. (Հանվել է)

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք № 70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

Հոդված 361. (Հանվել է)

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք №70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

Հոդված 362. (Հանվել է)

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք №70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

Հոդված 363. (Հանվել է)

1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Վրաստանի օրենք №70 – ՎՕՏ I, №48(55), 16.12.1999թ., հոդվ.245

ԳԼՈՒԽ XLIV1

Ռեկետային գույքի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանն աջակցողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածով և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի գույքի բռնագրավման և պետությանը փոխանցելու հետ կապված վարույթ

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2357 – ՎՕՏ I, №57, 29.12.2005թ., հոդվ.441

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Վրաստանի օրենք №3838 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.335

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199– ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Հոդված 3561. Տերմինների սահմանումը

Սույն գլխի նպատակների համար տերմիններն ունեն հետևյալ իմաստները.

ա) ռեկետ – եկամուտ կամ այլ գույքային շահ պարբերաբար ստանալու նպատակով վարած կրկնվող և կազմակերպված գործողություն, որը կապված է կանխամտած հանցանք կատարելու հետ (եթե դատվածությունը չի չեղարկվել կամ հանվել), եթե այն իրականացվել է առնվազն երկու անգամ հինգ օրացուցային տարվա ընթացքում, որը չի ներառում ռեկետային գործունեություն իրականացնողի կալանքի կամ պատժի կրման ժամկետը,

բ) ռեկետային խմբավորում – իր գործունեությամբ ռեկետի հետ առնչվող իրավաբանական անձ, ինչպես նաև ֆիզիկական և (կամ) իրավաբանական անձանց ցանկացած միավորում,

գ) ռեկետ անող – անձ, ով ինքնուրույն կամ մեկ այլ անձի/անձանց հետ միասին առաջանորդում է ռեկետային խմբավորման գործունեությունը կամ այլ կերպ մասնակցում է ռեկետային խմբավորման գործունեությանը, և որին հայտնի է, որ այդ խմբավորումը ռեկետային խմբավորում է, ինչպես նաև, որն ապօրինի լուծում է ռեկետային խմբավորումների կամ ռեկետային խմբավորման և այլ անձանց միջև վեճերը կամ մասնակցում է դրանց լուծմանը,

դ) պաշտոնատար անձ – «Պետական ​​հիմնարկում շահերի անհամատեղելիության և կոռուպցիայի մասին» Վրաստանի օրենքի 2-րդ հոդվածով սահմանված պաշտոնատար անձ, հանրային ծառայող, հանրային իրավունքի իրավաբանական անձի ղեկավար կամ նրա տեղակալ, ինչպես նաև այն ձեռնարկության ղեկավարության/ներկայացուցչության համար լիազորված անձ, որում պետությունը կամ մունիցիպալիտետը տիրապետում է բաժնեմասի (բաժնետոմսերի) 50%-ին կամ 50%-ից ավելիին, անկախ նրանից, թե նա ազատված է արդյոք զբաղեցված պաշտոնից,

ե) մարդկանց առևտրով զբաղվող – ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ կամ անձանց խումբ, որը կատարել է Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 1431 և (կամ) 1432 հոդվածներով նախատեսված հանցագործություն,

զ) թմրամիջոցների տարածմանը նպաստող – ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ կամ անձանց խումբ, որը հանցագործություն է կատարել Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 260-րդ հոդվածով (եթե հաստատված է թմրամիջոցի իրացման նպատակը) կամ 261-րդ հոդվածի 4-րդ մասով (եթե հաստատված է հոգեմետ նյութի իրացման նպատակը) նախատեսված հանցագործություն կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի XXXIII գլխով այլ առանձնապես ծանր հանցագործություն,

է) «գողական աշխարհի» անդամը,

է.ա) «գողական աշխարհը» ճանաչող և դրա գործունեությանը ակտիվ մասնակցող անձ, ինչպես նաև անձ, որը ճանաչում է«գողական աշխարհը», կապ ունի դրա հետ, և կա հստակ արտահայտված նշանների ամբողջություն, որը ցույց է տալիս, որ անձն իր արարքով պատրաստակամություն է արտահայտում մասնակցելու «գողական աշխարհի» գործունեությանը,

է.բ) անձ, ով որևէ ձևով ղեկավարում և (կամ) կազմակերպում է «գողական աշխարհը» կամ «գողական աշխարհի» գործունեության մեթոդների կիրառմամբ ղեկավարում և (կամ) կազմակերպում է անձանց որոշակի խմբի («օրենքով գող»),

ը) ընտանիքի անդամ – ռեկետ անողի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի ամուսին, անչափահաս զավակ, խորթ երեխա, ինչպես նաև ռեկետ անողի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ մշտապես բնակվող անձ,

թ) մերձավոր ազգական – ռեկետ անողի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի ընտանիքի անդամ, ուղիղ վերընթաց և վայրընթաց ճյուղի բարեկամ, քույր, եղբայր, ծնողի կամ զավակի խորթ երեխա, ամուսնու քույր, եղբայր, ծնող,

ժ) ռեկետ անողի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ – անձ, որն ըստ իրավաբանական փաստաթղթերի սեփականության մեջ ունի գույք և կա հիմնավոր կասկած, որ այն ձեռք է բերվել ռեկետի արդյունքում կամ ձեռք է բերվել ռեկետ անողի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի կողմից և (կամ) օգտվում է այս գույքից, այն տնօրինում է (կամ տնօրինում էր) ռեկետ անողը, պաշտոնատար անձը, «գողական աշխարհի» անդամը, մարդկանց առևտրով զբաղվող, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստող կամ Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձ,

ժա) ռեկետային գույք – ռեկետի արդյունքում ստացած գույք, այս գույքից ստացված եկամուտ, ռեկետից ստացած եկամտով ձեռք բերված գույք, ինչպես նաև ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անողի, ռեկետի անողի ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ ռեկետ անողի հետ փոխկապակցված անձի եկամուտ, գույք կամ գույքից ստացած եկամուտ, որի օրինաչափ միջոցներով ստանալը ապացուցող փաստաթուղթ կամ այլ ապացույց բացակայում է,

ժգ) պաշտոնատար անձի գույք – պաշտոնատար անձի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ պաշտոնատար անձի հետ փոխակապակացված անձի եկամուտ, գույք կամ գույքից ստացած եկամուտ, որի օրինաչափ միջոցներով ստանալը ապացուցող փաստաթուղթ կամ այլ ապացույց բացակայում է,

ժդ) «գողական աշխարհի» անդամի գույք – «գողական աշխարհի» անդամի, նրա ընտանիքի անդամի կամ մերձավոր ազգականի կամ ռեկետ անող անձի կամ «գողական աշխարհի» անդամի հետ փոխկապակցված անձի եկամուտ, գույք կամ գույքից ստացած եկամուտ, որի օրինաչափ միջոցներով ստանալը ապացուցող փաստաթուղթ կամ այլ ապացույց բացակայում է,

ժե) մարդկանց առևտրով զբաղվողի գույք – մարդկանց առևտրով զբաղվողի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ մարդկանց առևտրով զբաղվողի հետ փոխկապակցված անձի եկամուտ, գույք կամ գույքից ստացված եկամուտ, որի օրինաչափ միջոցներով ստանալը ապացուցող փաստաթուղթ կամ այլ ապացույց բացակայում է,

ժզ) թմրամիջոցների տարածմանը նպաստող անձի գույք – թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ թմրամիջոցներ տարածողի հետ փոխկապակցված անձի եկամուտ, գույք կամ գույքից ստացած եկամուտ, որի օրինաչափ միջոցներով ստանալը ապացուցող փաստաթուղթ կամ այլ ապացույց բացակայում է,

ժէ) Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի գույք – Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտվածի հետ փոխկապակցված անձի եկամուտ, գույք կամ գույքից ստացած եկամուտ, որի օրինաչափ միջոցներով ստանալը ապացուցող փաստաթուղթ կամ այլ ապացույց բացակայում է,

ժը) ապօրինի գույք – գույք, ինչպես նաև այս գույքից ստացված եկամուտ, բաժնետոմսեր (բաժնեմաս), որը/որոնք ռեկետային խմբավորումը, ռեկետ անող անձը, պաշտոնատար անձը, «գողական աշխարհի» անդամը, մարդկանց առևտրով զբաղվողը,, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողը կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձը, նրա ընտանիքի անդամը, նրա մերձավոր ազգականը կամ նրա հետ փոխկապակցված անձը ձեռք են բերել օրենքի պահանջների խախտմամբ,

ժդ) Չհիմնավորված գույք – գույք, ինչպես նաև այս գույքից ստացված եկամուտ, բաժնետոմսեր (բաժնեմաս), որի/որոնց օրինական ճանապարհով ձեռք բերելը հաստատող փաստաթղթեր ռեկետային խմբավորումը, ռեկետ անող անձը, պաշտոնատար անձը, «գողական աշխարհի» անդամը, մարդկանց առևտրով զբաղվողը, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստող անձը կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձը, նրա ընտանիքի անդամը, նրա մերձավոր ազգականը կամ նրա հետ փոխկապակցված անձը չունեն կամ որը/որոնք ձեռք են բերվել ապօրինի գույքի օտարման հետևանքով ստացված դրամական միջոցներով։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211– ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2357 – ՎՕՏ I, №57, 29.12.2005թ., հոդվ.441

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Վրաստանի օրենք №3838 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.335

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2015 թվականի հոկտեմբերի 27-ի Վրաստանի օրենք №4370 – կայք, 11.11.2015թ.

2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ի Վրաստանի օրենք №162 – կայք, 28.12.2016թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Հոդված 3562. Ռեկետային գույքի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի,

մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանն աջակցողի կամ

Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածով և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված

հանցագործության համար դատապարտված անձի գույքի բռնագրավման և պետությանը

փոխանցելու մասին հայց հարուցելը

1. Ռեկետային գույքի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի,

մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանն աջակցողի կամ

Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածով և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված

հանցագործության համար դատապարտված անձի գույքի բռնագրավման և պետությանը

փոխանցելու մասին հայց հարուցելու իրավունք ունի դատախազը ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը աջակցողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի նկատմամբ դատարանի դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 10 տարվա ընթացքում։

2. Ռեկետային գույքի բռնագրավման և պետությանը փոխանցելու մասին հայց կարող է ներկայացվել ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անող անձի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ պաշտոնատար անձի հետ փոխկապակցված անձի նկատմամբ։

3. Պաշտոնատար անձի գույքի բռնագրավման և պետությանը փոխանցելու մասին հայց կարող է ներկայացվել պաշտոնատար անձի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ պաշտոնատար անձի հետ փոխկապակցված անձի նկատմամբ:

4. «Գողական աշխարհի» անդամի գույքի բռնագրավման և պետությանը փոխանցելու մասին հայց կարող է ներկայացվել «գողական աշխարհի» անդամի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ «գողական աշխարհի» անդամի հետ փոխկապակցված անձի նկատմամբ։

5. Մարդկանց առևտրով զբաղվողի գույքի բռնագրավման և պետությանը փոխանցելու մասին հայց կարող է հարուցվել մարդկանց առևտրով զբաղվողի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ մարդկանց առևտրով զբաղվողի հետ փոխկապակցված անձի նկատմամբ։

6. Թմրամիջոցի տարածմանը աջակցողի գույքի բռնագրավման և պետությանը փոխանցելու նասին հայց կարող է ներկայացվել թմրամիջոցի տարածմանն աջակցողի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ թմրամիջոցի տարածմանն աջակցողի հետ փոխկապակցված անձի նկատմամբ:

7. Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի գույքը բռնագրավելու և պետությանը փոխանցելու մասին հայցը կարող է հարուցվել Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի, նրա ընտանիքի անդամի, մերձավոր ազգականի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի նկատմամբ։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64.

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2357 – ՎՕՏ I, №57, 29.12.2005թ., հոդվ.441

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Վրաստանի օրենք №3838 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.335

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․ 286

2010 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №3035 – ՎՕՏ I, №24, 10.05.2010թ., հոդվ․163

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Հոդված 3563. Գույքը ռեկետային ճանաչելը, ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անող անձի,

պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի,

թմրամիջոցների տարածմանը նպաստող կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ

և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի

գույքն անօրինական և չհիմնավորված ճանաչելը

1. Դատավորը գույքը ճանաչում է ռեկետային, եթե դատավարության ընթացքում համապատասխան ապացույցների գնահատման հիման վրա պարզվում է, որ գույքը ձեռք է բերվել ռեկետի արդյունքում, եկամուտ է ռեկետի արդյունքում ստացած գույքից, ձեռք է բերվել ռեկետից ստացած եկամտով կամ բացակայում է ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անող անձի, նրա ընտանիքի անդամի, մեձավոր ազգականի կամ ռեկետ անող անձի հետ փոխկապակցված անձի գույքի օրինաչափ միջոցներով ստանալը հավաստող փաստաթուղթ կամ այլ ապացույց։

2. Հայցվորը պարտավոր է դատարան ներկայացնել ապացույցներ պատասխանողի գույքի ռեկետային լինելու վերաբերյալ։

3. Դատավորը ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի, նրա ընտանիքի անդամի կամ մերձավոր ազգականի կամ ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի գույքն անօրինական է ճանաչում, եթե գործի վարույթի ընթացքում, համապատասխան ապացույցների գնահատման հիման վրա դատարանը պարզում է, որ գույքը կամ այս գույքի ձեռքբերման համար անհրաժեշտ միջոցները ձեռք են բերվել օրենքի պահանջների խախտմամբ։

4. Հայցվորը պարտավոր է դատարան ներկայացնել պատասխանողի գույքի անօրինականության մասին ապացույցներ։

5. Դատավորը ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի, նրա ընտանիքի անդամի կամ մերձավոր ազգականի կամ ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի գույքը ճանաչում է չհիմնավորված, եթե գործի վարույթի ընթացքում պատասխանողը չի կարողացել դատարան ներկայացնել գույքի կամ այդ գույքի ձեռքբերման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցները օրինական ճանապարհով ձեռք բերելու կամ տվյալ գույքի համար Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված հարկերի վճարումը հաստատող փաստաթղթեր:

6. Պատասխանողը պարտավոր է դատարան ներկայացնել իր գույքի օրինականության և հիմնավորվածության վերաբերյալ ապացույցներ:

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2357 – ՎՕՏ I, №57, 29.12.2005թ., հոդվ.441

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Վրաստանի օրենք №3838 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.335

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․ 286

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Հոդված 3564. Գույքի վրա արգելանք դնելը

Եթե ​​կան տվյալներ, որ ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի, նրա ընտանիքի անդամի կամ մերձավոր ազգականի կամ ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի տիրապետման մեջ եղած գույքը կթաքցնեն կամ կծախսեն կամ էլ այլ կերպ կօտարեն, դատախազը դիմում է դատարան՝ գույքի, այդ թվում՝ բանկային հաշիվների վրա արգելանք դնելու վերաբերյալ։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2357 – ՎՕՏ I, №57, 29.12.2005թ., հոդվ.441

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Վրաստանի օրենք №3838 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.335

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Հոդված 3565. Գույքը ռեկետային, ապօրինի կամ չհիմնավորված ճանաչելու իրավական

հետևանքները

1. Եթե դատարանը, սույն օրենսգրքի 3563 հոդվածի համաձայն, գույքը ճանաչել է որպես ռեկետային կամ ռեկետային խմբավորման, ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի, նրա ընտանիքի անդամի կամ մերձավոր ազգականի կամ ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի Քրեական օրենսգրքի 194-րդ և/կամ 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի տիրապետման մեջ եղած գույքը ճանաչել է անօրինական կամ չհիմնավորված, նման գույքը երրորդ անձի օրինական շահերը բավարարելուց հետո կփոխանցվի նրա օրինական սեփականատիրոջը, իսկ օրինական սեփականատիրոջը որոշելու անհնարինության դեպքում՝ պետությանը։

2. Եթե գույքի ռեկետային, անօրինական կամ չհիմնսվորված լինելը մասամբ է հաստատվում, նրա օրինական սեփականատիրոջը, իսկ օրինական սեփականատիրոջը որոշելու անհնարինության դեպքում՝ պետությանը փոխանցվում է պատասխանողի գույքի այն մասը, որի ռեկետային չլինելը, օրինականությունը և հիմնվորած լինելը պատասխանողը դատական կարգով չի կարողանա հաստատել։

3. Եթե ռեկետային, անօրինական կամ չհիմնավորված գույքն անհնար է վերադարձնել օրինական սեփականատիրոջը կամ պետությանն իր սկզբնական վիճակով, պատասխանողից կպահանջվի վճարել այս գույքի համարժեք դրամական գումարը:

4. Ռեկետային, անօրինական կամ առանց փաստաթղթերի գույքը օրինական սեփականատիրոջը կամ պետությանը փոխանցելու մասին դատարանի որոշումը կատարվում է «Կատարողական վարույթի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված կարգով։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211– ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2357 – ՎՕՏ I, №57, 29.12.2005թ., հոդվ.441

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Վրաստանի օրենք №3838 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.335

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Հոդված 3566. Հեռակա որոշում

1. Ռեկետային գույքի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի գույքի բռնագրավման գործը քննելիս, երբ հայտարարվել է ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի, նրա ընտանիքի անդամի կամ մերձավոր ազգականի կամ ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի հետախուզում, չի կիրառվում սույն օրենսգրքի 233-րդ հոդվածի առաջին մասի «գ» ենթակետը։

2. Կողմին, որը չի ներկայացել դատարան, ուղարկվում է հեռակա որոշման պատճենը այն կայացնելուց հետո 5 օրվա ընթացքում: Կողմն իրավունք ունի հեռակա որոշումը բողոքարկել վերաքննիչ (վճռաբեկ) ատյան։ Վերաքննիչ (վճռաբեկ) բողոքի վրա կողմի ստորագրությունը պետք է վավերացված լինի նոտարական կամ հյուպատոսական կարգով:

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում կիրառվում է դատական ծանուցագիրը կողմին հանձնելու (ծանուցելու) սույն օրենսգրքի VIII գլխով սահմանված ​​կարգը։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №211 – ՎՕՏ I, №18, 07.09.2004թ., հոդվ.64

2005 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №2357 – ՎՕՏ I, №57, 29.12.2005թ., հոդվ.441

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Վրաստանի օրենք №3838 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.335

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

Հոդված 3567. Ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի քրեական պատասխանատվությունը

1. Եթե դատարանը հաստատի, որ ռեկետ անող անձը, պաշտոնատար անձը, «գողական աշխարհի» անդամը, մարդկանց առևտրով զբաղվողը, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողը կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձը, նրա ընտանիքի անդամը կամ մերձավոր ազգականը կամ ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձը տիրապետման մեջ ունի ոչ օրինաչափ և չհիմնավորված գույք և դատավարության ընթացքում ռեկետ անող անձի, պաշտոնատար անձի, «գողական աշխարհի» անդամի, մարդկանց առևտրով զբաղվողի, թմրամիջոցների տարածմանը նպաստողի կամ Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 194-րդ և (կամ) 3311 հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար դատապարտված անձի կատարված արարքում բացահայտվեն քրեական հանցագործության նշաններ, դատախազը նրա նկատմամբ սկսում է քրեական հետապնդում։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում վարույթն իրականացվում է Վրաստանի քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով։

2007 թվականի հուլիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №5199 – ՎՕՏ I, №28, 18.07.2007թ., հոդվ․286

2013 թվականի նոյեմբերի 13-ի Վրաստանի օրենք №1525 – կայք, 22.11.2013թ.

2018 թվականի ապրիլի 18-ի Վրաստանի օրենք №2151 – կայք, 01.05.2018թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV2

Բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ ճանաչելու վերաբերյալ գործի քննության հետ կապված վարույթ

2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Վրաստանի օրենք №797 – ՎՕՏ I, №40, 29.12.2008թ., հոդվ.284

Հոդված 3568. Տերմինների սահմանումը

Սույն գլխի նպատակների համար տերմիններն ունեն հետևյալ իմաստները.

ա) բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձ – անձ, ով կատարել է Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 3222 հոդվածով նախատեսված արարք,

բ) բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ – «Բռնազավթված տարածքների մասին» Վրաստանի օրենքի 6-րդ հոդվածի 5-րդ կետով նախատեսված անձ,

գ) բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի գույք – ցանկացած գույք կամ գույքից ստացած եկամուտ։

2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Վրաստանի օրենք №797 – ՎՕՏ I, №40, 29.12.2008թ., հոդվ.284

Հոդված 3569. Անձին բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական

գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված

անձ ճանաչելու մասին հայց հարուցելը

1. Անձին բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ ճանաչելու մասին հայց հարուցելու իրավունք ունի դատախազը, բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի նկատմամբ դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց վեց ամիս հետո, այն դեպքում, եթե չի հաջողվում նշված անձի նկատմամբ դատական որոշման ի կատար ածումը։

2. Դատավորն անձին ճանաչում է որպես բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ, եթե համապատասխան ապացույցների գնահատմամբ պարզվում է, որ կան «Բռնազավթված տարածքների մասին» Վրաստանի օրենքի 6-րդ հոդվածի 5-րդ կետով նախատեսված հիմքեր։

3. Հայցվորը պարտավոր է դատարան ներկայացնել ապացույցներ պատասխանողի՝ բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ ճանաչելու վերաբերյալ։

4. Անձին բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ ճանաչելը հանգեցնում է դատապարտյալ անձի նկատմամբ դատարանի կայացված որոշմամբ սահմանված տուգանքի տեսքով նշանակված գումարի վճարումն (գույքի բռնագրավման մասին որոշման դեպքում՝ համարժեք գույքի առգրավում կամ դրամական վճար կատարել տալ) ուղղորդել դատապարտյալ անձի հետ փոխկապակցված անձի գույքին։

5. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կատարումը դատապարտյալ անձի հետ փոխկապակցված անձի գույքին ուղղորդումը չի բացառում դատապարտյալ անձի նկատմամբ դատարանի որոշման կատարում:

2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Վրաստանի օրենք №797 – ՎՕՏ I, №40, 29.12.2008թ., հոդվ.284

Հոդված 35610. Գույքի վրա արգելանք դնելը

Եթե ​​կան տվյալներ բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի տիրապետման մեջ եղած գույքը թաքցնելու կամ ծախսելու, կամ այլ կերպ օտարելու մասին, դատախազը պարտավոր է դիմել դատարան՝ այդ գույքի վրա, այդ թվում բանկային հաշիվների վրա, արգելանք դնելու վերաբերյալ։

2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Վրաստանի օրենք №797 – ՎՕՏ I, №40, 29.12.2008թ., հոդվ.284

Հոդված 35611. Հեռակա որոշում

1. Անձին բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձ ճանաչելու գործեր քննելիս, երբ հայտարարվել է բռնազավթված տարածքներում արգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար դատապարտված անձի հետ փոխկապակցված անձի հետախուզում, չի կիրառվում սույն օրենսգրքի 233-րդ հոդվածի առաջին մասի «գ» ենթակետը։

2. Կողմին, որը չի ներկայացել դատարան, ուղարկվում է հեռակա որոշման պատճենը, այն կայացնելուց հետո 5 օրվա ընթացքում։ Կողմն իրավունք հեռակա որոշումը բողոքարկել վերաքննիչ (վճռաբեկ) ատյան։ Վերաքննիչ (վճռաբեկ) բողոքի վրա կողմի ստորագրությունը պետք է վավերացված լինի նոտարական կամ հյուպատոսական կարգով:

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում կիրառվում է դատական ծանուցագիրը կողմին հանձնելու (ծանուցելու) սույն օրենսգրքի VIII գլխով սահմանված կարգը։

2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Վրաստանի օրենք №797 – ՎՕՏ I, №40, 29.12.2008թ., հոդվ.284

Բաժին յոթերորդ1

Դատարանի մասնակցությունը արբիտրաժային վարույթին և արբիտրաժային վճիռների

կատարմանը

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Գլուխ XLIV3

Արբիտրաժի հետ կապված գործերի քննության առանձնահատկությունները

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35612. Կիրառման շրջանակը

1. Արբիտրաժի հետ կապված գործերը դատարանը քննում է սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

2. Արբիտրաժի հետ կապված գործերը դատարանը քննում է միայն «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքով ուղղակիորեն նախատեսված դեպքերում։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35613. Արբիտրաժի հետ կապված գործերը

1. Ըստ այս բաժնի դատարանը քննում է գործեր.

