Վրաստանի քաղաքացիական օրենսգիրք — Ընդհանուր դրույթներ

Վրաստանի օրենք

Վրաստանի քաղաքացիական օրենսգիրք

Գիրք առաջին

Քաղաքացիական օրենսգրքի ընդհանուր դրույթները

Ներածական դրույթներ

Հոդված 1. Հասկացությունը։ Գործողության շրջանակը

Սույն օրենսգիրքը կարգավորում է մասնավոր բնույթի գույքային, ընտանեկան և անձնական հարաբերությունները՝ հիմնված անձանց իրավահավասարության վրա։

Հոդված 2. Քաղաքացիական օրենսդրությունը

1. Քաղաքացիական օրենսգիրքը, մասնավոր իրավունքի այլ օրենքներ և դրանց սահմանումները պետք է համապատասխանեն Վրաստանի Սահմանադրությանը:

2. Նույն մակարդակի իրավական նորմերի տարակարծության դեպքում կիրառվում է հատուկ և ավելի նոր օրենքը։ Սույն օրենսգրքով նախատեսված ընդհանուր նորմերի և հատուկ նորմերի միջև հակասության դեպքում կիրառվում են հատուկ նորմերը:

3. Քաղաքացիական հարաբերությունները կարգավորելու համար ենթաօրենսդրական նորմատիվ ակտերը կիրառվում են միայն այն դեպքում, եթե դրանք լրացնում են օրենքի նորմերը: Եթե ​​այս ակտերը հակասում են օրենքին, գործում է օրենքը։

4. Սովորույթները կիրառվում են միայն այն դեպքում, եթե դրանք չեն հակասում իրավունքի և բարոյականության համընդհանուր ճանաչված նորմերին կամ հասարակական կարգին:

Հոդված 3. Քաղաքացիական օրենքի ուժի մեջ մտնելը

1. Օրենքը և ենթաօրենսդրական նորմատիվ ակտերն ուժի մեջ են մտնում միայն սահմանված կարգով պաշտոնական մարմնում ընդհանուր ծանոթացման համար հրապարակվելուց հետո:

2. Օրենքի չիմացությունը կամ դրա ոչ պատշաճ ընկալումը չի կարող հիմք հանդիսանալ օրենքը չկիրառելու կամ սույն օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունից ազատելու համար։

3. Օրենքը կորցնում է իր ուժը, եթե այդ մասին ուղղակիորեն մատնանշում է նոր օրենքը, կամ հինը հակասում է նորին, կամ նոր օրենքը ներառում է հնով կարգավորվող հարաբերությունը, կամ եթե օրենքով կարգավորվող հարաբերություններն այլևս գոյություն չունեն։

4. Ընդհանուր բնույթի օրենքը չի չեղարկում հատուկ օրենքը, եթե այդպիսի չեղարկումը օրենսդիրի անմիջական նպատակը չէ։

5. Այն օրենքը չեղարկելը, որով չեղարկվել է հին օրենքը, չի նշանակում հին օրենքի ուժի մեջ մտնել։

Հոդված 4. Քաղաքացիական գործերի քննության ընթացքում արդարադատություն

իրականացնելուց հրաժարվելու անթույլատրելիությունը

1. Դատարանն իրավունք չունի հրաժարվել քաղաքացիական գործերով արդարադատություն իրականացնելուց, եթե նույնիսկ չկա իրավունքի նորմ կամ այն հստակ չէ։

2. Դատարանն իրավունք չունի հրաժարվել օրենքի կիրառումից՝ այն հիմքով, որ օրենքի նորմը համարում է անարդար կամ ոչ բարոյական։

Հոդված 5. Օրենքի և իրավունքի անալոգիա

1. Օրենքով ուղղակիորեն չնախատեսված հարաբերությունները կարգավորելու համար կիրառվում է հարաբերությունները կարգավորող ամենից ավելի նման իրավական նորմը (օրենքի անալոգիա):

2. Եթե անհնար է օգտագործել օրենքի անալոգիան, ապա հարաբերությունները պետք է կարգավորվեն իրավունքի ընդհանուր սկզբունքների հիման վրա, ինչպես նաև արդարության, բարեխղճության և բարոյականության պահանջներին համապատասխան (իրավունքի անալոգիա):

3. Հատուկ հարաբերությունները կարգավորող նորմերը (բացառիկ նորմերը) չեն կարող կիրառվել անալոգիայով։

Հոդված 6. Քաղաքացիական օրենքների հետադարձ ուժը

Օրենքները և ենթաօրենսդրական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա ուղղակիորեն նախատեսված է օրենքով: Օրենքին չի կարելի հետադարձ ուժ տրվել, եթե այն վնասում կամ վատթարացնում է անձի վիճակը։

Հոդված 7. Մասնավոր իրավունքի օբյեկտներ

Մասնավոր իրավահարաբերության օբյեկտ կարող է լինել գույքային կամ ոչ գույքային արժեք ունեցող նյութական կամ ոչ նյութական բարիքը, որը օրենքով սահմանված կարգով չի հանված շրջանառությունից:

Հոդված 8. Մասնավոր իրավունքի սուբյեկտները

1. Մասնավոր իրավահարաբերության սուբյեկտ կարող է լինել ցանկացած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Այս կարգը կիրառվում է ինչպես ձեռնարկատիրական, այնպես էլ ոչ ձեռնարկատիրական, Վրաստանի կամ այլ երկրների անձանց նկատմամբ:

2. Պետական ​​մարմինների և հանրային իրավունքի իրավաբանական անձանց մասնավոր իրավահարաբերությունները այլ անձանց հետ կարգավորվում են նաև քաղաքացիական օրենքներով, եթե այդ հարաբերությունները, ելնելով պետական ​​կամ հանրային շահերից, չպետք է կարգավորվեն հանրային իրավունքով:

3. Իրավական հարաբերությունների մասնակիցները պարտավոր են բարեխղճորեն իրականացնել իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները։

Հոդված 9. Քաղաքացիական օրենքների նպատակը

Քաղաքացիական օրենքներն ապահովում են Վրաստանի տարածքում քաղաքացիական շրջանառության ազատությունը, եթե այդ ազատության իրականացումը չի խախտում երրորդ անձանց իրավունքները։

Հոդված 10. Քաղաքացիական իրավունքների անկախությունը քաղաքական

իրավունքներից։ Քաղաքացիական իրավունքի իմպերատիվ նորմերը

1. Քաղաքացիական իրավունքների իրականացումը կախված չէ Սահմանադրությամբ կամ հանրային իրավունքի այլ օրենքներով սահմանված քաղաքական իրավունքներից։

2. Քաղաքացիական հարաբերությունների մասնակիցները կարող են կատարել օրենքով չարգելված, այդ թվում՝ օրենքով ուղղակիորեն չնախատեսված ցանկացած գործողություն:

3. Իրավունքների չարաշահումից այլոց ազատությունը պաշտպանում են Քաղաքացիական օրենքների իմպերատիվ նորմերը։ Այն գործողությունները, որոնք հակասում են այս նորմերին, առոչինչ են, եթե օրենքով այլ բան ուղղակիորեն նախատեսված չէ: Որոշ միջամտություններ արգելվում են վարչական ակտերի միջոցով, եթե այդ ակտերը չեն կիրառվում կոնկրետ օրենքի հիման վրա։

Բաժին առաջին

Անձինք

Ֆիզիկական անձինք

Հոդված 11. Իրավունակությունը

1. Ֆիզիկական անձի իրավունակությունը՝ կարողությունն ունենալ քաղաքացիական իրավունքներ և պարտականություններ, ծագում է ծննդյան պահից:

2. Ժառանգորդ լինելու իրավունքը ծագում է սաղմնավորվելուն պես, այս իրավունքի իրականացումը կախված է ծնունդից։

3. Ֆիզիկական անձի իրավունակությունը դադարում է նրա մահանալով։ Մահվան պահը համարվում է գլխուղեղի աշխատանքի դադարումը։

4. Չի կարելի ֆիզիկական անձից խլել իրավունակությունը։

Հոդված 12. Գործունակությունը

1. Գործունակությունը, այսինքն՝ ֆիզիկական անձի կարողությունը՝ իր կամքով և գործողությամբ ամբողջ ծավալով ձեռք բերելու և իրականացնելու քաղաքացիական իրավունքներ և պարտականություններ, առաջանում է չափահաս տարիքը լրանալուն պես։

2. Չափահաս է անձը, որի 18 տարին լրացել է։

3. Գործունակ է համարվում այն ​​անձը, ով ամուսնացել է մինչև 18 տարին լրանալը։

4. Գործունակ է համարվում հոգեսոցիալական կարիքներ ունեցող անձը (այսուհետ՝ աջակցության ստացող), այսինքն՝ անձը, որն ունի կայուն հոգեկան, մտավոր/ինտելեկտուալ խախտումներ, որոնց փոխազդեցությունը տարբեր խոչընդոտների հետ կարող է խանգարել նրա լիարժեք և արդյունավետ մասնակցությանը հասարակական կյանքին ուրիշների հետ հավասար պայմաններում, եթե այդ անձը համապատասխանում է սույն հոդվածի 2-րդ կամ 3-րդ մասի պայմաններին, ինչպես նաև, տվյալ խոչընդոտները, առանց պատշաճ խորհրդատվության և օգնության, զգալիորեն դժվարացնում են անձի ազատ կամարտահայտումը և տեղեկացված և մտածված ընտրություն կատարելը դատարանի կողմից սահմանված ​​ոլորտում:

5. Դատարանը կարող է աջակցություն ստացող ճանաչել նաև անչափահասին այն սահմաններում, որոնցում, Վրաստանի օրենսդրության համաձայն, նա իր իրավունքների և պարտականությունների իրականացման ժամանակ իր օրինական ներկայացուցչի համաձայնության կարիքը չունի:

6. 7 տարին չլրացած անչափահասը համարվում է անգործունակ:

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի Որոշում №2/ 4/532,533 – կայք, 28.10.2014թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3339 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 13. Գործունակության սահմանափակման անթույլատրելիությունը գործարքով

Գործունակության սահմանափակում թույլատրվում է միայն օրենքով նախատեսված դեպքերում։ Թույլ չի տրվում գործունակության սահմանափակում գործարքով։

Հոդված 14. Սահմանափակ գործունակություն

1. Յոթից տասնութ տարեկան անչափահասը սահմանափակ գործունակություն ունեցող է։

2. Սահմանափակ գործունակություն ունեցող է համարվում նաև չափահաս անձը, ում նկատմամբ դատարանը սահմանել է խնամակալություն։ Սահմանափակ գործունակություն ունեցող անձն իր գործունակության մեջ հավասարվում է անչափահասին։

3. Գործունակության սահմանափակումը չեղարկվում է այն ժամանակ, երբ այլևս գոյություն չունի այն հիմքը, որի պատճառով սահմանափակվել էր անձի գործունակությունը։

Հոդված 15. Ներկայացուցչի համաձայնությունը սահմանափակ գործունակության

ժամանակ

Սահմանափակ գործունակություն ունեցող անձի կամքի դրսևորման իսկության համար անհրաժեշտ է նրա օրինական ներկայացուցչի համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ սահմանափակ գործունակություն ունեցող անձը գործարքից օգուտ է ստանում:

Հոդված 16. Գործունակության սահմանափակումը ալկոհոլի կամ թմրամիջոցների

օգտագործման պատճառով

1. Դատարանը կարող է խնամակալություն սահմանել չափահաս անձին, ով չարաշահում է ալկոհոլը կամ թմրամիջոցները և դրա պատճառով իր ընտանիքը դնում ֆինանսական ծանր դրության մեջ: Նա իրավասու է գույքի օտարման գործարքներ կնքել, ինչպես նաև տնօրինել աշխատավարձը, կենսաթոշակը կամ այլ տեսակի եկամուտներ միայն խնամակալի համաձայնությամբ, բացառությամբ մանր կենցաղային գործարքների կնքման։

2. Գործունակության լիարժեք վերականգնումը հանգեցնում է խնամակալության չեղարկման:

Հոդված 17. Անվան իրավունքը

1. Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ունի անվան իրավունք, որը ներառում է անունը և ազգանունը:

2. Անվանափոխություն թույլ է տրվում։ Դրա համար պահանջվում է անձի հիմնավորված դիմում, որը սահմանված կարգով պետք է քննարկի համապատասխան մարմինը։

3. Անունը փոխելը հիմք չի հանդիսանում նախկին անվան տակ ձեռք բերված իրավունքներն ու պարտականությունները դադարեցնելու կամ փոփոխելու համար: Անձը պարտավոր է ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ՝ անվանափոխության մասին պարտատերերին և պարտապաններին զգուշացնելու համար։

Հոդված 18. Անձնական ոչ գույքային իրավունքները

1. Յուրաքանչյուր ոք, ում անվան կրումը վիճարկվում է, կամ ում շահերը խախտվում են իր անվան չարտոնված օգտագործումից, իրավունք ունի խախտողից պահանջել դադարեցնել գործողությունը կամ հրաժարվել դրանից։

2. Անձն իրավունք ունի օրենքով սահմանված կարգով պաշտպանել իր պատիվը, արժանապատվությունը, անձնական կյանքի գաղտնիությունը, անձնական անձեռնմխելիությունը կամ գործարար համբավը ոտնահարելուց։

3. Եթե զանգվածային լրատվության միջոցներով տարածվում են անձի պատիվը, արժանապատվությունը, գործարար համբավը կամ անձնական կյանքի գաղտնիքները խախտող տեղեկություններ, ապա դրանք պետք է հերքվեն նույն միջոցներով։ Եթե ​​նման տվյալներ է պարունակում կազմակերպության կողմից տրված փաստաթուղթը, ապա այս փաստաթուղթը պետք է փոխվի և այդ մասին տեղեկացվի շահագրգիռ անձանց։

4. Անձը, ում պատիվն ու արժանապատվությունը խախտող տեղեկություններ են հրապարակվել զանգվածային լրատվության միջոցներով, իրավունք ունի նույն լրատվամիջոցում հրապարակել պատասխան տեղեկություններ։

5. Անձը սույն հոդվածի առաջին և երկրորդ մասերով նախատեսված պահանջը ներկայացնելու իրավունք ունի նույնիսկ այն դեպքում, երբ նրա պատկերը (լուսանկար, ֆիլմ, տեսանյութ և այլն) կհրապարակվի առանց իր համաձայնության։ Անձի համաձայնությունը չի պահանջվում, երբ լուսանկարումը (տեսանկարահանումը և այլն) կապված է նրա հանրային ճանաչման, զբաղեցրած պաշտոնի, արդարադատության կամ ոստիկանության պահանջների, գիտական, կրթական կամ մշակութային նպատակների հետ, կամ լուսանկարումը (տեսանկարահանումը և այլն) կատարվել է հասարակական իրավիճակում, կամ անձը վարձատրվել է նկարվելու համար։

6. Սույն հոդվածով նախատեսված բարիքի պահպանությունն իրականացվում է անկախ ոտնձգողի մեղքից: Իսկ եթե խախտումը պայմանավորված է մեղավոր արարքով, ապա անձը կարող է պահանջել նաև վնասի հատուցում։ Վնասի հատուցում կարող է պահանջվել այն շահույթի տեսքով, որ ստացել է ոտնձգողը։ Մեղավոր խախտման դեպքում լիազորված անձը իրավունք ունի պահանջելու նաև ոչ նյութական (բարոյական) վնասի հատուցում։ Բարոյական վնասը կարող է հատուցվել անկախ գույքային վնասի հատուցումից։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 222 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ.91

Հոդված 181. Անձնական տվյալներ ստանալու իրավունքը

1. Անձն իրավունք ունի ծանոթանալու իր մասին առկա անձնական տվյալներին և գրառումներին, որոնք կապված են իր ֆինանսական/գույքային վիճակի կամ այլ մասնավոր հարցերի հետ, և ստանալ այդ տվյալների պատճենները, բացառությամբ Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերի։

2. Անձին չի կարելի մերժել իր մասին անձնական տվյալներ կամ գրառումներ պարունակող տեղեկություններ տրամադրել:

3. Ցանկացած անձ պարտավոր է գրավոր հարցման հիման վրա այլ անձի փոխանցել իր կողմից պահվող անձնական տվյալները և գրառումները, եթե նա ներկայացնում է այն անձի գրավոր համաձայնությունը, ում անձնական տվյալները հանդիսանում են տվյալ տեղեկությունները։ Նման դեպքում անձը պարտավոր է պահպանել նշված տվյալների և տեղեկությունների գաղտնիությունը։

2008 թվականի մարտի 14-ի Վրաստանի օրենք №5919 – ՎՕՏ I, №7, 26.03.2008թ., հոդվ.39

Հոդված 19. Անձնական իրավունքների պահպանությունը մահից հետո

18-րդ հոդվածում նշված իրավունքներից կարող է օգտվել նաև այն անձը, որը թեև անվան կամ անձնական արժանապատվության իրավունքի կրող չէ, բայց դրա համար ունի պաշտպանության արժանի շահ։ Նա կարող է հավակնել անվան և արժանապատվության այնպիսի պաշտպանության, որը սահմանում է անձի էությունը և շարունակվում է նույնիսկ մահից հետո: Թույլ չի տրվում անվան, պատվի, արժանապատվության կամ գործարար համբավին պատճառված բարոյական վնասի գույքային հատուցում պահանջել մահից հետո:

Հոդված 20. Բնակության վայրը

1. Ֆիզիկական անձի բնակության վայր է համարվում այն ​​վայրը, որը նա սովորաբար ընտրում է իր բնակության համար: Մարդը կարող է ունենալ մի քանի բնակության վայր։

2. Անչափահասի բնակության վայրը համարվում է ծնողական իրավունքներ ունեցող ծնողների բնակության վայրը, իսկ խնամակալության ներքո գտնվող անձինը՝ խնամակալի բնակության վայրը:

3. Անձի բնակության վայրը չեղյալ չի հայտարարվում, եթե նա այս վայրը լքել է հարկադրաբար կամ սահմանված ժամկետով պետական ​​պարտավորություն կատարելու համար։

Հոդված 21. Անձին անհայտ կորած ճանաչելը

1. Շահագրգիռ անձի դիմումի հիման վրա ֆիզիկական անձը դատարանի որոշումով կարող է անհայտ կորած ճանաչվել, եթե նրա գտնվելու վայրն անհայտ է, և նա երկու տարի չի հայտնվել իր բնակության վայրում։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո օրինական ժառանգներն իրավունք կունենան տնօրինելու անհետ կորած անձի գույքը՝ ներառյալ դրանից օգուտներ ստանալը։ Այս գույքից անհայտ կորածի խնամքի տակ գտնվողներին տրվում է ապրուստի միջոց և վճարվում են պարտքերը։

2. Անհայտ կորած ճանաչված անձի վերադառնալու կամ նրա գտնվելու վայրը պարզելու դեպքում չեղարկվում է դատարանի որոշումը նրա գույքը կառավարելու մասին։ Նա իրավունք չունի պահանջել տնտեսությունը համապատասխան կառավարմամբ ստացված օգուտը հատուցել։

Հոդված 22. Անձին մահացած հայտարարելը

1. Դատարանի որոշմամբ անձը կարող է մահացած հայտարարվել, եթե նրա բնակության վայրում հինգ տարվա ընթացքում որևէ տեղեկություն չի հայտնաբերվել այս անձի գտնվելու վայրի մասին, ինչպես նաև, եթե նա անհայտ կորել է այնպիսի հանգամանքում, որում նրան մահ էր սպասվում, կամ եթե հավանական է նրա մահանալը որևէ դժբախտ պատահարի հետևանքով, և նման տեղեկություններ վեց ամսվա ընթացքում չեն հայնաբերվել։

2. Զինծառայողը կամ այլ անձ, որն անհետ կորած է ճանաչվել՝ կապված մարտական ​​գործողության հետ, կարող է դատական կարգով հայտարարվել մահացած ոչ շուտ, քան ռազմական գործողություններն ավարտվելու օրվանից հետո երկու տարի անց։

3. Անձի մահվան օր է համարվում նրան մահացած հայտարարելու մասին դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրը։

4. Սույն հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված դեպքերում դատարանը կարող է մահվան օր ճանաչել անձի ենթադրյալ զոհվելու օրը:

Հոդված 23. Մահացած ճանաչված անձի վերադառնալու հետևանքները

1. Մահացած ճանաչված անձի վերադառնալու կամ նրա գտնվելու վայրը պարզելու դեպքում դատարանը չեղարկում է համապատասխան որոշումը։

2. Անկախ վերադառնալու ժամանակից՝ անձն իրավունք ունի պահանջելու այն պահպանված գույքը, որը նրա մահացած հայտարարելուց հետո անհատույց փոխանցվել է այլ անձի։

3. Մահացած ճանաչված անձի գույքը հատուցելի գործարքով ձեռք բերած անձը պարտավոր է նրան վերադարձնել այդ գույքը, եթե ապացուցվի, որ գույքը գնելիս նա գիտեր, որ մահացած հայտարարված անձը ողջ էր։

4. Եթե մահացած ճանաչված անձի գույքը հանձնվել է պետությանը, և պետությունն այն իրացրել է, ապա անձին մահացած հայտարարելու որոշումը չեղարկելուց հետո գույքի իրացումից ստացված գումարը վերադարձվում է անձին։

2005 թվականի դեկտեմբերի 9-ի Վրաստանի օրենք №2239 – ՎՕՏ I, № 54, 20.12.2005 թ. հոդվ․ 360

Գլուխ երկրորդ

Իրավաբանական անձ

Վրաստանի 2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի № 3967 օրենք - ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

I. Ընդհանուր դրույթներ

Հոդված 24. Հասկացությունը։ Անձինք

1. Իրավաբանական անձը որոշակի նպատակի հասնելու համար ստեղծված, սեփական գույք ունեցող, կազմակերպված կազմավորում է, որն իր գույքով ինքնուրույն պատասխանատվություն է կրում և իր անունից ձեռք է բերում իրավունքներ և պարտականություններ, կնքում գործարքներ և կարող է դատարանում հանդես գալ որպես հայցվոր և պատասխանող։

2. Իրավաբանական անձը կարող է լինել կորպորատիվ կազմակերպված, անդամության վրա հիմնված, անդամության կարգավիճակից կախում ունեցող կամ նրանից անկախ և կարող է ձեռնարկատիրությամբ զբաղվել կամ չզբաղվել:

3. Հանրային իրավունքի իրավաբանական անձինք քաղաքացիական-իրավական հարաբերություններին մասնակցում են այնպես, ինչպես մասնավոր իրավունքի իրավաբանական անձինք: Դրանց ստեղծման, կազմակերպման և գործունեության կարգը սահմանվում է օրենքով։

4. Պետությունը և մունիցիպալիտետը քաղաքացիական-իրավական հարաբերություններին մասնակցում են այնպես, ինչպես մասնավոր իրավունքի իրավաբանական անձինք: Պետության կամ մունիցիպալիտետի լիազորություններն այդ ժամանակ իրականացնում են նրա մարմինները (գերատեսչություններ, հիմնարկներ և այլն) այնպես, որ դրանք իրավաբանական անձինք չեն։

5. Իրավաբանական անձը, որի նպատակն է ձեռնարկատիրական (առևտրային) գործունեությունը, ինչպես նաև նրա մասնաճյուղը, պետք է ստեղծվեն «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքի համաձայն:

6. Իրավաբանական անձը, որի նպատակը ոչ ձեռնարկատիրական գործունեությունն է, պետք է գրանցված լինի սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք №3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2020 թվականի հուլիսի 15-ի Վրաստանի օրենք №6989 – կայք, 28.07.2020թ.

Հոդված 25. Իրավաբանական անձի իրավունակությունը

1. Հանրային իրավունքի իրավաբանական անձը իրավասու է իրականացնել օրենքով կամ իր հիմնադիր փաստաթղթերով նախատեսված նպատակներին համապատասխան գործունեություն:

2. Մասնավոր իրավունքի իրավաբանական անձը (ձեռնարկատիրական կամ ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային)) իրավունք ունի իրականացնել օրենքով չարգելված ցանկացած գործունեություն՝ անկախ նրանից, թե այդ գործունեությունը նախատեսված է արդյոք նրա հիմնադիր փաստաթղթերում։

3. Որոշակի գործունեություն, որոնց ցանկը սահմանվում է օրենքով, իրավաբանական անձը կարող է իրականացնել միայն հատուկ լիցենզիայի/թույլտվության կամ իրավազորում անցնելու հիման վրա: Իրավաբանական անձը նշված գործունեությունն իրավունք ունի իրականացնելու լիցենզիա/թույլտվություն կամ իրավազորում անցնելու պահից։

4. Իրավաբանական անձի իրավունակությունն առաջանում է գրանցման պահից և ավարտվում է լուծարման ավարտի փաստի գրանցման պահից:

5. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձը իրավասու է զբաղվել օժանդակ բնույթի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, որից ստացված շահույթը պետք է օգտագործվի ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի նպատակների իրականացմանը: Թույլ չի տրվում նման գործունեության արդյունքում ստացված շահույթը բաշխել ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի հիմնադիրների, անդամների, նվիրատուների, ինչպես նաև ղեկավարության և ներկայացուցչական լիազորություններ ունեցող անձանց միջև:

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 –ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2010 թվականի հուլիսի 21-ի Վրաստանի օրենք № 3537 – ՎՕՏ I, № 47, 05.08.2010թ., հոդվ․ 304.