ա) արբիտրաժ նշանակելու, բացարկի և լիազորության դադարեցման մասին,

բ) արբիտրաժի իրավասության մասին,

գ) արբիտրաժային հայցի ապահովման մասին,

դ) ապացույցներ ձեռք բերելու և վկայի ներկայությունն ապահովելու հարցում դատարանի աջակցության մասին,

ե) արբիտրաժի կողմից կիրառված արբիտրաժային հայցի ապահովման միջոցառումները ճանաչելու, կատարելու և կատարումը մերժելու մասին,

զ) կատարողական թերթիկ տալու մասին,

է) արբիտրաժային որոշումը չեղարկելու մասին,

ը) Վրաստանից դուրս կայացված արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման մասին,

թ) «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված այլ դեպքերում։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասի «ա», «դ» և «թ» ենթակետերով սահմանված դեպքերում որոշումներ է կայացնում այն ​​շրջանային (քաղաքային) դատարանը, որի գործողության տարածքում ընթացել է, ընթանում է կամ պետք է տեղի ունենա արբիտրաժային գործողությունը:

3. Սույն հոդվածի առաջին մասի «բ», «գ» և «ե»–«է» ենթակետերով սահմանված դեպքերում գործերը քննում են վերաքննիչ դատարանները:

4. Սույն հոդվածի առաջին մասի «ը» ենթակետով սահմանված դեպքում գործը քննում է Վրաստանի Գերագույն դատարանը։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Հոդված 35614. Կողմը

Սույն գլխի նպատակների համար կողմ է արբիտրաժային համաձայնագրի մասնակից անձը կամ նրա լիազոր ներկայացուցիչը:

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35615. Արբիտրի նշանակում, բացարկում և լիազորության դադարեցում

1. Կողմի պահանջի հիման վրա դատարանը որոշում է կայացնում արբիտրի նշանակման, բացարկման և լիազորության դադարեցման մասին:

2. Դատարանը արբիտրի նշանակման, բացարկման և լիազորության դադարեցման ժամանակ պետք է առաջնորդվի կողմերի միջև կնքված արբիտրաժային համաձայնագրով և արբիտրի անկախության ու անաչառության սկզբունքներով։

3. Դատարանը արբիտր նշանակում է դիմումը վարույթ ընդունելուց հետո 30 օրվա ընթացքում:

4. Դատարանը արբիտրի բացարկի և (կամ) լիազորության դադարեցման մասին որոշումը կայացնում է դիմումը վարույթ ընդունելուց հետո, 14-օրյա ժամկետում։

5. Դատարանում արբիտրի բացարկի և (կամ) լիազորությունը դադարեցնելու մասին հարցի քննությունը չի կարող դադարեցնել գործի քննությունն արբիտրաժում:

6. Արբիտրի նշանակման, բացարկման և լիազորության դադարեցման մասին դատարանի որոշումը վերջնական է և բողոքարկման ենթակա չէ:

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35616. Որոշում արբիտրաժի իրավունակության մասին

1. Դատարանը արբիտրաժի իրավունակության վերաբերյալ հիմնավորված վճիռը կայացնում է դիմումը վարույթ ընդունելուց հետո 14-օրյա ժամկետում։

2. Դատարանում արբիտրաժի իրավունակության հարցի քննությունը չի կարող դադարեցնել գործի քննությունն արբիտրաժում:

3. Դատարանի որոշումը արբիտրաժի իրավունակության վերաբերյալ վերջնական է և բողոքարկման ենթակա չէ:

4. Եթե դատարանը արբիտրաժին տվյալ հարցով իրավունակ չի ճանաչում, ապա վճռում պետք է նշվի համապատասխան իրավունակ մարմինը:

5. Եթե դատարանի որոշմամբ արբիտրը չի ճանաչվի իրավունակ, ապա մինչ այդ տվյալ հարցով արբիտրաժի կողմից կայացված բոլոր որոշումներն առոչինչ են։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35617. Արբիտրաժի կողմից կիրառված արբիտրաժային հայցի միջոցառումների

ճանաչումը և կատարումը

1. Արբիտրաժի կողմից կիրառված արբիտրաժային հայցի ապահովման միջոցառումներն ունեն պարտադիր ուժ և պետք է կատարվեն «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված կարգով։

2. Գրավոր արբիտրաժային որոշումը արբիտրաժի կողմից արբիտրաժային հայցի ապահովման միջոցառումների կիրառման մասին նրա ճանաչման և կիրառման նպատակով իրավազոր դատարան պետք է ներկայացվի «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքի 44-րդ հոդվածի 2-րդ կետով նախատեսված կարգով։

3. Դատարանն իրավասու է պահանջել այն կողմից, որը միջնորդում է արբիտրաժի կողմից կիրառված արբիտրաժային հայցի ապահովման միջոցների ճանաչում և կիրառում, ներկայացնել նշված ապահովման միջոցների հետ կապված անվտանգության երաշխիք:

4. Դատարանը կողմի դիմումը վարույթ ընդունելուց հետո 10-օրյա ժամկետում վճիռ է կայացնում արբիտրաժի կողմից կիրառված արբիտրաժային հայցի ապահովման միջոցառումների ճանաչման և կատարման մասին, եթե չկան «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքի 22-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքեր։

5. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դատարանի որոշումը վերջնական է և չի կարող բողոքարկվել:

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Հոդված 35618. Արբիտրաժային հայցի ապահովումը դատարանի կողմից

1. Կողմերի միջև արբիտրաժային համաձայնագրի առկայության դեպքում, արբիտրաժային հայցվորի դիմումի հիման վրա, դատարանն իրավասու է արբիտրաժային հայցի նկատմամբ կիրառել ապահովման միջոցառումներ։

2. Արբիտրաժային հայցի ապահովման հետ կապված կիրառվում են սույն օրենսգրքի XXIII գլխով սահմանված կանոնները, բացառությամբ 198-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «զ» և «թ» ենթակետերի, միջազգային արբիտրաժային վարույթի առանձնահատկությունների նախատեսմամբ։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Հոդված 35619. Դատարանի աջակցությունն ապացույցներ ձեռք բերելու և վկաների

ներկայությունն ապահովելու գործում

1. Այն դեպքում, երբ արբիտրաժն իր նախաձեռնությամբ կամ կողմի պահանջով դիմում է դատարան՝ ապացույցներ ձեռք բերելու հարցում օգնության համար, կիրառվում են սույն օրենսգրքի XIV գլխով սահմանված կանոնները:

2. Արբիտրաժն իրավասու է դիմելու դատարան՝ վկայի ներկայությունն ապահովելու համար:

3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված դեպքում դատարանն առաջնորդվում է սույն օրենսգրքի 145-րդ հոդվածով սահմանված կարգով։

4. Ապացույցներ ձեռք բերելու և վկայի ներկայությունն ապահովելու վերաբերյալ դատարանի վճիռը վերջնական է և չի բողոքարկվում։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Գլուխ XLIV4

Արբիտրաժային որոշման հարկադիր կատարումը: Կատարողական թերթի տրամադրում

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35620. Արբիտրաժային որոշման ճանաչումը և կատարումը

Արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման մասին որոշումը կայացվում է շահագրգիռ կողմի կողմից համապատասխան միջնորդություն հարուցելուց հետո:

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35621. Արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման մասին որոշումը

1. Արբիտրաժային որոշման ճանաչում և կատարում պահանջող կողմը պետք է ներկայացնի արբիտրաժային որոշման բնօրինակը կան դրա պատշաճ կերպով վավերացված պատճենը, ինչպես նաև կամ արբիտրաժային համաձայնագրի բնօրինակը, կամ դրա պատշաճ կերպով վավերացված պատճենը։ Եթե ​​արբիտրաժային որոշումը կամ արբիտրաժային համաձայնագիրը չի կատարված վրաց լեզվով, ապա կողմը պետք է ներկայացնի նաև այս փաստաթղթի պատշաճ վավերացված վրացերեն թարգմանությունը:

2. Արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման հետ կապված հարցերը քննվում են առանց բանավոր լսման: Դատարանը կարող է նաև բանավոր քննություն նշանակել, եթե դա անհրաժեշտ է և օգնում է պարզել գործի հանգամանքները: Բանավոր քննության դեպքում կողմերին կտեղեկացվի նիստի անցկացման ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խանգարի դատարանին քննել և լուծել հարցերը:

21. Արբիտրաժային որոշումը ճանաչելու և կատարելու վերաբերյալ կողմի միջնորդությունն ուղարկվում է այն կողմին, ում նկատմամբ կայացվել է նշված արբիտրաժային որոշումը: Վերջինս ծանուցագիրը ստանալուց հետո 7 օրվա ընթացքում կարող է ներկայացնել «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքի 45-րդ հոդվածի 1-ին կետի «ա» ենթակետով նախատեսված դիմումը։ Դատարանը Վրաստանում կայացված արբիտրաժային որոշումը ճանաչելու և ի կատար ածելուց հրաժարվելու մասին կողմի դիմումի ընդունումը վճռով մերժում է, եթե չի բավարարվել նրա բողոքը տվյալ արբիտրաժային որոշումը նույն հիմքով չեղարկելու մասին, ինչ հիմքով կողմը պահանջում է մերժել արբիտրաժային որոշման ճանաչումն ու կատարումը, կամ, եթե կողմը չի բողոքարկել արբիտրաժային որոշումը «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքի 42-րդ հոդվածի 3-րդ կետով սահմանված ժամկետում։ Նշված վճիռը վերջնական է և չի կարող բողոքարկվել։

3. Արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման մասին որոշումը պետք է կայացվի վճռի ձևով ոչ ուշ, քան սույն հոդվածի 21 մասով նախատեսված դիմումը ներկայացնելուց կամ դրա ներկայացնելու համար սահմանված 7-օրյա ժամկետը լրանալուց (որն ավելի վաղ է եղել) հետո 30 օրվա ընթացքում։ Սույն ժամկետի երկարաձգում թույլ չի տրվում, բացառությամբ «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքի 45-րդ հոդվածի 3-րդ կետով նախատեսված դեպքի։

4. Արբիտրաժային որոշման կատարման մասին վճռի հետ մեկտեղ կողմին տրվում է կատարողական թերթիկ:

5. Վճիռը արբիտրաժային որոշման կատարման մասին համարվում է ընդունված, և դատարանը պարտավոր է անհապաղ կատարողական թերթ տալ շահագրգիռ կողմին, երբ խախտված է սույն հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված ժամկետը:

6. Արբիտրաժային որոշման կատարման մասին վճիռը վերջնական է և բողոքարկման ենթակա չէ:

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք №4046 – ՎՕՏ I, №76, 29.12.2010թ., հոդվ.492

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Հոդված 35622. Վրաստանի սահմաններից դուրս կայացված արբիտրաժային որոշման ճանաչումը և կատարումը

Վրաստանից դուրս կայացված արբիտրաժային որոշման ճանաչումն ու կատարումն իրականացվում է «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված կարգով։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Հոդված 35623. Արբիտրաժային վճիռը ճանաչելուց և կատարելուց հրաժարվելը

Դատարանը հրաժարվում է ճանաչել և կատարել արբիտրաժային որոշումը միայն «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքով ուղղակիորեն նախատեսված դեպքերում։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

Գլուխ XLIV5

Արբիտրաժային որոշման չեղարկումը

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, №13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Հոդված 35624. Արբիտրաժային որոշման բողոքարկումը

1. «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված հիմքերով արբիտրաժային որոշումը չեղարկվում է դատարան բողոք ներկայացնելու միջոցով։

11. Եթե Վրաստանում կայացված արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման մասին որոշումը կայացվել է Վրաստանի դատարանի կողմից, բողոքը տվյալ արբիտրաժային որոշումը նույն հիմքով չեղարկելու մասին, որով կողմը պահանջում էր մերժել արբիտրաժային որոշման ճանաչումը և կատարումը, թույլ չի տրվում, իսկ, եթե բողոքն ընդունված է, դրա վերաբերյալ գործի վարույթը կկարճվի։

2. Դատարանը պարտավոր է բողոքն ստանալուց հետո 30-օրյա ժամկետում քննել բողոքը և կայացնել պատճառաբանված որոշում։

3. Դատարանը, որին դիմել են արբիտրաժային որոշումը չեղարկելու մասին բողոքով, իրավունք ունի, կողմի միջնորդության հիման վրա, կասեցնել որոշումը չեղարկելու քննությունը բողոքը վարույթ ընդունելուց հետո ոչ ավելի, քան 30 օր ժամկետով, որպեսզի արբիտրաժին հնարավորություն ընձեռվի վերսկսել քննությունը կամ ձեռնարկել ցանկացած այնպիսի գործողություն, որը, արբիտրաժի կարծիքով, անհրաժեշտ է որոշման բեկանման հիմքը վերացնելու համար։ Նշված հիմքով գործի քննությունը կասեցնելու մասին դատարանը ծանուցագրով տեղեկացնում է արբիտրաժին գործի քննությունը կասեցնելուց հետո 3 օրվա ընթացքում։

4. Բողոքարկելու դեպքում արբիտրաժային որոշման կատարումը չի կասեցվում։ Դատարանն իրավունք ունի կողմի պահանջով կասեցնել արբիտրաժային որոշման կատարումը բողոքը վարույթ ընդունելուց հետո ոչ ավելի, քան 30 օրում, եթե ներկայացված լինի համապատասխան ապահովում։

2009 թվականի հունիսի 19-ի Վրաստանի օրենք №1281 – ՎՕՏ I, № 13, 02.07.2009թ., հոդվ.64

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք №5265 – կայք, 24.11.2011թ.

2015 թվականի մարտի 18-ի Վրաստանի օրենք №3220 – կայք, 26.03.2015թ.

Բաժին յոթերորդ2

(Հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV6

(Հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35625. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35626. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35627. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35628. (հանվել է )

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35629. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35630. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35631. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35632. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Գլուխ XLIV7

(Հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35633. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35634. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35635. (Հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV8

(Հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35636. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Հոդված 35637. (հանվել է)

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5665 – կայք, 11.01.2012թ.

2015 թվականի փետրվարի 19-ի Վրաստանի օրենք № 3096 – կայք, 27.02.2015թ.

Բաժին յոթերորդ3

Խտրականության հետ կապված գործով վարույթ

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV9

Խտրականության հետ կապված գործով վարույթ

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

Հոդված 3631. Հայցի ընդունելիությունը

Խտրականության հետ կապված հայցերը կարող են քննվել սույն գլխով սահմանված կարգով, եթե այլ բան նախատեսված չէ սույն օրենսգրքով:

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

Հոդված 3632. Հայցով դատարան դիմելը

1. Ցանկացած անձ, ով իրեն խտրականության զոհ է համարում, իրավունք ունի դատական ​​հայց ներկայացնել այն անձի/հիմնարկի դեմ, ով, իր կարծիքով, իր նկատմամբ խտրական վերաբերմունք է դրսևորել։ Դատարան հայց ներկայացնելու պարտադիր նախապայման չէ Վրաստանի հանրային պաշտպանի, այլ անձի կամ մարմնի կողմից գործի քննումը։

11. Վրաստանի հանրային պաշտպանն իրավասու է Վրաստանի օրենսդրությամբ իրեն վերապահված խտրականության բոլոր ձևերի վերացման և իրավահավասարության ապահովման հարցերի նկատմամբ վերահսկողության գործառույթը կատարելիս, որպես հայցվոր, սույն օրենսգրքին համապատասխան, դիմել դատարան հայցով, եթե իրավաբանական անձը, մեկ այլ կազմակերպչական կազմավորում առանց իրավաբանական անձ ստեղծելու կամ ձեռնարկատեր սուբյեկտ չեն պատասխանել իր հանձնարարականին կամ չեն ընդունել այս հանձնարարականը և գոյություն ունեն բավարար ապացույցներ, որոնք հաստատում են խտրականությունը։

12. Հատուկ հայցվորն իրավասու է դիմել դատարան «Սահմանափակ հնարավորություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված դեպքերում, եթե գործը վերաբերում է սահմանափակ հնարավորություն ունեցող անձանց նկատմամբ խտրականության վերացմանը և (կամ) կարևոր է այս ոլորտում իրավական պրակտիկայի զարգացման համար, ինչպես նաև սահմանափակ հնարավորություն ունեցող անձանց իրավունքների կոլեկտիվ խախտման կամ ենթադրյալ խախտման առկայության դեպքում։

2. Հայցով հնարավոր է դատարան դիմել 1 տարվա ընթացքում նրանից հետո, երբ անձը իմացել է կամ պետք է իմանար այն հանգամանքի մասին, որը նա համարում է խտրական:

21. Անձը, ով իրեն խտրականության զոհ է համարում, իրավունք ունի հայցով դիմել դատարան, եթե նույնիսկ ավարտվել է աշխատանքային հարաբերությունը, որի ժամանակ նրա նկատմամբ խտրական գործողություն է իրականացվել։

3. Անձն իրավունք ունի սույն հոդվածով նախատեսված հայցով պահանջելու.

ա) խտրական գործողության դադարեցում և (կամ) դրա հետևանքների վերացում,

բ) բարոյական և/կամ նյութական վնասների փոխհատուցում։

4. Վրաստանի հանրային պաշտպանն իրավասու է հայցով դիմել դատարան և պահանջել այն իրավաբանական անձի, մեկ այլ կազմակերպչական կազմավորման, անձանց միավորման առանց իրավաբանական անձ ստեղծելու կամ ձեռնարկատեր սուբյեկտի կողմից իր հանձնարարականի կատարում, որը Վրաստանի հանրային պաշտպանի ենթադրությամբ խտրական գործողություն է իրականացրել և չի արձագանքել իր առաջարկությանը կամ այս հանձնարարականը չի ընդունել։

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

2019 թվականի մայիսի 3-ի Վրաստանի օրենք № 4551 – կայք, 10.05.2019թ.

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք № 6839 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 3633. Ապացուցման բեռը

Հայց հարուցելիս անձը պետք է դատարան ներկայացնի փաստեր և համապատասխան ապացույցներ, որոնք խտրական գործողության իրականացման ենթադրության հիմք են տալիս, որից հետո խտրականության բացակայությունն ապացուցելու բեռը կրում է պատասխանողը։

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

Հոդված 3634. Հայցի ընդունումը վարույթ

1. Դատական հայց ներկայացնելուց հետո 3-օրյա ժամկետում դատարանը կքննի այն վարույթ ընդունելու հարցը։

2. Դատական ​​հայցը պետք է ներկայացվի սույն օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ։

3. Այն դեպքում, երբ հայցը ներկայացվում է առանց Վրաստանի օրենսդրության պահանջների պահպանման, դատարանը որոշում է թերությունը և այն վերացնելու համար հայցվորի համար սահմանում է ողջամիտ ժամկետ, որը չի կարող պակաս լինել 3 օրից։ Նշված ժամկետում թերությունը վերացնելու դեպքում դատարանը հայցն ընդունում է վարույթ, իսկ թերությունը չվերացնելու դեպքում, որոշում է կայացնում հայցի վարույթ ընդունելը մերժելու մասին և հայցն ու կից փաստաթղթերը վերադարձնում հայցվորին։

4. Հայցը վարույթ ընդունելու մերժման մասին դատարանի վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով վերաքննիչ դատարան՝ Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հայցվորին այն ծանոթացնելուց հետո 3 օրվա ընթացքում։

5. Հայցը վարույթ ընդունելուց հետո հայցի և կից փաստաթղթերի պատճենները Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով անմիջապես ուղարկվում են պատասխանողին, և նրան տրվում է 10-օրյա ժամկետ՝ պատասխան տալու համար։

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

Հոդված 3635. Դատարանի որոշումը

1. Դատարանը որոշում է կայացնում խտրականության փաստը հաստատելու և խտրականության զոհի հայցն ամբողջությամբ կամ մասնակի բավարարելու, կամ խտրականության զոհի հայցի բավարարումը մերժելու մասին։

2. Խտրականության դեպքի առնչությամբ Վրաստանի հանրային պաշտպանի դիմումի հիման վրա դատարանը որոշում է կայացնում՝ խտրականության փաստը հաստատելու և իրավաբանական անձի, մեկ այլ կազմակերպչական կազմավորման անձանց միավորման առանց իրավաբանական անձ ստեղծելու կամ ձեռնարկատեր սուբյեկտի նկատմամբ Վրաստանի հանրային պաշտպանի կողմից տրված հանձնարարականը կատարելու մասին, կամ Վրաստանի հանրային պաշտպանի հայցի բավարարումը մերժելու մասին որոշում։

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

2019 թվականի մայիսի 3-ի Վրաստանի օրենք № 4551 – կայք, 10.05.2019թ

Հոդված 3636. Դատական որոշման բողոքարկումը

1. Կողմը սույն օրենսգրքի 3635 հոդվածի հիման վրա դատարանի որոշումը կարող է բողոքարկել վերաքննիչ դատարան՝ նույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

2. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքը ներկայացնելուց հետո 3-օրյա ժամկետում ստուգում է դրա ընդունելիությունը և կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը.

ա) վճիռ է կայացնում վերաքննիչ բողոքը առանց քննության թողնելու մասին, որը կարող է բողոքարկվել մասնավոր կարգով,

բ) վերաքննիչ բողոքն ընդունում է քննության։

3. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքը քննության ընդունելուց հետո 1 ամսվա ընթացքում բանավոր լսումով քննում է վերաքննիչ բողոքը և կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը.

ա) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է բողոքը,

բ) մերժում է վերաքննիչ բողոքի բավարարումը։

4. Հայցի վարույթ ընդունելը մերժելու մասին դատարանի վճռի դեմ ներկայացված մասնավոր բողոքը բավարարելու դեպքում վերաքննիչ դատարանը գործը վերադարձնում է առաջին ատյանի դատարան:

2014 թվականի մայիսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 2392 – կայք, 05.07.2014թ.

Բաժին յոթերորդ4

Անձի ճանաչումը սահմանափակ գործունակ և աջակցություն ստացող

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Գլուխ XLIV10

Անձի ճանաչումը սահմանափակ գործունակ

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 3637. Դիմումի ընդունելիությունը

Անձին սահմանափակ գործունակ ճանաչելու մասին դիմումը քննվում է սույն գլխով սահմանված կարգով, եթե այլ բան նախատեսված չէ սույն օրենսգրքով:

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 3638. Դիմում ներկայացնելը դատարան

1. Այն անձին սահմանափակ գործունակ ճանաչելու մասին դիմումը, ով չարաշահում է ալկոհոլը կամ թմրամիջոցները, ինչի պատճառով նա իր ընտանիքին դնում է նյութական ծանր դրության մեջ, դատարան կարող է ներկայացնել նրա ընտանիքի անդամը կամ նրա խնամակալության և հոգաբարձության մարմինը։

2. Անձին սահմանափակ գործունակ ճանաչելու մասին դիմումը դատարան է ներկայացվում ըստ տվյալ անձի բնակության վայրի, իսկ եթե այդ անձը գտնվում է բժշկական հաստատությունում` ըստ բուժհաստատության գտնվելու վայրի:

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 3639. Դիմումի բովանդակությունը

Այն անձին սահմանափակ կարողություն ունեցող ճանաչելու մասին դիմումի մեջ, որը չարաշահում է ալկոհոլ կամ թմրամիջոցներ, պետք է նշվեն այն հանգամանքները, որոնք հաստատում են, որ այդ անձը իր ընտանիքին դնում է նյութական ծանր դրության մեջ։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36310. Դիմումի քննությունը

1. Անձին սահմանափակ գործունակ ճանաչման մասին գործը դատարանը քննում է այս անձի և խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի ներկայացուցչի պարտադիր մասնակցությամբ։

2. Դիմումատուն ազատվում է անձին սահմանափակ գործունակ ճանաչման գործի քննության հետ կապված դատական ​​ծախսերի վճարումից։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36311. Դատարանի որոշումը

Անձին սահմանափակ գործունակ ճանաչելու մասին դատարանի որոշումը հիմք է հանդիսանում խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի կողմից անձին խնամակալ նշանակելու համար։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36312. Անձի սահմանափակ գործունակ ճանաչման չեղարկումը

Վրաստանի Քաղաքացիական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված դեպքում սահմանափակ գործունակ անձի, նրա խնամակալի կամ ընտանիքի անդամի դիմումի հիման վրա դատարանը որոշում է կայացնում այդ անձի սահմանափակ գործունակ ճանաչումը չեղարկելու մասին։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV11

Անձի ճանաչումը որպես աջակցության ստացող

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36313. Դիմումի ընդունելիությունը

Անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու մասին դիմումը քննվում է սույն գլխով սահմանված կարգով, եթե այլ բան նախատեսված չէ սույն օրենսգրքով:

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36314. Դիմում ներկայացնելը դատարան

1. Անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու մասին դիմում դատարան կարող է ներկայացնել այդ անձը, նրա ընտանիքի անդամը, նրա օրինական ներկայացուցիչը, խնամակալության և հոգաբարձության մարմինը, հոգեբուժական կամ մասնագիտացված հաստատությունը:

2. Անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու մասին դիմումը դատարան է ներկայացվում ըստ տվյալ անձի բնակության վայրի, իսկ եթե այդ անձը գտնվում է բուժհաստատությունում՝ ըստ բուժհաստատության գտնվելու վայրի:

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36315. Դիմումի բովանդակությունը

1. Անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու դիմումում պետք է նշել.