Հոդված 26. Իրավաբանական անձի գտնվելու վայրը

1. Իրավաբանական անձի գտնվելու վայրը համարվում է նրա վարչակազմի գտնվելու վայրը: Իրավաբանական անձը կարող է ունենալ միայն մեկ գտնվելու վայր (իրավաբանական հասցե):

2. Իրավաբանական անձի մեկ այլ գտնվելու վայրը կհամարվի նրա մասնաճյուղի գտնվելու վայր:

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օենք № 3967 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

II. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձ

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 27. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անվանումը

1. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձն ունի անվանում, որում նշվում է ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձին նրա պատկանելությունը։

2. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անվանման մեջ չի կարելի կիրառել այնպիսի գրաֆիկական խորհրդանշաններ, որոնք չունեն լեզվական նորմերով սահմանված ձայնային կամ բառային համարժեք, ինչպես նաև «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով և «Քաղաքացիների քաղաքական միավորումների մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքով նախատեսված իրավաբանական անձի և հանրային իրավունքի իրավաբանական անձի իրավական ձևերին բնորոշ նշումներ։ Բացի այդ, անվանումը չպետք է ներառի որևէ հավելում, որը կարող է մոլորեցնել երրորդ անձին և/կամ առաջացնել սխալ և/կամ թյուրըմբռնում՝ կապված սուբյեկտի ձևի կամ գործունեության հետ:

3. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անվանումը չի կարող համընկնել արդեն գրանցված ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անվանման հետ:

4. Այլ իրավաբանական անձի անունը անօրինական օգտագործող անձը պարտավոր է լիազորված անձի պահանջի հիման վրա դադարեցնել այդ օգտագործումը և հատուցել ապօրինի օգտագործմամբ պատճառած վնասը:

41. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անվանումը որոշելիս լրացուցիչ կիրառվում են «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքի 16-րդ հոդվածով ձեռնարկատիրոջ ձեռնարկատիրական անվանման համար սահմանված կանոնները:

5. Իրավաբանական անձի գործարար համբավը խախտելու դեպքում կիրառվում են սույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով նախատեսված կանոնները:

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք №3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք №5017 – կայք, 14.07.2011թ.

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 887 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 28. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտարերկրյա

ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի

(ներկայացուցչության) գրանցման կարգը

1. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտարերկրյա ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) գրանցումն իրականացվում է Ձեռնարկատերերի և ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձանց ռեեստրում։

2. Ձեռնարկատերերի և ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձանց ռեեստրը վարում է Վրաստանի արդարադատության նախարարության կառավարման ոլորտում գործող հանրային իրավունքի իրավաբանական անձը՝ Հանրային ռեեստրի ազգային գործակալությունը (այսուհետ՝ Գրանցող մարմին):

3. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտարերկրյա ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) գրանցումն իրականացվում է սույն օրենսգրքով և ձեռնարկատեր սուբյեկտների գրանցման, օտար երկրի ձեռնարկատիրական իրավաբանական անձի մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) գրանցման համար Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով։

2002 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Վրաստանի օրենք №1902 – ՎՕՏ I, № 4, 22.01.2003թ., հոդվ.20.

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք №179 – ՎՕՏ I, № 19, 15.07.2004թ., հոդվ.79

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք №3140 – ՎՕՏ I, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․134.

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք №3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2458 – ՎՕՏ I, № 49, 30.12.2009թ., հոդվ.370

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

Հոդված 29. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գրանցման

պայմանները

1. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գրանցում պահանջելու դեպքում շահագրգիռ անձը Գրանցող մարմնին է ներկայացնում գործընկերների պայմանագիրը և դիմումը: Նշված դիմումը պետք է պարունակի սույն հոդվածի 2-րդ մասով և «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով ձեռնարկատիրական իրավաբանական անձի գրանցման համար սահմանված պարտադիր տվյալները։

2. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գրանցում պահանջելու դեպքում նրա հիմնադիր փաստաթղթերում, բացի սույն հոդվածի առաջին մասով սահմանված տվյալներից, պետք է նշել.

ա) ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գործունեության նպատակը,

բ) ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անդամ ընդունելու, անդամությունից դուրս գալու և նրան հեռացնելու կարգը, եթե դա անդամակցության վրա հիմնված ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձ է,

գ) վերակազմակերպման կամ լուծարման վերաբերյալ որոշում կայացնող մարմնի (անձի) անվանումը, որոշումների ընդունման կարգն ու ընթացակարգը,

դ) ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի կառավարման մարմնի (ղեկավար անձի) ստեղծման (ընտրության) կարգը և լիազորության ժամկետը։

21. Գրանցող մարմինը ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գրանցմանը զուգընթաց միասնական էլեկտրոնային հարթակի շրջանակներում ստեղծում է ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի էլեկտրոնային հասցե, որի նկատմամբ տարածվում են Վրաստանի «Ձեռնարկատերերի մասին» օրենքի 18-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները։

22. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձը իրավասու է ունենալ գրանցված հեռախոսահամար և/կամ էլ.փոստի հասցե, որին/որոնց կարող են ուղարկվել էլեկտրոնային հաղորդագրություններ: Էլեկտրոնային հաղորդագրություն ուղարկելը գրանցված հեռախոսահամարին և/կամ էլ.փոստի հասցեին համարվում է հաղորդագրության առաքում համապատասխան անձին:

3. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձանց գրանցման այլ կանոններ սահմանվում են «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով, «Ստեղծագործողների և ստեղծագործական միությունների մասին» Վրաստանի օրենքով և «Արհմիությունների մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքով:

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2458 – ՎՕՏ I, № 49, 30.12.2009թ., հոդվ.370

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

2018 թվականի նոյեմբերի 30-ի Վրաստանի օրենք № 3827 – կայք, 14.12.2018թ.

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 887 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 30. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք №3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք №1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2458 – ՎՕՏ I, № 49, 30.12.2009թ., հոդվ.370

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144.

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

Հոդված 31. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտար երկրի

ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի

(ներկայացուցչության) կողմից կատարված փոփոխությունների գրանցումը

1. Գրանցված տվյալների փոփոխության հիմք է հանդիսանում լիազորված անձի/մարմնի կողմից պատշաճ կերպով ընդունված և վավերացված որոշումը կամ լիազորված անձանց կողմից Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով կազմված գործարքը:

2. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտարերկրյա ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) կողմից կատարված փոփոխությունները, որոնք հանգեցնում են դրանց գրանցման փաստաթղթերի փոփոխության, պահանջում են գրանցում: Փոփոխությունը համարվում է կատարված Ձեռնարկատերերի և ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձանց ռեեստրում այն գրանցելու պահից։

3. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի/օտար երկրի ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) գրանցված տվյալների փոփոխությունների գրանցումն իրականացվում է ձեռնարկատիրական իրավաբանական անձի/մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) գրանցման համար սահմանված կարգով։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 179 – ՎՕՏ I, №19, 15.07.2004թ., հոդվ․79

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3140 – ՎՕՏ I, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․ 134

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2458 – ՎՕՏ I, № 49, 30.12.2009թ., հոդվ.370

2010 թվականի ապրիլի 27- ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

Հոդված 32. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտար երկրի

ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի

(ներկայացուցչության) գրանցման մասին որոշման ընդունման կարգը

1. Գրանցող մարմինը սույն գլխով սահմանված և իր իրավասությանը պատկանող հարցերի վերաբերյալ ընդունում է «Հանրային ռեեստրի մասին» և «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքներով գրանցման և տեղեկությունների հասանելիության համար նախատեսված որոշումներ։

2. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի լուծարումն իրականացվում է «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով սահմանված ընդհանուր կարգի համաձայն:

21. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի լուծարման կարգը, որի հիմնադիրը մունիցիպալիտետն է կամ քաղաքապետարանը, հաստատում է Վրաստանի էկոնոմիկայի և կայուն զարգացման նախարարը:

3. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտար երկրի ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) գրանցման և գրանցված տվյալներում փոփոխության կատարում պահանջելու դեպքում Գրանցող մարմինը, բացառությամբ ձեռնարկատեր սուբյեկտի համար Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի, որոշում է կայացնում գրանցման վարույթը կասեցնելու մասին, եթե.

ա) գրանցման ներկայացված ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի, օտար երկրի ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի մասնաճյուղի (ներկայացուցչության) նպատակները հակասում են գործող օրենսդրությանը, ճանաչված բարոյական նորմերին կամ Վրաստանի սահմանադրական-իրավական սկզբունքներին,

բ) առկա են Վրաստանի Սահմանադրության 26-րդ հոդվածի 3-րդ կետով նախատեսված պայմաններ։

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք №3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք №1964 – ՎՕՏ I, №35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ի Վրաստանի օրենք № 2458 – ՎՕՏ I, № 49, 30.12.2009թ., հոդվ.370.

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144.

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք №887 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 33. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձանց

գործունեության պետական ​​վերահսկողությունը

1. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գործունեությունը կասեցնելու կամ արգելելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը Վրաստանի օրգանական օրենքով սահմանված դեպքերում և սահմանված կարգով:

2. Եթե ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձը ըստ էության անցել է ձեռնարկատիրական գործունեության, ապա դատարանը Գրանցող մարմնի և (կամ) շահագրգիռ անձի հայցի հիման վրա քննում և որոշում է ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գործունեությունը կասեցնելու կամ արգելելու հարցը։

3. Դատարանի կողմից ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գործունեությունը արգելելու մասին որոշում կայացնելուց հետո Գրանցող մարմինը պարտավոր է չեղարկել ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գրանցումը:

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք №3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

Հոդված 331. (Հանվել է)

2007 թվականի հուլիսի 11-ի Վրաստանի օրենք №5282 – ՎՕՏ I, № 30, 30.07.2007թ., հոդվ․346

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք №1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

Հոդված 34. (Հանվել է)

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 179 – ՎՕՏ I, № 19, 15.07.2004թ., հոդվ.79

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3140 – ՎՕՏ I, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․134

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144.

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

Հոդված 35. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի

ղեկավարությունը և ներկայացուցչությունը

1. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի հիմնադիրը/անդամն իրավասու է մեկ անձի շնորհել գործերը միանձնյա վարելու լիազորություն և (կամ) սահմանելու երկու կամ ավելի անձանց համատեղ ղեկավարություն և (կամ) ներկայացուցչություն:

2. Ղեկավարման լիազորությունը ենթադրում է իրավասության շրջանակներում ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անունից որոշումների կայացում, իսկ ներկայացուցչական լիազորությունը՝ ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի անունից հանդես գալը երրորդ անձանց հետ հարաբերության մեջ։ Եթե ​​այլ բան նախատեսված չէ գրանցման փաստաթղթերով, ղեկավարման լիազորությունը ենթադրում է նաև ներկայացուցչական լիազորություն:

3. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի կազմակերպչական կառուցվածքը պետք է կարգավորվի նրա կանոնադրությամբ (հիմնադիրների/անդամների համաձայնությամբ), որը պետք է պատշաճ կերպով վավերացվի:

4. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի ղեկավարման և ներկայացուցչական լիազորությունների ծագման և դադարեցման նկատմամբ տարածվում են «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքով ձեռնարկատիրոջ ներկայացուցչական լիազորություններ ունեցող անձի համար սահմանված ընդհանուր կանոնները։

5. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձանց նկատմամբ տարածվում են «Ձեռնարկատերերի մասին» Վրաստանի օրենքի 17-րդ հոդվածով գործնական նամակների և կայքերի համար սահմանված կանոնները։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 179 – ՎՕՏ I, № 19, 15.07.2004թ., հոդվ.79

2004 թվականի նոյեմբերի 26-ի Վրաստանի օրենք № 617 – ՎՕՏ I, № 36, 08.12.2004թ., հոդվ.168.