ա) դատարանի անվանումը, ուր ներկայացվում է դիմումը,

բ) այն ոլորտը, որից անձը աջակցության կարիք ունի, ինչպես նաև անձի աջակցության անհրաժեշտությունը՝ նրան վնասելուց խուսափելու համար,

գ) փաստերն ու հանգամանքները, որոնց վրա դիմումատուն հիմնում է իր պահանջը,

դ) ապացույցներ, որոնք հաստատում են դիմումատուի կողմից նշված հանգամանքները և այն փաստը, որ անձն ունի կայուն հոգեկան, մտավոր/ինտելեկտուալ խանգարումներ, որոնց փոխազդեցությունը տարբեր խոչընդոտների հետ հնարավոր է խանգարի նրա լիարժեք և արդյունավետ մասնակցությանը հասարակական կյանքին այլոց հետ հավասար պայմաններում,

ե) դիմումատուի պահանջը,

զ) դիմումատուի միջնորդությունը՝ առկայության դեպքում։

2. Դիմումատուն պետք է դատարան ներկայացնի հոգեբույժի, հոգեբանի և սոցիալական փորձագետի եզրակացությունները անձի հոգեկան վիճակի և սոցիալական հարմարվողականության վերաբերյալ, եթե այդպիսիք կան:

3. Անձին կարող է աջակցություն տրամադրվել աշխատանքային գործունեության, փոքր գործարքների, ձեռնարկատիրական գործունեության, անշարժ գույքի կառավարման/ տնօրինման, բնակության վայրի որոշման, բուժման համար համաձայնություն հայտնելու, նրան վնասելը կանխելու և օրենքով սահմանված այլ իրավունքներ ու պարտականություններ իրականացնելու համար, որոնք դատարանը սահմանում է՝ անհատական ​​գնահատականի հիման վրա։

Վրաստանի 2015 թվականի մարտի 20-ի № 3340 օրենք – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36316. Դիմումի ընդունումը վարույթ

1. Դատարանը անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու մասին դիմումը քննում է սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, եթե այլ բան նախատեսված չէ սույն գլխով:

2. Դիմումը վարույթ ընդունելու հարցը դատարանը քննում է այն մուտքագրվելուց հետո 5-օրյա ժամկետում։

3. Դիմումը դատարան Վրաստանի օրենսդրության պահանջները չպահպանելով ներկայացնելու դեպքում, դատարանը որոշում է թերությունը և դիմումատուին այն վերացնելու ողջամիտ ժամկետ սահմանում, որը չի կարող պակաս լինել 3 օրից։ Նշված ժամկետում թերությունը վերացնելու դեպքում դատարանը դիմումը վարույթ է ընդունում, իսկ թերությունը չվերացնելու դեպքում վճիռ է կայացնում դիմումի վարույթ ընդունումը մերժելու մասին և դիմումն ու կից փաստաթղթերը վերադարձնում է դիմումատուին։

4. Դիմումի վարույթ ընդունումը մերժելու մասին դատարանի վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքի միջոցով։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36317. Ժամանակավոր աջակցություն

1. Դատարանն իրավասու է դիմումատուի պահանջի հիման վրա մինչև դատավարության ավարտը նշանակել ժամանակավոր աջակից, եթե գտնում է, որ այն անձին, ում աջակցություն ստացող ճանաչելու հարցը քննվում է, կարող է անուղղելի վնաս հասցվել։

2. Ժամանակավոր աջակից կարող է լինել անձի ընտանիքի անդամը, ազգական, մերձավոր կամ մասնագետ:

3. Ժամանակավոր աջակցություն սահմանելու մասին դիմումը դատարանը բանավոր լսումով քննում է այն ներկայացնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում։ Կողմի չներկայանալը չի ​​կարող խոչընդոտել դատարանի կողմից ժամանակավոր աջակցություն սահմանելու հարցի քննությանն ու լուծմանը։

4. Ժամանակավոր աջակցություն սահմանելու մասին դատարանի վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքարկման միջոցով։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36318. Դիմումի քննարկումը

1. Դատարանն անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու վերաբերյալ գործը քննում է տվյալ անձի և խնամակալության ու հոգաբարձության մարմնի ներկայացուցչի պարտադիր մասնակցությամբ։

2. Եթե անձը, ում աջակցություն ստացող ճանաչելու հարցը քննվում է, առողջական վիճակի պատճառով չի կարող ներկայանալ դատական ​​նիստին, ապա նրա մասնակցությունը պետք է ապահովվի հաղորդակցության էլեկտրոնային կամ այլ միջոցների կիրառմամբ, որոնցով հնարավոր կլինի դատավորի անմիջական շփումն այս անձի հետ։ Նման դեպքում դատական ​​նիստի տեսաձայնագրումը պարտադիր է։ Դատական ​​նիստի արձանագրության մեջ պետք է նշել անձի՝ հաղորդակցության էլեկտրոնային կամ կապի այլ միջոցներով նիստին մասնակցելու մասին։

3. Այն անձի չներկայանալու դեպքում, ում աջակցություն ստացող ճանաչելու մասին հարցը քննվում է, դատարանը պարտավոր է գործի քննությունը տեղափոխել այլ ժամանակվա։ Այս դեպքում թույլ չի տրվում դատարանի կողմից հեռակա որոշում կայացնել։

4. Դիմումատուն ազատված է անձի աջակցություն ստացող ճանաչման վերաբերյալ գործի քննության հետ կապված դատական ​​ծախսերի վճարումից։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36319. Պարտադիր պաշտպանություն

Այն անձը, ում աջակցություն ստացող ճանաչումը քննվում է, պետք է ունենա փաստաբան։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36320. Հոգեսոցիալական կարիքներ ունեցող անձի անհատական ​​գնահատման

համար փորձաքննության նշանակումը

1. Սույն օրենսգրքի 36316 հոդվածի համաձայն դիմումը վարույթ ընդունելուն պես դատարանը նշանակում է փորձաքննություն «Հոգեսոցիալական կարիքից բխող փորձաքննության անցկացման մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված կարգով:

2. Բացառիկ դեպքում, եթե անձը, ում աջակցություն ստացող ճանաչելու հարցը քննվում է, ակնհայտորեն խուսափում է փորձաքննությունից, դատարանն իրավասու է հանրային իրավունքի իրավաբանական անձ Լևան Սամխարաուլիի անվան փորձաքննության ազգային բյուրոյի միջնորդության հիման վրա իր նիստում խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի, ինչպես նաև այդ անձի փաստաբանի պարտադիր մասնակցությամբ վճիռ կայացնել, հոգեսոցիալական անհրաժեշտությունից ելնելով, անձին հարկադիր փորձաքննության ուղարկելու մասին:

3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հարկադիր փորձաքննությունն իրականացվում է միայն այն դեպքում, եթե անձը, որի աջակցություն ստացող ճանաչելու հարցը քննվում է, իր արարքով էական վնաս է պատճառում իր կամ այլոց իրավունքներին:

4. Դատական ​​նիստում պետք է հարցաքննվեն բոլոր փորձագետները և բազմամասնագիտական ​​խմբի անդամները, որոնց եզրակացությունները ներկայացված են գործի նյութերում։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36321. Դատարանի որոշումը

1. Անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու մասին դատարանի որոշումը հիմք է հանդիսանում նրան աջակցող (աջակցողներ) նշանակելու համար։

2. Դատարանի որոշման մեջ պետք է նշվի.

ա) իրավունքը, որից օգտվելու համար անձին աջակցություն է սահմանվում, ինչպես նաև՝ աջակցության շրջանակը,

բ) աջակցի (աջակիցների) իրավունքներն ու պարտականությունները,

գ) աջակցի (աջակիցների) կողմից խնամակալության և հոգաբարձության մարմնին զեկույց ներկայացնելու պարբերականությունը, որը չպետք է գերազանցի 6 ամիսը,

դ) աջակցության ժամկետը և դրա վերանայման պարբերականությունը, որը չպետք է գերազանցի 5 տարին,

ե) այլ հանգամանքներ, որոնք անհրաժեշտ են անձին աջակցելու համար.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36322. Դատարանի վճիռը դիմումի հետ կապված վարույթը կարճելու մասին

Անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու դիմումի վերաբերյալ վարույթը կարճվում է, եթե հանրային իրավունքի իրավաբանական անձ Լևան Սամխարաուլիի անվան դատաբժշկական փորձաքննության ազգային բյուրոյի եզրակացությունը բացասական է։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36323. Աջակցության շրջանակների փոփոխությունը, աջակցության չեղարկումը

1. Եթե գոյություն ունի անձի աջակցության շրջանակը փոխելու հիմք, ապա դատարանը աջակցություն ստացողի, նրա ընտանիքի անդամի, աջակցող(ներ)ի, հոգեբուժական հիմնարկի, խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի դիմումի և «Հոգեսոցիալական կարիքներից ելնելով փորձաքննություն անցկացնելու մասին» Վրաստանի օրենքին համապատասխան անցկացված փորձաքննության եզրակացության հիման վրա որոշում է կայացնում այս անձի աջակցության շրջանակը փոխելու մասին։

2. Եթե այլևս չկա անձի աջակցությունը շարունակելու հիմք, ապա դատարանը աջակցություն ստացողի, նրա ընտանիքի անդամի, աջակցողի, հոգեբուժական հիմնարկի, խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի դիմումի «Հոգեսոցիալական կարիքներից ելնելով փորձաքննության անցկացման մասին» Վրաստանի օրենքի համաձայն անցկացված փորձաքննության եզրակացության հիման վրա որոշում է կայացնում այդ անձի աջակցությունը կասեցնելու մասին։

3. Անձին աջակցություն ստացող ճանաչելու որոշման պարբերական վերանայման ժամանակ, եթե առկա է պատշաճ հիմք, դատարանը որոշում է կայացնում այդ անձի աջակցությունը կասեցնելու մասին:

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 36324. Դատարանի որոշման բողոքարկումը

1. Կողմն իրավունք ունի սույն օրենսգրքի 36321 հոդվածի հիման վրա կայացված դատարանի որոշումը նույն օրենսգրքով սահմանված կարգով բողոքարկել վերաքննիչ դատարան։

2. Վերաքննիչ դատարանը բողոքը ներկայացնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում ստուգում է դրա ընդունելիությունը և կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը.

ա) վճիռ է կայացնում վերաքննիչ բողոքը առանց քննության թողնելու մասին, որը կարող է բողոքարկվել մասնավոր կարգով,

բ) վերաքննիչ բողոքն ընդունում է քննության։

3. Վերաքննիչ բողոքը վերաքննիչ դատարանը բանավոր լսումով քննում է այն քննության ընդունելուց հետո 2-ամսյա ժամկետում և կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը.

ա) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը,

բ) մերժում է վերաքննիչ բողոքի բավարարումը:

4. Վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին դատարանի վճռի դեմ ներկայացված մասնավոր բողոքը բավարարելու դեպքում վերաքննիչ դատարանը գործը վերադարձնում է առաջին ատյանի դատարան։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Բաժին յոթերորդ5

Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի խախտման

գործով վարույթի առանձնահատկությունները

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք № 1919 – կայք, 11.01.2018թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV12

Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի խախտման դեպքում ապացույցների ապահովման միջոցառումները, տեղեկություններ ստանալու իրավունքը և հայցի ապահովման միջոցառումները

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք № 1919 – կայք, 11.01.2018թ.

Հոդված 36325. Սույն գլխում օգտագործված տերմինների սահմանումը

Սույն գլխում օգտագործված տերմինները սույն գլխի նպատակների համար ունեն հետևյալ իմաստները.

ա) մտավոր սեփականության օբյեկտ – Վրաստանի օրենսդրությանը համապատասխան պաշտպանված ապրանքային նշան, սպասարկման նշան կամ կոլեկտիվ նշան, գրանցված դիզայն, արտոնագրով պաշտպանված գյուտ կամ օգտակար մոդել, հեղինակային կամ հարակից իրավունքներով պաշտպանված օբյեկտ,

բ) բացառիկ իրավունքի խախտմամբ արտադրված և (կամ) քաղաքացիական շրջանառության մեջ ընդգրկված ապրանք․

բ.ա) պաշտպանված ապրանքային նշանի, սպասարկման նշանի և/կամ կոլեկտիվ նշանի (այսուհետ՝ ապրանքային նշան) նկատմամբ – ապրանք և/կամ ծառայություն, որը ներառում է ապրանքային նշանին նույնական կամ նման նշան, կամ որի վրա տեղ է գտել ապրանքային նշանին նույնական կամ նման նշան, կամ որն ունի ծավալային ապրանքային նշանի նույնական կամ համանման ձև, և որի արտադրությունը, առաքումը, ներմուծումը Վրաստանի տարածք, պահպանումը, քաղաքացիական շրջանառության մեջ ընդգրկումը կամ այս նպատակով պահումը/պահեստավորումը (ժամանակավոր պահպանման համար տեղադրումը) կամ ցանկացած այլ կերպ օգտագործումը հանգեցնում է գրանցված ապրանքային նշանի սեփականատիրոջ բացառիկ իրավունքի խախտման ՝ անկախ մակնշման տեղից,

բ.բ) գրանցված դիզայնի նկատմամբ – ապրանք, որի մեջ ներառված է դիզայն կամ որի համար այն օգտագործվում է, և որի արտադրությունը, ներմուծումը Վրաստանի տարածք, պահումը, քաղաքացիական շրջանառության մեջ ընդգրկումը կամ այս նպատակով պահումը/պահեստավորումը (ժամանակավոր պահման համար տեղադրումը) կամ ցանկացած այլ օգտագործում հանգեցնում է գրանցված դիզայնի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի սեփականատիրոջ բացառիկ իրավունքի խախտման,

բ.գ) արտոնագրով պաշտպանված գյուտի կամ օգտակար մոդելի նկատմամբ – արտոնագրից բխող բացառիկ իրավունքի խախտմամբ արտադրված սարք կամ նյութ, որի արտադրությունը, Վրաստանի տարածք ներմուծումը, պահպանումը, քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներգրավումը կամ այս նպատակով պահպանումը/պահեստավորումը (ժամանակավոր պահման համար տեղադրումը) կամ այլ կերպ օգտագործումը հանգեցնում է արտոնագրի սեփականատիրոջ բացառիկ իրավունքի խախտման, արտոնագրով պաշտպանված մեթոդով պատրաստված սարքը կամ նյութը, որի արտադրությունը, դրա պատրաստումը, Վրաստանի տարածք ներմուծումը, պահումը, քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներգրավումը կամ այս նպատակով պահումը/պահեստավորումը (ժամանակավոր պահպանման տեղադրումը) կամ ցանկացած այլ ձևով օգտագործումը հանգեցնում է արտոնագրատիրոջ բացառիկ իրավունքի խախտման,

բ.դ) հեղինակային իրավունքով կամ հարակից իրավունքներով պաշտպանված օբյեկտի նկատմամբ – «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված կոնտրաֆակցիոն պատճենները։

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 11.01.2018թ.

Հոդված 36326. Կարգավորման շրջանակը

Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի խախտման դեպքում գործի նկատմամբ տարածվում են սույն օրենսգրքով սահմանված կանոնները՝ սույն գլխով սահմանված առանձնահատկությունների նախատեսմամբ:

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք № 919 – կայք, 11.01.2018թ.

Հոդված 36327. Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ

իրավունքի խախտման դեպքում ապացույցների ապահովման միջոցառումները

1. Դատարանն իրավասու է մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի սեփականատիրոջ միջնորդության հիման վրա վճիռ կայացնել ապացույցների ապահովման միջոցառումների կիրառման նպատակով, եթե առկա է դրանց ոչնչացման սպառնալիք։

2. Ապացույցների ապահովման միջոցառումները կարող են ներառել այն ապրանքի, որով, ենթադրաբար, խախտվում է մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքը, արտադրության/վերարտադրության կամ տեխնոլագիական միջոցի շրջանցման համար հատկացված սարքի/նյութի, սարքավորման կամ սարքավորման բաղադրիչի կամ/և ենթադրյալ իրավախախտման հետ կապված փաստաթղթի մանրամասն նկարագրում նմուշառմամբ կամ առանց դրա։ Բացի այդ, եթե նշված միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապացույցներ ներկայացնել, ապա կարելի է նաև արգելանք կիրառել։

3. Դատարանն իրավասու է միաժամանակ կիրառել սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված մի քանի միջոցառումներ։

4. Դատարանն իրավասու է կիրառել սույն հոդվածով նախատեսված միջոցառումները առանց այն անձին լսելու, ում նկատմամբ կա հիմնավոր կասկած, որ նա խախտել է մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքը, եթե կա հիմնավոր ենթադրություն, որ այս իրավունքի սեփականատիրոջը անհամաչափ վնաս կպատճառվի, կամ, եթե առկա է ապացույցների ոչնչացման ակնհայտ վտանգ:

5. Այն անձին, ում նկատմամբ պետք է կիրառվեն սույն հոդվածով նախատեսված միջոցառումները, դատարանը պետք է տեղեկացնի անհապաղ, միջոցումների կիրառումից ոչ ուշ, քան 48 ժամվա ընթացքում:

6. Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի սեփականատերն իրավունք ունի պահանջելու սույն հոդվածով նախատեսված ապացույցների ապահովման միջոցառումների կիրառում, եթե հիմնավորի, որ իր բացառիկ իրավունքի խախտման կամ հնարավոր խախտման փաստը որոշելու համար տվյալ միջոցառումների կիրառումը պարտադիր է։

7. Ապացույցների ապահովման համար կատարված ծախսերի հատուցման կարգը սահմանվում է և ապացույցների ապահովման մասին կայացված վճռի բողոքարկումը տեղի է ունենում սույն օրենսգրքի 118-րդ և 119-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով:

8. Ապացույցների ապահովման մասին միջնորդության մասին վճիռը դատավորը կայացնում է 5 աշխատանքային օրվա ժամկետում։

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 11.01.2018թ.

Հոդված 36328. Տեղեկություն ստանալու իրավունքy

1. Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի խախտման գործով դատական ​​վարույթում դատարանն իրավասու է մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի սեփականատիրոջ համաչափ և հիմնավորված պահանջի հիման վրա.

ա) պահանջել այն անձից, ում նկատմամբ կա հիմնավոր ենթադրություն, որ նա խախտել է բացառիկ իրավունքը, տրամադրել այն տեղեկությունը, որը կարող է ներառել տվյալներ բացառիկ իրավունքի խախտմամբ արտադրված և/կամ քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներգրավված ապրանքի ծագման և/կամ իրացման ցանցի մասին տեղեկություն, տեղեկության տրամադրման պարտավորությունը կարող է ներառել նաև օրենքի խախտման հետ կապված ֆինանսական փաստաթղթեր ներկայացնելու պարտավորություն,

բ) պահանջել սույն մասի «ա» ենթակետով նախատեսված տեղեկության տրամադրում այն ​​անձից, ում նկատմամբ կա հիմնավոր ենթադրություն, որ նա կոմերցիոն մասշտաբով առաջարկում, ստանում, տիրապետում և/կամ օգտագործում էր բացառիկ իրավունքի խախտմամբ արտադրված ապրանքներ և/կամ քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներգրավված արտադրանք։ Նշված տեղեկության տրամադրման պարտավորությունը տարածվում է նաև ցանկացած այլ անձի նկատմամբ, որը առաջարկում էր, ստանում, տիրապետում և/կամ կիրառում բացառիկ իրավունքի խախտմամբ արտադրված և/կամ քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներգրավված ապրանքը, բացառությամբ այն դեպքի, երբ այդ գործողությունը/գործողությունները կատարվել են անձնական օգտագործման նպատակներով:

2. Սույն հոդվածի առաջին մասի «ա» ենթակետով նախատեսված տեղեկությունը պետք է ներառի արտադրողի, պատրաստողի, բաշխիչի, մատակարարի և (կամ) ապրանքի այլ նախկին սեփականատիրոջ, մեծածախ և (կամ) մանրածախ վաճառողի (որի համար հատկացված է ապրանքը, որով, ենթադրաբար խախտվում է բացառիկ իրավունքը) լրիվ անվանումը և հասցեն, ինչպես նաև տեղեկություններ արտադրված, առաքված, ստացած կամ պատվիրված ապրանքների քանակի և գնի մասին:

3. Սույն հոդվածով նախատեսված միջոցառումների կիրառման արդյունքում ձեռք բերված տեղեկությունները գաղտնի են, և դրա բացահայտումն անթույլատրելի է:

4. Սույն հոդվածով նախատեսված տեղեկատվության տրամադրման հետ կապված ծախսերը հատուցում է այն անձը, որը նշված տեղեկատվության տրամադրման միջնորդությամբ դատարան է դիմել: Հակառակ կողմն իրավունք ունի տեղեկատվության տրամադրման համար իր կողմից կատարված ծախսերի համար հատուցում պահանջել: Վերջում, այդ ծախսերը կբաշխվեն դատարանի կողմից գործի հետ կապված ըստ էության որոշում կայացնելիս։

5. Տեղեկություն տրամադրելու մասին վճռի բողոքարկում թույլ չի տրվում։ Տեղեկության տրամադրումը մերժելու մասին վճռի հետ կապված կարելի է մասնավոր բողոք ներկայացնել։

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 11.01.2018թ.

Հոդված 36329. Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի

խախտման գործով հայցի ապահովման միջոցառումները

1. Դատարանն իրավասու է մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի սեփականատիրոջ բողոքի հիման վրա.

ա) վճիռ կայացնել այն ​​անձին պատկանող անշարժ և (կամ) շարժական գույքի (այդ թվում՝ բանկային հաշիվների և այլ ակտիվների) վրա արգելանք դնելու մասին, որի նկատմամբ հիմնավոր ենթադրություն կա, որ նա առևտրային մակարդակով խախտել է բացառիկ իրավունք, եթե հնարավոր է վտանգ ստեղծվի բացառիկ իրավունքի սեփականատիրոջ վնասի հատուցման պահանջի բավարարմանը: Այդ նպատակով դատարանը, հիմք ընդունելով բացառիկ իրավունքի սեփականատիրոջ միջնորդությունը, բացառիկ իրավունքը հնարավոր խախտողից կպահանջի նրա տիրապետության մեջ գտնվող բանկային, ֆինանսական և/կամ առևտրային փաստաթղթերը/տեղեկությունները։ Այս փաստաթղթերին/տեղեկություններին ծանոթանալու իրավունք ունի միայն դատարանը: Դատարանը իրավասու է առգրավման առարկան նույնականացնելու նպատակով ստացված փաստաթղթերը/տեղեկությունները փոխանցել դատարանի կողմից նշանակված անկախ փորձագետին։ Սույն ենթակետով նախատեսված միջոցառումների կիրառման արդյունքում ձեռք բերված տեղեկատվությունը գաղտնի է և դրա բացահայտումն անթույլատրելի է։

բ) արգելել այն անձին, ում նկատմամբ կա հիմնավոր ենթադրություն, որ նա խախտել է բացառիկ իրավունքը, կատարել այն գործողությունը, որով խախտվում է բացառիկ իրավունքը,

գ) սույն մասի «բ» ենթակետով նախատեսված գործողության կատարումն արգելելու փոխարեն պահանջել այն անձից, որի նկատմամբ հիմնավոր ենթադրություն կա, որ նա խախտել է բացառիկ իրավունքը, ներկայացնել համապատասխան ապահովման երաշխիք։

2. Դատարանն իրավասու է սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված մի քանի միջոցառումներ միաժամանակ կիրառել։

3. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված միջոցառումները կարող են կիրառվել նաև այն անձի նկատմամբ, որի ծառայություններն օգտագործվում են կամ օգտագործվել են բացառիկ իրավունքի առևտրային մասշտաբով խախտման համար։

4. Եթե դատարանը համարում է, որ հայցի ապահովման միջոցառումների կիրառումով կարող է վնաս պատճառվել այն անձին, որի նկատմամբ կա հիմնավոր ենթադրություն, որ նա խախտել է բացառիկ իրավունք, դատարանն իրավասու է կիրառել հայցի ապահովման միջոցառումներ և, միևնույն ժամանակ պահանջել բացառիկ իրավունքի սեփականատիրոջից հակառակ կողմին փոխհատուցում տրամադրել հնարավոր կորուստների համար։ Անվտանգության երաշխիքի ներկայացում դատարանը կարող է պահանջել նաև հակառակ կողմի դիմումի հիման վրա։

5. Մտավոր սեփականության օբյեկտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի խախտման գործի վրա տարածվում են սույն օրենսգրքի XXIII գլխով սահմանված պահանջները:

2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 11.01.2018թ.

Բաժին յոթերորդ6

Դատարանի մասնակցությունը հաշտարարական համաձայնության կատարմանը

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 4955 – կայք, 27.09.2019թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV13

Հաշտարարական համաձայնության ի կատար ածումը

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 36330. Հաշտարարական համաձայնության ապահովումը դատարանի կողմից

1. Կողմն իրավունք ունի մինչև դատական հաշտարարությունը կամ մասնավոր հաշտարարությունը սկսվելը և (կամ) հաշտարարական գործընթացի ընթացքում դիմել դատարան՝ հաշտարարական համաձայնության ապահովման միջոց կիրառելու մասին դիմումով։

2. Եթե հաշտարարական համաձայնության ապահովման միջոցառման կիրառման մասին դիմումը բավարարելուց հետո 10-օրյա ժամկետում նշված դիմումը ներկայացնող անձը չի դիմում դատական ​​հաշտարարության կամ մասնավոր հաշտարարության և դատարան չի ներկայացնում հաշտարարության համար դիմելը հաստատող համապատասխան փաստաթուղթ, կամ եթե հաշտարարության ավարտից հետո (որը պետք է հաստատվի համապատասխան փաստաթղթով), 10-օրյա ժամկետում կողմը դատարան չի ներկայացնում հայց/չի դիմում գործի վարույթը վերսկսելու պահանջով, դատարանն իր նախաձեռնությամբ կամ կողմի միջնորդության հիման վրա վճիռ է կայացնում հաշտարարական համաձայնության ապահովման միջոցառման կիրառումը չեղարկելու մասին։

3. Հաշտարարության ավարտից հետո 10-օրյա ժամկետում դատարան հայց ներկայացնելու/վարույթը վերսկսելու պահանջով դիմելու դեպքում դատարանի կողմից կիրառված հաշտարարական համաձայնության ապահովման միջոցառումը կվերափոխվի հայցի ապահովման միջոցառման։

4. Հաշտարարական համաձայնության ապահովման նկատմամբ կիրառվում են սույն օրենսգրքի XXIII գլխով սահմանված կանոնները՝ սույն հոդվածի առանձնահատկությունների նախատեսմամբ:

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 36331. Հաշտարարական համաձայնության կատարման հարցի

քննումը

1. Դատարանն իրավասու է կողմերից մեկի կամ երկուսի դիմումի հիման վրա քննել հաշտարարության արդյունքում կազմված հաշտարարական համաձայնության կատարման հարցը։

2. Եթե հաշտարարական համաձայնությունը կազմվել է դատական ​​հաշտարարության արդյունքում, ապա դրա կատարման հարցը կքննի այն դատարանը, որը վեճը կողմերի համաձայնությամբ ավարտելու նպատակով գործը փոխանցել է հաշտարարի, իսկ եթե հաշտարարական համաձայնությունը կազմվել է մասնավոր հաշտարարության արդյունքում՝ շրջանային (քաղաքային) դատարան՝ ըստ դիմումաբերի բնակության վայրի/իրավաբանական հասցեի:

3. Եթե հաշտարարական համաձայնությունը կազմվել է դատական ​​հաշտարարության արդյունքում, ապա կողմը, որը դատարան է դիմում հաշտարարական համաձայնությունն ի կատար ածելու պահանջով, պետք է ներկայացնի հաշտարարական համաձայնության բնօրինակը կամ պատշաճ կերպով վավերացված պատճենը, իսկ եթե հաշտարարական համաձայնությունը կազմվել է մասնավոր հաշտարարության արդյունքում՝ նաև հաշտարարության մասին համաձայնագիրը։

4. Հաշտարարական համաձայնության կատարման հարցը կքննվի առանց բանավոր լսումների՝ դիմումն ստանալուց հետո 10-օրյա ժամկետում։ Դատարանը կարող է նույն ժամկետում սահմանել սույն հարցի բանավոր քննություն, եթե դա նպաստում է գործի հանգամանքները պարզելուն։ Այս դեպքում հաշտարարական համաձայնության կատարման հարցը քննվում է դիմումն ստանալուց հետո, 30 օրվա ընթացքում։ Նշված հարցի բանավոր քննության դեպքում կողմերին տեղեկացվում է նիստի ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խոչընդոտի դատարանի կողմից հարցի քննությանը և որոշմանը։

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 36332. Հաշտարարական համաձայնության կատարումից հրաժարվելը

Դատարանը կհրաժարվի հաշտարարական կարգավորման կատարումից, եթե հաշտարարության կարգավորման բովանդակությունը հակասում է Վրաստանի օրենսդրությանը, կամ եթե, կախված հաշտարարության կարգավորման բովանդակությունից, դրա կատարումն անհնար է։

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Հոդված 36333. Հաշտարարական համաձայնության կատարման մասին վճիռը

1. Հաշտարարական համաձայնության կատարման մասին դատարանի որոշումը կայացվում է վճռի տեսքով: Կողմին նշված վճռի հետ տրվում է կատարողական թերթ։

2. Հաշտարարական համաձայնություն ի կատար ածումը մերժելու մասին դատարանի վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով։

3. Հաշտարարական համաձայնության կատարման վերաբերյալ դատարանի վճիռը վերջնական է և չի կարող բողոքարկվել։

4. Հաշտարարական համաձայնությունը, որը հաստատված է արբիտրաժային տրիբունալի կողմից որպես արբիտրաժային որոշում, ի կատար է ածվում արբիտրաժային որոշման ճանաչման և կատարման համար «Արբիտրաժի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված կարգով:

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

Բաժին յոթերորդ7

Դատարանի մասնակցությունը կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության ի կատար ածմանը

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №7184 – կայք, 05.10.2020թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV14

Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության ի կատար ածումը

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №7184– կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36334. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության

արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության կատարման հարցի քննությունը

1. Դատարանը իրավասու է կողմերից մեկի դիմումի հիման վրա քննել կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության կատարման հարցը։

2. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունն ի կատար ածելու հարցը, համապատասխան դիմումը ստանալուց հետո, 10-օրյա ժամկետում կքննի շրջանային (քաղաքային) դատարանը՝ ըստ համապատասխան գործատուի գտնվելու վայրի։

3. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված համաձայնության կատարման համար դատարան դիմող կողմը պետք է ներկայացնի հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության բնօրինակը կամ դրա նոտարական կարգով վավերացված պատճենը։

4. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության կատարման հետ կապված հարցերը քննվում են առանց բանավոր լսումների: Դատարանը կարող է որոշել գործի բանավոր քննություն, եթե դա կնպաստի գործի հանգամանքները պարզելուն։ Գործը բանավոր քննելու դեպքում կողմերին կտեղեկացվի նիստի անցկացման ժամանակի և վայրի մասին։ Կողմերի չներկայանալը չի ​​խոչընդոտում դատարանի կողմից հարցի քննությանը և որոշմանը։

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36335. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության

արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության կատարումը մերժելը

Դատարանը կմերժի կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության կատարումը, եթե սույն պայմանավորվածության բովանդակությունը հակասում է Վրաստանի օրենսդրությանը, Վրաստանում առկա հասարակական կարգին կամ եթե, կախված նշված պայմանավորվածության բովանդակությունից, դրա կատարումն անհնար է։

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36336. Դատարանի վճիռը՝ կապված կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ

հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության հետ

1. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված համաձայնության պայմանավորվածության կատարման մասին դատարանի որոշումը կայացվում է վճռի տեսքով: Կատարողական թերթը դատարանի որոշման հետ հանձնվում է կողմին:

2. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունն ի կատար ածելը մերժելու մասին դատարանի վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով։

3. Կոլեկտիվ աշխատանքային վեճի վերաբերյալ հաշտարարության արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածության կատարման մասին դատարանի որոշումը վերջնական է և չի կարող բողոքարկվել։

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Բաժին յոթերորդ8

Գործադուլի կամ լոկաուտի հետ կապված գործով վարույթ

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 7184 – կայք, 05.10.2020թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV15

Գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու, հետաձգելու կամ դադարեցնելու

գործի քննությունը

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի №7184 օրենք – կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36337. Կարգավորման շրջանակը

Գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու, հետաձգելու կամ դադարեցնելու դեպքում կիրառվում են սույն օրենսգրքով սահմանված կանոնները՝ սույն գլխով սահմանված առանձնահատկությունների նախատեսմամբ։

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36338. Գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու, հետաձգելու կամ

դադարեցնելու մասին հայցը

1. Գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու, հետաձգելու կամ դադարեցնելու վերաբերյալ հայցը քննում է շրջանային (քաղաքային) դատարանը գործատուի գտնվելու վայրի համաձայն:

2. Գործադուլն ապօրինի ճանաչելու, հետաձգելու կամ դադարեցնելու մասին հայց կարող է հարուցել գործադուլին մասնակցող աշխատողների հետ աշխատանքային հարաբերություններում գտնվող գործատուն։

3. Լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման մասին հայց կարող է հարուցել այն աշխատողը, որին վերաբերում է լոկաուտը, կամ աշխատողների միավորումը, որի անդամներին վերաբերում է լոկաուտը։

4. Գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու մասին հայցը կարող է հարուցվել գործադուլը կամ լոկաուտը սկսելու օրվանից 7 օրվա ընթացքում: Գործադուլը կամ լոկաուտը հետաձգելու կամ դադարեցնելու մասին հայցը կարող է հարուցվել գործադուլի կամ լոկաուտի հետաձգման կամ դադարեցման հիմքերի առաջացումից հետո 3-օրյա ժամկետում։

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36339. Գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու, հետաձգելու կամ

դադարեցնելու վերաբերյալ հայցը վարույթ ընդունելը

1. Գործադուլի կամ լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման մասին հայց ներկայացնելուց հետո 3 օրվա ընթացքում դատարանը քննում է սույն հայցը վարույթ ընդունելու հարցը։

2. Գործադուլի անօրինակ ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման վերաբերյալ հայցում պետք է նշված լինեն գործադուլին մասնակցող բոլոր աշխատակիցները։

3. Գործադուլի կամ լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման հայցը առանց Վրաստանի օրենսդրության պահանջների բավարարման ներկայացնելու դեպքում, դատարանը որոշում է թերությունը և հայցվորի համար սահմանում է ողջամիտ ժամկետ՝ այն վերացնելու համար, որը չի կարող լինել 3 օրից պակաս: Նշված ժամկետում թերությունը վերացնելու դեպքում դատարանը ընդունում է նշված հայցը, իսկ եթե թերությունը չի վերացվում, որոշում է կայացնում գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու, այն հետաձգելու կամ դադարեցնելու մասին հայցի վարույթ ընդունելը մերժելու մասին, և հայցվորին է վերադարձնում հայցը և կից փաստաթղթերը։

4. Գործադուլի կամ լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման վերաբերյալ հայցի վարույթ ընդունումը մերժելու մասին դատարանի վճիռը կարող է Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հայցվորին ծանուցելուց հետո, 3 օրվա ընթացքում բողոքարկվել վերաքննիչ դատարան մասնավոր բողոքով։

5. Գործադուլի կամ լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման մասին հայցը ստանալուց հետո հայցի և կից փաստաթղթերի պատճենները Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով անմիջապես ուղարկվում են պատասխանողին, և նրան պատասխան ներկայացնելու համար տրվում է 10-օրյա ժամկետ:

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36340. Գործադուլը կամ լոկաուտն անօրինական ճանաչելու, հետաձգելու կամ

դադարեցնելու մասին հայցը

1. Գործադուլը կամ լոկաուտը անօրինական ճանաչելու մասին հայցը դատարանը քննում է և որոշում կայացնում սույն հայցը վարույթ ընդունելուց հետո 1-ամսյա ժամկետում։

2. Գործադուլը կամ լոկաուտը հետաձգելու կամ դադարեցնելու մասին հայցը դատարանը քննում և որոշում է կայացնում սույն հայցն ստանալուց հետո 7-օրյա ժամկետում։

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Հոդված 36341. Գործադուլի կամ լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ

դադարեցման գործով դատարանի կայացրած որոշման բողոքարկումը

1. Գործադուլի կամ լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման մասին դատարանի որոշումը կողմը կարող է բողոքարկել վերադաս ատյանի դատարան՝ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

2. Շրջանային (քաղաքային) դատարանի որոշումը կարող է բողոքարկվել այն ստանալուց ոչ ուշ, քան 7 օր հետո։

3. Գործադուլի կամ լոկաուտի անօրինական ճանաչման, հետաձգման կամ դադարեցման մասին դատարանի որոշման բողոքարկումը չի դադարեցնում դրա կատարումը:

4. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքը ներկայացնելուց հետո 3-օրյա ժամկետում ստուգում է դրա ընդունելիությունը և կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը.

ա) վճիռ է կայացնում բողոքը չքննված թողնելու մասին։ Այս վճիռը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքի միջոցով,

բ) վերաքննիչ բողոքն ընդունում է քննության։

5. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքը քննության ընդունելուց հետո, 1 ամսվա ընթացքում բանավոր քննում է այն և կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը.

ա) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է բողոքը,

բ) մերժում է բողոքի բավարարումը:

6. Վերաքննիչ դատարանի որոշումը կարող է բողոքարկվել վճռաբեկ կարգով այն կայացնելուց հետո ոչ ուշ, քան 7 օրում։

7. Վճռաբեկ դատարանը բողոքը ներկայացնելուց հետո, 3-օրյա ժամկետում ստուգում է դրա ընդունելիությունը և որոշում կայացնում վճռաբեկ բողոքը չքննելու մասին կամ քննության է ընդունում վճռաբեկ բողոքը։

8. Վճռաբեկ դատարանը վճռաբեկ բողոքն ընդունելուց հետո, 1 ամսվա ընթացքում այն ​​քննում է բանավոր լսումով կամ առանց բանավոր լսման և ամբողջությամբ կամ մասնակի բավարարում է վճռաբեկ բողոքը կամ մերժում է վճռաբեկ բողոքի բավարարումը:

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 7184 – կայք, 05.10.2020թ.

Բաժին յոթերորդ9

Դատարանի մասնակցությունը «Հաշտարարական համաձայնության վերաբերյալ միջազգային համաձայնագրերի մասին» Միավորված ազգերի կազմակերպության 2021 թվականի հունիսի 22-ի կոնվենցիայի համաձայն կնքված միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչմանը և կատարմանը

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք №668 – կայք, 24.06.2021թ.

ԳԼՈՒԽ XLIV16

«Հաշտարարական համաձայնության վերաբերյալ միջազգային համաձայնագրերի մասին» Միավորված ազգերի կազմակերպության 2021 թվականի հունիսի 22-ի կոնվենցիայի համաձայն կնքված միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչումն ու կատարումը

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք № 668 – կայք, 24.06.2021թ.

Հոդված 36342. Տերմինների բացատրություն

1. Սույն գլխում օգտագործված տերմինները սույն գլխի նպատակների համար ունեն հետևյալ իմաստները.

ա) Կոնվենցիա - «Հաշտարարական համաձայնության վերաբերյալ միջազգային համաձայնագրերի մասին» Միավորված ազգերի կազմակերպության 2019 թվականի օգոստոսի 7-ի կոնվենցիան,

բ) միջազգային հաշտարարություն – գործընթացը, անկախ իր անվանումից, որն անցկացվում է Վրաստանի սահմաններից դուրս, և որի միջոցով երկու կամ ավելի կողմեր ​​օտարերկրյա հաշտարարի օգնությամբ փորձում են փոխադարձ համաձայնությամբ ավարտել վեճը,

գ) միջազգային հաշտարարական համաձայնություն – առևտրային վեճի լուծման նպատակով ձեռք բերված և կնքված գրավոր համաձայնագիր, որը, համաձայն Կոնվենցիայի, միջազգային համաձայնագիր է։

2. Այն հարցերի նկատմամբ, որոնք չեն կարգավորվում սույն գլխով և «Հաշտարարության մասին» Վրաստանի օրենքի 131 և 132 հոդվածներով, կիրառվում են Կոնվենցիայի դրույթները:

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք № 668 – կայք, 24.06.2021թ.

Հոդված 36343. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչումը և

կատարումը

1. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման իրավասություն ունեցող դատարանը Վրաստանի Գերագույն դատարանն է։

2. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման մասին դատարան կարող է դիմել միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմերից մեկը կամ երկու կողմերն էլ։

3. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության այն կողմը, որը միջնորդություն է ներկայացնում սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված միջազգային հաշտարարական համաձայնությունը ճանաչելու և ի կատար ածելու մասին, դատարան պետք է ներկայացնի հետևյալ փաստաթղթերը.

ա) միջազգային հաշտարարական համաձայնության բնօրինակը կամ դրա պատշաճ կերպով վավերացված պատճենը, ինչպես նաև սույն փաստաթղթի պատշաճ կերպով վավերացված թարգմանությունը վրաց լեզվով,

բ) ապացույցներ, որ սույն հոդվածով նախատեսված միջազգային հաշտարարական համաձայնությունը ձեռք է բերվել և կնքվել միջազգային հաշտարարության իրականացման արդյունքում, մասնավորապես.

բ.ա) միջազգային հաշտարարությունը վարող հաշտարարի ստորագրությունը միջազգային հաշտարարական համաձայնության վրա,

բ․բ) միջազգային հաշտարարությունը վարող հաշտարարի կողմից ստորագրված փաստաթուղթ, որում նշված է, որ իրականացվել է միջազգային հաշտարարություն,

բ.գ) այն հաստատության կողմից տրված հավաստում, որն իրականացնում էր միջազգային հաշտարարության վարչարարությունը,

բ.դ) սույն մասի «բ․ա»−«բ.գ» ենթակետերով նախատեսված ապացույցների բացակայության դեպքում՝ դատարանի համար ընդունելի ցանկացած այլ ապացույց:

4. Դատարանն իրավասու է միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմերից լրացուցիչ պահանջել ցանկացած այլ փաստաթուղթ, որը նա անհրաժեշտ է համարում սույն օրենսգրքի և Կոնվենցիայի պահանջների կատարումը ստուգելու համար:

5. Եթե վիճելի հարցը, միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմի պնդմամբ, արդեն լուծվել է միջազգային հաշտարարական համաձայնությամբ, ապա նա իրավասու է ապացուցելու համար օգտագործել նշված միջազգային հաշտարարական համաձայնությունը համապատասխան դատավարական օրենսդրությամբ և Կոնվենցիայով սահմանված պայմաններով:

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք № 668 – կայք, 24.06.2021թ.

Հոդված 36344. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և

կատարման մասին որոշումը

1. Դատարանը սույն օրենսգրքի 36343 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն ներկայացված փաստաթղթերի ամբողջականությունն ստուգում է միջազգային հաշտարարական համաձայնությունը ճանաչելու և ի կատար ածելու մասին դիմում ներկայացնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում: Դատարանը հայտնաբերում է թերությունը/ դիմումաբերին մատնանշում է թերությունը, որը պետք է վերացվի նշված փաստաթղթերի ամբողջականության համար, և սահմանում է ողջամիտ ժամկետ դրա վերացման համար: Եթե ​​նշված ժամկետում թերությունը չվերացվի, ապա դատարանը նշված դիմումը կթողնի չքննված։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով սահմանված ժամկետում թերությունը չորոշելու դեպքում միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման մասին դիմումը համարվում է վարույթ ընդունված:

3. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմի ներկայացված միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման մասին դիմումը այն վարույթ ընդունելուց հետո, 5-օրյա ժամկետում ուղարկվում է այն կողմին, ում դեմ ուղղված է միջնորդությունը հաշտարարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման մասին։ Նշված կողմն իրավասու է համապատասխան ծանուցագիր ստանալուց հետո, 5-օրյա ժամկետում ներկայացնել սույն օրենսգրքի 36345 հոդվածի առաջին մասի «ա» ենթակետով նախատեսված դիմումը։

4. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման հետ կապված հարցը քննվում է առանց բանավոր լսումների՝ սույն օրենսգրքի 36345 հոդվածի առաջին մասի «ա» ենթակետով նախատեսված դիմումը ներկայացնելուց հետո կամ այս նպատակով սահմանված ժամկետն անարդյունք լրանալուց հետո, 30 օրվա ընթացքում։ Դատարանն իրավասու է գործը քննել նույն ժամկետում բանավոր լսումների միջոցով, եթե դա կնպաստի գործի հանգամանքները պարզելուն։ Գործի բանավոր լսման դեպքում միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմերը կտեղեկացվեն դատական ​​նիստի անցկացման ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խանգարի դատարանին գործը քննել և լուծել հարցը։

5. Միջազգային հաշտարարական համաձայնությունը ճանաչելու և ի կատար ածելու մասին դատարանը որոշում է կայացնում վճռի տեսքով: Այս վճռի հետ մեկտեղ միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմին կփոխանցվի կատարողական թերթ։

6. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման վերաբերյալ վճիռը վերջնական է և չի կարող բողոքարկվել:

7. Միջազգային հաշտարարական համաձայնությունն ի կատար է ածվում «Կատարողական վարույթի մասին» Վրաստանի օրենքին համապատասխան:

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք № 668 – կայք, 24.06.2021թ.

Հոդված 36345. Միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման

վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելը

1. Դատարանն իրավունք ունի մերժել միջազգային հաշտարարական համաձայնության ճանաչման և կատարման վերաբերյալ միջնորդությունը, եթե.

ա) Միջազգային հաշտարարական համաձայնության այն կողմը, որի դեմ ուղղված է միջնորդությունը, դիմում է դատարան և ապացուցում, որ.

ա.ա) միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմը եղել է անգործունակ կամ աջակցություն ստացող,

ա.բ) միջազգային հաշտարարական համաձայնությունը, որի ճանաչումն ու կատարումը պահանջվում է այն իրավական նորմերի համաձայն, որոնք դրանում նշել են միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմերը, իսկ նման նշման բացակայության դեպքում՝ այն երկրի օրենսդրությամբ, որը միջնորդությունը քննող դատարանը համարել է պատշաճ, անվավեր է կամ ուժը կորցրած, կամ դրա կատարումն անհնարին է,

ա.գ) միջազգային հաշտարարական համաձայնության կատարումը պարտադիր չէ, կամ այն, ըստ դրա պայմանների, վերջնական չէ, կամ դրա բովանդակությունը հետագայում էապես փոխվել է,

ա. դ) միջազգային հաշտարարական համաձայնությամբ նախատեսված պարտավորությունները կատարվել են կամ հստակ կամ հասկանալի չեն,

ա.ե) միջնորդության մեջ ներկայացված պահանջի բավարարումը հակասում է միջազգային հաշտարարական համաձայնության պայմաններին,

ա.զ) միջազգային հաշտարություն վարող հաշտարարը կոպտորեն խախտել է հաշտարարի/հաշտարարության նկատմամբ սահմանված չափորոշիչները, քանի որ առանց նման խախտման այս կողմը չէր գնա միջազգային հաշտարարական համաձայնության,

ա. է) միջազգային հաշտարություն վարող հաշտարարը միջազգային հաշտարարական համաձայնության կողմերին չի բացահայտել այն հանգամանքները, որոնք հիմք են տալիս կասկածելու հաշտարարի անկողմնակալությանը կամ անկախությանը, և դրանց չբացահայտումն էական ազդեցություն է ունեցել կամ ոչ պատշաճ ազդեցություն է ունեցել կողմերից մեկի վրա, քանի որ առանց այդ հանգամանքները բացահայտելու, այս կողմը միջազգային հաշտարարական համաձայնություն չէր կնքի,

բ) դատարանը սահմանում է, որ.

բ.ա) միջնորդության մեջ ներկայացված պահանջի բավարարումը հակասում է Վրաստանում առկա հասարակական կարգին,

բ․բ) Վրաստանի օրենսդրության համաձայն, վեճը չի կարող լուծվել հաշտարարության միջոցով։

2. Եթե դատարանին, արբիտրաժին կամ որևէ այլ իրավասու մարմնի ներկայացվել է միջնորդություն կամ պահանջ՝ կապված միջազգային հաշտարարական համաձայնության հետ, որը կարող է ազդել միջազգային հաշտարական համաձայնության ճանաչման և կատարման մասին միջնորդության բավարարման վրա, ապա նշված միջնորդությունը քննող դատարանն իրավասու է, եթե նա դա նպատակահարմար է համարում, հետաձգել համապատասխան որոշման կայացումը, նաև կողմերից մեկի պահանջով մյուս կողմին հանձնարարել համապատասխան ապահովում ներկայացնել։

2021 թվականի հունիսի 22-ի Վրաստանի օրենք № 668 – կայք, 24.06.2021թ.