2005 թվականի փետրվարի 25-ի Վրաստանի օրենք № 1051 – ՎՕՏI, № 9, 17.03.2005թ., հոդվ.59

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3140 – ՎՕՏI, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․ 134

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144.

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

2021 թվականի օգոստոսի 2-ի Վրաստանի օրենք № 887 – կայք, 04.08.2021թ.

Հոդված 36. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի

սեփականության մեջ առկա գույքի օտարումը

Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի սեփականության մեջ առկա գույքը կարող է օտարվել, եթե օտարումը ծառայում է ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի գործունեությանը, նրա կազմակերպական զարգացմանը, նպաստում է նրա նպատակների իրականացմանը կամ ծառայում բարեգործական նպատակների։

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 37. Վնասի հատուցում

1. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձը պատասխանատվություն է կրում երրորդ անձանց պատճառված վնասի համար՝ ղեկավարման և ներկայացուցչական լիազորություններ ունեցող անձի (անձանց) կողմից հանձնարարված պարտականությունը կատարելիս այնպիսի գործողություն անելու պատճառով, որը հանգեցնում է վնասը հատուցելու պարտավորության։

2. Ղեկավարման և ներկայացուցչական լիազորություններ ունեցող անձը (անձինք) պետք է գործը վարի բարեխղճորեն։ Սույն պարտականությունը չկատարելու դեպքում նա ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի նկատմամբ պատասխանատու է առաջացած վնասի համար։ Վնասի հատուցման պահանջից հրաժարվելն անվավեր է, եթե դա անհրաժեշտ է երրորդ անձանց պահանջները բավարարելու համար:

3. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձն անկախ է իր անդամ(ներ)ի, ինչպես նաև ղեկավարման և ներկայացուցչական լիազորություններ ունեցող անձի (անձանց) վիճակից: Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի պատասխանատվությունը սահմանափակվում է նրա գույքով: Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի պարտավորությունների համար նրա անդամները, ինչպես նաև ղեկավարման և ներկայացուցչական լիազորություններ ունեցող անձը (անձինք) պատասխանատվություն չեն կրում, ինչպես նաև, ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձը պատասխանատվություն չի կրում իր անդամների, ինչպես նաև ղեկավարման և ներկայացուցչական լիազորություն ունեցող անձի (անձանց) պարտավորությունների համար:

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 38. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի

վերակազմակերպումը և լուծարումը

1. Չի թույլատրվում փոխել ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի իրավական ձևը, բացառությամբ այն դեպքի, երբ այն վերափոխվում է հանրային իրավունքի իրավաբանական անձի։

11. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի կիսվելը (բաժանումը, առանձնացումը), ձուլումը (միավորումը, միացումը) և լուծարումը կատարվում է ձեռնարկատեր սուբյեկտի լուծարման/վերակազմակերպման համար Վրաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգով։

2. Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի լուծարման հետևանքով մնացած գույքը ստանալու համար իրավասու անձին, գրանցման մասին դիմումի հիման վրա, որոշում են ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի հիմնադիրները/անդամները։ Ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի լուծարման ժամանակ գույքը կարող է օտարվել, եթե.

ա) օտարումը նպաստում է իր կողմից սահմանված նպատակների իրականացմանը,

բ) օտարումը ծառայում է բարեգործական նպատակների,

գ) գույքը փոխանցվում է այլ ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի։

3. Արգելվում է ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի լուծարման արդյունքում մնացած գույքը բաշխել նրա հիմնադիրների/անդամների, ղեկավարության և ներկայացուցչական լիազորություններ ունեցող անձանց միջև։

4. Եթե ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի հիմնադիրները/անդամները չեն որոշել նրա լուծարման արդյունքում մնացած գույքը ստանալու համար իրավասու անձին, ապա դատարանը լուծարման արդյունքում մնացած գույքը փոխանցում է մեկ կամ մի քանի ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձանց, որոնք ունեն նույն կամ նմանատիպ նպատակներ, ինչպիսիք լուծարված ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձը: Եթե ​​նման իրավաբանական անձ (անձինք) գոյություն չունի (չունեն) կամ անհնար է բացահայտել այդպիսի իրավաբանական անձ (անձանց), ապա կարող է որոշում կայացվել այդ գույքը պետությանը փոխանցելու մասին: Դատարանը նշված գույքը կարող է բաժանել լուծարման գործընթացի մեկնարկի գրանցումից 6 ամիս հետո։

5. Քրեական գործով դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճռի հիման վրա ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի լուծարումն իրականացնում է (իրականացնում են) դատարանի կողմից նշանակված լուծարային կառավարիչը (լուծարային կառավարիչները)։ Արգելվում է ոչ ձեռնարկատիրական (ոչ առևտրային) իրավաբանական անձի լուծարման և վերակազմակերպման հետ կապված ընթացակարգերի իրականացում նրա նկատմամբ քրեական գործ հարուցելու պահից մինչև դատարանի մեղադրական դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կամ քրեական վարույթի կասեցումը։

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

2013 թվականի մայիսի 30-ի Վրաստանի օրենք № 651 – կայք, 12.06.2013թ.

Հոդված 381. (Հանվել է)

2009 թվականի նոյեմբերի 3-ի Վրաստանի օրենք № 1964 – ՎՕՏ I, № 35, 19.11.2009թ., հոդվ.253

2010 թվականի ապրիլի 27-ի Վրաստանի օրենք № 2978 – ՎՕՏ I, № 24, 10.05.2010թ., հոդվ.144

2011 թվականի հուլիսի 1-ի Վրաստանի օրենք № 5017 – կայք, 14.07.2011թ.

Հոդված 39. Չգրանցված միություն (միավորում)

1. Չգրանցված միության (միավորման) կազմակերպման և կառուցվածքի հարցերը որոշվում են նրա անդամների փոխադարձ համաձայնությամբ: Չգրանցված միությունը (միավորումը) իրավաբանական անձ չէ:

2. Անդամների անդամավճարները և այդ անդամավճարներով ձեռք բերված գույքը կազմում են չգրանցված միության (միավորման) ընդհանուր գույքը:

3. Չգրանցված միությունը (միավորումը) դատարանում կամ արտադատական ​​հարաբերություններում կարող է ներկայացվել իր անդամների կամ դրա համար լիազորված անձանց միջոցով:

4. Պարտատերերի պահանջները կարող են բավարարվել չգրանցված միության (միավորման) ընդհանուր գույքից: Բացի այդ, անհատապես և որպես համապարտ պարտապաններ պատասխանատվություն են կրում այն անձինք, ովքեր գործում էին չգրանցված միության (միավորման) անունից։

2004 թվականի հունիսի 24-ի Վրաստանի օրենք № 179 – ՎՕՏ I, № 19, 15.07.2004թ., հոդվ.79

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3140– ՎՕՏ I, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․134

2006 թվականի հուլիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3536 – ՎՕՏ I, № 37, 07.08.2006թ., հոդվ.277

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 40. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 41. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 42. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 43. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 44. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 45. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 46. (Հանվել է)

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3140 – ՎՕՏ I, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․134

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 47. (Հանվել է)

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 48. (Հանվել է)

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3140 – ՎՕՏ I, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․134

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

Հոդված 49. (Հանվել է)

2006 թվականի մայիսի 25-ի Վրաստանի օրենք № 3140 – ՎՕՏ I, № 18, 31.05.2006թ., հոդվ․134

2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ի Վրաստանի օրենք № 3967 – ՎՕՏ I, № 48, 22.12.2006թ., հոդվ.336

III. Համատեղ ներդրումային հիմնադրամ, ներդրումային հիմնադրամի ենթահիմնադրամ

2020 թվականի հուլիսի 14-ի Վրաստանի օրենք №6814 – կայք, 22.07.2020թ.

Հոդված 491. Համատեղ ներդրումային հիմնադրամ

1. Համատեղ ներդրումային հիմնադրամի կազմակերպման և կառուցվածքի հարցերը սահմանվում են «Ներդրումային հիմնադրամների մասին» Վրաստանի օրենքով։ Համատեղ ներդրումային հիմնադրամը կազմակերպչական կառույց է, որը իրավաբանական անձ չէ:

2. Համատեղ ներդրումային հիմնադրամը դատարանում ​​կամ արտադատական ​​հարաբերություններում ներկայացնում է նրա ակտիվները կառավարող ընկերությունը:

Հոդված 492. Ներդրումային հիմնադրամի ենթահիմնադրամ (ենթահիմնադրամ)

1. Հովանոցային հիմնադրամի ենթահիմնադրամը հովանոցային հիմնադրամի (ներդրումային ընկերություն կամ համատեղ ներդրումային հիմնադրամի) անկախ մասն է, որի կազմակերպման և կառուցվածքի հարցերը սահմանվում են Վրաստանի «Ներդրումային հիմնադրամների մասին» օրենքով: Ներդրումային հիմնադրամի ենթահիմնադրամը իրավաբանական անձ չէ:

2. Համատեղ ներդրումային հիմնադրամի ենթահիմնադրամը դատական ​​կամ արտադատական ​​հարաբերություններում ներկայացնում է համատեղ ներդրումային հիմնադրամի ակտիվները կառավարող ընկերությունը:

3. Ներդրումային ընկերության ենթահիմնադրամը դատական ​​կամ արտադատական ​​հարաբերություններում ներկայացնում է ներդրումային ընկերության ներկայացուցչության համար լիազորված անձը կամ ակտիվների կառավարման ընկերությունը, եթե նա նշանակվել է ներդրումային ընկերության կողմից:

Վրաստանի 2020 թվականի հուլիսի 14-ի №6814 օրենք – կայք, 22.07.2020թ.

Բաժին երկրորդ

Գործարքներ

Գլուխ առաջին

Ընդհանուր նորմեր

Հոդված 50. Հասկացությունը

Գործարքը միակողմանի, երկկողմ կամ բազմակողմ կամքի դրսևորում է՝ ուղղված իրավահարաբերությունների ծագմանը, փոփոխմանը կամ դադարեցմանը:

Հոդված 51. Միակողմանի կամարտահայտման իսկությունը

1. Կամարտահայտումը, որը պահանջում է դրա ընդունում մյուս կողմի կողմից, ճշմարիտ է համարվում մյուս կողմին հասնելու պահից:

2. Կամարտահայտումը չի համարվում իրական, եթե մյուս կողմը նախօրոք կամ անմիջապես հրաժարվում է:

3. Կամարտահայտման իսկության վրա չի կարող ազդել գործարքը կնքող կողմի մահը կամ սույն օրենսգրքի 1293-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքը, եթե այդ դեպքը տեղի է ունեցել կամքի արտահայտումից հետո:

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3339 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 52. Կամարտահայտման սահմանումը

Կամարտահայտումը սահմանելիս կամքը պետք է որոշվի ողջամիտ դատողության հետևանքով, այլ ոչ միայն արտահայտության բառացի իմաստից:

Հոդված 53. Գործարքի բացակայությունը՝ դրա բովանդակության անորոշության

պատճառով

Գործարք գոյություն չունի, եթե գործարքի բովանդակությունը չի կարող ճշգրիտ որոշվել ոչ արտաքին արտահայտությունից, ոչ էլ այլ հանգամանքներից:

Հոդված 54. Անօրինական և անբարոյական գործարքներ

Գործարքը, որը խախտում է օրենքով սահմանված կանոններն ու արգելքները, հակասում է հասարակական կարգին կամ բարոյականության նորմերին, անվավեր է։

Հոդված 55. Գործարքի անվավեր ճանաչելը ազդեցության չարաշահման պատճառով

Գործարքը, որը կնքվել է մի կողմի կողմից մյուսի նկատմամբ ազդեցության չարաշահմամբ, երբ նրանց հարաբերությունները հիմնված են հատուկ վստահության վրա, անվավեր է։

Հոդված 56. Կեղծ և շինծու գործարքներ

1. Անվավեր է գործարքը, որը կնքվել է միայն թվացյալ, առանց այն մտադրության, որ նրան կհետևեն համապատասխան իրավական հետևանքներ (շինծու գործարք)։

2. Եթե ցույց տալու համար կնքված գործարքով կողմերը ցանկանում են թաքցնել մեկ այլ գործարք, ապա կիրառվում են թաքցված գործարքի (շինծու գործարք) նկատմամբ կիրառվող կանոնները։

Հոդված 57. Գործարքի անվավերությունը կամարտահայտման անլրջության պատճառով

1. Անվավեր է կամարտահայտումը, որն արվում է անլուրջ (կատակով) այն ենթադրությամբ, որ անլրջությունը կռահված կլիներ։

2. Կամք ընդունողին պետք է հատուցվի այն վնասը, որն առաջացել է, քանի որ նա վստահում էր կամարտահայտման լրջությանը, եթե նա չգիտեր և ոչ էլ կարող էր իմանալ անլրջության մասին։

Հոդված 58. Գործարքի անվավերությունը անչափահասության կամ հոգեկան

խանգարումների պատճառով

1. Անչափահասի կողմից կամքի արտահայտությունն անվավեր է:

2. Անվավեր կարող է համարվել անձի կամքի արտահայտումը գիտակցության կորստի կամ ժամանակավոր հոգեկան խանգարման ժամանակ։

3. Հոգեկան խանգարում ունեցող անձի կողմից գործարք կնքելիս կամքի արտահայտումն անվավեր է, երբ այն չի համապատասխանում իրական իրավիճակի ճիշտ ընկալմանը, եթե տվյալ անձը չի շահում այս գործարքից, նույնիսկ եթե նա դատարանի կողմից չի ճանաչվել որպես աջակցություն ստացող:

Վրաստանի Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի Որոշում № 2/4/532,533 – կայք, 28.10.2014թ.