Գիրք երրորդ

Դատարանի որոշումների բողոքարկումը

Բաժին ութերորդ

Բողոքարկում

Գլուխ XLV

Բողոքարկման ընդունելիությունը

Հոդված 364. Վերաքննիչ բողոք ներկայացնելը

Կողմերը և երրորդ անձինք կարող են օրենքով սահմանված ժամկետում բողոքարկել առաջին ատյանի դատարանի որոշումը վերաքննիչ դատարան։

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 1956 – ՎՕՏ I, № 15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք № 1740 – ՎՕՏ I, № 36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

Հոդված 365. Վերաքննիչ բողոքի արժեքը

Գույքաիրավական վեճով վերաքննիչ բողոք թույլ է տրվում, եթե վեճի առարկայի արժեքը գերազանցում է 2 000 լարին: Այս արժեքը որոշվում է ըստ նրա, թե բողոքարկվող որոշման ինչ չափով փոփոխման մասին է բողոք ներկայացնում կողմը։

2005 թվականի ապրիլի 6-ի Վրաստանի օրենք №1232- ՎՕՏ I, № 18, 27.04.2005թ., հոդվ.109

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, № 36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2018 թվականի մարտի 7-ի Վրաստանի օրենք №2035 – կայք, 29.03.2018թ.

Հոդված 366. Հեռակա որոշումը վերաքննիչ բողոքարկման կարգով բողոքարկելու

անթույլատրելիությունը

1. Հեռակա որոշումը չի կարող վերաքննիչ կարգով բողոքարկել այն կողմը, որի նկատմամբ այն կայացվել է։

2. Վերաքննիչ բողոքն ընդունելի է միայն այնպիսի հեռակա որոշման դեմ, որը կայացվել է կրկնակի բացակայությունից հետո, ինչի պատճառով այն այլևս չի կարող բողոքարկվել սույն որոշումը կայացնող դատարան: Նման որոշումը կարող է վերաքննիչ կարգով բողոքարկվել միայն այն հիմքով, որ չեն եղել համապատասխան իրավական նախադրյալներ կրկնակի հեռակա որոշում կայացնելու համար։

Հոդված 367. Վերաքննիչ բողոք ներկայացնելը

Վերաքննիչ բողոքը պետք է ներկայացվի այն դատարան, որը կայացրել է տվյալ որոշումը։ Վերաքննիչ բողոքը պետք է համապատասխանի սույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով սահմանված պահանջներին:

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք № 5265 – կայք, 24.11.2011թ.

Հոդված 368. Վերաքննիչ բողոքի բովանդակությունը

1. Վերաքննիչ բողոքը պետք է ներառի.

ա) այն դատարանի անվանումը, որի անունով ներկայացվում է բողոքը,

բ) բողոք ներկայացրած անձի անունը և հասցեն,

գ) բողոքարկվող որոշման ճշգրիտ անվանումը և հղումը սույն որոշումը կայացնող դատարանին,

դ) նշում, թե որոշման որ մասն է բողոքարկվում,

ե) նշում, թե որն է որոշման սխալը և մասնավորապես, թե ինչ է պահանջում վերաքննիչ բողոք ներկայացնողը,

զ) վերաքննիչ բողոքը հիմնավորող հանգամանքների և այդ հանգամանքները հաստատող ապացույցների նշում,

է) վերաքննիչ բողոքին կից գրավոր նյութերի ցանկը,

ը) նշում, թե արդյոք վերաքննիչ բողոք ներկայացնողը չի ցանկանում գործը քննել առանց բանավոր լսումների,

թ) նշում, թե արդյոք վերաքննիչ բողոք ներկայացնողը չի ցանկանում գործը քննել դատական ​​հաշտարարության միջոցով:

[11. Վերաքննիչ բողոքը կարող է ներառել նաև հղում բողոքարկվող որոշման անհամապատասխանությանը Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիային և դրա լրացուցիչ արձանագրությունների նորմերին և նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքին: (Ուժի մեջ է մտնում 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

2. Վերաքննիչ բողոքը, ինչպես նաև լրացուցիչ մուտքագրված նյութերը դատարան են ներկայացվում նույնքան օրինակով, որքան գործին մասնակցողներ կան:

3. Վերաքննիչ բողոքը ստորագրում է այն ներկայացնող անձը կամ նրա ներկայացուցիչը:

4. Եթե գործի մեջ առկա չէ իրավասությունը հաստատող փաստաթուղթ, ապա ներկայացուցչի կողմից ներկայացված բողոքին պետք է կցվի բողոք ներկայացնելու նրա իրավասությունը հաստատող լիազորագիր:

5. Եթե վերաքննիչ բողոքը չի պատասխանում վերը նշված պահանջներին կամ պետական ​​տուրքը չի վճարված, ապա դատարանը բողոք ներկայացնող անձին հանձնարարում է լրացնել բացը, ինչի համար սահմանում է ժամկետ։ Այս ժամկետում թերությունը չլրացնելու դեպքում վերաքննիչ բողոքն այլևս վարույթ չի ընդունվում։

6. Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է կողմերին (նրանց ներկայացուցիչներին) հեռախոսով տեղեկացնել բողոքով պարզած թերության մասին, եթե թերությունը վերաբերում է սույն հոդվածի առաջին մասի «ա»–«գ» և «է»–«թ» ենթակետերին և 2-րդ–4-րդ մասերով նախատեսված վերաքննիչ բողոքի ձևական (և ոչ բովանդակային) կողմին, կամ վերաքննիչ բողոքին չի կցված պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող փաստաթուղթ: Նման կարգով տեղեկացնելու դեպքում թերության վերաբերյալ վճիռը համարվում է հանձնված հեռախոսային ծանուցման օրը։

7. Վերաքննիչ բողոքի բացը լրացնելու համար վերաքննիչ դատարանի կողմից սահմանված ժամկետը դատարանը կարող է երկարաձգել միայն կողմերի խնդրանքով։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №6315 – կայք, 06.08.2012թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №4955 – կայք, 27.09.2019թ.

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 369. Վերաքննիչ բողոք ներկայացնելու ժամկետը

1. Վերաքննիչ բողոք ներկայացնելու ժամկետը 14 օր է: Այս ժամկետի երկարաձգում ու վերականգնում թույլ չի տրվում, և այն սկսվում է հիմնավորված որոշումը կողմին հանձնելու պահից։ Հիմնավորված որոշման փոխանցման պահ է համարվում հիմնավորված որոշման պատճենը սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածների կամ 2591-րդ հոդվածի համաձայն կողմին հանձնելը, ինչպես նաև, սույն օրենքի 2591 հոդվածի առաջին մասով սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո:

2. Եթե հիմնավորված որոշման հրապարակմանը ներկա է բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեցող անձ, ապա բողոք ներկայացնելու ժամկետը սկսվում է դրա հրապարակման պահից:

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2004 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №929 – ՎՕՏ I, №41, 30.12.2004թ., հոդվ.207

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 370. Վերաքննիչ բողոքի մերժումը

Եթե ​​որոշման հրապարակումից հետո կողմը դատարան կամ հակառակորդ կողմին գրավոր վերաքննիչ բողոքից հրաժարում է հայտարարում, վերաքննիչ բողոքարկում այլևս թույլ չի տրվում։

Հոդված 371. Գործի ուղարկումը վերաքննիչ դատարան

Վերաքննիչ բողոքը մուտքագրելուց հետո առաջին ատյանի դատարանն անհապաղ, բայց ոչ ուշ, քան 5 օրում, վերաքննիչ դատարան է ուղարկում գործն ամբողջությամբ, ինչպես նաև ստացված բոլոր լրացուցիչ նյութերը։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Գլուխ XLVI

Գործի վարույթը վերաքննիչ դատարանում

Հոդված 372. Ընդհանուր դրույթներ

Վերաքննիչ դատարանում գործի քննությունն իրականացվում է այն կանոնների պահպանմամբ, որ սահմանված են առաջին ատյանով գործերի քննության համար, սույն գլխում տրված փոփոխություններով և լրացումներով։

Հոդված 373. Գործի նախապատրաստումը վերաքննիչ դատարանի հիմնական նիստում

քննության

1. Գործը վերաքննիչ դատարանի հիմնական նիստում քննության է նախապատրաստում վերաքննիչ դատարանի դատավորներից մեկը (զեկուցող դատավոր), որը ստուգում է վերաքննիչ բողոքի ընդունելիությունը և կայացնում համապատասխան վճիռ, ուղարկում է վերաքննիչ բողոքի պատճենները և կից փաստաթղթերը հակառակ կողմին և նրա համար սահմանում գրավոր պատասխան ներկայացնելու ժամկետ, որը պետք է ներառի հետևյալ հարցերի պատասխանները՝ համաձայն է արդյոք վերաքննիչ բողոքի պահանջներին։ Եթե ​​նա համաձայն չէ, որ հանգամանքների վրա է հիմնվում նրա անհամաձայնությունը։ Մտադիր չէ արդյոք ներկայացնել հակընդդեմ բողոք, նոր փաստեր և ապացույցներ, և եթե մտադիր է, ապա ինչու դրանք չի ներկայացրել առաջին ատյանի դատական ​​նիստին։ Ուզում է գործը քննել առանց բանավոր լսումների։ Պատասխանը պետք է համապատասխանի սույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով սահմանված պահանջներին: Նոր փաստերն ու ապացույցները վերաքննիչ դատարանի կողմից կընդունվեն սույն օրենսգրքի 380-րդ և 382-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ:

2. Զեկուցող դատավորը կարող է կատարել օրենքով նախատեսված այլ դատավարական գործողություններ, որոնք կապահովեն գործի արագ և ճիշտ քննություն: Նա կարող է նշանակել նաև նախապատրաստական ​​նիստ՝ սույն օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայն: Վերաքննիչ դատավորը միջոցներ է ձեռնարկում գործը համաձայնությամբ կարգավորելու համար։

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 374. Վերաքննիչ բողոքի ընդունելիության ստուգումը

1. Վերաքննիչ դատարանը բողոքն ստանալու օրվանից հետո, 10-օրյա ժամկետում պետք է ստուգի բողոքն ընդունելի է, թե՝ ոչ։ Եթե ​​ստուգման արդյունքում պարզվում է, որ վերաքննիչ բողոքն ընդունելի է, ապա դատարանը վճիռ է կայացնում վերաքննիչ բողոքը քննության ընդունելու մասին։ Եթե բացակայում է ​​վերաքննիչ բողոքի ընդունելիության այս կամ այն ​​պայմանը, ապա դատարանը վերաքննիչ բողոքը առանց քննության թողնելու որոշում է կայացնում, որի մասին կարելի է մասնավոր բողոք ներկայացնել։

2. Սույն վճիռները կարող են կայացվել վերաքննիչ դատարանի կողմից՝ առանց բանավոր լսումների:

3. Եթե վերաքննիչ բողոքը համարվի անընդունելի, ապա անձին կվերադարձվի նրա կողմից վճարված պետական ​​տուրքն ամբողջությամբ։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 375. Վերաքննիչ բողոքի ստացման հետևանքը

1. Եթե կան վերաքննիչ բողոքի բոլոր նախապայմանները, և այն ընդունվել է վերաքննիչ դատարանի կողմից, ապա բողոքարկվող որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը կկասեցվի այն մասով, որը բողոքարկվում է:

2. Եթե բողոքարկված է որոշումը, որը պետք է անհապաղ կատարվի, վերաքննիչ դատարանը կարող է ժամանակավորապես կասեցնել կատարումը և չեղարկել կատարման հետ կապված միջոցառումները։ Այս մասին վճիռը կարող է կայացվել առանց բանավոր լսումների: Դատարանը կարող է կասեցնել կատարումը, կատարողական միջոցառումները չեղարկել, ինչպես նաև շարունակել կատարումը՝ապահովման համապատասխան երաշխիքների օգտագործմամբ։

Հոդված 376. Գործի քննության նշանակումը

Վերաքննիչ բողոքը քննության ընդունելու մասին վճռով դատարանը սահմանում է գործի բանավոր քննության ժամանակը, որի մասին սույն վճիռը կայացնելուց հետո 3-օրյա ժամկետում տեղեկացնում է կողմերին։ Վերաքննիչ դատարանը ձեռնարկում է օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցները, որպեսզի բողոքը քննվի սահմանված ժամկետում։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

Հոդված 3761. Գործի քննությունն առանց բանավոր լսման

1. Եթե վերաքննիչ բողոքը հիմնվում է օրենքի խախտման վրա և պահանջում է բողոքարկվող որոշման (վճռի) միայն իրավական տեսանկյունից ստուգում, ապա վերաքննիչ դատարանը կարող է գործը քննել և որոշում կայացնել առանց բանավոր լսումների, որը պետք է նախապես տեղեկացվի կողմերին: Գործն առանց բանավոր լսումների քննելու ամսաթվի մասին վերաքննիչ դատարանը վճիռ է կայացնում:

2. Եթե վերաքննիչ բողոքը պահանջում է բողոքարկվող որոշումը (դատավճիռը) ստուգել ոչ միայն իրավական տեսանկյունից, այլև՝ դրա փաստացի հիմնավորվածությունը, բայց բողոքաբերը չի ներկայացրել նոր փաստեր և ապացույցներ կամ ներկայացված են նոր փաստեր և ապացույցներ, որոնք անթույլատրելի են սույն օրենսգրքի 380-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, վերաքննիչ դատարանը կարող է կողմերի գրավոր համաձայնությամբ գործը քննել առանց բանավոր լսման, ինչի մասին կողմերը պետք է նախապես տեղեկացվեն։

3. Եթե վերաքննիչ բողոքը վերաբերի առաջին ատյանի դատարանի կայացրած վճռին բողոքի բավարարելը մերժելու և վճիռը հեռակա որոշմամբ ուժի մեջ թողնելու մասին, ինչպես նաև, եթե գործը վերաբերում է անօրինական տիրապետումից առարկայի հետկանչի և Վրաստանի բանկային հիմնարկների, միկրոֆինանսական կազմակերպությունների, ոչ բանկային դեպոզիտար հաստատությունների՝ որակավորված վարկային հաստատությունների կողմից կնքված (այդ թվում, էլեկտրոնային ձևով կնքված) փոխառության (վարկի) տրամադրման պայմանագրերից բխող վեճերին, վերաքննիչ դատարանը կարող է գործը քննել առանց բանավոր լսումների: Գործը առանց բանավոր լսման քննելու մասին կողմերը պետք է նախապես տեղեկացվեն։ Նույնիսկ վերը նշված հանգամանքների առկայության դեպքում դատավորն իրավունք ունի գործը քննել բանավոր լսման միջոցով։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2018 թվականի մարտի 7-ի Վրաստանի օրենք №2035 – կայք, 29.03.2018թ.

Հոդված 377. Որոշման ստուգման շրջանակը

1. Վերաքննիչ դատարանը ստուգում է որոշումը վերաքննիչ բողոքի շրջանակներում՝ փաստացի և իրավական տեսանկյունից։

2. Իրավական տեսանկյունից քննելիս՝ դատարանն առաջնորդվում է 393-րդ և 394-րդ հոդվածների պահանջներով.

3. Վերաքննիչ դատարանի քննության առարկա կարող են լինել նաև դատարանի այն վճիռները, որոնք կայացվել են գործի առաջին ատյանում քննության հետ կապված և, որոնք նախորդում են դատական որոշման կայացմանը, անկախ այն հանգամանքից՝ դրանց դեմ մասնավոր բողոքն ընդունելի է, թե՝ ոչ։

4. Վերաքննիչ դատարանը պետք է ստուգի, թե արդյոք գործը գերատեսչորեն գտնվում է դատարանի իրավասության ներքո, և արդյոք այն ունի միջազգային իրավասություն տվյալ գործի առնչությամբ։

5. Առաջին ատյանի դատարանի ընդդատությունը վերաքննիչ դատարանը կստուգի միայն պատասխանողի պահանջով: Նման պահանջն ընդունելի է, եթե այն բարձրացրել է պատասխանողը առաջին ատյանում գործի քննության ժամանակ, կամ եթե առկա է հարգելի պատճառ, թե ինչու նման պահանջ հնարավոր չի եղել բարձրացնել նախորդ ատյանում:

Հոդված 378. Վերաքննիչ բողոքի մերժումը

1. Վերաքննիչ բողոքի մերժումն ընդունելի է մինչև վերաքննիչ դատարանի որոշումը կայացնելը:

2. Վերաքննիչ բողոքը մերժելու դեպքում դատարանը դադարեցնում է գործի վարույթը, ինչի արդյունքում կողմն իրավունք չունի կրկին բողոքարկել դատարանի որոշումը վերաքննիչ կարգով։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 379. Հակընդդեմ վերաքննիչ բողոքը

Հակառակ կողմը կարող է վերաքննիչ բողոք ներկայացնելուց հետո 10-օրյա ժամկետում հակընդդեմ վերաքննիչ բողոք ներկայացնել, անկախ նրանից, թե նա հայտարարել է, թե՝ ոչ վճռաբեկ բողոք ներկայացնելուց հրաժարելու մասին։ Վճռաբեկ բողոքից հրաժարվելու կամ այն առանց քննության թողնելու դեպքում հակընդդեմ վճռաբեկ բողոքը չի քննվում։

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ․243

Հոդված 380. Նոր փաստեր և ապացույցներ

1. Վերաքննիչ դատարանում գործի քննության ընթացքում կարող են ներկայացվել նոր փաստեր և նոր ապացույցներ:

2. Վերաքննիչ դատարանը չի ընդունի նոր փաստեր և ապացույցներ, որոնք կողմը կարող էր ներկայացնել առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության ժամանակ, բայց չի ներկայացրել անհարգելի պատճառով։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 381. Վեճի առարկայի փոփոխությունն ու ընդլայնումը

Վեճի առարկան փոխելը կամ ընդլայնելը, ինչպես նաև հակընդդեմ հայց ներկայացնելը վերաքննիչ դատարան թույլ չի տրվում։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 382. Ապացույցների հետազոտումը

1. Վերաքննիչ դատարանը կընդունի նոր ներկայացված ապացույցները, եթե դրանք կարևոր են գործի համար՝ 380-րդ հոդվածի պահանջների նախատեսմամբ։

2. Վերաքննիչ դատարանը կարող է ընդունել առաջին ատյանի դատարանի կողմից ապացույցների հետազոտման արդյունքներն ամբողջությամբ կամ մասնակի։

Հոդված 383. Գործի բանավոր քննությունը

1. Գործի բանավոր քննությունը սկսվում է վերաքննիչ դատարանի անդամներից մեկի զեկուցմամբ:

2. Զեկուցողը ներկայացնում է գործի հանգամանքները, առաջին ատյանի դատարանի որոշման եզրափակիչ մասը, որից հետո կողմերին խոսք է տրվում միջնորդություններ ներկայացնելու և հիմնավորելու համար, և սկսվում է կողմերի կարծիքների լսումը։ Եթե ​​գործի բանավոր քննության ընթացքում ընդունվում են նոր ապացույցներ, որոնց ներկայացումը չի հանգեցնում գործի քննությունը հետաձգելու, դատարանը ողջամիտ ժամկետ է սահմանում կողմին՝ իր կարծիքը ներկայացնելու համար:

3. Դատարանն իրավասու է կողմի պահանջով կամ սեփական նախաձեռնությամբ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով քննել և ստուգել վիճարկվող ապացույցները:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Գլուխ XLVII

Վերաքննիչ դատարանի որոշումը

Հոդված 384. Որոշման փոփոխության շրջանակը

Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է փոխել առաջին ատյանի դատարանի որոշումը միայն կողմերի պահանջած սահմաններում։

Հոդված 385. Որոշումը չեղարկելը և գործը վերաքննության ուղարկելը

1. Վերաքննիչ դատարանը չեղարկում է որոշումը և գործը վերադարձնում առաջին ատյանի դատարան վերաքննության, եթե.

ա) տեղ ունեն 394-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերը,

բ) բողոքարկված դատական որոշումով սխալ էր մերժվել հեռակա որոշման մասին ներկայացված բողոքի վարույթ ընդունումը,

գ) բողոքարկվող որոշումը վերաբերում է միայն հայցի ընդունելիությանը,

դ) բողոքարկվող որոշումը ոչ ճիշտ կայացված կրկնակի հեռակա որոշում է։

2. Վերաքննիչ դատարանը կարող է գործը հետ չուղարկել և ինքնուրույն լուծել այն։

Հոդված 386. Վերաքննիչ դատարանի որոշումը

Եթե վերաքննիչ ​​բողոքն ընդունելի է, և գործը չի վերադարձվում առաջին ատյանի դատարան, ապա վերաքննիչ դատարանն ինքն է գործով որոշում կայացնում։ Իր վճռով մերժում է վերաքննիչ բողոքի բավարարումը կամ բողոքարկվող որոշումը փոխելով գործով նոր որոշում է կայացնում։

Հոդված 387. Կողմերի չներկայանալու հետևանքները

1. Եթե բողոքաբեր անձը չի ներկայանում գործի բանավոր քննությանը, ապա հակառակ կողմի խնդրանքով, վերաքննիչ դատարանը հեռակա որոշում է կայացնում բողոքի բավարարումը մերժելու մասին:

2. Եթե հակառակ կողմը չի ներկայանում գործի քննությանը, ապա բողոքաբեր անձի խնդրանքով, վերաքննիչ դատարանը հեռակա որոշում է կայացնում, որը կարող է հիմնվել բողոքաբերի բացատրության վրա:

3. Մնացած բոլոր դեպքերում կիրառվում են առաջին ատյանի դատարանում հեռակա որոշում կայացնելու վերաբերյալ սույն օրենսգրքով սահմանված նորմերը:

Հոդված 388. Գործը հետ ուղարկելը

Վերաքննիչ դատարանում որոշման (վճռի) օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործը նոր ստացված նյութերով և վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ (վճռով) կուղարկվի առաջին ատյանի դատարան։

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք № 2398 – ՎՕՏ I, № 43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

Հոդված 389. Վերաքննիչ դատարանի որոշման բովանդակությունը

1. Վերաքննիչ դատարանի որոշման ներածական մասում պետք է նշել.

ա) որոշման կայացման ժամանակը և վայրը,

բ) դատարանի անվանումը և կազմը,

գ) վերաքննիչ բողոք ներկայացնող անձի անունը,

դ) բողոքարկված որոշումը։

2. Վերաքննիչ դատարանի որոշումը նկարագրական և պատճառաբանական մասերի փոխարեն պետք է ներառի.

ա) բողոք ներկայացնող անձի պահանջը,

բ) նշում գործի հանգամանքների վերաբերյալ բողոքարկվող որոշման եզրակացությունների մասին ՝ հնարավոր փոփոխությունների կամ լրացումների նախատեսմամբ,

գ) բողոքարկվող որոշումը փոխելու հիմնավորումը. եթե ​​վերաքննիչ դատարանը համաձայն է գործի փաստական ​​և (կամ) իրավական հարցերի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի առանձին գնահատմանը, ապա հիմնավորումը փոխվում է դրա հիման վրա:

[գ) բողոքարկվող որոշումը փոխելու հիմնավորում. եթե ​​վերաքննիչ դատարանը համաձայն է գործի փաստական ​​և (կամ) իրավական հարցերի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի առանձին գնահատականներին, ապա հիմնավորումը փոխվում է դրանց հղումով: Վերաքննիչ դատարանի որոշման մեջ կարող են նշվել նաև Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի և դրա լրացուցիչ արձանագրությունների նորմերը և նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը, որոնցով առաջնորդվում էր դատարանը: (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

3. Որոշման եզրափակիչ մասը պետք է պարունակի դատարանի եզրակացությունը վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ կամ մասնակի բավարարելու մասին, նշում դատական ​​ծախսերի բաշխման, ինչպես նաև որոշումը բողոքարկելու ժամկետի ու կարգի մասին:

2006 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք №4209 – ՎՕՏ I, № 4, 12.01.2007թ., հոդվ․ 51

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4037 – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ․480

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 390. Վերաքննիչ դատարանի վճռի բովանդակությունը

1. Վերաքննիչ դատարանի որոշումը, որով գործը կրկին ըստ էության չի լուծվում, ընդունվում է վճռի տեսքով:

2. Վերաքննիչ դատարանի վճռի ներածական մասում պետք է նշել.

ա) վճիռը կայացնելու ժամանակը և վայրը,

բ) դատարանի անվանումը և կազմը,

գ) վերաքննիչ բողոքը կամ մասնավոր բողոքը (բողոք) ներկայացնող անձի անունը,

դ) բողոքարկված որոշումը (վճիռը)։

3. Վերաքննիչ դատարանի վճիռը նկարագրական և պատճառաբանական մասերի փոխարեն պետք է պարունակի.