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3339 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 581. Աջակցություն ստացողի կողմից գործարք կնքելը

1. Եթե աջակցություն ստացողը գործարք է կնքում առանց դատարանի որոշմամբ սահմանված աջակցողի, գործարքի վավերականությունը կախված է նրանից, թե աջակցություն ստացողը հետագայում հավանություն կտա արդյոք դրան, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ աջակցություն ստացողը շահում է գործարքից:

2. Աջակցություն ստացողի կողմից առանց դատարանի որոշմամբ սահմանված աջակցություն ստանալու գործարքի կնքման վրա տարածվում է սույն օրենսգրքի 64-րդ և 66-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3339 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 59. Առանց ձևի պահպանման կնքված գործարքը

1. Առոչինչ է առանց օրենքով կամ պայմանագրով նախատեսված անհրաժեշտ ձևի պահպանության, ինչպես նաև առանց թույլտվության կնքված գործարքը, եթե այդ գործարքի համար անհրաժեշտ է թույլտվություն:

2. Վիճելի գործարքն անվավեր է դրա կնքման պահից, եթե այն վիճարկված կլինի: Վիճարկումն իրականացվում է պայմանագրի մյուս կողմի նկատմամբ:

3. Վիճարկելու իրավունք ունի շահագրգիռ անձը։

Հոդված 60. Գործարքի փոխարկում

Եթե ​​անվավեր գործարքը բավարարում է մեկ այլ գործարքի համար նախատեսված պահանջներին, ապա կիրառվում է վերջինս, եթե կողմերը, տեղեկանալով գործարքի անվավերության մասին, ցանկանում են, որ այն վավեր լինի:

Հոդված 61. Հաստատման նշանակությունը գործարքներն անվավեր ճանաչելիս

1. Չվիճարկվող անվավեր (առոչինչ) գործարքը համարվում է անվավեր դրա կնքման պահից։

2. Եթե անձը, որը կնքում է չվիճարկվող անվավեր գործարք, հաստատում է դա, ապա նրա գործողությունը քննարկվում է որպես գործարքի կրկին կնքում:

3. Եթե գործարքը հաստատում է վիճարկելու իրավունք ունեցող անձը, ապա նա դրանով կորցնում է վիճարկելու իրավունքը։

4. Եթե չվիճարկվող անվավեր երկկողմ գործարքը հաստատում են կողմերը, ապա կասկածի դեպքում նրանք պարտավոր են միմյանց փոխանցել այն ամենը, ինչ բաժին կհասներ նրանց, եթե գործարքն ի սկզբանե իրական լիներ:

5. Հաստատումը իրական կդառնա միայն այն դեպքում, երբ պայմանագիրը կամ գործարքը չհակասի բարոյականության նորմերին և հանրային կարգուկանոնի պահանջներին:

Հոդված 62. Գործարքի որևէ մասի անվավերությունը

Գործարքի որևէ մասի անվավերությունը չի հանգեցնում դրա մյուս մասերի անվավերության, եթե հավանական է, որ գործարքը կնքվեր նույնիսկ առանց դրա անվավեր մասի:

Գլուխ երկրորդ

Գործունակությունը, որպես գործարքի վավերականության պայման

Հոդված 63. Անչափահասի կողմից կնքված գործարք

1. Եթե անչափահասը կնքում է երկկողմանի գործարք (պայմանագիր), առանց օրինական ներկայացուցչի պարտադիր համաձայնության, ապա պայմանագրի վավերականությունը կախված է նրանից, թե նրա ներկայացուցիչը հետագայում հավանություն կտա արդյոք դրան, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նա ստանում է օգուտ:

2. Եթե անչափահասը դառնում է գործունակ, ապա նա ինքն է որոշում իր կամքի արտահայտման իսկության հարցը։

Հոդված 64. Անչափահասի կողմից կնքված գործարքից հրաժարվելը

1. Մինչև անչափահասի կողմից կնքված պայմանագրին հավանություն տալը, մյուս կողմն իրավունք ունի հրաժարվել պայմանագրից:

2. Եթե մյուս կողմը գիտեր տվյալ անձի անչափահաս լինելու մասին, ապա նա կարող է հրաժարվել միայն այն դեպքում, եթե անչափահասը ստել է նրան, որ ինքը համաձայնություն է ստացել ներկայացուցչից։

Հոդված 65. Անչափահասի էմանսիպացիան

1. Անչափահասի կողմից առանց օրինական ներկայացուցչի համաձայնության կնքված պայմանագիրը համարվում է վավեր, եթե անչափահասը պայմանագրով նախատեսված գործողությունները կատարելու նպատակով տնօրինել է այն միջոցները, որը նրան փոխանցել են օրինական ներկայացուցիչները, կամ այդ ներկայացուցիչների համաձայնությամբ՝ երրորդ անձինք, այդ նպատակով կամ ազատ տնօրինման նպատակով։

2. Եթե օրինական ներկայացուցիչը տասնվեց տարին լրացած անչափահասին տալիս է ձեռնարկությունն ինքնուրույն առաջնորդելու իրավունք, ապա այս ոլորտի համար բնականոն հարաբերություններում նա դառնում է անսահմանափակ գործունակ։ Այս կարգը կիրառվում է ինչպես ձեռնարկության հիմնադրման, այնպես էլ լուծարման և աշխատանքային հարաբերություններ սկսելու կամ դադարեցման նկատմամբ:

3. Ձեռնարկությունը շահագործելու թույլտվությունը պահանջում է օրինական ներկայացուցչի համաձայնությունը խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի հետ համաձայնությամբ:

Հոդված 66. Առանց ներկայացուցչի անհրաժեշտ համաձայնության կնքված գործարքի

անվավերությունը

Անչափահասի կողմից առանց օրինական ներկայացուցչի պարտադիր համաձայնության կնքված միակողմանի գործարքն անվավեր է: Նման գործարքն անվավեր է նույնիսկ օրինական ներկայացուցչի համաձայնության դեպքում, սակայն անչափահասը դա հաստատող գրավոր փաստաթուղթ չի ներկայացրել, ինչի պատճառով գործարքի մյուս կողմն անմիջապես հրաժարվել է դրանից։ Նման մերժում չի թույլատրվում, եթե մյուս կողմը տեղեկացված է եղել օրինական ներկայացուցչի այս համաձայնության մասին:

Հոդված 67. Թույլտվության պարտավորությունը մինչև գործունակության

սահմանափակումը

Մինչև անգործունակությունը կնքված գործարքը թույլտվություն է պահանջում, եթե հաստատվում է, որ այն հիմքը, ինչի պատճառով տեղի է ունեցել գործունակության սահմանափակումը, ակնհայտորեն առկա է եղել նաև գործարքը կնքելու պահին:

Գլուխ երրորդ

Գործարքի ձևը

Հոդված 68. Ձևի նշանակությունը գործարքի վավերականության համար

Գործարքի վավերականության համար անհրաժեշտ է պահպանել օրենքով սահմանված ձևը: Եթե ​​նման ձև չի սահմանված, կողմերը կարող են ինքնուրույն սահմանել այն։

Հոդված 69. Գործարքի ձևը

1. Գործարքը կարող է կնքվել բանավոր կամ գրավոր:

2. Գործարքը կարող է կնքվել գրավոր օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում կամ կողմերի համաձայնությամբ։

3. Գործարքի գրավոր ձևի առկայության դեպքում գործարքին մասնակցող կողմերի ստորագրությունը բավարար է:

31. Երբ աջակցություն ստացողը գրավոր գործարք է կատարում, բացի կողմերից այն ստորագրում է աջակցողը: Աջակցողը ստորագրությամբ հաստատում է աջակցություն ստացողի կողմից գործարքի կնքման ժամանակ դատարանի որոշմամբ սահմանված աջակցության ցուցաբերումը։

4. Մեխանիկական միջոցներով ստորագրության վերականգնումը, կրկնելը կամ դրոշմելը թույլատրվում է այնտեղ, որտեղ ընդունված է որպես սովորույթ, այդ թվում՝ արժեթղթեր ստորագրելիս, որոնք թողարկվում են մեծ քանակությամբ:

5. Գրավոր ձևի առկայության դեպքում, օրենքով նախատեսված դեպքերում կամ կողմերի համաձայնությամբ, գործարքը կամ գործարքին մասնակցող կողմերի ստորագրությունների իսկությունը պետք է վավերացնի նոտարը կամ օրենքով նախատեսված այլ անձ։

2006 թվականի դեկտեմբերի 8-ի Վրաստանի օրենք №3879 – ՎՕՏ I, №48, 22.12.2006թ., հոդվ.321

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3339 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 70. Ստորագրությունն այլ անձի վստահելը

Այն անձը, որն ինքը չի կարող ստորագրել գործարքը անգրագիտության, ֆիզիկական արատի, հիվանդության պատճառով կամ օրենքով նախատեսված այլ դեպքերում, կարող է գործարքի կնքումը վստահել մեկ ուրիշին։ Վերջինիս ստորագրությունը պետք է պաշտոնապես վավերացված լինի։ Բացի այդ, պետք է նշել այն պատճառը, թե ինչու գործարքը կնքողը չի կարողացել ստորագրել գործարքը։

2010 թվականի հոկտեմբերի 15-ի Վրաստանի օրենք № 3709 – ՎՕՏ I, № 57, 25.10.2010թ., հոդվ.366

Հոդված 71. Գործարք կնքելը մի քանի փաստաթղթեր կազմելով

Եթե ​​գործարքի կնքման ընթացքում կազմվում են միևնույն բովանդակությամբ մի քանի փաստաթղթեր, ապա բավարար է, որ յուրաքանչյուր կողմ ստորագրի այն փաստաթղթի օրինակը, որը հատկացված է համապատասխան կողմի համար։

Գլուխ չորրորդ

Վիճարկվող գործարքներ

I. Սխալ կնքված գործարքներ

Հոդված 72. Հասկացությունը

Գործարքը կարող է վիճարկելի դառնալ, եթե կամքն արտահայտվի էական սխալի հիման վրա։

Հոդված 73. Էական սխալի տեսակները

Էական սխալ է համարվում, երբ.