ա) վերաքննիչ բողոք կամ մասնավոր բողոք (բողոքի) ներկայացնող անձի պահանջը,

բ) նշում գործի հանգամանքների վերաբերյալ բողոքարկվող որոշման եզրակացությունների մասին,

գ) բողոքարկվող որոշումը չեղարկելու կամ անփոփոխ թողնելու համառոտ հիմնավորումը: Եթե ​​վերաքննիչ դատարանը համաձայն է գործի փաստական ​​և (կամ) իրավական հարցերի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի գնահատումներին և եզրակացություններին, ապա հիմնավորումը փոխվում է դրանց նշումով:

[գ) Բողոքարկվող որոշումը չեղարկելու կամ այն ​​ անփոփոխ թողնելու համառոտ հիմնավորումը: Եթե ​​վերաքննիչ դատարանը համաձայն է գործի փաստական ​​և (կամ) իրավական հարցերի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի գնահատումներին և եզրակացություններին, ապա հիմնավորումը փոխվում է դրանց հղումով: Վերաքննիչ դատարանի որոշման մեջ կարող են նշվել նաև Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի և դրա լրացուցիչ արձանագրությունների նորմերը և նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը, որոնցով առաջնորդվում էր դատարանը (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

4. Դատավճռի եզրափակիչ մասը պետք է պարունակի դատարանի եզրակացությունը վերաքննիչ բողոքը կամ մասնավոր բողոքը (բողոքը) ամբողջությամբ կամ մասնակի բավարարելու կամ մերժելու մասին, նշում դատական ​​ծախսերի բաշխման մասին , ինչպես նաև վճռի բողոքարկման ժամկետն ու կարգը։

2006 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 4209 – ՎՕՏ I, № 4, 12.01.2007թ., հոդվ․51

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Բաժին իններորդ

Վճռաբեկ բողոք

Գլուխ XLVIII

Վճռաբեկ բողոքի թույլատրելիությունը

Հոդված 391. Վճռաբեկ բողոք ներկայացնելը

1. Վերաքննիչ դատարանի որոշումները կողմերի և երրորդ անձանց կողմից կարող են բողոքարկվել վճռաբեկ դատարան՝ օրենքով սահմանված ժամկետում։

11. Վճռաբեկ բողոքը պետք է ներկայացվի համապատասխան որոշում կայացրած դատարան: Վճռաբեկ բողոքը պետք է համապատասխանի Վրաստանի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի կողմից հաստատված օրինակելի ձևանմուշին և պետք է կազմվի այդ ձևանմուշում նշված կանոններին համապատասխան՝ գրավոր, սովորաբար տպագիր ձևով: Վճռաբեկ բողոքը պետք է ամբողջությամբ և հաջորդաբար արտացոլի վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման վերաբերյալ վճռաբեկ բողոքաբերի կարծիքները։

2. (Հանվել է):

3. Վճռաբեկ բողոքի առարկայի արժեքը որոշվում է՝ կախված նրանից, թե բողոքարկվող որոշման ինչ չափով փոփոխման մասին է կողմը ներկայացնում բողոք։ Եթե ​​այս արժեքի չափը կասկած է հարուցում, ապա վճռաբեկ բողոքաբերը պետք է արժանահավատորեն հաստատի այդ արժեքը:

4. Ոչ գույքային-իրավական վեճերում վճռաբեկ բողոքը թույլատրվում է խոսքի և արտահայտվելու ազատության հետ կապված վեճերի համար։

5. Գույքային կամ ոչ գույքային վեճի վերաբերյալ վճռաբեկ բողոքն ընդունելի է, եթե վճռաբեկ բողոքաբերը հիմնավորում է, որ.

ա) գործը ներառում է իրավական խնդիր, որի լուծումը կնպաստի իրավունքի զարգացմանը և միասնական դատական ​​փորձի ձևավորմանը,

բ) Վրաստանի Գերագույն դատարանը նախկինում նման իրավական հարցի վերաբերյալ որոշում չի կայացրել,

գ) վճռաբեկ բողոքի քննության արդյունքում սույն գործով հավանական է նույնատիպ իրավական հարցով կայացվի Վրաստանի Գերագույն դատարանի նախկին փորձից տարբեր որոշում,

դ) վերաքննիչ դատարանի որոշումը տարբերվում է նմանատիպ իրավական հարցով Վրաստանի Գերագույն դատարանի նախկին փորձից,

ե) վերաքննիչ դատարանը գործը քննել է նյութական և (կամ) դատավարական իրավունքի նորմերի էական խախտմամբ, ինչը կարող է էապես ազդել գործի քննության ելքի վրա,

զ) վերաքննիչ դատարանի որոշումը հակասում է նմանատիպ իրավական հարցի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիային և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային օրենքին,

[զ) վերաքննիչ դատարանի որոշումը հակասում է նմանատիպ իրավական հարցի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիային կամ/և նրա լրացուցիչ արձանագրությանը/արձանագրություններին և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային օրենքին. (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

է) բողոքարկված է վերաքննիչ դատարանի երկրորդ հեռակա որոշումը կամ վճիռը հեռակա որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին։

6. Քաղաքացիական գործով վճռաբեկ բողոք ստանալու և որոշում կայացնելու ընդհանուր ժամկետը 6 ամիս է, իսկ անշարժ գույքի ապօրինի տիրապետումից հետկանչի մասին գործով՝ 2 ամիս։

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

2005 թվականի ապրիլի 6-ի Վրաստանի օրենք №1232– ՎՕՏ I, №18, 27.04.2005թ., հոդվ.109

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք № 4626 – կայք, 29.12.2015թ.

2017 թվականի փետրվարի 8-ի Վրաստանի օրենք № 259 – կայք, 13.02.2017թ.

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 3911. Գործի փոխանցում Վրաստանի Գերագույն դատարանի մեծ պալատ

1. Գործը վճռաբեկ կարգով քննող դատարանը կարող է գործը պատճառաբանված վճռով ուղարկել Վրաստանի Գերագույն դատարանի մեծ պալատ, եթե.

ա) գործն իր բովանդակությամբ հանդիսանում է հազվադեպ իրավական խնդիր,

բ) վճռաբեկ պալատը չի ընդունում մեկ այլ վճռաբեկ պալատի կողմից նախկինում ձևավորված իրավական գնահատականը (նորմի սահմանումը),

գ) Վճռաբեկ պալատը համաձայն չէ Մեծ պալատի կողմից նախկինում սահմանված իրավական գնահատականին (նորմի սահմանմանը)։

2. Վրաստանի Գերագույն դատարանի մեծ պալատում գործը քննվում է վճռաբեկ ընթացակարգով՝ սույն օրենսգրքի և «Ընդհանուր դատարանների մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքի համաձայն։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2009 թվականի դեկտեմբերի 4-ի Վրաստանի օրենք №2261 – ՎՕՏ I, № 41, 08.12.2009թ., հոդվ․305

Հոդված 392. Հեռակա որոշման բողոքարկման անընդունելիությունը

1. Հեռակա որոշումը չի կարող վճռաբեկ կարգով բողոքարկել այն կողմը, ում նկատմամբ այն կայացվել է։

2. Վճռաբեկ բողոքն ընդունելի է միայն այնպիսի հեռակա որոշման նկատմամբ, որը կայացվել է կրկնակի չներկայանալուց հետո, ինչի պատճառով այն այլևս չի կարող բողոքարկվել սույն որոշումը կայացնող դատարան։ Նման որոշումը կարող է բողոքարկվել վճռաբեկով միայն այն հիմքով, որ գոյություն չեն ունեցել պատշաճ իրավական նախադրյալներ։

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, №15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․64

Հոդված 393. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը

1. Վճռաբեկ բողոքը կարող է հիմնավորվել միայն այն փաստով, որ որոշումը կայացվել է օրենքի խախտմամբ։

2. Օրենքի նորմերը համարվում են խախտված, եթե դատարանը.

ա) չի կիրառել այն օրենքը, որը պետք է կիրառեր,

բ) կիրառել է օրենք, որը չպետք է կիրառեր,

գ) օրենքը սխալ է մեկնաբանել։

[1. Վճռաբեկ բողոքը կարող է հիմնվել միայն նրան, որ որոշումը կայացվել է օրենքի խախտմամբ։ Վճռաբեկ բողոքում կարող են վկայակոչվել Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի նորմերը և դրա լրացուցիչ արձանագրությունների նորմերը և նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը, որոնք, վճռաբեկ բողոքաբերի կարծիքով, բողոքարկվող որոշմամբ խախտվել են։

2. Օրենքի նորմերը համարվում են խախտված, եթե դատարանը.

ա) չի կիրառել այն օրենքը, որը պետք է կիրառեր,

բ) կիրառել է օրենք (ներառյալ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիան և դրա լրացուցիչ արձանագրությունները և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպերը նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ), որը չպետք է կիրառեր,

գ) սխալ է մեկնաբանել օրենքը (ներառյալ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիան և դրա լրացուցիչ արձանագրությունները), ինչն արտահայտվում է այս բացատրությունների նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքին անհամապատասխանությամբ: (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

3. Դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումը կարող է հիմք հանդիսանալ որոշումը չեղարկելու համար միայն այն դեպքում, եթե այդ խախտման արդյունքում գործով սխալ որոշում է կայացվել։

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 394. Որոշումը չեղարկելու բացարձակ հիմքերը

Որոշումը միշտ համարվում է օրենքի խախտմամբ կայացված, եթե՝

ա) գործը քննվել է դատարանի անօրինական կազմով,

բ) դատարանը գործը քննել է կողմերից մեկի բացակայությամբ, որը ծանուցագիր չի ստացել օրենքով սահմանված կարգով կամ առանց նրա օրինական ներկայացուցչի, եթե այդպիսի ներկայացուցչություն նախատեսված էր օրենքով, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ այդպիսի օրինական ներկայացուցիչը ճանաչում է դատական ​​վարույթի իրականացման օրինականությունը,

գ) որոշումը կայացվել է այն գործով, որը գերատեսչորեն ենթադատ չէ դատարանին,

դ) որոշումը կայացվել է գործի բանավոր քննության հիման վրա, որի ընթացքում խախտվել են դատավարության հրապարակայնության կանոնները,

ե) որոշումը իրավաբանական առումով բավարար չափով հիմնավորված չէ,

ե1) որոշման հիմնավորումն այնքան թերի է, որ անհնար է ստուգել դրա օրինականությունը,

զ) որոշումը չեն ստորագրել այն դատավորները, որոնք նշված են որոշման մեջ,

է) որոշումը կայացրել են սույն գործի քննությանը նախկինում մասնակցած դատավորները,

ը) գործի մեջ չկա վերաքննիչ դատարանի նիստի արձանագրությունը։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 395. (Հանվել է)

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

2017 թվականի փետրվարի 8-ի Վրաստանի օրենք №259 – կայք, 13.02.2017թ.

Հոդված 396. Վճռաբեկ բողոքի բովանդակությունը

1. Վճռաբեկ բողոքը պետք է ներառի.

ա) այն դատարանի անվանումը, որի անունով ներկայացվում է բողոքը,

բ) բողոք ներկայացրած անձի անունը և հասցեն,

գ) բողոքարկվող որոշման ճշգրիտ անվանումը և հղում սույն որոշումը կայացնող դատարանին,

դ) նշում, թե որոշման որ մասն է բողոքարկվում,

ե) նշում, թե ինչ ծավալով է բողոքարկվում որոշումը, բողոքարկման հիմքերը (վճռաբեկության պատճառները) և բացատրություն այն մասին, թե արդյոք բողոքաբերը պահանջում է որոշումը չեղյալ համարել կամ փոփոխել (վճռաբեկ հայտ),

զ) նշում դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումը հաստատող փաստերի և ապացույցների մասին, եթե վճռաբեկ բողոքը հիմնված է դատավարական նորմերի խախտման վրա,

է) վճռաբեկ բողոքին կից գրավոր նյութերի ցանկը,

ը) վճռաբեկ բողոք ներկայացնող անձի ստորագրությունը։

[11. Վճռաբեկ բողոքը կարող է նաև ներառել նշում վիճարկվող որոշման Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիային և դրա լրացուցիչ արձանագրություններին և նմանատիպ իրավական հարցերի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային օրենքին անհամապատասխանության մասին: (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

2. Ներկայացուցչի կողմից ներկայացված վճռաբեկ բողոքին պետք է կցվի լիազորագիր, որը հաստատում է ներկայացուցչի լիազորությունը վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու մասին, եթե նման լիազորությունը հաստատող փաստաթուղթ չկա գործի մեջ։

3. Եթե վճռաբեկ բողոքը չի արձագանքում այստեղ թվարկված պահանջներին կամ պետական ​​տուրքը չի վճարվում, ապա դատարանը բողոքաբերին հանձնարարում է լրացնել բացը, ինչի համար սահմանում է ժամկետ։ Եթե ​​նշված ժամկետում բացը չլրացվի կամ վճռաբեկ բողոքը չներկայացվի օրենքով սահմանված ժամկետում, ապա վճռաբեկ բողոքը կմնա չքննված։

4. Վճռաբեկ բողոքն ստանալուց հետո, 10-օրյա ժամկետում զեկուցող դատավորը պետք է ստուգի` արդյոք վճռաբեկ բողոքը ներկայացվել է սույն հոդվածով սահմանված պահանջներին համապատասխան: Զեկուցող դատավորը նշված հարցը լուծում է առանց բանավոր քննության։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2017 թվականի փետրվարի 8-ի Վրաստանի օրենք №259 – կայք, 13.02.2017թ.

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 397. Վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու ժամկետը

1. Վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու ժամկետը 21 օր է։ Այս ժամկետը չի կարող երկարաձգվել (վերականգնվել), և այն սկսվում է որոշումը կողմին հանձնելու պահից։

2. Եթե պատճառաբանված որոշման հրապարակմանը ներկա է վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեցող անձը, ապա վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու ժամկետը սկսվում է դրա հրապարակման պահից:

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2004 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 929 – ՎՕՏ I, №41, 30.12.2004թ., հոդվ.207

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 398. Գործի ուղարկելը վճռաբեկ դատարան

Վճռաբեկ բողոքը մուտքագրվելուց հետո վերաքննիչ դատարանն անհապաղ վճռաբեկ բողոքը և գործն ամբողջությամբ ուղարկում է վճռաբեկ դատարան:

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

ԳԼՈՒԽ XLIX

Գործի վարույթը վճռաբեկ դատարանում

Հոդված 399. Ընդհանուր դրույթներ

Գործի քննությունը վճռաբեկ դատարանում իրականացվում է վերաքննիչ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոնների պահպանմամբ, բացառությամբ սույն գլխում պարունակվող բացառությունների:

Հոդված 400. Վճռաբեկ բողոքը մյուս կողմին ուղարկելը, վճռաբեկ բողոքի պատասխանը

Քննության ստանալուց հետո վճռաբեկ բողոքի և կից նյութերի պատճենները պետք է ուղարկվեն մյուս կողմին, որին վճռաբեկ դատարանը վերջնաժամկետ կսահմանի բողոքին գրավոր պատասխան տալու համար։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 401. Վճռաբեկ բողոքի ընդունելիության ստուգումը

1. Վճռաբեկ բողոքի ընդունելիությունը ստուգվում է դատարանի կոլեգիալ կազմով` սույն օրենսգրքի 391-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին համապատասխան: Կոլեգիան իրավասու է նշված հարցը որոշել առանց բանավոր քննության։

2. Դատարանը վճռաբեկ բողոքն անընդունելի ճանաչելու մասին կայացնում է պատճառաբանված վճիռ։ Սույն վճիռը պետք է պարունակի վճռաբեկ բողոքաբերի կողմից նշված թույլատրելիության հիմքերի հիմնավորված մերժում:

3. Վճռաբեկ բողոքն ստանալուց հետո՝ 3 ամսվա ընթացքում, իսկ ապօրինի տիրապետումից անշարժ գույքի ետկանչի գործով՝ 1 ամսվա ընթացքում, վճռաբեկ դատարանը պետք է ստուգի, թե ընդունելի է արդյոք վճռաբեկ բողոքը սույն օրենսգրքի 391-րդ հոդվածով սահմանված պահանջների համաձայն։ Եթե ​​վճռաբեկ բողոքը բավարարում է նշված պահանջները, ապա այն պետք է ճանաչվի թույլատրելի։

4. Վճռաբեկ բողոքը անընդունելի ճանաչվելու դեպքում անձին կվերադարձվի նրա կողմից վճարված պետական ​​տուրքի 70 տոկոսը։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք № 4626 – կայք, 29.12.2015թ.

2017 թվականի փետրվարի 8-ի Վրաստանի օրենք № 259 – կայք, 13.02.2017թ.

Հոդված 402. Վճռաբեկ բողոքի վարույթ ընդունելու արդյունքը

1. Եթե կան վճռաբեկ բողոքի բոլոր նախապայմանները, և այն ընդունվել է վճռաբեկ դատարանի կողմից, ապա բողոքարկվող որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը կասեցվում է միայն այն մասով, որը բողոքարկվել է:

2. Եթե բողոքարկվում է որոշումը, որը պետք է անհապաղ ի կատար ածվի, ապա վճռաբեկ դատարանը կարող է ժամանակավորապես կասեցնել կատարումը և չեղարկել կատարման հետ կապված միջոցառումները։

3. Այս առնչությամբ վճիռը կարող է կայացվել առանց գործի բանավոր քննության՝ ապահովման համապատասխան երաշխիքներով:

Հոդված 4021. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան խորհրդատվական

եզրակացության համար դիմելը

1. Վճռաբեկ դատարանն իրավունք ունի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելուց հետո գործին առնչվող սկզբունքային հարցերով, որոնք վերաբերում են «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայով և դրա արձանագրություններով նախատեսված իրավունքների և ազատությունների բացատրությանը կամ կիրառմանը, դիմել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան՝ խորհրդատվական եզրակացություն ստանալու։

2. Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի խորհրդատվական եզրակացություն ստանալու համար Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան դիմելու պահանջը և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանին գործի հետ կապված համապատասխան իրավական և փաստական ​​հանգամանքներ ներկայացնի:

3. Վճռաբեկ դատարանը կողմերին տեղեկացնում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան խորհրդատվական եզրակացություն ստանալու համար դիմելու մասին։

4. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի խորհրդատվական եզրակացությունը պարտադիր բնույթ չունի։

5. Վճռաբեկ դատարանի կողմից խորհրդատվական եզրակացություն ստանալու համար Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան դիմելուց մինչև խորհրդատվական եզրակացության ստանալը սույն օրենսգրքի 391-րդ հոդվածի 6-րդ մասով և 401-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված ժամկետների հոսքը կանգ է առնում։

2015 թվականի մայիսի 29-ի Վրաստանի օրենք №3666 – կայք, 06.05.2015թ.

Հոդված 403. Գործի քննության նշանակումը

1. Վճռաբեկ բողոքը քննության ընդունելու մասին վճռով դատարանը սահմանում է գործի բանավոր քննության ժամանակը, որի մասին տեղեկացնում է կողմերին սույն վճիռը կայացնելուց հետո, 3 օրվա ընթացքում։

2. Դատարանը կողմերին պետք է տեղեկացնի գործը Մեծ պալատ փոխանցելու և դրա քննության ամսաթվի մասին:

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №407 – ՎՕՏ I, № 26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

2001 թվականի հունիսի 8-ի Վրաստանի օրենք №918 – ՎՕՏ I, № 18, 28.06.2001թ., հոդվ.56

Հոդված 404. Որոշման ստուգման շրջանակը

1. Վճռաբեկ դատարանը որոշումը ստուգում է վճռաբեկ բողոքի շրջանակներում։ Վճռաբեկ դատարանը չի կարող սեփական նախաձեռնությամբ ստուգել դատավարական խախտումները, բացառությամբ 396-րդ հոդվածի առաջին մասի «զ» ենթակետում նշված փաստերի։

2. Վճռաբեկ դատարանի քննության առարկա կարող են լինել նաև դատարանի այն վճիռները, որոնք նախորդում են դատարանի վերջնական որոշմանը, անկախ նրանից, թե թույլատրելի է արդյոք դրանց դեմ մասնավոր բողոք ներկայացնելը:

3. Վճռաբեկ դատարանը պետք է ստուգի` արդյոք գործը ընդդատ է դատարանին գերատեսչորեն, և արդյոք այն ունի միջազգային իրավասություն տվյալ կոնկրետ գործով: Առաջին ատյանի դատարանի տարածքային և առարկայական ընդդատությունը վճռաբեկ դատարանը կստուգի միայն պատասխանողի պահանջով։ Նման պահանջն ընդունելի է, եթե այն բարձրացրել է պատասխանողը՝ գործը վերաքննիչ դատարանում քննելիս, կամ եթե առկա է հարգելի պատճառ, թե ինչու նման պահանջ չի կարողացել ներկայացնել վերաքննիչ դատարանում:

Հոդված 405. Հակընդդեմ վճռաբեկ բողոք

Հակառակ կողմը վճռաբեկ հայցը փոխանցելուց հետո, 10-օրյա ժամկետում կարող է հակընդդեմ հայց ներկայացնել՝ անկախ նրանից, թե հրաժարվել է արդյոք վճռաբեկ հայց ներկայացնելուց։

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

Հոդված 406. Վեճի առարկայի փոփոխությունն ու ընդլայնումը

Վճռաբեկ դատարանում թույլ չի տրվում վեճի առարկան փոփոխել կամ ընդլայնել, հակընդդեմ հայց ներկայացնել և ծախսեր սահմանել:

Հոդված 407. Ստուգման փաստացի հիմքը

1. Վճռաբեկ դատարանը քննում է միայն կողմի այն բացատրությունը, որն արտացոլված է դատարանների որոշումներում կամ նիստերի արձանագրություններում։ Բացի այդ, կարող են հաշվի առնվել սույն օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի առաջին մասի «զ» ենթակետում նշված փաստերը:

2. Վերաքննիչ դատարանի կողմից հաստատված փաստական ​​հանգամանքները պարտադիր են վճռաբեկ դատարանի համար, եթե չի բարձրացվել թույլատրելի և հիմնավորված պահանջ (առարկություն)։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք № 1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 408. Գործի բանավոր քննությունը

1. Գործի բանավոր քննությունն սկսվում է վճռաբեկ դատարանի անդամներից մեկի զեկուցմամբ:

2. Զեկուցողը դատարանին ներկայացնում է գործի իրավիճակը, վերաքննիչ դատարանի որոշման հիմքերը: Դրանից հետո կողմերին խոսք է տրվում հայտարարություններ անելու և հիմնավորելու համար։

3. Վճռաբեկ դատարանը կարող է որոշում կայացնել առանց գործը բանավոր քննելու։ Գործը առանց բանավոր քննության քննելու մասին դատարանը նախապես տեղեկացնում է կողմերին։

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Գլուխ Լ

Վճռաբեկ դատարանի որոշումը

Հոդված 409. Որոշման փոփոխման շրջանակը

Վճռաբեկ դատարանն իրավասու է փոխել վերաքննիչ դատարանի որոշումը միայն կողմերի պահանջած սահմաններում։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք № 1972 – ՎՕՏ I, № 18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք № 1740 – ՎՕՏ I, № 36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

Հոդված 410. Վճռաբեկ բողոքի մերժումը

Վճռաբեկ դատարանը վճռաբեկ բողոքը վարույթ չի ընդունում, եթե․

ա) օրենքի նշված խախտումը տեղ չունի,

բ) վերաքննիչ դատարանի որոշման հիմքում չի դրված օրենքի խախտում,

գ) վերաքննիչ դատարանի որոշումն ըստ էության ճիշտ է, չնայած այն հանգամանքին, որ որոշման պատճառաբանական մասը չի պարունակում համապատասխան հիմնավորում։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, №36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 411. Վճռաբեկ դատարանի որոշումը

Վճռաբեկ դատարանն ինքը կկայացնի որոշում գործով, եթե գոյություն չունեն սույն օրենսգրքի 412-րդ հոդվածով նախատեսված որոշումը չեղարկելու և գործը վերաքննիչ դատարան կրկին քննության վերադարձնելու հիմքեր։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, № 18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, № 36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

[Հոդված 411. Վճռաբեկ դատարանի որոշումը

Վճռաբեկ դատարանը գործով որոշում կկայացնի ինքը, եթե չկան հիմքեր սույն օրենսգրքի 412-րդ հոդվածով նախատեսված որոշումը չեղարկելու և գործը վերաքննիչ դատարան կրկին քննության վերադարձնելու հիմքեր։ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է հիմնավորվել նաև ըստ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի և դրա լրացուցիչ արձանագրությունների նորմերի և համանման իրավական հարցերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային օրենքի, որոնցով դատարանն առաջնորդվում էր։ (Ուժի մեջ մտնի 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ից)]

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք №1919 – կայք, 24.10.2022թ.