ա) անձը ցանկացել է այլ գործարք կնքել, և ոչ թե այն գործարքը, որին նա հայտնել է իր համաձայնությունը,

բ) անձը սխալվում է գործարքի բովանդակության մեջ, որը ցանկանում էր կնքել,

գ) չկան այն հանգամանքները, որոնք կողմերը, ելնելով բարեխղճության սկզբունքներից, քննարկում են որպես գործարքի հիմք:

Հոդված 74. Սխալը պայմանադիր կողմի անհատականության մեջ

1. Սխալը պայմանադիր կողմի անձի նկատմամբ միայն այն դեպքում է էական համարվում, երբ գործարքի կնքման հիմնական հիմքը հանդիսանում է պայմանադիր կողմի անձը կամ նրա անձնական որակների նախատեսումը:

2. Առարկայի հիմնական հատկությունների սխալը էական կհամարվի միայն այն դեպքում, եթե դրանք կարևոր են օբյեկտի արժեքը որոշելու համար:

Հոդված 75. Սխալը իրավունքի մեջ

Սխալն իրավունքի մեջ էական է միայն այն դեպքում, երբ գործարքը կնքելիս, այն եղել է միակ և գլխավոր հիմքը:

Հոդված 76. Սխալը գործարքի դրդապատճառում

Սխալը գործարքի դրդապատճառում էական չի համարվի, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դրդապատճառը եղել է համաձայնագրի առարկան:

Հոդված 77. Պայմանադիր կողմի համաձայնությունը սխալմամբ կնքված գործարքներում

Սխալմամբ կամքի արտահայտումը չի կարող դառնալ վիճարկելի, եթե մյուս կողմը համաձայն է գործարքը կատարել ըստ այն կողմի ցանկության, որը ցանկանում է գործարքը վիճարկելի դարձնել։

Հոդված 78. Մանր սխալներ

Մանր սխալները հաշվարկների մեջ կամ գրավոր իրականացված կամքի արտահայտման մեջ տալիս են միայն սխալն ուղղելու, բայց ոչ վիճարկելու իրավունք։

Հոդված 79. Վիճարկելու վավերականությունը

1. Վիճարկումը պետք է տեղի ունենա վիճարկելու հիմքի մասին տեղեկանալու պահից մեկամսյա ժամկետում։

2. Եթե գործարքը դարձել է վիճարկելի, և սխալն առաջացել է վիճարկելու իրավունք ունեցող անձի անփութությամբ, ապա նա պարտավոր է մյուս կողմին հատուցել գործարքի անվավերության հետևանքով պատճառված վնասը։ Վնասի փոխհատուցման պարտավորություն չի առաջանում, եթե մյուս կողմը տեղյակ է եղել սխալի մասին, կամ անփութության պատճառով դա անհայտ է եղել իրեն:

Հոդված 80. Սխալ միջնորդի պատճառով

Կամքի արտահայտությունը, որը սխալ կերպով հաղորդվել է որպես միջնորդ օգտագործված անձի կողմից, կարող է վիճարկելի դառնալ նույն պայմաններով, ինչ 73-րդ հոդվածի համաձայն սխալմամբ կնքված գործարքը:

II. Խաբեությամբ կնքված գործարք

Հոդված 81. Հասկացությունը

1. Եթե անձին խաբել են գործարք կնքելու նպատակով, նա իրավասու է պահանջել այդ գործարքի անվավերություն: Դա տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ ակնհայտ է, որ առանց խաբեության գործարքը չէր կնքվի։

2. Եթե կողմերից մեկը լռում է այն հանգամանքների բերումով, որոնց բացահայտման դեպքում մյուս կողմն իր կամքը չէր դրսևորի, ապա խաբված անձը կարող է պահանջել գործարքի անվավերություն։ Բացահայտելու պարտականություն գոյություն ունի միայն այն դեպքում, երբ կողմը դա սպասում էր բարեխղճորեն:

Հոդված 82. Գործարքն անվավեր համարելը խաբեության պատճառով

Խաբեությամբ կնքված գործարքն անվավեր ճանաչելու համար նշանակություն չունի, թե սխալ տեղեկություններ հաղորդելով կողմը նպատակ ուներ ինչ-որ օգուտ քաղել, թե՝ վնաս պատճառել մյուս կողմին։

Հոդված 83. Խաբեություն երրորդ անձի կողմից

1. Երրորդ անձի կողմից խաբեության դեպքում կարելի է պահանջել գործարքի անվավերություն, եթե խաբեության մասին տեղյակ էր կամ պետք է իմանար այն անձը, որը շահ է ստանում այս գործարքից։

2. Եթե գործարքի երկու կողմերն էլ գործել են խաբեությամբ, ապա նրանցից ոչ մեկն իրավունք չունի խաբեությունը մատնանշելով պահանջել գործարքն անվավեր համարել կամ պահանջել վնասի հատուցում:

Հոդված 84. Վիճարկելու ժամկետը

Խաբեությամբ կնքված գործարքը կարող է վիճարկելի դառնալ մեկ տարվա ընթացքում: Ժամկետը հաշվվում է այն պահից, երբ վիճարկելու իրավունք ունեցողն իմացել է վիճարկելու հիմքի առկայության մասին։

III. Հարկադրանքով կնքված գործարքները

Հոդված 85. Հասկացությունը

Գործարքը կնքելու նպատակով այն անձին հարկադրելը (բռնությունը կամ սպառնալիքը), որը կնքել է գործարքը, այս անձին իրավունք է տալիս պահանջել գործարքի անվավերություն նույնիսկ այն դեպքում, երբ հարկադրանքը բխում է երրորդ անձից:

Հոդված 86. Հարկադրանքի բնույթը

1. Գործարքի անվավերություն է հարուցում այնպիսի հարկադրանքը, որն իր բնույթով կարող է ազդել անձի վրա և ստիպել նրան մտածել, որ իր անձին կամ գույքին իրական վտանգ է սպառնում։

2. Հարկադրանքի բնույթը գնահատելիս նկատի են առնվում անձանց տարիքը, սեռը և կենսական հանգամանքները:

Հոդված 87. Հարկադրանքը անձի հարազատների նկատմամբ

Հարկադրանքը գործարքը չեղյալ համարելու պահանջի հիմք է հանդիսանում նաև այն դեպքում, երբ այն ուղղված է գործարքի կողմերից մեկի ամուսնու, ընտանիքի այլ անդամների կամ մերձավոր ազգականների դեմ:

Հոդված 88. Հարկադրանքը իրավաչափ միջոցներով

85-87-րդ հոդվածների համաձայն՝ հարկադրանք չեն համարվում այնպիսի գործողությունները, որոնք չեն կատարվում ոչ իրավաչափ նպատակով, ոչ էլ հակաիրավաչափ միջոցների կիրառմամբ, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ միջոցներն ու նպատակը չեն համապատասխանում միմյանց։

Հոդված 89. Վիճարկելու ժամկետը

Հարկադրանքով կնքված գործարքը կարող է վիճարկելի դառնալ հարկադրանքի ավարտի պահից հետո մեկ տարվա ընթացքում։

Գլուխ հինգերորդ

Պայմանական գործարքներ

Հոդված 90. Հասկացությունը

Գործարքը համարվում է պայմանական, երբ այն կախված է ապագա և անհայտ իրադարձությունից նրանով, որ կամ գործարքի կնքումը հետաձգվում է մինչև այդ իրադարձությունը կատարվելը, կամ գործարքը դադարեցվում է` այս իրադարձությունը կատարվելուն պես։

Հոդված 91. Հակաօրինական և (կամ) անբարոյական պայմանի անվավերությունը

Այն պայմանը, որը հակասում է օրենքի պահանջներին կամ բարոյականության նորմերին, կամ անհնար է այն կատարել, անվավեր է։ Ցանկացած գործարք, որը կախված է այսպիսի պայմանից, ամբողջությամբ անվավեր է:

Հոդված 92. Կամքից կախված պայման

Կամքից կախված է համարվում այնպիսի պայմանը, որի առաջանալը կամ չառաջանալը կախված է միայն գործարքի կողմերից: Նման պայմանով կնքված գործարքն անվավեր է։

Հոդված 93. Դրական պայման

1. Եթե գործարքը կնքված է այն պայմանով, որ ինչ-որ իրադարձություն տեղի կունենա որոշակի ժամկետում, ապա պայմանը համարվում է ուժը կորցրած, եթե այդ ժամկետը լրացել է, և իրադարձությունը տեղի չի ունեցել:

2. Եթե ժամկետ չի սահմանված, ապա պայմանը կարող է կատարվել ցանկացած պահի: Պայմանը կարող է ուժը կորցրած համարվել, երբ ակնհայտ է, որ իրադարձության առաջացումը այլևս հնարավոր չէ։

Հոդված 94. Բացասական պայման

1. Եթե գործարքը կնքված է այն պայմանով, որ որևէ իրադարձություն տեղի չի ունենա սահմանված ժամկետում, ապա պայմանը համարվում է կատարված, եթե նշված ժամկետն անցնի առանց իրադարձությունը տեղի ունենալու։ Պայմանը համարվում է կատարված նույնիսկ այն ժամանակ, երբ մինչև ժամկետի ավարտը ակնհայտ է, որ իրադարձության տեղի ունենալն անհնար է։

2. Եթե ժամկետը սահմանված չէ, ապա պայմանը համարվում է կատարված միայն այն ժամանակ, երբ պարզ է դառնում, որ իրադարձությունը տեղի չի ունենա:

Հոդված 95. Պայմանը կատարվելու վրա ազդելու անթույլատրելիությունը

1. Սահմանված պայմանով գործարք կնքած անձը իրավունք չունի մինչև պայմանի կատարումը կատարել որևէ այնպիսի գործողություն, որը կարող է խանգարել նրա պարտավորության կատարմանը:

2. Եթե պայմանը կատարվել է սահմանված ժամկետում, և անձն արդեն կատարել է նման գործողություն, ապա նա պարտավոր է մյուս կողմին հատուցել այդպիսի արարքով առաջացած վնասը։

Հոդված 96. Գործարք հետաձգման պայմանով

Գործարքը հետաձգման պայմանով համարվում է կնքված, եթե գործարքով նախատեսված իրավունքների և պարտականությունների ծագումը կախված է ապագա և անհայտ իրադարձությունից կամ այնպիսի իրադարձությունից, որն արդեն տեղի է ունեցել, բայց կողմերի համար դեռևս անհայտ է:

Հոդված 97. Գործարք չեղարկելու պայմանով

Գործարքը համարվում է չեղարկելու պայմանով կնքված, երբ այդ պայմանի առաջացումը հանգեցնում է գործարքի դադարեցման և վերականգնում մինչև գործարքի կնքումը գոյություն ունեցած վիճակը։

Հոդված 98. Բարեխղճության նշանակությունը պայմանը կայանալու ժամանակ

1. Եթե պայմանի կայանալը ոչ բարեխղճորեն խոչընդոտել է այն կողմը, ում համար պայմանի կայանալը բարենպաստ չէ, ապա պայմանը համարվում է կայացած:

2. Եթե պայմանի կայացմանը ոչ բարեխղճորեն նպաստել է այն կողմը, որի համար պայմանը կայանալը բարենպաստ է, ապա պայմանը չի համարվի կայացած:

Գլուխ վեցերորդ

Համաձայնությունը գործարքներում

Հոդված 99. Հասկացությունը

1. Եթե գործարքի վավերականությունը կախված է երրորդ կողմի համաձայնությունից, ապա ինչպես համաձայնությունը, այնպես էլ դրա մերժումը կարող են արտահայտվել ինչպես մի կողմի, այնպես էլ մյուս կողմի առջև։

2. Համաձայնությունը չի պահանջում գործարքի համար սահմանված ձևի պահպանում։

3. Եթե գործարքը, որի վավերականությունը կախված է երրորդ կողմի համաձայնությունից, կնքվել է նրա համաձայնությամբ, ապա համապատասխանաբար կիրառվում են 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ նախադասությունները:

Հոդված 100. Նախօրոք տրված համաձայնություն (թույլտվություն)

Նախօրոք տրված համաձայնությունը (թույլտվությունը) կարող է չեղարկվել մինչև գործարքի կնքումը, եթե կողմերն այլ բանի շուրջ չեն պայմանավորվել: Երկու կողմերն էլ պետք է ծանուցվեն համաձայնության (թույլտվության) չեղարկման մասին:

Հոդված 101. Հետագա համաձայնություն (հավանություն)

Հետագա համաձայնությունը (հավանությունը) հետադարձ ուժ ունի գործարքի կնքման պահից, եթե այլ բան որոշված չէ:

Հոդված 102. Առարկայի տնօրինումը չլիազորված անձի կողմից

1. Առարկայի տնօրինումն ոչ իրավասու անձի կողմից իրական է, եթե այն իրականացվում է իրավասու անձի նախնական համաձայնությամբ:

2. Տնօրինումն իրական է դառնում, եթե նրան հավանություն է տալիս իրավասու անձը:

Գլուխ յոթերորդ

Ներկայացուցչությունը գործարքներում

Հոդված 103. Հասկացությունը

1. Գործարքը կարող է կնքվել նաև ներկայացուցչի միջոցով: Ներկայացուցչի լիազորությունը կամ օրենքից է բխում, կամ առաջանում է հանձնարարության (լիազորագրի) հիման վրա։

2. Սույն կարգը չի կիրառվում այն ժամանակ, երբ, կախված գործարքի բնույթից, այն պետք է կնքվի անմիջականորեն անձի կողմից, կամ երբ օրենքով արգելվում է գործարքի կնքումը ներկայացուցչի միջոցով:

Հոդված 104. Գործարքի արդյունքների հասցեատերը ներկայացուցչության ժամանակ

1. Այն գործարքով, որը ներկայացուցիչը կնքում է իր լիազորության շրջանակներում և այն անձի անունից, որին ինքը ներկայացնում է, իրավունքներ ու պարտականություններ են առաջանում միայն ներկայացուցիչ անձի համար։

2. Եթե գործարքը կնքվել է այլ անձի անունից, ապա ներկայացուցչության իրավունքի բացակայությունը գործարքի մյուս կողմը չի կարող օգտագործել, եթե ներկայացվածը ստեղծել է այնպիսի հանգամանքներ, որ գործարքի մյուս կողմը բարեխղճորեն հավատացել է այսպիսի լիազորության գոյությանը։

3. Եթե գործարքը կնքելիս ներկայացուցիչը չի նշում իր ներկայացուցչական լիազորության մասին, ապա գործարքը անմիջապես ներկայացված անձի համար առաջացնում է հետևանքներ միայն այն դեպքում, եթե մյուս կողմը պետք է ենթադրեր ներկայացուցչության մասին: Նույն կարգը գործում է նաև այն դեպքում, երբ մյուս կողմի համար միևնույն է, թե ում հետ կկնքի գործարքը։

Հոդված 105. Ներկայացուցչի սահմանափակ գործունակությունը

Ներկայացուցչի կողմից կնքված գործարքը վավեր է նույնիսկ այն դեպքում, երբ ներկայացուցիչը սահմանափակ գործունակ էր:

Հոդված 106. Կամքի արտահայտման թերությունը ներկայացուցչության ժամանակ

1. Կամքի արտահայտման թերության պատճառով գործարքի վիճակելիության ժամանակ վճռորոշ է ներկայացուցչի կամքը:

2. Եթե կամքի դրսևորման թերությունը վերաբերում է այնպիսի հանգամանքների, որոնք ներկայացված անձի կողմից նախապես կանխորոշված ​​են եղել, ապա նշված թերությունը վիճարկելու իրավունք է տալիս միայն այն ժամանակ, եթե այդ թերությունը բխում է ներկայացված անձից:

Հոդված 107. Ներկայացուցչական լիազորություն

1. Լիազորությունը (լիազորագիրը) տրվում է լիազորվածի կամ երրորդ անձի նկատմամբ կամքի արտահայտմամբ, ում հետ պետք է կայանա ներկայացուցչությունը։

2. Կամքի արտահայտմանն անհրաժեշտ չէ այն ձևը, որն անհրաժեշտ է այն գործարքի կնքման համար, որի համար տրված է լիազորությունը: Այս կարգը չի կիրառվում, երբ սահմանված է հատուկ ձև:

Հոդված 108. Ծանուցելու պարտականությունը լիազորությունը փոխելիս

Լիազորության մեջ փոփոխությունները և դրա չեղարկումը պետք է տեղեկացվեն երրորդ անձանց: Այս պահանջը չկատարելու դեպքում այս փոփոխությունները և լիազորության չեղարկումը չի ​​կարող կիրառվել երրորդ կողմերի նկատմամբ, բացառությամբ այն դեպքերի, եթե կողմերը պայմանագրի կնքման պահին գիտեին կամ պետք է իմանային այդ մասին:

Հոդված 109. Ներկայացուցչական լիազորությունների դադարեցման հիմքերը

Ներկայացուցչական լիազորությունը առոչինչ է դառնում․

ա) այն ժամկետի ավարտից հետո, որի համար տրվել է լիազորությունը,

բ) լիազորված անձի հրաժարվելով,

գ) լիազորությունը տվող անձի կողմից լիազորությունը չեղարկելու միջոցով,

դ) լիազորություն տվող անձի մահվան դեպքում,

ե) կատարմամբ,

զ) լիազորություն տվող անձին որպես աջակցություն ստացող ճանաչելով, եթե աջակցությունը նրան սահմանվել է ներկայացուցչական լիազորություն կամ գույքի տնօրինման իրավունք իրականացնելու համար։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք №3339 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 110. Ներկայացուցչի պարտավորությունը լիազորությունը առոչինչ ճանաչելու

ժամանակ

Լիազորումը առոչինչ ճանաչելուց հետո ներկայացուցիչը պետք է լիազորման փաստաթուղթը վերադարձնի լիազորություն տվողին։ Նա իրավունք չունի իր մոտ պահել փաստաթուղթը։

Հոդված 111. Առանց ներկայացուցչական լիազորությունների գործարք կնքելը

1. Եթե անձը առանց ներկայացուցչական լիազորության ուրիշի անունից պայմանագիր է կնքում, ապա սույն պայմանագրի վավերականությունը կախված է ներկայացված անձի համաձայնությունից:

2. Եթե մյուս կողմը ներկայացված անձից պահանջում է համաձայնություն, ապա այդ համաձայնության մասին պետք է տեղեկացվի միայն նա: Համաձայնությունը կարող է տրվել պահանջելուց հետո երկու շաբաթվա ընթացքում։ Եթե ​​դա տեղի չունենա, ապա համարվում է, որ համաձայնության պահանջը մերժված է։

Հոդված 112. Պայմանագրից հրաժարվելու իրավունքը

Մինչև պայմանագիրը կնքելու համար համաձայնություն տալը, մյուս կողմն իրավունք ունի հրաժարվել պայմանագրից, բացառությամբ այն դեպքի, երբ ներկայացուցչական լիազորության թերության մասին նա տեղյակ էր պայմանագիրը կնքելու պահին։ Պայմանագիր կնքելուց հրաժարվելը կարող է արտահայտվել նաև ներկայացուցչի նկատմամբ:

Հոդված 113. Ներկայացուցչի պարտավորությունը ներկայացուցչական լիազորության

թերության առկայության դեպքում

1. Եթե որպես ներկայացուցիչ պայմանագիր կնքող անձը չի կարող հաստատել իր ներկայացուցչական լիազորությունը, ապա պարտավոր է երկրորդ կողմի ցանկությամբ կամ կատարել ստանձնած պարտավորությունը կամ հատուցել վնասը, եթե ներկայացված անձը հերքում է պայմանագրին համաձայնություն տալը։

2. Եթե ներկայացուցիչը չի իմացել ներկայացուցչական լիազորության թերության մասին, ապա նա պարտավոր է հատուցել միայն այն վնասը, որը երկրորդ կողմը կրել է այն պատճառով, որ նա վստահում էր այս լիազորությանը։

3. Ներկայացուցիչը պատասխանատվություն չի կրում, եթե մյուս կողմը գիտեր կամ պետք է իմանար ներկայացուցչական լիազորության թերության մասին: Ներկայացուցիչը պատասխանատվություն չի կրում նաև այն ժամանակ, երբ նրա գործունակությունը սահմանափակ էր, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նա գործում էր իր օրինական ներկայացուցչի համաձայնությամբ։

Հոդված 114. Իր հետ գործարք կնքելու անթույլատրելիությունը

Եթե ​​այլ բան նախատեսված չէ համաձայնությամբ, ներկայացուցիչը չի կարող ներկայացված անձի անունից իր հետ իր անունից կամ որպես երրորդ կողմի ներկայացուցիչ գործարք կնքել, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ գործարքն արդեն գոյություն ունի որևէ պարտավորության կատարման համար:

Բաժին երրորդ

Իրավունքի իրականացումը

Հոդված 115. Իրավունքի չարաշահման անթույլատրելիությունը

Քաղաքացիական իրավունքը պետք է իրականացվի օրինաչափորեն։ Չի թույլատրվում իրավունքն օգտագործել միայն այն նպատակով, որ մեկ ուրիշին վնաս պատճառվի։

Հոդված 116. Անհրաժեշտ պաշտպանության շրջանակներում պատճառված վնասը

1. Անհրաժեշտ պաշտպանության շրջանակներում կատարված գործողությունն հակաօրինական չէ և այս ժամանակ պատճառված վնասը չի հատուցվում։

2. Անհրաժեշտ պաշտպանություն է համարվում այնպիսի ինքնապաշտպանությունը, որն անհրաժեշտ է սեփական անձի կամ ուրիշների վրա իրական հակաօրինական հարձակումը դիմակայելու համար։

Հոդված 117. Ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ պատճառված վնասը

1. Այն վտանգը կանխելու համար պատճառված վնասը, որից տվյալ հանգամանքում հնարավոր չէր խուսափել այլ միջոցով, և եթե պատճառված վնասը պակաս կարևոր է, քան այն վնասը, որից խուսափել են, պետք է հատուցի վնաս պատճառողը (ծայրահեղ անհրաժեշտություն)։

2. Այն փաստացի հանգամանքների նախատեսմամբ, որում պատճառվել է վնասը, դրա հատուցումը կարող է դրվել այն երրորդ անձի վրա, որի շահերի համար գործել է վնաս պատճառողը, կամ ամբողջությամբ կամ մասնակի ազատվի հատուցումից ինչպես երրորդ անձը, այնպես էլ վնաս պատճառողը։

Հոդված 118. Ինքնօգնություն

Եթե ​​իրավասու մարմինների օգնությունը ժամանակին չի հասնում, և առանց արագ միջամտության վտանգ կա, որ իրավունքը չի կարող իրականացվել կամ էականորեն կբարդանա դրա իրականացումը, ապա հակաօրինական չի համարվի այն անձի գործողությունը, որն ինքնօգնության նպատակով կխլի, կոչնչացնի կամ կվնասի այն իրը, կամ նույն նպատակով կբռնի պարտավոր անձին, որը կարող է թաքնվել, կամ կկանխի պարտավոր անձի դիմադրությունը այն գործողության նկատմամբ, որը նա պետք է կատարեր:

Հոդված 119. Ինքնօգնության շրջանակները

1. Ինքնօգնությունը չի կարող գերազանցել այն շրջանակը, որն անհրաժեշտ է վտանգը կանխելու համար։

2. Իրը խլելու դեպքում անհրաժեշտ է անհապաղ հաղորդում անել իրը արգելադնելու մասին։

3. Պատասխանատու անձին բռնելու դեպքում նա պետք է անհապաղ ներկայացվի համապատասխան մարմիններին։

Հոդված 120. Վնասի հատուցման պարտավորությունը

Անձը, ով կատարում է 118-րդ հոդվածով նախատեսված գործողությունը այն սխալ ենթադրությամբ, կարծես դա անհրաժեշտ է եղել հակաօրինական գործողությունը կանխելու համար, պարտավոր է մյուս կողմին հատուցել այդ պահին առաջացած վնասը։

Բաժին չորրորդ

Ժամկետներ

Գլուխ առաջին

Ժամկետների հաշվարկը

Հոդված 121. Ժամկետների հաշվարկման կանոնների կիրառման ոլորտը

Օրենքներում, դատարանների որոշումներում և գործարքներում նշված ժամկետների նկատմամբ կիրառվում են սույն գլխում նախատեսված կանոնները:

Հոդված 122. Ժամկետի սկիզբը նշող ժամանակը

Եթե ​​ժամկետի սկիզբ է վերցվում այս կամ այն ​​իրադարձությունը կամ օրվա որևէ հատված, ապա ժամկետը հաշվարկելիս չի հաշվակցվում այն ​​օրը, որում վրա է հասնում այդ իրադարձությունը կամ օրվա վերոնշյալ ժամանակը։

Հոդված 123. Ժամկետի ավարտը

1. Ըստ օրերի սահմանված ժամկետը լրանում է ժամկետի վերջին օրվա ավարտին։

2. Ժամկետը, որը սահմանված է շաբաթներ, ամիսներ կամ մի քանի ամիս պարունակող ժամանակով՝ տարով, կիսամյակով, եռամսյակով, լրանում է վերջին շաբաթվա կամ վերջին օրվա ավարտին, որը համապատասխանում է իրադարձությունը վրա հասնելու օրվան կամ օրվա վերոնշյալ ժամանակին։

3. Եթե ամիսներով սահմանված ժամկետում բացակայում է ժամկետի ավարտը նշելու կոնկրետ օրը, ապա ժամկետը լրանում է այս ամսվա վերջին օրվա ավարտին:

Հոդված 124. Հասկացությունը

1. Կես տարի նշանակում է վեցամսյա ժամկետ, եռամսյակ՝ եռամսյա ժամկետ, որը հաշվվում է տարվա սկզբից, իսկ կես ամիսը՝ տասնհինգօրյա ժամկետ։

2. Եթե ժամկետը բաղկացած է մեկ կամ մի քանի լրիվ ու կես ամիսից, ապա վերջում պետք է հաշվարկվի տասնհինգ օր։

Հոդված 125. Ժամկետի հաշվարկը ժամկետի երկարաձգման ժամանակ

Ժամկետի երկարաձգման դեպքում նոր ժամկետը հաշվարկվում է նախորդ ժամկետի ավարտից:

Հոդված 126. Ժամկետի հաշվարկն ըստ ամիսների

1. Եթե ժամանակը սահմանված է ամիսներով կամ տարիներով այնպես, որ պարտադիր չէ, որ դրանք միասին անցնեն, ապա ամիսը հաշվարկվում է երեսուն օրով, իսկ տարին՝ երեք հարյուր վաթսունհինգ։

2. Ամսվա սկիզբ է համարվում ամսվա առաջին օրը, ամսվա կես՝ ամսվա տասնհինգերորդ օրը, իսկ ամսվա վերջ՝ ամսվա վերջին օրը:

Հոդված 127. Հանգստյան և տոնական օրերը

Եթե ​​գործողությունը պետք է կատարվի սահմանված օր, և այդ օրը կամ ժամկետի վերջին օրը համընկնում է ոչ աշխատանքային օրվա կամ գործողության կատարման վայրում հայտարարված տոնական կամ այլ հանգտյան օրերի հետ, ապա այս օրվա փոխարեն պետք է կիրառվի հաջորդ աշխատանքային օրը։

Գլուխ երկրորդ

Հայցային վաղեմության ժամկետ

Հոդված 128. Հասկացությունը։ Տեսակներ

1. Այլ անձի կողմից որևէ գործողություն կատարելու կամ գործողությունից ձեռնպահ մնալու իրավունքի վրա տարածվում է հայցային վաղեմության ժամկետ:

2. Հայցային վաղեմության ժամկետ չի տարածվում.