Հոդված 412. Գործը վերաքննիչ դատարան վերաքննության վերադարձնելը

1. Վճռաբեկ դատարանը չեղարկում է որոշումը և գործը վերադարձնում վերաքննիչ դատարան վերաքննության, եթե.

ա) գործի հանգամանքները որոշվել են դատավարական նորմերի այնպիսի խախտմամբ, որ այդ խախտումների արդյունքում գործով սխալ որոշում է կայացվել և պահանջվում է ապացույցների լրացուցիչ հետազոտություն,

բ) կան սույն օրենսգրքի 394-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքեր, բացառությամբ նշված հոդվածի «գ» և «ե» ենթակետերի։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված որոշման հիմքում վճռաբեկ դատարանը պետք է դնի իրավական գնահատական, որը պարտադիր է վերաքննիչ դատարանի համար: Գործը կարող է վերադարձվել վերաքննության վերաքննիչ դատարանի նույն կամ այլ կազմի։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, № 18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք №1740 – ՎՕՏ I, № 36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 413. Գործը վերադարձնելը

Վճռաբեկ դատարանում գործը քննելուց հետո գործը վճռաբեկ դատարանի որոշման պատճենի հետ միասին պետք է վերադարձվի գործը քննող դատարան։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

Բաժին տասներորդ

Մասնավոր բողոք

Գլուխ LI

Մասնավոր բողոքի ընդունելիությունը և քննության կարգը

Հոդված 414. Մասնավոր բողոք ներկայացնելը

1. Դատարանի կայացրած վճիռների դեմ մասնավոր բողոք կարող է ներկայացվել միայն սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:

2. Մասնավոր բողոք կարող են ներկայացնել այն կողմերը, որոնց նկատմամբ կայացվել է վճիռը, ինչպես նաև այն անձինք, որոնց անմիջականորեն վերաբերում է այս վճիռը:

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

Հոդված 415. Մասնավոր բողոք ներկայացնելը

Մասնավոր բողոք պետք է ներկայացվի որոշումը կայացրած դատարան: Մասնավոր բողոքը պետք է համապատասխանի սույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պահանջներին։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 416. Մասնավոր բողոք ներկայացնելու ժամկետը

Մասնավոր բողոք ներկայացնելու ժամկետը 12 օր է։ Սույն ժամկետի երկարաձգում կամ վերականգնում թույլ չի տրվում։ Այն սկսվում է դատավճիռը կողմին հանձնվելու պահից կամ դատական ​​նիստում կողմին դրա հայտարարման պահից, եթե վճռի հրապարակմանը ներկա է եղել մասնավոր բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեցող անձ: Վճիռը փոխանցելու պահ է համարվում վճռի պատճենը կողմին հանձնելն անմիջապես դատարանում կամ սույն օրենսգրքի 70-րդ–78-րդ հոդվածներին համապատասխան:

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 417. Մասնավոր բողոքի և գործի նյութերի փոխանցումը վերադաս դատարան

Մասնավոր բողոքը գործի հետ կուղարկվի վերադաս դատարան։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք № 1972 – ՎՕՏ I, № 18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք № 2398 – ՎՕՏ I, № 43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2130 – ՎՕՏ I, № 53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

Հոդված 418. Մասնավոր բողոք ներկայացնելու հետևանքը

1. Մասնավոր բողոք ներկայացնելը չի ​​դադարեցնի այն դատավարական գործողության կատարումը, որը նախատեսված էր դատարանի բողոքարկվող վճռով։

2. Դատարանը կարող է կասեցնել նման դատավարական գործողության կատարումը։ Բողոքարկվող վճռով նախատեսված դատավարական գործողության կատարումը կարող է կասեցնել վերադաս ատյանի դատարանը։

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 419. Որոշում մասնավոր բողոքի վերաբերյալ

1. Մասնավոր բողոքի վերաբերյալ վճիռ է կայացնում վերադաս ատյանի դատարանը մասնավոր բողոքն ստանալուց հետո, 2 ամսվա ընթացքում։

2. Վճիռը կայացվում է առանց գործի բանավոր քննության: Դատարանը կարող է նաև մասնավոր բողոքի բանավոր քննություն սահմանել, եթե դա անհրաժեշտ է, և նպաստում է գործի հանգամանքները պարզելուն։ Գործը բանավոր քննելու դեպքում դատավորն իրավասու է վճիռ կայացնել առանց խորհրդակցական սենյակ գնալու։

3. Մասնավոր բողոքի վերաբերյալ վերադաս դատարանի որոշումը չի բողոքարկվում։

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2398 – ՎՕՏ I, №43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2130 – ՎՕՏ I, №53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, №1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

Հոդված 420. Մասնավոր բողոքի քննության կարգը

Մասնավոր բողոքների քննությունը վերադաս ատյանի դատարաններում իրականացվում է այդ դատարանների համար նախատեսված կանոններին համապատասխան:

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, №18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

Բաժին տասնմեկերորդ

Գործի վարույթի վերսկսումը

Գլուխ LII

Դիմում գործի վարույթը վերսկսելու մասին և դրա քննության կարգը

Հոդված 421. Գործի վարույթի վերսկսման տեսակները

1. Օրինական ուժի մեջ մտած որոշմամբ կամ վճռով ավարտված գործի վարույթի վերսկսում թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ առկա են որոշումը անվավեր ճանաչելու (422-րդ հոդված) կամ նոր բացահայտված հանգամանքների պատճառով գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմելու (423-րդ հոդված) նախադրյալներ:

2. Եթե դատարան են մուտքագրվել դիմումներ ինչպես նույն, այնպես էլ երկու կողմերի կողմից միաժամանակ՝ որոշումն անվավեր ճանաչելու և նոր բացահայտված հանգամանքներով գործը վերսկսելու վերաբերյալ, ապա դատարանը պետք է կասեցնի նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթի վերաբերյալ դիմումի քննությունը, մինչև չքննվի դիմումը որոշումն (վճիռը) անվավեր ճանաչելու մասին։

Հոդված 422. Դիմում որոշումը (վճիռը) անվավեր ճանաչելու մասին

1. Օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը կարող է շահագրգիռ անձի դիմումով անվավեր ճանաչվել, եթե․

ա) որոշման կայացմանը մասնակցել է դատավոր, ով օրենքի համաձայն իրավունք չի ունեցել մասնակցելու որոշման կայացմանը,

բ) կողմերից մեկը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը (եթե նրան նման ներկայացուցիչ անհրաժեշտ է) չի հրավիրվել գործի քննության,

գ) դատական ​​նիստին չի հրավիրվել այն անձը, որի օրենքով նախատեսված իրավունքներին ու շահերին վերաբերում է կայացված որոշումը,

դ) դատական ​​ծանուցագիրը սույն օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն համարվել է հանձնված, թեև դատարան չներկայացած պատասխանողը դատարանի առջև հայտարարում է, որ նա առանց մեղավորության տեղեկություն չի ունեցել դատական ​​ծանուցագրի և (կամ) դատարանի որոշման մասին, ինչի պատճառով նրան հնարավորություն չի տրվել հակընդդեմ բողոք ներկայացնելու/ կամ բողոքարկելու դատարանի որոշումը։ Տվյալ դեպքում պատասխանողն իր դիմումի մեջ ներկայացնում է առաջնային դիրքորոշումը գործի էական հանգամանքների վերաբերյալ։

2. Նշված հիմքերով որոշումը չի կարող անվավեր ճանաչվել, եթե կողմը կարող էր այդ հիմքերը ներկայացնել գործի քննության ժամանակ, համապատասխանաբար առաջին ատյանի, վերաքննիչ կամ վճռաբեկ ատյանի դատարանում:

2006 թվականի հուլիսի 13- ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, №32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2021 թվականի մարտի 30-ի Վրաստանի օրենք № 424 – կայք, 13.04.2021թ.

Հոդված 4221. Որոշ իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերը հաստատելու

մասին դատարանի որոշումն անվավեր ճանաչելը

1. Որոշակի ժամանակ և իրավիճակում անձի ծննդյան կամ մահվան, ինչպես նաև ծննդյան կամ մահվան գրանցման մասին իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստը հաստատելու դատարանի որոշումները կարող են չեղյալ համարվել շահագրգիռ անձի դիմումով, եթե դատարանի որոշումը անվավեր ճանաչելու մասին դիմում ներկայացնելու պահին առկա են քաղաքացիական ակտի երկու տարբեր գրառումներ և բողոքարկվող որոշմամբ սահմանվել են սխալ տվյալներ։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով սահմանված կարգով դիմում ներկայացնելու վրա չեն տարածվում սույն օրենսգրքի 426-րդ հոդվածով սահմանված ժամկետները։

2011 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5569 – կայք, 28.12.2011թ.

Հոդված 423. Դիմում նոր բացահայտված հանգամանքներով վարույթը

վերսկսելու մասին

1. Օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը կարող է բողոքարկվել նոր բացահայտված հանգամանքների պատճառով վարույթը վերսկսելու պահանջով, եթե.

ա) պարզվում է, որ փաստաթուղթը, որի վրա հիմնված է որոշումը, կեղծ է,

բ) հաստատվել է վկայի գիտակցաբար սուտ ցուցմունքը, փորձագետի գիտակցաբար սուտ եզրակացությունը, գիտակցաբար սխալ թարգմանությունը, որը հանգեցրել է անօրինական կամ անհիմն որոշման,

գ) հաստատված է կողմերի և նրանց ներկայացուցիչների հանցավոր արարքը կամ դատավորի հանցավոր արարքը այս գործով,

դ) չեղյալ է ճանաչվել սույն որոշման համար հիմք հանդիսացած դատավճիռը, որոշումը, վճիռը կամ այլ մարմնի որոշում,

ե) կողմը դատարան է ներկայացնում օրինական ուժի մեջ մտած որոշում, որը կայացվել է նույն հայցի նկատմամբ,

զ) կողմին հայտնի են դարձել այնպիսի հանգամանքներ և ապացույցներ, որոնք, եթե դրանք ավելի վաղ ներկայացվեին դատարան, կհանգեցնեին նրա համար բարենպաստ որոշման,

է) առկա է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ուժի մեջ մտսծ որոշում (վճիռ), որը սահմանել է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի և/կամ դրա լրացուցիչ արձանագրությունների խախտում սույն գործի առնչությամբ, և որոշված խախտումը բխում է վերանայվելիք որոշումից,

ը) գոյություն ունի Միավորված ազգերի կազմակերպության Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի, Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման հանձնաժողովի, Երեխայի իրավունքների հանձնաժողովի, Խոշտանգումների դեմ հանձնաժողովի կամ Ռասայական խտրականության վերացման հանձնաժողովի որոշումը (այսուհետ՝ հանձնաժողով), որով սույն գործի առնչությամբ հաստատվել է Հանձնաժողովի հիմնադիր կոնվենցիայի խախտում այս գործի, և վերանայվելիք որոշումը հիմնված է այս խախտման վրա։

2. Նոր բացահայտված հանգամանքների պատճառով գործով վարույթը կվերսկսվի սույն հոդվածի առաջին մասի «ա»-«գ» ենթակետերում նշված հիմքերով, եթե առկա է քրեական գործով օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ:

3. Սույն հոդվածի առաջին մասի «ե»-«զ» ենթակետերում նշված հիմքերով գործի վերսկսումը թույլատրելի է, եթե կողմն առանց իր մեղավորության հնարավորություն չի ունեցել գործի քննության որոշում կայացնելու ժամանակ ներկայացնելու օրինական ուժի մեջ մտած և նույն հայցով կայացված որոշումը, կամ մատնանշելու նոր հանգամանքները և ապացույցները։

4. Սույն հոդվածի առաջին մասի «է» ենթակետում նշված հիմքով վարույթը վերսկսելու դեպքում դատարանը կքննի հայցվոր կողմին համապատասխան փոխհատուցում նշանակելու հարցը, եթե հնարավոր չէ փոխել սույն որոշումը՝ կապված երրորդ անձանց կողմից իրավունքների բարեխիղճ ընդունման հետ:

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ․1

2010 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №3035 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ․163

2016 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք №5012 – կայք, 13.05.2016թ.

2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ի Վրաստանի օրենք № 201 – կայք, 29.12.2016թ.

Հոդված 424. Ընդդատություն

1. Որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմումը պետք է ներկայացվի որոշումը (վճիռը) կայացնող դատարան: Դիմումը կքննի որոշում կայացնող դատարանը, նույնիսկ այն դեպքում, եթե առկա է վերադաս դատարանի վճիռ այս որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին։ Վերաքննիչ կամ վճռաբեկ դատարանը միայն այն դեպքում է քննում որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթը վերսկսելու մասին, եթե դա վերաբերում է իր կայացրած որոշմանը։

2. Եթե որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմումը վերաբերում է նույն գործով մի քանի դատական ​​ատյանների որոշման (վճռի), ապա այն պետք է ներկայացվի դրանցից ամենավերադաս դատական ​​ատյան։

2000 թվականի հունիսի 28-ի Վրաստանի օրենք № 407 – ՎՕՏ I, №26, 13.07.2000թ., հոդվ.71

Հոդված 425. Դիմումի ներկայացման կարգը

Որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմումը ներկայացվում և քննվում է ընդհանուր կանոնների պահպանմամբ, սույն գլխով սահմանված բացառությունների նախատեսմամբ:

Հոդված 426. Դիմում ներկայացնելու ժամկետը

1. Որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմումը պետք է ներկայացվի մեկամսյա ժամկետում, և այդ ժամկետի երկարաձգում թույլ չի տրվում։

2. Ժամկետը սկսվում է այն օրվանից, երբ կողմն իմացել է որոշումը անվավեր ճանաչելու և նոր բացահայտված հանգամանքներով վարույթը վերսկսելու հիմքերի առկայության մասին։

21. Սույն օրենսգրքի 423-րդ հոդվածի առաջին մասի «է» ենթակետում նշված հիմքերի առկայության դեպքում նոր բացահայտված հանգամանքներով վարույթը վերսկսելու մասին դիմումը պետք է ներկայացվի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշումը (վճիռը) օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 3-ամսյա ժամկետում, իսկ սույն օրենսգրքի 423-րդ հոդվածի առաջին մասի «ը» ենթակետում նշված հիմքերի առկայության դեպքում՝ համապատասխան հանձնաժողովի որոշումը ստանալուց հետո 6 ամսվա ընթացքում։

3. Եթե որոշումը անվավեր ճանաչելու մասին դիմումը հիմնված է սույն օրենսգրքի 422-րդ հոդվածի առաջին մասի «բ» ենթակետի վրա, ապա դիմումը ներկայացնելու ժամկետը սկսվում է որոշումը կողմին ծանուցվելու օրվանից, եթե նա անգործունակ է` նրա օրինական ներկայացուցչին, իսկ եթե աջակցություն ստացող է, որին աջակցություն է սահմանվել դատավարական ներկայացուցչության իրականացման համար՝ նրան կամ նրա աջակցին: Նշված ժամկետի հաշվարկը սկսվում է ավելի ուշ հանձնված որոշումը հանձնելու օրվանից։

4. Որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմում թույլ չի տրվում ներկայացնել որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 5 տարին լրանալուց հետո, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 422-րդ հոդվածի առաջին մասի «գ» ենթակետով և 423-րդ հոդվածի առաջին մասի «է» և «ը» ենթակետերով նախատեսված դեպքերի.

2010 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №3035 – ՎՕՏ I, №24, 10.05.2010թ., հոդվ․163

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ի Որոշում №3/1/531 – կայք, 18.11.2013թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

2016 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 5012 – կայք, 13.05.2016թ.

Հոդված 427. Որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով

գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմումի բովանդակությունը

1. Դիմումը պետք է ներառի.

ա) բողոքարկվող որոշման ճշգրիտ անվանումը,

բ) նշում որոշումը անվավեր ճանաչելու կամ գործը վերսկսելու հիմքերի մասին,

գ) նշում այն հանգամանքների մասին, որոնք վկայում են, որ պահպանվել է դիմումը ներկայացնելու ժամկետը, և այդ հանգամանքները հաստատող ապացույցներ,

դ) նշում ընդդատության կանոնների պահպանման մասին,

ե) նշում այն մասին, թե ինչ չափով և որ սահմաններում է դիմումաբերը պահանջում բողոքարկվող որոշումն անվավեր ճանաչել և այն այլ որոշմամբ փոխարինել,

2. Եթե դիմումը չի բավարարում նշված պահանջները, ապա դատարանը դիմումատուին հանձնարարում է լրացնել բացը, ինչի համար սահմանում է ժամկետ։ Եթե ​​նշված ժամկետում բացը չլրացվի, ապա դիմումն այլևս չի ընդունվի։

Հոդված 428. Դատավորին դիմումի քննումից հեռացնելը

Որոշումն անվավեր ճանաչելու կամ նոր բացահայտված հանգամանքներով գործի վարույթը վերսկսելու մասին դիմումի քննությանը թույլ չի տրվում այն դատավորի մասնակցություն, որն ըստ օրենքի, չպետք է մասնակցեր որոշման կայացմանը (422-րդ հոդվածի 1-ին մասի «ա» ենթակետ), կամ որի հանցավոր արարքի պատճառով է հարուցվում գործ վերսկսման մասին (423 հոդվածի առաջին մասի «գ» ենթակետ)։

Հոդված 429. Դիմումի ընդունելիության ստուգումը

Դատարանը պետք է իր նախաձեռնությամբ ստուգի գործի վերսկսման դիմումը ընդունելի է, թե՝ ոչ։ Եթե ​​բացակայում է դիմումն ընդունելու համար այս կամ այն ​​պայմանը, ապա դատարանն իր վճռով դիմումը պետք է թողնի առանց քննության, ինչը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքի միջոցով։

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք № 2398 – ՎՕՏ I, № 43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227

Հոդված 430. Դիմումի քննությունը

1. Գործը վերսկսելու մասին դիմումը, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 423-րդ հոդվածի առաջին մասի «զ» ենթակետով նախատեսված դեպքի, քննարկվում է առանց բանավոր լսման: Դատարանը կարող է նաև բանավոր նիստ նշանակել, եթե դա անհրաժեշտ է և օգնում է պարզել գործի հանգամանքները: Բանավոր նիստի դեպքում, կողմերը կտեղեկացվեն դատական ​​նիստի ժամանակի և վայրի մասին, սակայն նրանց չներկայանալը չի ​​խանգարի դատարանին քննել և լուծել հարցը։

2․ Եթե պարզվում է, որ վարույթը վերսկսելու մասին դիմումը անհիմն է, դատարանը վճիռ կկայացնի դիմումի բավարարումը մերժելու մասին, որը բողոքարկվում է մասնավոր բողոքով։

3. Եթե պարզվում է, որ վարույթը վերսկսելու մասին դիմումը հիմնավոր է, ապա բողոքարկվող որոշումը, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 423-րդ հոդվածի առաջին մասի «զ» ենթակետով նախատեսված դեպքի, դատարանը վճռով կչեղարկի, որը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով։

4. Սույն օրենսգրքի 423-րդ հոդվածի առաջին մասի «զ» ենթակետով նախատեսված դեպքում գործի վարույթը վերսկսելու դեպքում դատարանը վճռով չեղարկում է բողոքարկվող որոշումը ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն կամ թողնում է ուժի մեջ մինչև սույն օրենսգրքի 431-րդ հոդվածով սահմանված կարգով գործի քննության ավարտը: Նշված որոշումը կարող է բողոքարկվել մասնավոր բողոքով։

1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք № 2398 – ՎՕՏ I, № 43(50), 21.09.1999թ., հոդվ.227 2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5669 – ՎՕՏ I, № 1, 03.01.2008թ., հոդվ.1

2012 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 6315 – կայք, 06.08.2012թ. Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2018 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Որոշում № 2/8/765– կայք, 12.12.2018թ. 2021 թվականի հուլիսի 22-ի Վրաստանի օրենք № 805 – կայք, 26.07.2021թ.

Հոդված 431. Գործի քննությունը

Բողոքարկվող որոշումն ամբողջությամբ կամ մասնակի չեղարկելուց կամ մինչև գործի վերանայման ավարտը ուժի մեջ թողնելուց հետո, գործը, որով կայացվել է սույն որոշումը, կրկին քննվում է գործի քննության համար սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

2021 թվականի հուլիսի 22-ի Վրաստանի օրենք № 805 – կայք, 26.07.2021թ.

Հոդված 432. Որոշման կատարումը

Գործը վերսկսելու մասին դիմումը չի կարող կասեցնել որոշման կատարումը։ Դատարանը իր վճռով կարող է ժամանակավորապես կասեցնել որոշման կատարումը։ Որոշման կատարումը կախված կլինի նրանից, թե արդյոք վարույթը հայցող անձը տրամադրում է համապատասխան երաշխիքներ։

Հոդված 4321. Հանձնաժողովի որոշման հիման վրա փոխհատուցում տալը

Անձը իրավունք ունի պետության կողմից փոխհատուցում վճարելու մասին հանձնաժողովի որոշման հիման վրա դիմել դատարան ՝ դրամական փոխհատուցում ստանալու համար։ Դատարանը որոշում է փոխհատուցման չափը՝ հաշվի առնելով մարդու իրավունքի խախտման ծանրությունը և այլ օբյեկտիվ գործոններ։ Դրամական փոխհատուցում ստանալու մասին հայցը քննվում է Վրաստանի վարչական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով:

2016 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 5012 – կայք, 13.05.2016թ.

Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի անցումային և եզրափակիչ դրույթներ

Հոդված 433. Վրաստանի քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի կիրարկումը

Վրաստանի քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրքը կգործի 1999 թվականի մայիսի 15-ից, երբ «Ընդհանուր դատարանների մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքի համաձայն կավարտվի ընդհանուր դատարանների համակարգի ձևավորումը և կնշանակվեն այս համակարգի դատավորները։

1998 թվականի փետրվարի 20-ի Վրաստանի օրենք № 1261 – Խորհրդարանի տեղեկագրեր, № 11-12, 14.03.1998 թ., էջ 32

1998 թվականի հուլիսի 17-ի Վրաստանի օրենք № 1529 – Խորհրդարանի տեղեկագրեր, № 27-28, 30.07.1998թ., էջ 15

1998 թվականի դեկտեմբերի 24-ի Վրաստանի օրենք № 1773 – ՎՕՏ I, № 1(8), 14.01.1999թ., հոդվ․10

Հոդված 4331. (Հանվել է)

2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 4037 – ՎՕՏ I, № 75, 27.12.2010թ., հոդվ.480

2011 թվականի նոյեմբերի 11-ի Վրաստանի օրենք № 5265 – կայք, 24.11.2011թ.

Հոդված 434. Ուժը կորցրած ճանաչված նորմատիվ ակտերի ցանկը

1999 թվականի մայիսի 15-ից ուժը կորցրած են ճանաչվել.

«Վրաստանի ԽՍՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրքը հաստատելու մասին» Վրաստանի ԽՍՀ 1964 թվականի դեկտեմբերի 26-ի օրենքը (Վրաստանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի տեղեկատու, 1964 թ., № 36, հոդվ․663), ինչպես նաև այդ օրենքով հաստատված «Վրաստանի ԽՍՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրքը»։

1998 թվականի փետրվարի 20-ի Վրաստանի օրենք № 1261 – Խորհրդարանի տեղեկատու, № 11-12, 14.03.1998 թ., էջ 32

1998 թվականի հուլիսի 17-ի Վրաստանի օրենք № 1529 – Խորհրդարանի վարչություն, № 27-28, 30.07.1998թ., էջ 15

1998 թվականի դեկտեմբերի 24-ի Վրաստանի օրենք № 1773 – ՎՕՏ I, № 1(8), 14.01.1999թ., հոդվ․10

Հոդված 4341. Սույն օրենսգրքից բխող ընդունելու ենթակա նորմատիվ ակտ

Վրաստանի արդարադատության բարձրագույն խորհուրդը մինչև 2014 թվականի հունվարի 1-ը ապահովի սույն օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման ընդունումը։

2013 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք № 1156 – կայք, 08.10.2013թ.