ա) անձնական ոչ գույքային իրավունքների վրա, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով,

բ) ավանդատուների պահանջի վրա բանկում և այլ վարկային կազմակերպություններում մուտքագրված ավանդների պատճառով։

3. Հայցային վաղեմության ընդհանուր ժամկետը կազմում է տասը տարի։

Հոդված 129. Պայմանագրային պահանջների հայցային վաղեմության ժամկետը

1. Պայմանագրային պահանջների հայցային վաղեմության ժամկետը կազմում է երեք տարի, իսկ անշարժ գույքի հետ կապված պայմանագրային պահանջներինը՝ վեց տարի:

2. Պարբերական պարտավորություններից բխող պահանջների հայցային վաղեմության ժամկետը երեք տարի է:

3. Որոշ դեպքերում օրենքով կարող են նախատեսվել նաև հայցային վաղեմության այլ ժամկետներ:

Հոդված 130. Հայցային վաղեմության ժամկետի սկիզբը

1. Հայցային վաղեմության ժամկետը սկսվում է պահանջի ծագման պահից։ Պահանջի ծագման պահ է համարվում այն ​​ժամանակը, երբ անձը իմացել է կամ անձը պետք է իմանար իրավունքի խախտման մասին։

2. Անչափահասի նկատմամբ սեռական, տնտեսական, ընտանեկան բռնության կամ բռնության այլ ձևերի դեպքում վնասի հատուցման պահանջով դատարան դիմելու իրավունքի հայցային վաղեմության ժամկետը կասեցվում է մինչև անչափահասի չափահաս դառնալը կամ մինչև անչափահասության շրջանում դատարան դիմելը։

2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5013 – կայք, 27․09․2019 թ.

2020 թվականի մայիսի 21-ի Վրաստանի օրենք №5913 – կայք, 25.05.2020թ.

Հոդված 131. Պահանջի ծագումը

Եթե ​​պահանջի ծագումը կախված է պարտատիրոջ գործողությունից, ապա հայցային վաղեմության ժամկետը սկսվում է այն պահից, երբ պարտատերը կարող էր կատարել այդ գործողությունը:

Հոդված 132. Հայցային վաղեմության ժամկետի ընթացքի կասեցումը

Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե՝

ա) պարտավորության կատարումը հետաձգվում է գործադիր իշխանության կողմից կամ Վրաստանի Ազգային բանկի կողմից՝ «Վրաստանի Ազգային բանկի մասին» Վրաստանի օրգանական օրենքի հիման վրա՝ առևտրային բանկի ռեզոլյուցիայի ռեժիմում (մորատորիում),

բ) հայց ներկայացնելը խոչընդոտվում է հատուկ և տվյալ պայմաններում անխուսափելի անդիմադրելի ուժով,

գ) պարտատերը կամ պարտապանը գտնվում է Վրաստանի պաշտպանության ուժերի այն զորամասում, որն անցել է պատերազմական վիճակի,

գ1) սկսել է «Միջնորդության մասին» Վրաստանի օրենքով նախատեսված մասնավոր միջնորդությունը,

դ) օրենքով նախատեսված այլ դեպքերում:

2018 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Վրաստանի օրենք №3607 – կայք, 21.11.2018թ.

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի Վրաստանի օրենք № 4956 – կայք, 27.09.2019թ.

2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի Վրաստանի օրենք №5667 – կայք, 31.12.2019թ.

Հոդված 133. Ամուսնության ընթացքում հայցային վաղեմության ժամկետի կասեցումը

Քանի դեռ ամուսնությունը գոյություն ունի, ամուսինների միջև պահանջների հայցային վաղեմության ժամկետը դադարում է գործել: Նույն կանոնը վերաբերում է ծնողների և երեխաների միջև պահանջներին մինչև երեխաների չափահաս տարիքը լրանալը, ինչպես նաև հոգաբարձուների (խնամակալների) և խնամարկյալ անձանց միջև պահանջներին խնամակալության ողջ ընթացքում:

Հոդված 134. Հայցային վաղեմության ժամկետի ընթացիկ կասեցումը սահմանափակ

գործունակության և աջակցություն ստացողի մասնակցության դեպքում

Եթե ​​պահանջը բխում է սահմանափակ գործունակ անձից, որը չունի օրինական ներկայացուցիչ, կամ աջակցություն ստացողից, որը պատշաճ կերպով չի ստացել աջակցություն, կամ եթե պահանջն ուղղված է նշված անձին, հայցային վաղեմության ժամկետը համարվում է կասեցված մինչև այս անձը դառնա լիարժեք գործունակ կամ նրան նշանակվի օրինական ներկայացուցիչ կամ աջակից։

2015 թվականի մարտի 20-ի Վրաստանի օրենք № 3339 – կայք, 31.03.2015թ.

Հոդված 135. Ժամանակը, որի ընթացքում վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցված է

Ժամանակը, որի ընթացքում վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցված է, չի հաշվակցվի հայցային վաղեմության ժամկետում:

Հոդված 136. Հայցային վաղեմության ժամկետի ընթացքի կասեցման պահը

1. Հայցային վաղեմության ժամկետը կասեցվում է այն դեպքում, եթե 132-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանքները ծագել են կամ շարունակում էին գոյություն ունենալ հայցային վաղեմության ժամկետի վերջին վեց ամսվա ընթացքում, իսկ եթե այդ ժամկետը վեց ամսից պակաս է, ապա՝ հայցային վաղեմության ժամկետի ընթացքում:

2. Հայցային վաղեմության ժամկետի կասեցման համար հիմք հանդիսացած հանգամանքների դադարման օրվանից հայցային վաղեմության ժամկետը կերկարաձգվի մինչև վեց ամիս, իսկ եթե հայցային վաղեմության ժամկետը վեց ամսից պակաս է, ապա՝ մինչև վաղեմության ժամկետը։

Հոդված 137. Հայցային վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատվելը

Հայցային վաղեմության ժամկետն ընդհատվում է, եթե պարտավոր անձն ընդունում է պահանջի առկայությունը լիազորված անձի առջև՝ վճարելով կանխավճար, տոկոսներ, երաշխիք տալով կամ այլ կերպ:

Հոդված 138. Հայցային վաղեմության ժամկետի ընդհատումը հայցադիմումով

Հայցային վաղեմության ժամկետի ընթացքը ընդհատվում է, եթե լիազորված անձը հայց է ներկայացնում պահանջը բավարարելու կամ որոշելու համար, կամ փորձում է պահանջը բավարարել այլ միջոցներով, օրինակ՝ պահանջի առկայության մասին դիմում ներկայացնել պետական ​​մարմին կամ դատարան, կամ կատարողական գործողություն իրականացնել։ Համապատասխանաբար կիրառվում են 139-րդ և 140-րդ հոդվածները։

Հոդված 139. Վաղեմության ժամկետի ընդհատման տևողությունը

1. Հայցադիմումի հիման վրա վաղեմության ժամկետի ընդհատումը շարունակվում է մինչև դատարանի կայացրած որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը, կամ գործընթացն այլ կերպ ավարտվելը։

2. Եթե կողմերի համաձայնության արդյունքում կամ հետագա շարունակության անհնարինության պատճառով գործընթացը դադարեցվում է, ապա վաղեմության ժամկետը կընդհատվի կողմերի կամ դատարանի վերջին դատավարական գործողության ավարտի հետ։ Եթե ​​կողմերից մեկը կրկին շարունակում է վարույթը, ապա ընդհատումից հետո սկսված վաղեմության նոր ժամկետը կրկին կընդհատվի, ինչպես ընդհատվում է հայցային վաղեմության ժամկետը հայցի ներկայացմամբ:

Հոդված 140. Հայցի մերժումը

1. Հայցի ներկայացումը հայցային վաղեմության ժամկետի ընդհատում չի առաջացնում, եթե հայցվորը հրաժարվում է հայցից, կամ դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած որոշմամբ հայցը մնում է չքննված:

2. Եթե լիազորված անձը վեց ամսվա ընթացքում նոր հայց է ներկայացնում, ապա վաղեմության ժամկետը համարվում է ընդհատված առաջին հայցը ներկայացնելու ժամանակվանից։

Հոդված 141. Հայցային վաղեմության ժամկետի ընթացքի հաշվարկը սկզբից

Եթե ​​ հայցային վաղեմության ժամկետը ընդհատվի, ապա մինչև ընդհատում անցած ժամանակը նկատի չի առնվի, և ժամկետը նորից կսկսվի։

Հոդված 142. Դատարանի որոշմամբ հաստատված պահանջի հայցային վաղեմության

ժամկետը

1. Դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած որոշմամբ հաստատված պահանջի հայցային վաղեմության ժամկետը տասը տարի է, նույնիսկ եթե այս պահանջը ենթակա է ավելի պակաս հայցային վաղեմության ժամկետի:

2. Եթե հաստատումը վերաբերի պարբերաբար կրկնվող գործողություններին, որոնք պետք է կատարվեն հետագայում, ապա դրանց նկատմամբ կիրառվում է 129-րդ հոդվածի երկրորդ մասով սահմանված հայցային վաղեմության ժամկետը։

Հոդված 143. Հայցային վաղեմության ժամկետը իրային պահանջների նկատմամբ

Եթե ​​իրը, որի նկատմամբ կա իրային պահանջ, իրավահաջորդության միջոցով հայտնվում է երրորդ անձի տիրապետման մեջ, ապա իրավական նախորդի տիրապետության մեջ անցած հայցային վաղեմության ժամկետը կիրառվում է նաև իրավահաջորդի նկատմամբ։

Հոդված 144. Պարտավոր անձի իրավունքը հայցային վաղեմության ժամկետը

լրանալուց հետո

1. Հայցային վաղեմության ժամկետը լրանալուց հետո պարտավոր անձն իրավասու է հրաժարվել գործողությունը կատարելուց։

2. Եթե պարտավոր անձը պարտավորությունը կատարել է հայցային վաղեմության ժամկետը լրանալուց հետո, նա իրավունք չունի պահանջել վերադարձնել կատարվածը, նույնիսկ եթե պարտավորությունը կատարելու պահին նա չիմանար, որ հայցային վաղեմության ժամկետը լրացել էր։

3. Նույն կանոնը կիրառվում է նաև պարտավոր անձի ճանաչման և ապահովման միջոցների նկատմամբ։

Հոդված 145. Լրացուցիչ պահանջի հայցային վաղեմության ժամկետը

Հիմնական պահանջի հայցային վաղեմության ժամկետը լրանալու հետ վաղեմության ժամկետը համարվում է լրացած նույնիսկ լրացուցիչ պահանջների համար, երբ այս պահանջների վաղեմության ժամկետը դեռ չի լրացել:

Հոդված 146. Կողմերի համաձայնությամբ հայցային վաղեմության ժամկետը փոխելու

անթույլատրելիությունը

Չի թույլատրվում կողմերի համաձայնությամբ փոխել հայցային վաղեմության ժամկետները և դրանց հաշվարկման եղանակը։