Հոդված 435. Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության գործողությունը

ժամանակի մեջ

Քաղաքացիական գործերի վարույթը դատարանում իրականացվում է քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության օրենքներով, որոնք գործում են գործի քննության, առանձին դատավարական գործողություններ կատարելու կամ դատարանի որոշումների կատարման ընթացքում։

Հոդված 436. Մինչև 1999 թվականի մայիսի 15-ը վարույթ ընդունած և դեռևս չավարտած

գործերը

1. Քաղաքացիական գործերը, որոնք դատարաններում ստացվել են մինչև 1999 թվականի մայիսի 15-ը, սակայն որոնց քննությունը չի ավարտվել այս պահի դրությամբ, պետք է քննվեն Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով այն դատարաններում, որոնց վարույթում գտնվում էին այդ գործերը։

2. Վրաստանի ընդհանուր դատարանների օրինական ուժի մեջ մտած որոշումների վերաբերյալ մինչև 1999 թվականի մայիսի 15-ը ներկայացված վերահսկիչ բողոքները, որոնց վերաբերյալ վերահսկիչ վարույթն ավարտված չէ, կքննի Գերագույն դատարանի քաղաքացիական գործերի պալատը։

3. Վրաստանի Գերագույն դատարանի քաղաքացիական, ձեռնարկատիրական և սնանկության պալատը քննում է մինչև 1999 թվականի մայիսի 15-ը ներկայացված վերահսկողական առարկությունները, ինչպես նաև Վրաստանի Գերագույն դատարանի վերահսկիչ պալատի միջնորդությունները:

4. Մինչև 1999 թվականի մայիսի 15-ը քաղաքացիական գործերով առաջին ատյանի դատարանի օրինական ուժի մեջ չմտած որոշումները կարող են բողոքարկվել վերաքննիչ կարգով:

5. Վրաստանի Գերագույն դատարանի կողմից առաջին ատյանի կարգով քննված քաղաքացիական գործերով 1999 թվականի մայիսի 15-ից հետո ընդունված որոշումները օրենքով սահմանված ժամկետում կարող են բողոքարկվել վճռաբեկ դատարան։

6. Վրաստանի Գերագույն դատարանի քաղաքացիական, ձեռնարկատիրական և սնանկության գործերի պալատը սույն հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերում նշված գործերը քննում է 408-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` կոլեգիալ` երեք դատավորի մասնակցությամբ: Այն գործերով ներկայացված բողոքները, որոնք առանձնապես բարդ են, ինչպես նաև քննված են Գերագույն դատարանի վերահսկիչ պալատի, քաղաքացիական գործերի կոլեգիայի և նախագահության կողմից, քննվում են Պալատի անդամների այն ամբողջական կազմով, որոնք չեն մասնակցել գործի քննությանը: Այս կարգը չի տարածվում Գերագույն դատարանի վերահսկիչ պալատում գործերի քննության մասնակիցների վրա:

7. Վրաստանի Գերագույն դատարանի քաղաքացիական, ձեռնարկատիրական և սնանկության գործերով պալատը կարող է վերահսկման կարգով գործերի քննության ժամանակ գործը չփոխանցել կրկնական քննության և որոշում կայացնել 411-րդ հոդվածի համաձայն: Դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումը կարող է հիմք դառնալ որոշումը չեղարկելու համար միայն այն դեպքում, եթե այդ խախտման արդյունքում գործով սխալ որոշում է կայացվել։

1998 թվականի փետրվարի 20-ի Վրաստանի օրենք №1261 – Խորհրդարանի տեղեկատու, № 11-12, 14.03.1998 թ., էջ 32.

1998 թվականի հուլիսի 17-ի Վրաստանի օրենք №1529 – Խորհրդարանի տեղեկատու, № 27-28, 30.07.1998թ., էջ 15.

1998 թվականի դեկտեմբերի 24-ի Վրաստանի օրենք №1773 – ՎՕՏ I, № 1(8), 14.01.1999թ., հոդվ․10

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, № 15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

1999 թվականի մայիսի 28-ի Վրաստանի օրենք №1972 – ՎՕՏ I, № 18(25), 01.06.1999թ., հոդվ․ 71

1999 թվականի հուլիսի 22-ի Վրաստանի օրենք №2314 – ՎՕՏ I, № 36(43), 29.07.1999թ., հոդվ.176

2009 թվականի դեկտեմբերի 4-ի Վրաստանի օրենք №2261 – ՎՕՏ I, № 41, 08.12.2009թ., հոդվ․305

Հոդված 437. (Հանվել է)

1998 թվականի փետրվարի 20-ի Վրաստանի օրենք №1261 – Խորհրդարանի տեղեկատու, № 11-12, 14.03.1998 թ., էջ 32

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №1956 – ՎՕՏ I, № 15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

Հոդված 438. (Հանվել է)

1998 թվականի փետրվարի 20-ի Վրաստանի օրենք №1261 – Խորհրդարանի տեղեկատու, № 11-12, 14.03.1998 թ., էջ 32

1998 թվականի հունիսի 26-ի Վրաստանի օրենք №1494 – Խորհրդարանի տեղեկատու, № 25-26, 15.07.1998 թ., էջ 32

1999 թվականի մայիսի 13-ի Վրաստանի օրենք № 1956 – ՎՕՏ I, № 15(22), 14.05.1999թ., հոդվ․ 64

Հոդված 439. Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության դատարանների ընդդատությունը

Մինչև Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետությունում Վրաստանի իրավազորության ամբողջական վերականգնումը, ներքին տեղահանված անձանց խախտված և վիճարկվող իրավունքները, ինչպես նաև օրենսդրությամբ նախատեսված շահերը պաշտպանվում են Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության դատարանների կողմից՝ ըստ իրենց տարածքների՝ Վրաստանի քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի III գլխի պահանջներին համապատասխան, եթե պատասխանողը նույնպես ներքին տեղահանված անձ է։

1998 թվականի հունիսի 26-ի Վրաստանի օրենք № 1519 – Խորհրդարանի տեղեկատու, №25-26, 15.07.1998թ., էջ 39

Հոդված 440. Քաղաքացիական գործընթացում ներկայացուցչի գործունեությունը

սահմանափակելը

Փաստաբանների որակավորման քննությունը չհանձնած և Վրաստանի փաստաբանների միությանը չանդամակցող անձին արգելվում է ներկայացուցչի լիազորություններ իրականացնել վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններում, բացառությամբ պետական ​​կառավարման մարմնի, մունիցիպալիտետի/ մունիցիպալիտետի մարմնի, կազմակերպությունների աշխատողների` այդ մարմինների և կազմակերպությունների գործերով:

2001 թվականի հունիսի 20-ի Վրաստանի օրենք №978 – ՎՕՏ I, №22, 07.06.2001թ., հոդվ.84

2003 թվականի հունիսի 2-ի Վրաստանի օրենք №2310 – ՎՕՏ I, № 13, 02.06.2003թ., հոդվ.88

2006 թվականի հուլիսի 13-ի Վրաստանի օրենք №3435 – ՎՕՏ I, № 32, 31.07.2006թ., հոդվ.243

2009 թվականի սեպտեմբերի 24-իՎրաստանի օրենք №1701 – ՎՕՏ I, № 29, 12.10.2009թ., հոդվ․184

2018 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №2268 – կայք, 21.05.2018թ.

2020 թվականի հուլիսի 15-ի Վրաստանի օրենք №6988 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 441

Մինչև «Բնակելի կացարանից օգտվելիս բխող հարաբերությունների մասին» Վրաստանի օրենքում համապատասխան փոփոխությունների իրականացումը, դատարանները պետք է դադարեցնեն սեփականատիրոջ և օգտագործողի միջև բնակելի կացարանի հետ կապված վեճերի քննարկումը, ինչպես նաև դադարեցվեն հարկադիր կատարման գործողությունները և պահպանվեն բնակելի կացարանի սեփականատիրոջ և օգտագործողի համապատասխան իրավունքներն ու պարտականությունները:

2004 թվականի մայիսի 18-ի Վրաստանի օրենք № 55 – ՎՕՏ I, № 13, 02.06.2004թ., հոդվ.44

Հոդված 442. Վերաքննիչ դատարանի լիազորությունների իրականացումը, վարույթ

ընդունած գործերի փոխանցումը և վճռաբեկ բողոքների քննությունը

1. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն մինչև 2005 թվականի նոյեմբերի 1-ը իրականացնում են մարզային և ինքնավար հանրապետությունների գերագույն դատարանները։

2. Մինչև 2005 թվականի հուլիսի 15-ը մարզային դատարանի և ինքնավար հանրապետության գերագույն դատարանի վարույթ ստացված գործերը, որոնց քննարկումը գտնվում է շրջանային (քաղաքային) դատարանի իրավասության մեջ, փոխանցվում են շրջանային (քաղաքային) դատարան:

3. Մինչև 2005 թվականի նոյեմբերի 1-ը գրանցված վճռաբեկ բողոքների քննության վրա չի տարածվում սույն օրենսգրքի 391-րդ հոդվածի 2-րդ և 5-րդ մասերի գործողությունը։

2005 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք № 1740 – ՎՕՏ I, № 36, 11.07.2005թ., հոդվ.227

Հոդված 443. Վերաքննիչ բողոքի քննությունը միանձնյա

1. Մինչև 2008 թվականի հունվարի 1-ը բերված վերաքննիչ բողոքը սույն օրենսգրքի 14-րդ հոդվածով սահմանված գործերով, գույքային-իրավական վեճերով, որոնց արժեքը չի գերազանցում 10 000 լարին, ինչպես նաև աշխատանքային իրավահարաբերություններից բխող վեճերը կարող են միանձնյա քննվել վերաքննիչ դատարանի քաղաքացիական գործերով պալատի դատավորի կողմից։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված գործերով հարուցված վերաքննիչ վարույթը միանձնյա շարունակում է վերաքննիչ (մարզային) դատարանի քաղաքացիական գործերով պալատի դատավորը, որը նշանակվել է վերաքննիչ դատարանի քաղաքացիական գործերով պալատում։

2005 թվականի նոյեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2130 – ՎՕՏ I, № 53, 19.12.2005թ., հոդվ.350

2006 թվականի հունիսի 23-ի Վրաստանի օրենք № 3388 – ՎՕՏ I, № 26, 14.07.2006թ., հոդվ.210

2006 թվականի դեկտեմբերի 29-ի Վրաստանի օրենք № 4209 – ՎՕՏ I, № 4, 12.01.2007թ., հոդվ․ 51

Հոդված 444. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշման (վճռի) հիման

վրա վարույթի վերսկսում նոր բացահայտված հանգամանքներով

Սույն օրենքի 423-րդ հոդվածի առաջին մասի «է» կետը տարածվում է նաև այն ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վրա, որոնց մերժվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշման (վճռի) հիման վրա վարույթը վերսկսել նոր բացահայտված հանգամանքների պատճառով, եթե նրանք դատարան են դիմել նոր բացահայտած հանգամանքների պատճառով վարույթի վերսկսման պահանջով մինչև 2010 թվականի հունիսի 15-ը։

2010 թվականի մայիսի 4-ի Վրաստանի օրենք №3035 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ․163

Հոդված 445. Հայցի (դիմումի) ընդունումը

1. Հայց (դիմում) դատարան ներկայացնելիս, եթե այն փոստով չի ուղարկվում, դատարանի գրասենյակը ստուգում է հայցի (դիմումի) պաշտոնական (և ոչ բովանդակային) կողմը և ձևական անճշտության հայտնաբերման դեպքում մատնանշում է հայցվորին, նրա ներկայացուցչին (եթե հայցը (դիմումը) ներկայացվել է ներկայացուցչի կողմից) անճշտության վերացման մասին:

2. Հայցի (դիմումի) պաշտոնական կողմը ստուգելիս ուշադրություն է դարձվում հետևյալ հանգամանքներին.

ա) արդյոք հայցը (դիմումը) ներկայացվել է Վրաստանի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի կողմից հաստատված ձևով,

բ) հայցի (դիմումի) ձևաթղթում նշված են սույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի առաջին մասի «ա»-«դ», «է», «ժ» և «ժբ» ենթակետերով նախատեսված վավերապայմանները, թե՝ ոչ,

գ) արդյոք հայցին (դիմումին) կցվում է պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող փաստաթուղթ, և եթե այդպիսի փաստաթուղթ կցված չէ, միջնորդությունների սյունակում նշված է արդյոք պետական ​​տուրքի վճարումից ազատելու, դրա վճարումը հետաձգելու կամ դրա չափը նվազեցնելու մասին միջնորդություն,

դ) կցված են արդյոք հայցին (դիմումին) կից փաստաթղթերի ցանկում նշված բոլոր փաստաթղթերը,

ե) հայցին (դիմումին) կցված է արդյոք ներկայացուցչի լիազորությունները հաստատող փաստաթուղթ, եթե հայցը (դիմումը) ներկայացված է ներկայացուցչի կողմից,

զ) հայցը (դիմումը) արդյոք ստորագրված է,

է) ներկայացվել է արդյոք հայցի (դիմումի) և կից փաստաթղթերի այնքան օրինակ, որքան պատասխանող կա։

3. Դատավորը պարտավոր է հայցը (դիմումը) ներկայացնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում վճիռ կայացնել այն ընդունելու մասին: Հայցը (դիմումը) համարվում է ընդունված այն ընդունելու մասին վճիռ կայացնելու օրվանից, իսկ եթե վճիռը նշված ժամկետում չի կայացվել՝ սույն ժամկետը լրանալուց հետո:

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 446. Հայցի և կից փաստաթղթերի պատճենները պատասխանողին ուղարկելը

Սույն օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի համաձայն՝ հայցը վարույթ ընդունելու մասին դատարանի վճիռ կայացնելուց հետո կամ այսպիսի վճիռ կայացնելու ժամկետը լրանալուց հետո դատավորը պարտավոր է կարգադրություն անել սույն հայցը և կից փաստաթղթերի պատճենները նույն օրենսգրքի 448-րդ հոդվածի համաձայն պատասխանողին ուղարկելու մասին։

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 447. Թերության մասին վճիռը և հայցը վերադարձնելը

1. Եթե դատավորը պարզում է, որ հայցը ներկայացված է սույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասում և (կամ) 178-րդ հոդվածում (բացառությամբ նույն հոդվածի առաջին մասի «ը» և «թ» ենթակետերի և 3-րդ մասի, եթե հայցվորը նշել է ապացույցներ չներկայացնելու հարգելի պատճառ) նշված պայմանների խախտմամբ, և (կամ) չի ներկայացված հայցի և կից փաստաթղթերի այնքան օրինակ, որքան պատասխանող կա, և (կամ) հայցին կցված չէ պետական ​​տուրքի վճարումը հաստատող փաստաթուղթ և (կամ) ներկայացուցչի լիազորությունները հաստատող փաստաթուղթ, դատարանը վճիռ է կայացնում թերության վերաբերյալ, և հայցվորին սահմանում է այն լրացնելու ժամկետ։ Եթե ​​հայցվորը նշված ժամկետում լրացնում է որոշման մեջ նշված բացը, ապա դատարանը որոշում է կայացնում հայցը վարույթ ընդունելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատարանը կկայացնի հայցի վարույթ ընդունումը մերժելու և հայցվորին վերադարձնելու մասին վճիռ, որի վերաբերյալ կարելի է մասնավոր բողոք ներկայացնել։ Նման վճիռ կայացնելու դեպքում պետական ​​տուրքը պետք է ամբողջությամբ վերադարձվի։

2. Եթե հայցում նշված չէ սույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի առաջին մասի «բ» ենթակետով նախատեսված պահանջատիրոջ հասցեն, ապա դատարանը որոշում է կայացնում հայցը չքննված թողնելու մասին:

3. Դատարանը իրավասու է հեռախոսով տեղեկացնել կողմերին (նրանց ներկայացուցիչներին) հայցի թերության մասին, եթե թերությունը վերաբերում է սույն օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հայցի ձևական (և ոչ նյութական) կողմին։ Նման կարգով տեղեկացնելու դեպքում թերության վերաբերյալ որոշումը համարվում է հանձնված հեռախոսային ծանուցման օրը։

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 448. Դատարանի առաջադրանքները պատասխանողին

1. Գործը դատաքննության նախապատրաստելու համար դատավորը.

ա) պատասխանողին է ուղարկում հայցի (հայտարարության) և սույն օրենսգրքով նախատեսված փաստաթղթերի պատճենները,

բ) պատասխանողի համար սահմանում է ժամկետ՝ պատրաստելու (համապատասխան) ​​հայցի (դիմումի) և դրանում բարձրացված հարցերի վերաբերյալ իր գրավոր պատասխանը, ինչպես նաև հայցին կից փաստաթղթերի վերաբերյալ կարծիքներ և դրանք դատարան ներկայացնել։ Նշանակված ժամկետը չպետք է գերազանցի 14 օրը, իսկ բարդ կատեգորիայի դեպքերում՝ 21 օրը։ Այս ժամկետի երկարաձգում թույլ չի տրվում, եթե չկա հիմնավոր պատճառ:

2. Պատասխանողի գրավոր պատասխանում (առարկություն) պետք է նշվի.

ա) դատարանի անվանումը, ուր նա ներկայացնում է պատասխանը (առարկությունը),

բ) պատասխանողի, նրա ներկայացուցչի (եթե պատասխանը (առարկությունը) ​​ներկայացնում է ներկայացուցիչը), վկայի, նիստին հրավիրված այլ անձի անունը, ազգանունը (անվանումը), հիմնական հասցեն (փաստացի գտնվելու վայրը), ինչպես նաև, եթե առկա է, այլընտրանքային հասցե, աշխատավայրի հասցեն, հեռախոսահամարը, այդ թվում, բջջային հեռախոսի համար, էլ. փոստի հասցե, ֆաքս: Պատասխանողը կամ նրա ներկայացուցիչը պատասխանում կարող են նշել նաև կոնտակտային անձի տվյալները: Եթե ​​պատասխանողն իրավաբանական անձ է կամ անհատ ձեռնարկատեր՝ պատասխանողն ինքը, իսկ եթե ունի ներկայացուցիչ (բացառությամբ օրինական ներկայացուցչի), ապա նրա ներկայացուցիչը պարտավոր է նշել էլ. փոստի հասցեն և հեռախոսահամարը,

գ) արդյոք պատասխանողը ճանաչում է հայցը և որ մասով,

դ) եթե պատասխանողը չի ճանաչում հայցը, ինչ կոնկրետ փաստերի և հանգամանքների վրա է հիմնված նրա պատասխանը (առարկությունը) ​​հայցի դեմ,

ե) ապացույցներ, որոնք հաստատում են պատասխանողի մատնանշած հանգամանքները,

զ) ինչ դատավարական միջոցներով է պատասխանող կողմը մտադիր պաշտպանվել հայցից, մասնավորապես, հակընդդեմ հայց ներկայացնելու մտադրություն ունի, հերքում է հայցի ընդունելիությունը,

է) եթե այդպիսիք կան, պատասխանողի միջնորդությունները,

է.ա) կունենա արդյոք դատարանի կամ դատավորի նկատմամբ բացարկ և այլն,

է.բ) ով կարող է գործընթացին ներգրավվել որպես համամասնակից կամ երրորդ անձ,

է.գ) որ վկան պետք է հրավիրվի դատական ​​նիստին,

է․դ) այլ տեսակի միջնորդություններ,

ը) պատասխանին (առարկությանը) կից փաստաթղթերի ցանկը,

թ) պատասխանողի կարծիքը գործն առանց բանավոր քննության քննելու վերաբերյալ։

3. Պատասխանին (առարկությանը) պետք է կցվի ներկայացուցչի լիազորությունները հաստատող փաստաթուղթ, եթե այն դատարան է ներկայացնում ներկայացուցիչը։

4. Պատասխանում (առարկության մեջ) պետք է ամբողջությամբ և հաջորդաբար արտացոլվեն պատասխանողի կարծիքները հայցի մեջ նշված յուրաքանչյուր փաստական ​​հանգամանքի և ապացույցի վերաբերյալ։ Եթե ​​պատասխանողը համաձայն չէ հայցի մեջ նշված հանգամանքներից որևէ մեկի հետ, նա պարտավոր է նշել դրա պատճառը և հիմնավորել համապատասխան փաստարկներով։

5. Պատասխանողը պարտավոր է պատասխանին կցել դրանում նշված բոլոր ապացույցները։ Եթե ​​պատասխանողը հարգելի պատճառով չի կարողանում պատասխանի (առարկության) հետ ներկայացնել ապացույցներ, ապա նա պարտավոր է այդ մասին նշել պատասխանի (առարկության) մեջ: Պատասխանողն իրավունք ունի ապացույցների ներկայացման համար պահանջել խելամիտ ժամկետ։

6. Հայցի և կից փաստաթղթերի պատճենները ստանալուց հետո պատասխանողը պարտավոր է դատարանի սահմանած ժամկետում դատարան ներկայացնել իր պատասխանը հայցին (առարկությունը)​, ինչպես նաև հայցին կից փաստաթղթերի վերաբերյալ իր կարծիքները։ Պատասխանը (առարկությունը) ​​պետք է համապատասխանի սույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով սահմանված պահանջներին:

7. Պատասխանողը կարող է պատասխան (առարկություն) ներկայացնելիս հայտարարել, որ համաձայն է գրավոր նյութերը ստանալ էլեկտրոնային փոստով։ Նման դեպքում դատարանը սովորաբար նյութերն ուղարկում է պատասխանողին էլեկտրոնային փոստով։

8. Պատասխանը ստորագրում է պատասխանողը կամ նրա ներկայացուցիչը:

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 449. Պատասխանողի գրավոր պատասխանի (առարկության) և կից

փաստաթղթերի պատճենները հայցվորին ուղարկելը

1. Պատասխանողի գրավոր պատասխանի (առարկության) և կից փաստաթղթերի պատճեններն ուղարկվում են հայցվորին:

2. Հայցվորն իրավունք ունի դատավորին լրացուցիչ ապացույցներ ներկայացնելու, ինչպես նաև պատասխանողի գրավոր պատասխանի (առարկության) վերաբերյալ իր կարծիքների մասին գրավոր տեղեկացնել այն ստանալուց հետո, 5 օրվա ընթացքում։

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 450. Սույն օրենսգրքի որոշ հոդվածների գործողության տարածվելը

վարչական գործերի քննության վրա

1. Սույն օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 5-րդ մասի, 59-րդ հոդվածի 31-րդ մասի, 183-րդ և 184-րդ հոդվածների, 186-րդ հոդվածի 1-ին մասի «ը» ենթակետի, 201-րդ հոդվածի և 275-րդ հոդվածի «ը» և «թ» ենթակետերի ազդեցությունը չի տարածվում Վրաստանի Վարչական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված վարչական գործերի քննության վրա։

2. Սույն օրենսգրքի 445-րդ–449-րդ հոդվածների գործողությունը տարածվում է միայն Վրաստանի վարչական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված վարչական գործերի քննության վրա:

2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք № 5667 – կայք, 30.12.2011թ.

Հոդված 451. Մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից

անգործունակ ճանաչված անձանց հետ կապված իրավական կարգավորումը անցումային

շրջանում

1. Մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից անգործունակ ճանաչված անձի դատարան դիմելու իրավունքը չի սահմանափակվում ՝ մինչև նրա անհատական ​​գնահատումը։

2. Մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից անգործունակ ճանաչված անձը մինչև նրա անհատական ​​գնահատումը համարվում է անգործունակ` մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը գործող նորմերի բովանդակության նախատեսմամբ։

3. Դատավորը հայցը հանձնելուց հետո 5-օրյա ժամկետում չի ընդունում այն, եթե հայցը մուտքագրել է մինչև ​​ 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից անգործունակ ճանաչված անձը, ում անհատական ​​գնահատումը չի կատարվել։

4. Կողմի դիմումի հիման վրա կամ սեփական նախաձեռնությամբ դատարանը հայցը (դիմումը) կթողնի չքննված, եթե հայցը (դիմումը) ներկայացրել է մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից անգործունակ ճանաչված անձը, և դատարանը նպատակահարմար չի գտնում նրան դատավարական ներկայացուցիչ նշանակել։

5. Կողմին կարող է մերժվել Բժշկական հաշտարարության ծառայության կողմից կայացված որոշման ճանաչումը և կատարումը, եթե կողմը, որի դեմ կայացվել է դատական որոշումը, հայցով դիմի դատարան և ապացուցի, որ նա մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից ճանաչվել էր անգործունակ։

6. Դատարանը իրավունք ունի չեղարկել Բժշկական միջնորդության ծառայության կայացրած որոշումը, եթե այն կողմը, ում նկատմամբ կայացվել է դատարանի որոշումը, դատարան է դիմել բողոքով և ապացուցել, որ նա մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից անգործունակ ճանաչված անձ է եղել։

7. Եթե որոշումը անվավեր ճանաչելու մասին դիմումը հիմնված է սույն օրենսգրքի 422-րդ հոդվածի առաջին մասի «բ» ենթակետի վրա, ապա դիմումը ներկայացնելու ժամկետը սկսվում է այն օրվանից, երբ որոշումը ծանուցվել է այն կողմի օրինական ներկայացուցչին, որը մինչև 2015 թվականի ապրիլի 1-ը դատարանի կողմից անգործունակ ճանաչված անձ էր։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3340 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 452. (Ուժը կորցրած է)։

2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ի Վրաստանի օրենք № 4648 – կայք, 28.12.2015թ.

Վրաստանի նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձե:

Թբիլիսի,

1997 թվականի 14 նոյեմբերի։

№ 1106 - Iն